HELP FOR FAMILI | TRAINIM PIKININI
Olketa Pikinini and Smartphone—Part 2: Teachim Pikinini Hao for Iusim Wise lo Smartphone
Smartphone hem olsem wanfala paoa tul, hem helpful bat lo semtaem hem harmful tu, datwan depend lo hao iumi iusim. Hao nao iu savve teachim pikinini blo iu for mekem wise disison taem hem iusim disfala paoaful device? For example, each day, hao long nao iu shud allowim hem for iusim smartphone blo hem?a
Wat iu shud savve
Smartphone exposim user lo danger. Olsem iumi lanem from disfala article “Olketa Pikinini and Smartphone—Part 1: Waswe, Pikinini blo Mi Shud Garem Smartphone?” smartphone mekem hem isi for pikinini blo iu accessim evriting lo internet, whether hem gud or nogud.
“Hem isi for forgetim dat smartphone savve exposim pikinini blo iu lo evri dangerous pipol and idea.”—Brenda.
Pikinini needim guidance. Young pipol olketa born insaed technology world, whereas staka adult olketa just start lane for iusim nomoa. Bat, datwan no minim parents no savve lo eni samting abaotem technology and olketa pikinini fit for disaed seleva hao and wat taem for iusim smartphone blo olketa.
Hem tru, pikinini blo iu maet savve hao for iusim smartphone winim iu, bat datwan no minim olketa mature and savve hao for iusim wise lo hem. Even olketa pikinini wea savve tumas lo technology needim parents blo olketa for teachim olketa hao for iusim smartphone lo responsible wei.
“Wei for givim smartphone lo pikinini blo iu without training hem olsem wei for givim hem key for wanfala car, allowim hem for sidaon lo draeva’s seat, onem engine, and sei lo hem ‘Plis careful’ bat iu no teachim hem firstaem hao for draev.”—Seth.
Wat iu savve duim
Lanem olketa feature wea stap insaed phone blo pikinini blo iu. Familiar witim olketa tul wea savve helpem pikinini blo iu for iusim wise lo phone blo hem. For example:
Olketa wat kaen setting lo phone nao allowim parents for markem limit lo haomas taem pikinini iusim phone blo hem and wat kaen website nao hem visitim?
Hao, iu savve dat phone setting no evritaem blokem olketa content wea no appropriate?
If iu savve gud lo smartphone blo pikinini blo iu, datwan bae redyim iu for helpem hem for savve hao for iusim wise lo phone blo hem.
Bible principle: “Knowledge wea man garem savve increasim paoa blo hem.”—Proverbs 24:5.
Markem baondri. Disaedem wat iu allowim and wat iu bae no allowim. For example:
Hao, bae iu allowim pikinini blo iu for iusim phone lo taem blo kaikai or for iusim phone taem iufala visitim famili or frens?
Hao, phone shud stap witim pikinini taem hem sleep?
Olketa wat kaen app nao bae iu allowim?
Haomas taem each day nao iu shud allowim pikinini blo iu for iusim phone blo hem?
Hao, bae iu markem limit lo daily usage blo hem?
Talem lo pikinini blo iu olketa rul wea iu mekem, and redi for disciplinem hem if hem brekem olketa rul hia.
Bible principle: “No hol bak for disciplinem smol pikinini blo iu.”—Proverbs 23:13, footnote.
Chekim phone blo pikinini blo iu. Savve lo password blo pikinini blo iu, and if need hem kamap, chekim olketa content lo phone blo hem, includim olketa text message, app, piksa, and olketa website wea hem visitim.
“Mitufala talem dota blo mitufala dat mitufala bae chekim phone blo hem samtaems without letem hem savve firstaem. If hem no iusim wise lo phone blo hem then bae mitufala limitim haomas taem hem savve iusim.”—Lorraine.
Parent garem raet for savve hao pikinini blo iufala iusim smartphone blo olketa.
Bible principle: “Nomata smol pikinini wat hem duim savve showim hem wat kaen pikinini, sapos wei blo hem gud and stret.”—Proverbs 20:11.
Teachim hem olketa standard. Helpem pikinini blo iu for laek duim wat hem stret. Why nao datwan important? Bikos if wanfala pikinini laek tumas for haedem samting from parents blo hem, hem bae faendem wei for duim datwan nomata wat nao parents duim.b
Dastawe, hem gud for trainim pikinini blo iu for garem olketa gud quality olsem honesty, self-kontrol, and wei for responsible for olketa akson blo hem. Pikinini wea garem olketa gud quality bae iusim wise lo phone blo hem.
Bible principle: “Pipol wea mature . . . iusim evritaem tingting blo olketa for luksavve lo samting, wea datwan trainim olketa for luksavve lo wanem hem stret and wanem hem no stret.”—Hebrews 5:14.
a Lo article hia, disfala word “smartphone” hem refer lo mobile phone wea savve access lo Internet. Hem olsem wanfala smol computer.
b For example, samfala iusim wanfala “ghost app” wea luk olsem hem gud nomoa, olsem wanfala calculator, for haedem eni content wea olketa no laekem parents blo olketa for lukim.