LAYIBULALE YA PAINTANETI ya Watchtower
LAYIBULALE YA PAINTANETI
ya Watchtower
Chiphimbi
  • BAIBOLO
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • w25 Agosto mat. 20-25
  • Imwepo mungakwanise kulimbana na vilakolako voipa

Palibe vidiyo ilipo pa mbali mweyi.

Soli, pachitika bvuto kuti tiyimbise vidiyo mweyi.

  • Imwepo mungakwanise kulimbana na vilakolako voipa
  • Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2025
  • Tumisolo
  • Nkhani zolingana
  • KO “NDYEREKEZI” ANKUFUNA KUTI TIMBAKUMBUKE TANI?
  • KO CHIMO INGATICHITISE KUGANIZIRA CHANI
  • KO TINGAWINE TANI?
  • “PITIRIZANI KUDZIYESA”
  • Pewani viyeso vomwe vingakuchitiseni kuchita chimo
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2024
  • ‘Pitirizani kutewera’ Yesu Mukabatizika
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2024
  • Vomwe Yahova adachita kuti apulumuse wanthu ochimwa
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2024
  • Momwe tingawonesere kuti tithemba Yahova tikambasalula vochita
    Utumiki na moyo wathu wachikhrisitu—Ndandanda ya misonkhano—2023
Wonani vinango
Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2025
w25 Agosto mat. 20-25

NKHANI YOPFUNZIRA 35

NYIMBO NA. 121 Timafunika Kukhala Odziletsa

Imwepo mungakwanise kulimbana na vilakolako voipa

“Ayi kubvuma kuti uchimo upitirize kukulamulirani ninge mpfumu m’mathupi yanu yomwe yangafe kuti mumbatewedze vilakolako vawo.”—ARO. 6:12.

CHOLINGA

Tione kuti ndawa chani tidekanalini kukhumudwa tikakhala kuti tina vilakolako voipa, na momwe tingavimalisire.

1. Ko tose isepano tilimbana na chani?

KO MUDAKHALAKO kale na chilakolako choipa chofuna kuchita vinthu vokhumudwisa Yahova? Peno imwepo vidakuchitikiraniko kale, ayi kukhala okhumudwa. Baibolo inena kuti: “Palibe viyeso vomwe mwagumana navo vosiyana na vomwe wanthu anango agumana navo.” (1 Akor. 10:13) Vimwevi vinkutanthauza kuti viribe basa chofoka chomwe muli nacho, imwepo mulilini mwekha. Abale anango ankulimbanambo na vimwevi. Na thandizo ya Yahova, mungakwanise kuwina.

2. Ko ni viyeso viponi vomwe anango mwa Akhrisitu na mapfunziro ya Baibolo angalimbane navo? (Onani pomwe mafoto.)

2 Baibolo inena pomwe kuti: “Munthu aliyese ayesewa na chilakolako chake chomwe chimupumpsa na kumukasha.” (Yak. 1:14) Panango kuti, chofoka chomwe munthu anacho, chingakhalelini cholingana na munthu munango. Mwakulinganiza, anango angambakhale na chilakolako chofuna kuchita chigololo na munthu nkazi, pomwe anango angambafune kuchita vimwevi na mwamuna munzawo. Wanthu omwe enze na chizolowezi chonyang’anira vinthu volaula, nthawe zinango angakhale na chilakolako chofuna kunyang’anira pomwe. Azinji omwe adaleka kuphatisa basa mankwala yosokoneza msolo, panango kumwa maninge, nthawe zinango akhala na chilakolako chofuna kuyamba pomwe. Yamwaya ni yanango mwa mabvuto yomwe Akhrisitu komasoti mapfunziro ya Baibolo alimbana nayo. Vingachitike kuti tose isepano nthawe zinango tidadzibvakokale ninge ntumi Paulo. Yemwe adanemba kuti: “Pomwe ninkufuna kuchita vinthu vabwino, voipa vikhala muntima mwangu umu.”—Aro. 7:21.

Chiyeso chingabwere pa nthawe yosadikhirika pa nthawe iriyose na malo yaliyose (Onani ndime 2)c


3. Ko munthu yemwe alimbana na vilakolako voipa kwa nthawe itali angayambe kuganiza chani?

3 Peno imwepo munkulimbana na chilakolako choipa kwa nthawe itali, panango mungadzibve kukhala wofoka mpaka kuyamba kuona kuti mungakwaniselini kupirira chiyeso chimwecho. Vingachitike kuti mpaka mungambadzione kuti ndimwe munthu alibe na basa, nkumbaganiza kuti Yahova angakubvumenirini ndawa ya vilakolako vanu voipa. Koma mungatsimikizire kuti vimwevi nchaivolini. Kuti tibvese kuti ndawa chani, nkhani mweyino idawire mibvunzo yawiri aya: (1) Ko ndawa chani imwepo mudzibva kukhala ofoka, nkumbaganiza kuti mulibe na basa? (2) Ko mungalimbane tani na vilakolako voipa?

KO “NDYEREKEZI” ANKUFUNA KUTI TIMBAKUMBUKE TANI?

4. (a) Tikayesewa, ko Satana ankufuna kuti timbaganize chani? (b) Ko ndawa chani tingatsimikizire kuti tingapirire chiyeso?

4 Tikayesewa, Satana ankufuna kuti timbadzione ofoka. Yesu adafotokoza bwinobwino kuti Satana adzatiyese. Ndipomwapa, adauza opfunzira wake kuti ambapemphere kuti: “Tithandizeni kuti osati tigonje tikambayesewa, koma mutiteteze kwa Ndyerekezi.” (Mat. 6:13) M’zondi moyu akaikira wanthu kuti angakwaniserini kupitiriza kutumikira Yahova akambagumana na mabvuto. (Yobu 2:4, 5) Ndowonani vochitisa manyazi. Ndiye Satana yemwe adatengeka na vilakolako vake, ndipo alibe kupitiriza kukhala wokhulupirika kwa Yahova. Momwe vinkuonekera, Satana aona kuti ndise wolingana naye mwakuti tingasiyembo kutumikira Yahova tikayesewa. Satana, mpakana adaganiza kuti angayesembo mwana wokhulupirika wa Mulungu kuchita vinthu voipa (Mat. 4:8, 9) Koma ganizirani ivi: Ko isepano ndisedi ofoka mwakuti tiribe mphanvu zolimbana na vilakolako voipa? Neye ntenolini. Isepano tinkubverana naye ntumi Paulo yemwe adanemba kuti: “Pa vinthu vose, nigumana mphanvu kuchokera kwa Mulungu yemwe anipasa mphanvu zofunika.”—Afil. 4:13.

5. Ko nchani chomwe chionesa kuti Yahova atithemba kuti tingakwanise kuwina nkhondo yolimbana na vilakolako voipa?

5 Yahova ni wosiya maninge na Satana. Yahova akhulupirira kuti tingakwanise kulimbana na vilakolako vathu voipa. Ko tinkudziwa tani vimwevi? Iye adanena kuti, gulu ikulu ya wanthu okhulupirika, idzapulumuke pa chisautso chikulu. Ganizirani tanthauzo ya vimwevi. Yahova yemwe anganamerini adanena kuti wanthu azinji osati gulu ing’ono basi, ‘adzawatche mikanjo yawo nkuyachenesa na magazi ya mwana wankhosa.’ Panango kuti wanthu azinji adzakhale ochena pa maso pa Yahova ndipo adzangene mu dziko inyowani. (Chiv. 7:9, 13, 14) Vinkuchita kuonekeratu kuti Yahova aona kuti tingakwanise kulimbana na vilakolako voipa.

6-7. Ko ni chani pomwe chomwe Satana afuna kuti timbaganize?

6 Satana ankundofunalini kuti timbandodzibve ofoka, iye afuna pomwe kuti timbadzione kuti tiribe na basa, nkumbadziona kuti ndiselini obvumizika kwa Yahova ndawa ya vilakolako vathu voipa. Koma onani pomwe chinthu chochitisa manyazi. Satana ndiye alibe na basa. Iye adalambiwa na Yahova ndipo adzatambirelini moyo wosapera. (Gen. 3:15; Chiv. 20:10) Shuwadi, Satana ankufuna kuti timbadzionembo kuti tiribe na basa. Makamaka iye akambaona kuti tina chidikhiro chomwe iye adaluza, chomwe ni chidikhiro chodzakhala na moyo mpakana kalekale. Koma isepano ndiserini wanthu omwe alibe na basa. Mosiyana na vimwevi, Baibolo ititsimikizira kuti Yahova ankufuna kutithandiza, osati kutiimba mulandu. Iye “afunalini kuti munthu aliyese adzadzongewe, koma ankufuna kuti wanthu wose alape.”—2 Pet. 3:9.

7 Manje tikambalimbana na vilakolako voipa, nkumbadziona kuti ndise ofoka komasoti tiribe na basa, tinkuganiza ninge momwe Satana ankufunira. Vimwevi vingachose mphanvu zathu na cholinga chathu chofuna kulimbana na Satana.—1 Pet. 5:8, 9.

KO CHIMO INGATICHITISE KUGANIZIRA CHANI

8. Kuingizira pa kutanthauza chinthu choipa, ko mawu yakuti chimo yangatanthauze pomwe chani? (Salmo 51:5) (Onani pomwe mbali yakuti “Dziwani Vizinji.”)

8 Kuingizira pa Satana, ko ni chani pomwe chomwe chingatichitise kudzibva ofoka panango nkumbaganiza kuti tiribe na basa? Ni uchimo womwe tidatengera kwa azibereki wathu.a—Yobu 14:4; werengani Salimo 51:5.

9-10. (a) Ko nchani chomwe chidachitikira Adamu na Hava pomwe adachimwa? (Onani pomwe foto.) (b) Ko uchimo utikhudza tani?

9 Ganizirani vomwe vidachitika kwa Adamu na Hava, pomwe adachimwa. Patsogolo pakuti alibe kubvera Yahova, iwo adabishala ndipo adayesa kubisa mathupi yawo. Pakufotokoza momwe iwo adachitira, Bukhu yofufudzira nkhani inena kuti: “Uchimo paokha umbawachitisa kuti adziimbe mulandu, kukhala na nkhawa, kudzibva osatetezeka na kuchita manyazi.” Venze ninge Adamu na Hava afungiriwa m’nyumba yomwe ina vipinda vinayi basi. Panango kuti maganizo yawo yanayi mwaya. Adamu na Hava adakangena chipinda chinango nkungena pomwe chipinda chinango. Koma adakakwanisalini kubula m’nyumba. Iwo enze alibe njira yodzipulumusira ku uchimo wawo.

10 Koma vimwevi ni vosiyana na isepano. Ndawa ya dipo, yomwe ikhudzalini Adamu na Hava, tingakhululukiriwe machimo yathu na kukhala na chikumbutima chabwino. (1 Akor. 6:11) Olo viri teno, tidatengera uchimo. Ndipomwapa, nivobveka kuti isepanombo tidziimba mulandu, kukhala na nkhawa, kudzibva osatetezeka na wamanyazi. Olo Baibolo inena kuti uchimo unkupitiriza kutonga mathupi ya wanthu. Viri teno olo “kwa wanthu womwe alibe kuchimwa ninge momwe adachimwira Adamu.” (Aro. 5:14) Nishuwadi kuti nkhani mweyi ingakhale yokwinyiririsa maninge. Koma tidekanalini kudzibva ofoka, nkumbaganiza kuti tiribe na basa. Isepano tingakwanise kuchosa maganizo yofokesa mwaya. Ko tingachite tani vimwevi?

Adamu na Hava ankubula m’muda wa Edeni mwamanyazi ali vale vikumba va nyama.

Uchimo udachitisa Adamu na Hava kukhala na maganizo yodziimba mulandu (Onani ndime 9)


11. Tikadzibva kuti ndise ofoka, ko tichadekanalini kuchita chani, ndipo ndawa chani? (Aroma 6:12)

11 Tikambaganiza kuti ndise ofoka, panango kuganiza kuti tingakwaniserini kumalisa chilakolako choipa mwechi, vikhala ninge uchimo wathu “unkuyankhula.” Koma isepano tidekanalini kubvera vomwe uchimo unganene. Ko ndawa chani? Ndawa yakuti Baibolo itipfunzisa kuti ayi kubvuma kuti uchimo “upitirize kukulamulirani.” (Werengani Aroma 6:12.) Vimwevi vinkutanthauza kuti isepano tingasaine kuleka kuchita vilakolako vathu voipa. (Agal. 5:16) Yahova atithemba kuti tingakwanise kupirira viyeso. Koma tikaleka kumuthemba, iye adzadikhirelini vimwevi kwa isepano. (Deut. 30:11-14; Aro. 6:6; 1 Ates. 4:3) Ndipomwapa, tingakwanisedi kulimbana na vilakolako vathu voipa.

12. Tikambaganiza kuti ndise munthu alibe na basa, ko tichadekanalini kuchita chani, ndipo ndawa chani?

12 Mwanjira ibodzibodzi mweyi, tikakhala na vilakolako voipa, nkumbaganiza kuti ndine munthu alibe na basa, panango kuganiza kuti ndinerini wobvumizika kwa Yahova, vikhala ninge uchimo wathu “unkuyankhula.” Koma tidekanalini kubvera vomwe uchimo moyu unganene. Ko ndawa chani? Ndawa yakuti Baibolo itipfunzisa kuti Yahova atibvesa kuti ndise ochimwa. (Sal. 103:13, 14) Iye “adziwa vose” kuphatanidzapo vinthu vosiyanasiyana ninge uchimo womwe utichitisa kuti tichite vinthu vophonyeka. (1 Yoh. 3:19, 20) Tikambalimbana na vilakolako vathu, nkupewa kuchita vinthu voipa, tingakhale obvumizika pa maso pa Yahova. Ko ndawa chani tingatsimikizire vimwevi?

13-14. Fotokozani kuti ndawa chani Yahova atiimbalini mulandu ndawa yakuti tina maganizo yoipa?

13 Baibolo iwonesa kuti pali kusiyana kukulu pa nkhani ya kuchita chithu choipa (chomwe ni chinthu chomwe tingakwanise kuchipewa) na kufuna kuchita chinthu choipa (chomwe ni chinthu chingachitike mwangozi). Mwakulinganiza, Akhrisitu anango wa ku Korinto, akanati kuchinja enze na chizolowezi chogonana amuna okhaokha. Ndipomwapa, Paulo adanemba kuti: “Ndipo anango imwe mwenzembo teno.” Ko vimwevi vinkutanthauza kuti iwo alibe kukhala pomwe na chilakolako chofuna kuchita vinthu vimwevi? Vimwevi vidakachitikalini. Ndawa yakuti vilakolako ninge vimwevi, vikhala kuti vazika mizu mu ntima mwa munthu. Koma Akhrisitu omwe enze odziretsa nkuleka kuchita vinthu mobverana na vilakolako vawo voipa, alibe kulangiwa na Yahova. Kwa Yahova Akhrisitu mwawa enze ‘ochenesewa.’ (1 Akor. 6:9-11) Vimwevi vingachitikembo chibodzibodzi na isepano.

14 Viribe basa chilakolako choipa chomwe imwepo munkulimbana nacho. Ni vokwanisika kuwina nkhondo mweyi. Olo kuti mungakwaniserini kumalisiratu maganizo yoipa mwaya, mungakwanise kukhala odziretsa, nkulamba kuchita “vofuna va thupi na maganizo yathu” (Aef. 2:3) Namboni tione momwe tingachitire vimwevi?

KO TINGAWINE TANI?

15. Kuti tiwine nkhondo yolimbana na maganizo yoipa, ko ndawa chani tidekana kukhala owona ntima pa ise tekha?

15 Kuti mukwanise kuwina vilakolako voipa, mudekana kukhala owona ntima imwepo pa mwekha komasoti nkuzindikira vofoka vanu. Khalani osamala kuti ayi ‘kumbadzipumpsa na maganizo yabodza.’ (Yak. 1:22) Mwakulinganiza, munthu yemwe amwa maninge, iye panango angambaipepuse nkhani mweyi nkumbaganiza kuti: ‘Pana wanthu omwe amwa maninge kuposha inepano.’ Panango munthu yemwe anyang’anira volaula angambaimbe mulandu munthu munango. Iye angaganize kuti: ‘Sembe nkazi wangu anionesa chikondi maninge, nidakakhalalini na maganizo yonyang’anira volaula.’ Kuganiza tene uyu, kuchitisa kuti mukulise chilakolako chanu nkuchita vinthu voipa. Ndipomwapa, ayi kumbadzikhululukira pa vophonya vanu, ne m’maganizo yanu. Bvumani vomwe vingabwere ndawa ya vomwe mwachita.—Agal. 6:7.

16. Ko mungalimbise tani chikhumbo chanu chofuna kuchita vinthu vabwino?

16 Kuingizira pa kudziwa vofoka vanu, imwepo mudekana kulimbisa chikhumbo chanu chofuna kuchita vinthu vabwino. (1 Akor. 9:26, 27; 1 Ates. 4:4; 1 Pet. 1:15, 16) Ganizirani chomwe chikuchitisani kukulisa maganizo yoipa. Panango chingakhale chiyeso, panango pangakhale nthawe chaiyo yomwe maganizo mwaya yangakubwerereni. Mwakulinganiza, ko vikushupani kulimbana na chiyeso pa nthawe yomwe muli woneta? Ko vimwevi vichitika pakati pa usiku? Konzekerani chiyeso, ndipo ganizirani vomwe mungachite. Nthawe yabwino yomwe mungachite vinthu vimwevi, ni pomwe chiyeso chikanati kubwera.—Miy. 22:3.

17. Ko tapfunzira chani pa chitsanzo cha Yosefe? (Genesis 39:7-9) (Onani pomwe mafoto.)

17 Ganizirani chitsanzo cha Yosefe. Pomwe nkazi wa Potifara adayesa kumunyeng’erera, iye adachita vinthu mwakankulumize, komasoti molimba ntima nkunena kuti, neye. (Werengani Genesis 39:7-9.) Ko vimwevi vinkutipfunzisa chani? Nkazi wa Potifara akanati kumunyeng’erera Yosefe, Yosefe wenze adatsimikiza kale kuti adzagonerini na nkazi wa munichiro. Mwanjira ibodzibodzi mweyi, imwepo mungaganiziretu vomwe mudzachite chiyeso chikanati kubwera. Manje imwepo mukayesewa, vidzakhale vosashupa kuchita vinthu mobverana na vomwe mwasalula.

Mafoto: 1. Yosefe ankuthawa nkazi wa Potifara pomwe iye ali phate chovala chake m’manja. 2. M’bale wachilumbwana ankulamba kukopewa na mtsikana kushikola.

Ninge Yosefe, lambani mwakankulumize chiyeso! (Onani ndime 17)


“PITIRIZANI KUDZIYESA”

18. Ko mungawine tani nkhondo yolimbana na vilakolako voipa? (2 Akorinto 13:5)

18 Kuti mukwanise kuwina vilakolako voipa, mudekana kupitiriza kumbadziyesa mwekha. Panango kuti imwepo mudekana ‘kupitiriza kudziyesa’ kuti muone peno munkuchita bwino. (Werengani 2 Akorinto 13:5.) Nthawe na nthawe, yesani kaganizidwe kanu na momwe munkuchitira vinthu, ndipo peno pankudekana, chinjani vinthu vinango. Mwakulinganiza, olo kuti munkukwanisa kulamba chiyeso chinango, imwepo mungadzibvunze kuti: ‘Ko namala nthawe ikulu tani kuti ninene kuti neye?’ Peno mwazindikira kuti mwachedwa, ayi kudziimba mulandu. M’malo mwa vimwevi, yesesani kudzikonzekeresa kuti mudzachite vinthu mwakankulumize chiyeso chimwechi chikadzabwera pomwe. Dzibvunzeni kuti: ‘Ko ningachepese nthawe yomwe nimala kuti nichose maganizo yoipa? Ko vosangalasa vangu vinichitisa kuti nikulise maganizo yoipa? Nikaona foto yoipa pa chipangizo chachizungu, ninyang’aniratu kumbali nthawe mweyo? Olo kuti ni voshupa kukhala odziretsa, ko inepano nibvesa kuti kubvera Yahova nthawe zose ni kwabwino kwa inepano?’—Sal. 101:3.

19. Ko vosalula voipa pa nkhani ing’ono vingasokoneze tani cholinga chathu chofuna kulimbana na maganizo yoipa?

19 Pomwe munkudziyesa, ayi kudzikhululukira. Baibolo inena kuti: ‘Ntima ni wopupsa maninge kuposha chinthu chirichose, ndipo ungakwanise kuchita chinthu chirichose choipa.’ (Yer. 17:9) Yesu, adanena kuti “mu ntima mubula maganizo yoipa.” (Mat. 15:19) Mwakulinganiza, munthu yemwe adasiya kunyang’anira vinthu volaula, kuyenda kwa nthawe panango angaganize kuti ni “vosaphonyeka” kundowona mafoto yomwe yangachitise kuti akhale na chilakolako olo kuti iye angachitelini vimwevo. ‘Panango iye angaganize kuti nkuphonyalini kundoganizira kuchita vinthu voipa pomwe inepano ningachiterini.’ Mwanjira iriyose ntima wa munthu muyo ‘unkukonzekera kuchita virivose vomwe thupi yake inkufuna.’ (Aro. 13:14) Ko tingapewe tani vimwevi? Khalani osamala na vosalula vanu. Vosalula voipa pa nkhani ing’onong’ono, vichitisa kuti musalule vinthu voipa maninge pa nkhani ikulu. Mwakulinganiza, kuchita chinthu choipa.b Chosani maganizo yaliyose yomwe yangakuchitiseni kuti mumbadzikhululukire pomwe muna “maganizo yoipa.”

20. Ko ni chidikhiro chiponi chomwe tinacho kutsogolo, ndipo ni thandizo iponi yomwe tinayo?

20 Ninge momwe tapfunzirira, Yahova atipasa mphanvu kuti tikwanise kupirira viyeso. Ndipo ndawa ya dipo, tingakhululukiriwe machimo yathu, nkukhala na mwayi wodzakhala na moyo mpakana kalekale. Vidzakhale vokomedza maninge kutumikira Yahova pa nthawe yomwe tidzakhale kuti tinkulimbanalini pomwe na maganizo yoipa. Koma pomwe tinkudikhira nthawe mweyi, tidekana kukhala otsimikiza kuti ndiselini ofoka panango munthu yemwe alibe na basa. Na khama yathu komasoti madaliso ya Yahova, tingawine pa nkhondo yolimbana na maganizo yoipa.

KO MUNGADAWIRE TANI?

  • Ko ni chani chomwe chingatithandize peno tina maganizo yakuti ndise ofoka, panango munthu yemwe alibe na basa?

  • Ko tingachite tani kuti uchimo uleke kutilamulira?

  • Ko tingachite tani kuti tipitirize “kumbadziyesa” tekha?

NYIMBO NA. 122 Khalani Olimba Komanso Osasunthika

a DZIWANI VIZINJI: M’Baibolo mawu yakuti “chimo” yafotokoza va kuchita chinthu choipa. Ninge kuba, kuchita chigololo na kupha munthu. (Eks. 20:13-15; 1 Akor. 6:18) Koma m’malemba yanango mawu yakuti “chimo,” yatanthauza uchimo womwe titengera tikabadwa, olo kuti tikanati kuchitako chinthu choipa.

b Onani momwe afotokozerewa mulumbwana wa pa Miyambo 7:7-23. Iye adasalula vinthu voipa pa chinthu ching’ono maninge. Patsogolo pake nkuchitiratu chimo ikulu yomwe ni chigololo.

c MAWU YOFOTOKOZERA MAFOTO: Kumanzere: M’bale wachilumbwana wakhala momweramo thii ndipo ankuona amuna awiri omwe ankuonesana chikondi. Kumakulu: Mulongo ankuona wanthu awiri omwe ankupepa.

    Mabuku ya Chiphimbi (2014-2025)
    Bulani
    Ngenani
    • Chiphimbi
    • Kutumiza
    • Vomwe muchada
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Malangizo yophatisira basa
    • Malamulo ya kusunga chintsintsi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Ngenani
    Kutumiza