Szkol sumienie na podstawie zasad biblijnych

1, 2. (a) Jaki dar otrzymali Adam i Ewa? (b) Jak powinni okazać za niego wdzięczność?

ZWIERZĘTA kierują się instynktem. Wiele maszyn jest zaprogramowanych tak, żeby wykonywać określone zadania. Ale z ludźmi jest inaczej. Zostaliśmy obdarzeni wyjątkowym darem — wolną wolą, czyli możliwością podejmowania własnych decyzji i dokonywania własnych wyborów. Biblia mówi, że pierwszy człowiek, Adam, został stworzony na obraz Boga, czyli na Jego podobieństwo (Rodz. 1:26, 27). Jako stworzenia rozumne zarówno Adam, jak i Ewa mogli podejmować własne decyzje.

² Jehowa nie dał Adamowi i Ewie długiej listy praw. Polecił im tylko troszczyć się o ziemię, napełnić ją i szanować Jego prawo do ustalania rozsądnych granic, których mieli się trzymać (Rodz. 1:28; 2:16, 17). Adam i Ewa powinni byli chętnie zastosować się do tych prostych poleceń. W ten sposób mogli pokazać, że kochają Jehowę, chcą sprawiać Mu radość i są Mu wdzięczni za wszystko, co od Niego otrzymali — w tym za dar wolnej woli (Prz. 23:15).

3. Jak Adam i Ewa skorzystali z wolnej woli?

³ Jak wyjawia Biblia, Adam i Ewa nie skorzystali z wolnej woli w mądry sposób. Wybrali nieposłuszeństwo wobec Jehowy. Ich decyzja nie świadczyła o miłości i wdzięczności, ale raczej o samolubstwie (Rodz. 3:1-7). Jej przykre konsekwencje odczuwamy do dziś (Rzym. 5:12).

4. (a) Co musimy robić zgodnie z Galatów 6:5? (b) Jaki inny dar omówimy w tym artykule?

⁴ Dzisiaj nasze życie jest bardzo skomplikowane. Każdego dnia podejmujemy mnóstwo decyzji (odczytaj Galatów 6:5). Niektóre są stosunkowo proste, a inne bardziej złożone. Co możemy zrobić, żeby podobały się Jehowie? Przede wszystkim musimy przyznać, że potrzebujemy Jego pomocy (Prz. 16:3; Jer. 10:23). Tę potrzebę dostrzegał nawet Jezus, który był doskonały (Hebr. 5:7). Tym bardziej kierownictwo Jehowy jest niezbędne nam — niedoskonałym ludziom. Omówimy teraz, jak w podejmowaniu dobrych decyzji pomaga nam inny dar od Jehowy — sumienie.

CZYM JEST SUMIENIE

5. (a) Czym jest sumienie? (b) Jak sumienie nam pomaga? (Rzymian 2:14, 15).

⁵ Sumienie to wewnętrzne poczucie dobra i zła. Mają je nawet ludzie, którzy nic nie wiedzą o prawach Bożych (2 Kor. 4:2). Jest ono jak sędzia, który może nas oskarżać za nasze myśli i czyny albo nas uniewinniać (odczytaj Rzymian 2:14, 15). Może nas ostrzegać przed zrobieniem czegoś złego (1 Sam. 26:8-11). Może też motywować nas do robienia czegoś dobrego. Wolna wola sama w sobie nie gwarantuje, że każda nasza decyzja będzie się podobać Jehowie. Sumienie pomoże nam dostrzec różnicę między dobrą decyzją a złą.

6. Dlaczego sumienie nie zawsze działa tak, jak powinno?

⁶ Niestety, sumienie nie zawsze działa tak, jak powinno. Jesteśmy niedoskonali i tak samo nasze sumienie. Negatywnie może na nie wpływać nasze wychowanie, kultura, w której dorastaliśmy, i nasze grzeszne skłonności. Biblia wspomina, że sumienie może stać się „słabe”, „skalane”, „nieczułe, jak gdyby przypieczone rozpalonym żelazem” czy „nieczyste” (1 Kor. 8:12; Tyt. 1:15; 1 Tym. 4:2; Hebr. 10:22). Takie sumienie nie jest już dobrym przewodnikiem. Jest jak niedokładna waga, którą trzeba skalibrować. Musimy o nie dbać, żeby zawsze było w dobrym stanie (1 Piotra 3:16). Jak możemy to robić?

JAK SZKOLIĆ SUMIENIE

7, 8. (a) Co pomoże nam szkolić sumienie? (b) Jak zasady biblijne mogą wskazać nam właściwy kierunek? Podaj przykład. (Zobacz też ilustrację).

⁷ Jak możemy szkolić sumienie? Musimy regularnie czytać Biblię i uczyć się, co z punktu widzenia Jehowy jest dobre, a co złe. Analizowanie Jego praw pomoże nam zrozumieć, co myśli On w różnych sprawach. Ale jak wspomnieliśmy w poprzednim artykule, konkretne prawa mogą mieć ograniczone zastosowanie. Dlatego musimy też wyszukiwać zasady, które dają głębszy wgląd w sposób myślenia i uczucia Jehowy (Izaj. 55:9).

⁸ Nasze życie można przyrównać do wędrówki przez pustkowie. Wyobraź sobie miejsce bez wytyczonych dróg, ścieżek i znaków. W wyznaczeniu ogólnego kierunku, w którym powinniśmy się udać, może nam pomóc pozycja słońca i gwiazd. Ale jeszcze bardziej przydałaby się nam mapa z punktami orientacyjnymi. Upewniłaby nas, że idziemy we właściwym kierunku, i pomogłaby nam zorientować się, gdybyśmy poszli w złą stronę. Naszym celem w życiu jest to, żeby podobać się Jehowie. Biblia jest jak mapa, która wyznacza nam kierunek. Zawarte w niej zasady są jak punkty orientacyjne. Jeśli się nimi kierujemy, z pewnością dotrzemy do celu.

9. Co jeszcze w myśl Rzymian 9:1 pomoże nam szkolić sumienie?

⁹ Żeby odpowiednio szkolić sumienie, potrzebujemy pomocy świętego ducha Bożego (odczytaj Rzymian 9:1). Dzięki niemu łatwiej będzie nam zrozumieć, co Bóg myśli w danej sprawie. Może on też dać nam „i pragnienie, i siły do działania” zgodnie z wolą Jehowy (Filip. 2:13). Co musimy robić, żeby otrzymać tę pomoc?

10. Co jeszcze możemy robić, żeby otrzymać ducha świętego? (Łukasza 11:10, 13).

¹⁰ Módl się o ducha świętego (odczytaj Łukasza 11:10, 13). Możemy być pewni, że Jehowa chce dać nam swojego świętego ducha (Jana 3:34). On szczodrze udziela go tym, którzy są Mu posłuszni (Prz. 1:23; Jak. 1:5). Jak jeszcze możemy szkolić sumienie?

11. (a) Jaki powinien być główny cel w naszym życiu? (b) Dlaczego musimy się upewniać, że nasze sumienie jest dobrze wyszkolone i działa właściwie?

¹¹ Zawsze zabiegaj o uznanie Jehowy (Prz. 8:34, 35). Powinien to być główny cel w naszym życiu. Chcemy o nim pamiętać, podejmując każdą decyzję. W ten sposób będziemy szkolić swoje sumienie. Dobrze wyszkolone sumienie to połączenie umysłu zestrojonego ze sposobem myślenia Jehowy i serca wrażliwego na Jego uczucia. Życie w tych czasach jest bardzo skomplikowane. Dlatego dobrze wyszkolone sumienie jest nam niezwykle potrzebne. Często musimy podejmować decyzje w sprawach, o których Biblia nie wypowiada się wprost. Mogą one dotyczyć rozrywki, pracy, wykształcenia czy naszych relacji z innymi. Jak więc możemy się upewnić, że Jehowie podobają się nasze decyzje w tych dziedzinach? (2 Kor. 1:12).

12. Co pomoże nam ocenić, czy sumienie prowadzi nas we właściwą stronę? (Efezjan 5:10).

¹² Rozmyślaj o tym, co czytasz w Słowie Bożym (Ps. 49:3). Czytając Biblię, szukajmy zasad, które pozwalają ustalić, czy coś jest zgodne z wolą Jehowy, czy nie (odczytaj Efezjan 5:10). Pomogą nam one odnaleźć drogę wśród życiowych wyzwań i ocenić, czy sumienie podpowiada nam dobre decyzje (Prz. 2:4-9, 11-13). Na podstawie tych zasad będziemy w stanie korygować sumienie, tak by prowadziło nas we właściwą stronę (Hebr. 5:14).

13. Czego powinniśmy unikać? Podaj przykład.

¹³ Nie szukaj poparcia w zasadach biblijnych dla decyzji, które już podjąłeś. Nie chcemy naśladować Izraelitów, którzy pozostali w Judzie po zniszczeniu Jerozolimy w 607 roku p.n.e. Powiedzieli oni do Jeremiasza: „Oby Jehowa, twój Bóg, powiedział nam, którą drogą mamy iść i co mamy robić” (Jer. 42:3-6). Ale tak naprawdę podjęli decyzję już wcześniej. Kiedy wskazówki od Jehowy im się nie spodobały, po prostu je odrzucili i zrobili po swojemu. To doprowadziło do katastrofy (Jer. 42:19-22; 43:1, 2, 4). Jaki stąd wniosek? Musimy szukać zasad biblijnych, zanim podejmiemy jakąś decyzję. A gdy już zrozumiemy, co Jehowa myśli w danej sprawie, zgodnie z tym działajmy.

14. Dlaczego nasze decyzje powinny być oparte na zasadach biblijnych?

¹⁴ Podejmuj decyzje na podstawie zasad biblijnych (Mat. 7:24-29; Jak. 1:23-25). Jeśli nasze decyzje są oparte na zasadach biblijnych, pozwalamy, by kierował nami duch święty. W rezultacie Jehowa cały czas nam go udziela (Dzieje 5:32). Jeśli jednak tego nie robimy, moglibyśmy ‛zasmucać’ ducha świętego, czyli sprzeciwiać się jego działaniu (Efez. 4:30; Izaj. 63:10; Dzieje 7:51). Jehowa mógłby nawet nam go odebrać (Ps. 51:11; 1 Tes. 5:19). Byłoby to katastrofalne w skutkach, bo potrzebujemy sił, które wynikają z oddziaływania ducha świętego (Efez. 3:16).

JAK ZNALEŹĆ ODPOWIEDNIE ZASADY BIBLIJNE

15, 16. (a) Jak możemy znaleźć odpowiednie zasady biblijne? (b) Jakie zasady mogą pomóc zainteresowanemu rzucić palenie?

¹⁵ Rób dobry użytek z narzędzi do studium. Zanim zastosujemy zasady biblijne, musimy umieć je odnaleźć. Załóżmy, że twój zainteresowany nie rozumie, dlaczego palenie jest złe. Może sobie tłumaczyć: „Biblia nic nie mówi o paleniu. Dlaczego więc miałoby być złe?”. Jak możesz mu pomóc znaleźć odpowiednie zasady i wyciągnąć z nich wnioski? Jednym z cennych narzędzi jest Przewodnik po publikacjach Świadków Jehowy. Pokaż zainteresowanemu nagłówek „Palenie papierosów”. Znajdzie tam odsyłacz do artykułu „Co Bóg sądzi o paleniu?” (zobacz Strażnicę z 1 czerwca 2014 roku). Jakie wersety i zasady tam podano?

¹⁶ W artykule tym znajduje się pięć zasad, które zainteresowany mógłby przemyśleć: 1) Nie powinniśmy stawać się niewolnikami czegoś, co prowadzi do śmierci (Rzym. 6:16). 2) Powinniśmy unikać wszystkiego, co szkodzi zdrowiu (2 Kor. 7:1). 3) Jehowa chce, żebyśmy służyli Mu całą duszą (Mat. 22:37). 4) Nie powinniśmy robić czegoś, co szkodziłoby innym (Mat. 22:39; 1 Kor. 10:24). 5) Jehowa da nam siły do robienia tego, co właściwe (Filip. 4:13). Chociaż więc palenie nie jest konkretnie wspomniane w Biblii, to zawarte w niej zasady pomogą zainteresowanemu zrozumieć, co o tym myśli Jehowa.

17. Jak para planująca ślub może znaleźć pomocne zasady biblijne?

¹⁷ Jak chrześcijanie planujący ślub mogą znaleźć zasady, dzięki którym podejmą mądre decyzje? W tym również może pomóc Przewodnik po publikacjach Świadków Jehowy. Pod nagłówkiem „Śluby i wesela” znajduje się lista artykułów zawierających podstawowe zasady związane z tym tematem. Oto sześć z nich: 1) Wszystko, co będzie się działo, powinno przynosić chwałę Jehowie (1 Kor. 10:31, 32). 2) Ubiór powinien być stosowny i skromny, a nie zwracający uwagę (1 Tym. 2:9; 1 Piotra 3:3, 4). 3) Powinniśmy unikać typowego dla świata przechwalania się posiadanymi rzeczami (Jana 17:14; Jak. 1:27; 1 Jana 2:15, 16). 4) Przebieg uroczystości powinien być uporządkowany (1 Kor. 14:40). 5) Przyjęcie weselne nie powinno przerodzić się w ‛dziką zabawę’ zdominowaną przez alkohol (Gal. 5:21). 6) Ktoś powinien być wyznaczony do sprawowania nadzoru (Jana 2:8, 9).

18, 19. (a) Z jakiego innego narzędzia możemy skorzystać? (b) Jakie zasady biblijne dotyczące różnych uroczystości znalazłeś za pomocą tego narzędzia? (Zobacz ramkę „Czy potrafisz rozpoznawać zasady?”).

¹⁸ Innym pomocnym narzędziem jest książka Wersety biblijne przydatne w życiu chrześcijanina. Podaje ona praktyczne fragmenty Biblii dotyczące wielu różnych tematów. Pod każdym tematem znajduje się lista pytań razem z wersetami, które pomagają dostrzec zasady biblijne. Powiedzmy, że chrześcijanin zastanawia się, czy wziąć udział w jakiejś uroczystości. W temacie „Święta, uroczystości” znajduje się nagłówek „Święta i uroczystości, których chrześcijanie nie obchodzą”.

¹⁹ Zastanówmy się nad niektórymi myślami z części „Dlaczego obchodzenie świąt i uroczystości, które mają związek z religią fałszywą, jest złe? (1Ko 10:21; 2Ko 6:14-18; Ef 5:10, 11)”. Podano tam kilka przykładów takich uroczystości. Pod nagłówkiem „Uroczystości patriotyczne” wymieniono zasady biblijne, które pomogą podjąć decyzję, czy uczestniczyć w uroczystościach związanych z historią danego narodu, upamiętnianiem wojen czy składaniem hołdu wybitnym osobom. Jesteśmy ogromnie wdzięczni Jehowie, że Jego organizacja zapewnia narzędzia, które pomagają nam szkolić sumienie!

UPEWNIAJ SIĘ, ŻE TWOJE SUMIENIE JEST DOBRZE WYSZKOLONE

20. Jak możemy się upewniać, że nasze sumienie jest dobrze wyszkolone?

²⁰ Bardzo cenimy dar wolnej woli. Rozumiemy jednak, że musimy szkolić sumienie, tak by pomagało nam korzystać z tego daru w sposób odpowiedzialny. Jeśli nasze sumienie jest dobrze wyszkolone, pomoże nam podejmować decyzje, które przynoszą chwałę Jehowie i są zgodne z Jego wolą. Ale żeby tak było, potrzebujemy też wsparcia Jego świętego ducha. Musimy więc dalej o niego prosić i pozwalać, by kierował naszym życiem. Do szkolenia sumienia niezbędne są również zasady biblijne. Róbmy więc wszystko, co możemy, by dobrze korzystać z tych darów. A wtedy przekonamy się, jak wielką wartość w naszym życiu ma Słowo Boże (2 Tym. 3:16, 17; Hebr. 4:12).