Podejmuj mądre decyzje w związku z dodatkowym wykształceniem

1, 2. (a) Przed jakimi decyzjami stoi wielu młodych? (b) Co rozumiemy przez „dodatkowe wykształcenie”? (Zobacz „Dodatkowe wyjaśnienie”).

„CO CHCIAŁBYŚ robić, kiedy dorośniesz?” Jeśli jesteś młody, to pewnie często słyszysz takie pytanie. Oczywiście najlepiej wykorzystasz życie, jeśli podejmiesz służbę pełnoczasową. Ale będziesz też musiał zarabiać na swoje utrzymanie (2 Tes. 3:10). Z pewnością już myślałeś, jaki zawód mógłbyś wykonywać w przyszłości.

² Żeby znaleźć pracę, niektórzy młodzi — zwykle z pomocą rodziców — decydują się na to, by po ukończeniu obowiązkowej edukacji zdobywać dodatkowe wykształceniea. Może ty też się zastanawiasz, czy kontynuować edukację, a jeśli tak, to jaki kierunek wybrać. W tym artykule omówimy zasady biblijne, które pomogą ci wyrobić sobie na tę sprawę właściwe spojrzenie. Dzięki temu będziesz w stanie podjąć mądrą decyzję. Chociaż ten artykuł jest skierowany głównie do młodych, to zawarte w nim zasady mogą się przydać wszystkim chrześcijanom. Mogą też pomóc rodzicom, którzy chcą dobrze pokierować swoimi dziećmi.

CZY POWINIENEŚ ZDOBYWAĆ DODATKOWE WYKSZTAŁCENIE?

3. Dlaczego niektórzy chrześcijanie rozważają zdobycie dodatkowego wykształcenia?

³ W niektórych miejscach można bez problemu się utrzymać nawet bez dodatkowego wykształcenia. W innych ułatwia ono znalezienie pracy, która jest lepiej płatna lub ma korzystniejszy grafik. Dzięki temu chrześcijanin może brać większy udział w służbie kaznodziejskiej lub innych zajęciach teokratycznych. Jednak zdobywanie dodatkowego wykształcenia wymaga pewnych poświęceń i może się wiązać z różnymi wyzwaniami.

4. Kto ponosi odpowiedzialność za decyzję o zdobywaniu dodatkowego wykształcenia? (Zobacz też przypis).

⁴ Biblia mówi, że „każdy (...) poniesie swój własny ciężar” (Gal. 6:5; zobacz komentarz w Biblii do studium). Tak więc każdy dorosły chrześcijanin musi sam zdecydować, czy chce zdobywać dodatkowe wykształcenieb. Poza tym rodzice są odpowiedzialni za decyzje dotyczące wykształcenia swoich dzieci (Efez. 6:1). Ich rady mogą przygotować dziecko, żeby w przyszłości potrafiło podejmować w tej dziedzinie mądre decyzje (Prz. 22:6).

5. Kiedy ktoś powinien zacząć się zastanawiać nad dodatkowym wykształceniem i dlaczego? (Zobacz też ilustrację).

⁵ Młodzi często muszą zdecydować, czy zabiegać o dodatkowe wykształcenie, jeszcze zanim ukończą wymaganą edukację. Oczywiście zrobią mądrze, jeśli z wyprzedzeniem omówią ten temat z rodzicami. Da im to czas na wspólne przeanalizowanie różnych opcji. Być może będą mogli wybrać kierunek, który przygotuje taką młodą osobę do przyszłej pracy albo do dalszej nauki. Czy zawsze trzeba podjąć decyzję przed ukończeniem szkoły? Niekoniecznie (Prz. 21:5). Niektórzy młodzi postanowili znaleźć pracę i podjąć służbę pionierską, jednocześnie rozważając możliwość dalszego kształcenia. Taką decyzję można podjąć nawet po latach.

6. Co może komuś pomóc podjąć mądrą decyzję dotyczącą dodatkowego wykształcenia?

⁶ Co może ci pomóc w podjęciu mądrej decyzji dotyczącej dodatkowego wykształcenia? Przede wszystkim módl się w tej sprawie (Jak. 1:5). Poza tym weź pod uwagę dwie rzeczy. Po pierwsze, szczerze przeanalizuj swoje pobudki (Ps. 26:2). Po drugie, dobrze przemyśl plusy i minusy edukacji, która cię interesuje (Prz. 14:15). Omówmy teraz każdy z tych kroków.

PRZEANALIZUJ SWOJE POBUDKI

7. Co powinien przemyśleć chrześcijanin, który bierze pod uwagę dodatkowe wykształcenie?

⁷ Jeśli myślisz o tym, żeby dalej się kształcić, to przede wszystkim zadaj sobie pytanie: „Dlaczego chcę to robić?”. Wiele osób zdobywa wykształcenie, żeby mieć pracę, którą lubi albo która jest lepiej płatna. Czy jest w tym coś złego? Niekoniecznie (1 Tym. 5:8). Jednak Biblia ostrzega nas przed zagrożeniami związanymi z materializmem albo szukaniem bezpieczeństwa w tym systemie rzeczy (Prz. 23:4, 5; 1 Tym. 6:8-10; 1 Jana 2:17). Jeśli twoim celem jest zdobycie bogactwa lub prestiżu, to możesz nie tylko pozostać z uczuciem pustki, ale też oddalić się od Jehowy.

8, 9. (a) Jak chrześcijanie powinni patrzeć na edukację? (Mateusza 6:33). (b) Czego uczysz się z wypowiedzi Josefiny, Morine i Iris?

⁸ Jak więc powinieneś patrzeć na edukację? Nic nie powinno być dla nas ważniejsze niż służenie Jehowie (Mat. 22:37, 38; Filip. 3:8). Dlatego zdobycie wykształcenia uważaj za sposób, który pomoże ci się utrzymać i służyć Bogu całym sercem (odczytaj Mateusza 6:33).

⁹ Zobacz, co pomogło niektórym chrześcijanom patrzeć na dodatkowe wykształcenie z właściwej perspektywy. Siostra z Chile o imieniu Josefina opowiada: „Świeckie wykształcenie miało mi pomóc służyć Jehowie w jeszcze pełniejszej mierze. Podporządkowałam edukację moim celom duchowym, a nie na odwrót”. Morine wybrała roczny kurs fryzjerski. Dlaczego? Wyjaśnia: „Moim celem było pełnienie służby tam, gdzie są większe potrzeby. Szukałam szkolenia, które pozwoliłoby mi go osiągnąć. Po ukończeniu kursu mogłam pracować jako fryzjerka i oszczędzać pieniądze na przeprowadzkę. A kiedy już się przeniosłam na teren, łatwiej mi było znaleźć pracę”. Z kolei Iris, która kształciła się na stomatologa, mówi: „Dodatkowe wykształcenie może mieć pewne plusy, ale nigdy nie da ci prawdziwego szczęścia. Zasada jest prosta: Jeśli twoje życie skupia się na Jehowie, to prawdziwe szczęście jest gwarantowane”. To prawda. Gdy nasza więź z Jehową jest dla nas najważniejsza, będziemy podejmować decyzje, które przyniosą nam trwałe szczęście.

PRZEANALIZUJ PLUSY I MINUSY

10. Jakie zastosowanie w związku ze zdobywaniem dodatkowego wykształcenia ma zasada z Powtórzonego Prawa 32:29?

¹⁰ Być może myślisz o jakimś konkretnym zawodzie. Warto jednak wziąć pod uwagę różne możliwości kształcenia — czy to w tej samej dziedzinie, czy w innej (por. Przysłów 18:17). Obecnie dostępne są opcje, których wcześniej nie było, takie jak kursy online. Przemyśl też, czy byłbyś w stanie się utrzymać bez dodatkowego wykształcenia. Na przykład Johanna z Finlandii postanowiła go nie zdobywać. Mówi: „Po szkole zaczęłam pracować na niepełny etat i pionierować. Miałam różne prace i widziałam, jak Jehowa zawsze dotrzymuje swojej obietnicy, że o mnie zadba”. Pamiętaj, że każda decyzja związana z wykształceniem — czy je zdobywać, a jeśli tak, to jakie — ma plusy i minusy. Dlatego zastanów się: „Czy korzyści są warte poświęceń?” (odczytaj Powtórzonego Prawa 32:29; 1 Kor. 10:23). Rozważmy kilka czynników, które pomogą ci znaleźć odpowiedź.

11. Dlaczego warto przemyśleć, ile czasu każdego tygodnia będzie wymagało zdobywanie dodatkowego wykształcenia? (Zobacz też ilustracje).

¹¹ Plan zajęć. Zastanów się, ile godzin każdego tygodnia będziesz musiał poświęcać na zajęcia, praktyki i zadania domowe. Czy nadal będziesz mieć czas na sprawy duchowe i obowiązki rodzinne? (Filip. 1:10). Czy nie będziesz tak psychicznie wyczerpany, że zabraknie ci sił na przygotowywanie się do zebrań i na studium osobiste? Właśnie tak było w wypadku Jeroza z Indii. Wspomina on: „Trudno mi było regularnie głosić. Nie mogłem też skupić się na zebraniach. Czasami nawet je opuszczałem. Patrząc wstecz, widzę, że zmarnowałem dużo czasu i sił”. Z drugiej strony niektóre szkolenia nie są czasochłonne — na przykład zajęcia trwają krótko albo nie trzeba dużo się uczyć we własnym zakresie. Rabeca z Mozambiku jest zadowolona ze swojej decyzji. Mówi: „Kurs zabierał mi jedynie dwie godziny dziennie. Dzięki temu mogłam dalej pionierować”.

12. Jakie pytania możemy sobie zadać, żeby ocenić, czy zrobimy najlepszy użytek ze swojego czasu? (Kaznodziei 12:1).

¹² Czas trwania. Weź pod uwagę, ile miesięcy lub lat zajmie ci ukończenie nauki. Czy ten wybór pozwoli ci robić najlepszy użytek ze swojego czasu? (Efez. 5:15-17). Jeśli jesteś młody, to czy zdobywając dodatkowe wykształcenie, będziesz mógł dawać Jehowie to, co najlepsze, być może w służbie pełnoczasowej? (Odczytaj Kaznodziei 12:1). Czy w wybranej przez ciebie dziedzinie dostępne jest krótsze szkolenie? Możliwe, że idąc na praktyki albo do szkoły zawodowej, nauczysz się potrzebnych umiejętności w krótszym czasie i za mniejsze pieniądze niż na uniwersytecie. Mario z Chile mówi: „Wybrałem dwuletni kurs techniczny, który był tańszy niż studia. Zajęcia odbywały się cztery dni w tygodniu, dzięki czemu nie musiałem rezygnować ze służby pionierskiej”.

13. Jak może na kogoś wpłynąć przeprowadzka z dala od rodziny?

¹³ Miejsce. Być może uda ci się kontynuować naukę blisko domu. A co, jeśli musiałbyś zamieszkać w innym mieście albo w akademiku? Pamiętaj, że wyprowadzenie się od rodziny może być sporym zagrożeniem pod względem duchowym, zwłaszcza jeśli będziesz mieszkać z krewnymi lub innymi osobami, które nie podzielają twoich wierzeń (Prz. 22:3; 1 Kor. 15:33). Matias z Mozambiku ukończył niedrogi roczny kurs. Mimo to żałuje swojej decyzji. Dlaczego? Wyjaśnia: „Musiałem przenieść się do internatu. Każdego dnia spotykałem się z pokusami. Zdecydowanie odradzam wybór opcji, która wiązałaby się z mieszkaniem z dala od rodziny”. Z kolei pewna siostra z Rosji mówi: „Dzięki temu, że dalej mieszkałam z rodzicami, a nie w akademiku, uniknęłam wielu niebezpieczeństw i pokus”. Możliwe, że znajdziesz nawet jakiś kurs online.

14. Jak w podjęciu decyzji o dodatkowym wykształceniu może ci pomóc zasada z Łukasza 14:28?

¹⁴ Koszty. Czasami dodatkowe wykształcenie jest stosunkowo tanie — może nawet być opłacane przez państwo. Jeśli tak, to dzięki niemu możesz zdobyć umiejętności potrzebne do znalezienia pracy bez dużego nakładu finansowego. Ale w wielu miejscach dodatkowe wykształcenie jest drogie. Może też wiązać się z kosztami ukrytymi, na przykład koniecznością zapisania się dodatkowo do szkoły prywatnej albo na korepetycje. Niektórzy studenci zostają z wieloletnim kredytem. Adilson z Mozambiku żałuje swojej decyzji. Mówi: „Żeby opłacić moją czteroletnią edukację, moja rodzina rezygnowała z jedzenia i innych podstawowych rzeczy”. Jeśli zastanawiasz się nad dodatkowym wykształceniem, zadaj sobie pytania: „Ile będzie ono kosztować? Czy mnie albo moją rodzinę na nie stać? Czy istnieje tańsza opcja? Jeśli wezmę kredyt, to ile mi zajmie jego spłacenie? Czy w przyszłości będę zarabiać wystarczająco, żeby go spłacić i jednocześnie się utrzymać?” (odczytaj Łukasza 14:28; Prz. 22:7).

15. Dlaczego zanim zdecydujesz się na konkretne wykształcenie, powinieneś przeanalizować sytuację na rynku pracy?

¹⁵ Perspektywy zawodowe. Przeanalizuj sytuację na rynku pracy w swojej okolicy albo tam, gdzie chcesz zamieszkać. Czy to, czego zamierzasz się uczyć, naprawdę pomoże ci znaleźć zatrudnienie? Niektóre rodzaje wykształcenia mają niewielką wartość praktyczną. Uczą głównie teorii i skupiają się na intelektualnych, akademickich czy filozoficznych rozważaniach (Kol. 2:8). Pewna siostra z Indii wspomina: „Moje wykształcenie nie pomogło mi rozwinąć umiejętności, których wymagają pracodawcy. W rezultacie nie byłam w stanie znaleźć pracy w swoim zawodzie”. W niektórych branżach — nawet jeśli zdobędziesz odpowiednie umiejętności — możesz nie znaleźć zbyt wielu ofert pracy. Sublime z Republiki Środkowoafrykańskiej ukończył kurs naprawy klimatyzacji. Zauważa jednak: „W moich stronach większość ludzi naprawia rzeczy samodzielnie, więc trudno jest znaleźć taką pracę”.

16. Dlaczego warto się zastanowić, na jaką pracę z danym wykształceniem masz największe szanse?

¹⁶ Zastanów się też, na jaką pracę z danym wykształceniem masz największe szanse. Czy będziesz z niej zadowolony? (Kazn. 3:12, 13). W jakich warunkach będziesz pracować? Czy ta branża nie jest znana z rywalizacji, stresu lub różnych zagrożeń? Ile zwykle się w niej zarabia? Czy będziesz w stanie się za to utrzymać? Czy tego typu praca nie będzie wymagać ciągłego dokształcania się? A co najważniejsze, czy pozwoli ci stawiać na pierwszym miejscu sprawy Królestwa? (Kazn. 12:13). Oczywiście jeśli rynek pracy jest mały, nie możemy być zbyt wybredni. Ale to, jakie wykształcenie wybierzesz, może mieć duży wpływ na to, jaką pracę uda ci się znaleźć. Tabitha z Indii ukończyła sześciomiesięczny kurs krawiectwa. Opowiada: „Doszłam do wniosku, że pracując jako krawcowa, będę w stanie utrzymać się w służbie pionierskiej. Na te usługi zawsze jest popyt. Miałabym też elastyczny grafik i nie musiałabym na starcie inwestować dużo pieniędzy”. Kurs ten pomógł Tabicie znaleźć pracę, która pozwala jej dalej pionierować.

17. (a) Gdzie chrześcijanin znajdzie informacje potrzebne do podjęcia mądrej decyzji w związku z edukacją? (b) Jakie zasady biblijne mogą w tym pomóc? (Zobacz ramkę „Zasady biblijne do rozważenia”).

¹⁷ Omówiliśmy różne czynniki, które dobrze jest wziąć pod uwagę w związku z dodatkowym wykształceniem. Ale gdzie znajdziesz informacje potrzebne do podjęcia mądrej decyzji? Spróbuj dowiedzieć się więcej o oferowanym wykształceniu, odwiedzając daną instytucję albo jej stronę internetową. Sprawdź, ile ofert pracy jest w danej branży. Możesz też poradzić się tych, którzy już zdobyli określone wykształcenie albo pracują w danym zawodzie (Prz. 13:10). Zapytaj ich o plusy i minusy. Przede wszystkim rozmawiaj z tymi, którzy z radością służą Jehowie (Prz. 15:22). Co oni by ci doradzili? Może nawet wspomną o dziedzinie, której nie brałeś pod uwagę.

18. O czym powinniśmy pamiętać?

¹⁸ Jak się przekonaliśmy, dodatkowe wykształcenie ma swoje wady i zalety. Z modlitwą przemyśl dostępne opcje. Pamiętaj, że chociaż dodatkowe wykształcenie może dać pewną miarę stabilności finansowej, to prawdziwe szczęście daje tylko bliska więź z Jehową (Ps. 16:9, 11). On zawsze troszczy się o swoich sług, niezależnie od ich wykształcenia (Hebr. 13:5). A co, jeśli już zdecydowałeś się zdobywać dodatkowe wykształcenie? Co pomoże ci w tym okresie trzymać się blisko Jehowy? Ten temat omówimy w następnym artykule.