NKHANI YOPFUNZIRA 8
NYIMBO NA. 130 Muzikhululuka
Ko mungamutewedzere tani Yahova pa nkhani yokhululuka?
“Molingana na momwe Yahova adakukhululukirani na moyo wose imwembo mumbachite chibodzibodzi.”—AKOL. 3:13.
CHOLINGA
Kuona vomwe tingachite kuti tikhululukire munthu yemwe watikhumudwisa.
1-2. (a) Ko nipavochitika viponi pomwe vingakhale voshupa kukhululukira anango? (b) Ko Denise adachita chani?
KO VIKUSHUPANI kukhululukira anango? Azinji wa isepano vitishupa kukhululukira munthu yemwe watikhumudwisa maninge. Koma tichadekana kuchita vomwe tingakwanise kuti tikhululuke. Mwakulinganiza, onani vomwe vidachitikira mulongo munango dzina yake Denise,a iye adakwanisa kukhululuka modabwisa maninge. Mu 2017, Denise na wanthu wa m’banja mwake ambachokera kukawona likulu ya Mboni za Yahova yapadziko yose yomwe yenze idandofunguliriwa chamanjemanje. Pomwe iwo ambabwerera kumuyi, motorista munango wa karo adaphonya m’sewu ndipo adagunda karo yomwe Denise na wanthu wa m’banja yake enze adapakira. Denise wenze adakomoka ndipo pomwe adatsitsimuka adaona kuti wana wake apwetekeka maninge ndipo mwamuna wake Brian adamwalira pamwapo. Pakukumbukira vomwe vidachitika Denise adanena kuti: “Nenze nidafoka ndipo nenze nidasokonezeka maninge.” Patsogolo pake iye adazindikira kuti motorista moule wenze alibe kusokonezeka wenze bwinobwino mwakuti angakwanise kufambisa karo. Ndipo Denise adapemphera kwa Yahova kukumbira ntendere.
2 Motorista moyu adamangiwa ndipo adayimbiwa mulandu wa kupha munthu mwa ngozi. Sembe adagumaniwa na mulandu wakuti ni wophonya adakayikhiwa mudjeri. Koma tiribunali idamuwuza Denise kuti chilango cha munthu moyu chingathembe vomwe iye angalewe. Denise adalewa kuti: “Inepano nidabva ngati animasula chilonda nkuniyikha munyu ndipo nimbadekana kukumbukira vinthu vose voipa vomwe vidanichikitira ntsiku mweire.” Masondo yanganani patsogolo pake, Denise adayenda ku tiribunali ndipo wenze wokonzeka kuyankhula na mwamuna ule yemwe wenze adachitisa kuti banja yake igumane na mabvuto yakulu maninge. Denise adakumbira Juiji kuti amukhululukire mwamuna ule.b Pomwe iye adamaliza kuyakhula, Juiji adayamba kulira. Iye adanena kuti: “Namala magole 25 ninkuphata basa ninge Juiji, nikanati nawona vinthu ninge vimwevi. Nikanati nabvako banja yomwe yagumana na bvuto nkukumbira Juiji kuti akhululukire munthu yemwe wachitisa bvuto. Nikanati nabvako mawu yachikondi na yokhululuka ninge mwaya.”
3. Ko nchani chidathandiza Denise kuti akhululuke?
3 Ko nchani chomwe chidathandiza Denise kuti akhululuke? Iye adaganizira kukhululuka kwa Yahova. (Mac. 7:18) Tikambatembeja kukhululuka kwa Yahova, vitilimbikisambo kuti isepano timbakhululuke.
4. Ko Yahova ankufuna kuti timbachite chani? (Aefeso 4:32)
4 Yahova ankufuna kuti tose isepano timbakhale okonzeka kukhululukira anzathu ninge momwe iye akhululukira aliyese wa isepano. (Werengani Aefeso 4:32.) Yahova atiuza kuti isepano timbakhululukire wale omwe atikhumudwisa. (Sal. 86:5; Luka 17:4) Mu nkhani mweyi tione vinthu vitatu vomwe vingatithandize kuti tikhale wanthu okhululuka.
AYI KUNYALANYAZA MOMWE MUNKUBVERA
5. Mobverana na Miyambo 12:18, ko tichabva tani munthu akatikhumudwisa?
5 Panango isepano tingakhumudwe maninge na vomwe munzathu watichitira panango kuyankhula. Makamaka akakhala kuti ni shamwali wathu yemwe timukonda panango m’bale wathu. (Sal. 55:12-14) Nthawe zinango ululu womwe tingabve, tingaulinganize na kuchekewa na chisu. (Werengani Miyambo 12:18.) Nthawe zinango tinganyalanyaze nkumbachita vinthu kukhala ngati palibe chomwe chachitika, nkumbawonesa kuti ndiselini wokhumudwa. Kuchita vimwevi kungakhale ninge kuchekewa nkusiya chisu chiri zikilire pamwapo. Molingana na vimwevi, isepano tingadikhirelini kuti kukhumudwa kwathu kumale peno tikundonyalanyaza nkukhala ninge ndiselini wokhumudwa.
6. Ko nchani chomwe chichitika munthu akatikhumudwisa?
6 Panango munthu akatikhumudwisa chinthu choyamba chatingachite nkumuonesa kuti ndise okhumudwa. Baibolo iwonesa kuti pavochitika vinango ni vobveka kukhumudwa. Koma iyo itichenjeza pomwe kuti maganizo yoipa mwaya yachadekanalini kumbatitonga. (Sal. 4:4; Aef. 4:26) Ndawa chani? Ndawa yakuti maganizo yathu yangatichitise kuchita vithu voipa. Nthawe zose kukhumudwa kutichitisalini kuchita vinthu vabwino. (Yak. 1:20) Kukhumudwa nimaganizo, koma kupitiriza kukhala wokhumudwa nkuchita kufuna.
Kukhumudwa nimaganizo, koma kupitiriza kukhala wokhumudwa nkuchita kufuna
7. Ko nimaganizo yoipa yaponi yomwe tingakhale nayo wanthu anango akatikhumudwisa?
7 Munthu munango akatichitira voipa tingabve pomwe ululu unango. Mwakulinganiza, mulongo munango dzina yake Ann, adanena kuti: “Pomwe inepano nenze mwana ababa wangu adalambana na amayi ndipo adalowolana na nyabasa wathu, nidadzibva ninge nasiyiwa. Patsogolo pake iwo adakhala na wana ndipo nidadzibva ninge nangenewa m’malo, nidakula ninkudzibva ninge ndine wosafunika.” Mulongo munango dzina lake Georgette, adafotokoza momwe adabvera pomwe mwamuna wake adachita chigololo. Iye adanena kuti: “Tikali wana tenze azishamwali, timbaphata basa pabodzi ninge apainiya koma nidakhumudwa maninge na vomwe adachita.” Mulongo munango dzina yake Naomi adanena kuti: “Nenze nikalibe kuganizako kuti mwamuna wangu anganikhumudwise maninge, pomwe iye adaulula kuti ambanyang’anira volaula nkumbanibisa nidadzibva kuti wanichitira chinyengo maninge.”
8. (a) Ni vifukwa vinango viponi vomwe vitichitisa kukhululukira anango? (b) Ndawa chani nivabwino kwa isepano kukhululuka? (Onani bokosi yakuti “Ko tingachite chani peno munthu watichitira vinthu votikhumudwisa?”)
8 Tingakwaniselini kulamulira vomwe wanthu anango angatichitire panango kutiyankhula. Koma isepano tingakwanise kulamulira momwe tingachitire vinthu ndipo kazinjikazinji kuchita vinthu mwanzeru nikukhululuka, ndawa yakuti tikonda Yahova ndipo afuna kuti tikhale wanthu okhululuka. Tikapitiriza kukhala okhumudwa neye kukhululuka, vidzakhale vosashupa kuchita vinthu voipa vomwe vingadzonge thanzi yathu. (Miy. 14:17, 29, 30) Onani chitsanzo chinango cha mulongo munango dzina yake Christine. Iye adanena kuti: “Inepano nikakhumudwa nisekalini, nikudya pang’ono, nipumulalini mokwana ndipo vikhala voshupa kudziletsa, vimwevi vikhudza banja yangu na ushamwali wangu na anango.”
9. Ndawa chani tichadekanalini kusunga chakukhosi?
9 Olo kuti munthu yemwe watikhumudwisa alibe kutipepesa, isepano tichadekana kuchita vinthu vomwe vingachepese mabvuto yomwe iye wayambisa. Mwanjira yanyi? Georgette, yemwe tamutomola poyamba ule adalewa kuti: “Vidakhala voshupa maninge, koma kuyenda kwa nthawe nidaleka kukhala na chiya na mwamuna wangu yemwe adanisiya ule, phindu yake niyakuti nidagumana ntendere ukulu maninge.” Kusasunga chakukhosi kudzatithandize kuti tileke kuchitira vinthu voipa wanthu anango ndipo kukhala ninge tinkudzipasa mphaso tekha. Tingapitirize kuyenda patsogolo na kukhala na moyo wabwino. (Miy. 11:17) Manje tani peno imwepo ndimwelini okonzeka kukhululuka?
KULIMBANA NA MAGANIZO YANU
10. Ndawa chani nthawe zose tichadekana kuchita khama kuti tipole m’maganizo? (Onani pomwe mafoto.)
10 Ko mungachite tani kuti muleke kukhala wokhumudwa? Mwakulinganiza, munthu yemwe wapwetekeka maninge padekana kupita nthawe kuti apole. Molingana na vimwevi, isepano tichadekana nthawe kuti tipole m’maganizo na kukhala wokonzeka kuti timukhululukire na ntima wose munthu yemwe watiphonyera.—Mla. 3:3; 1 Pet. 1:22.
Tikapwetekeka pachadekana kupita nthawe kuti tipole, vimwevi vichitikambo chibodzibodzi na m’maganizo (Onani ndime 10)
11. Ko chitsanzo cha Ann chikutipfunzisa chani pa nkhani ya pemphero?
11 Pempherani kwa Yahova kuti akuthandizeni kukhululuka.c Ann, adafotokoza momwe pemphero idamuthandizira. Iye adanena kuti: “Inepano nidapemphera kwa Yahova kuti akhululukire munthu aliyese m’banja yathu pa vinthu vose vomwe adayankhula na kuchita vomwe venzelini vabwino. Patsogolo pake nidanembera kalata ababa wangu nkuwauza kuti nawakhululukira pa vomwe adachita.” Iye adatsimikiza kuti kuchita vimwevi kwenze koshupa maninge. Iye adanena kuti: “Chidikhiro changu ni chakuti ndawa yotewedzera kukhululuka kwa Yahova, ababa wangu na akazi wawo adzapfunzire vizinji va Yahova.”
12. Ko ndawa chani tichadekana kuthemba Yahova m’malo mothemba maganizo yathu? (Miyambo 3:5, 6)
12 Thembani kuti Yahova niwachilungamo, koma maganizo yanu ninthawelini zose yangakhale yabwino. (Werengani Miyambo 3:5, 6.) Yahova nthawe zose achadziwa vinthu vomwe ni vabwino kwa isepano. (Yes. 55:8, 9) Iye atikumbiralini kuti tichite vinthu vomwe vingatibweresere mabvuto. Manje iye akambatilimbikisa kuti timbakhululuke tichadekana kutsimikizira kuti vimwevi nivabwino kwa isepano. (Sal. 40:4; Yes. 48:17, 18) Koma tikambandothemba maganizo yathu panango tingakwaniselini kukhululuka. (Miy. 14:12; Yer. 17:9) Naomi yemwe tamufotokoza ule adanena kuti: “Pakuyamba nimbawona kuti ninavifukwa vobveka kuti nisakhululukire mwamuna wangu yemwe ambanyang’anira volaula, nidakhala na mantha yakuti anganikhumudwise pomwe panango angayebwe vawachita. Nimbadziwuza nekha kuti Yahova akubvesa bwinobwino maganizo yangu, koma patsogolo pake nidazindikira kuti olo kuti Yehova ankubvesa maganizo yangu vinkutanthauzalini kuti akubverana navo vimwevi. Yahova ankudziwa bwinobwino momwe nikubvera nakuti vitenga nthawe kuti uyebwe vomwe wachitiriwa, koma iye afuna pomwe kuti nikhale wokhululuka.”d
VOMWE TINGACHITE KUTI TIKULISE MAGANIZO YABWINO
13. Mobverana na Aroma 12:18-21, ko tichadekana kuchita chani?
13 Tikakhululukira munthu yemwe watikhumudwisa maninge, tichadekana kuchita vinthu vizinji maninge kuingizira pakundoleka kuyankhula vomwe vachitika. Peno munthu yemwe watiphonyera ni m’bale wanthu tichadekana kuchita vose vomwe tingakwanise kuti tikhazikise ntendere. Cholinga chanthu nikukhala obverana. (Mat. 5:23, 24) Isepano tichadekana kusinthanisa ukali na chifundo, kusunga chakukhosi na kukhululuka. (Werengani Aroma 12:18-21; 1 Pet. 3:9) Ko nchani chingatithandize kuchita vimwevi?
14. Ko nikhama iponi yomwe tichadekana kuchita ndipo ndawa chani?
14 Tichadekana kuchita khama kuti tikwanise kuona wanthu womwe atikhumudwisa ninge momwe Yahova awawonera. Yahova achasalula kuona vomwe nivabwino kwa wanthu. (2 Mbiri 16:9; Sal. 130:3) Kazinjikazinji munthu yemwe afaga vinthu voipa panango vabwino kwa wanthu anango avigumana. Isepano tikambafufudza kuti tiwone makhalidwe yabwino kwa wanthu anango vidzakhale vosashupa kuwakhululukira. Mwakulinganiza, m’bale munango dzina yake Jarrod adanena kuti: “Kwa inepano vikhala vosashupa kukhululukira m’bale nikambaganizira vabwino vomwe iye anichitira.”
15. Ko ndawa chani tichadekana kumuuza munthu kuti tamukhululukira?
15 Chinthu chinango chomwe tichadekana kuchita ni kumuuza munthu yemwe watikhumudwisa kuti tamukhululukira. Ndawa chani? Onani vomwe Naomi yemwe tamutomola pakuyamba ule adanena. Iye adati: “Mwamuna wangu adanibvunza kuti: ‘Ko iwepo wanikhululukira?’ Inepano nidalumira pomwe nimbafuna kulewa kuti ‘inde nakukhululukira’ ndipo niribe kukwanisa kuyankhula. Nidabvesa kuti nenze nikanati kumukhululukira mwamuna wangu kuchokera pasi pa ntima. Koma kuyenda kwa nthawe inepano nidakwanisa kuyankhula mawu yamphanvu mwaya yakuti ‘inepano nakukhululukira.’ Pomwe nidakhululukira mwamuna wangu iye adayamba kuchoka misozi m’maso, nidadabwisiwa maninge kuona momwe iye adakhalira womasuka na mawu yomwe inepano nidayankhula, ndipo nidakhala na ntendere patsogolo pake. Kuyenda kwa nthawe nidayamba pomwe kumuthemba mwamuna wangu, manje ndise azishamwali obverana maninge.”
16. Ko mwapfunzira chani pa nkhani ya kukhululuka?
16 Yahova afuna kuti tikhale okhululuka. (Akol. 3:13) Olo nteno, vingakhale voshupa kukhululukira anango. Koma tingakwanise kuchita vimwevi peno tikubveralini maganizo yathu yoipa ndipo tikuyesesa kuti tileke kukhala na ukali nkukulisa maganizo ya bwino.—Onani bokosi yakuti: “Vinthu vitatu vomwe tingachite kuti tikhululuke.”
GANIZIRANI VA MAPHINDU YA KUKHULULUKA
17. Ko nimaphindu yaponi yomwe tinayo tikambakhululukira anango?
17 Isepano tinavifukwa vizinji vomwe vitichitisa kuti timbakhululukire anango. Chakuyamba, tikakhululuka titewedzera Ababa wathu Yahova, vimwevi vimukondweresa maninge. (Luka 6:36) Chachiwiri, isepano tiwonesa pomwe kutembeja pa vomwe Yahova atichitira pakutikhululukira. (Mat. 6:12) Kuingizira pamwapa thanzi yathu ikhala yabwino ndipo ushamwali wathu na anango ukhala wolimba maninge.
18-19. Ko nchani chingachitike tikakhululuka?
18 Tikambakhululuka, vinthu vabwino vomwe timbavidikhiralini vingachitike. Mwakulinganiza, ganizirani vomwe vidachitikira Denise. Iye ambadziwalini kuti pomwe ambatongana, mwamuna yemwe adachitisa ngozi ule wenze adaganiza vakudzipha. Koma iye adachita chidwi maninge na kukhululuka kwa Denise, ndipo adayamba kupfunzira Baibolo na wa Mboni za Yahova.
19 Tingaganize kuti kukhululukira anango ni chinthu choshupa maninge chomwe tichadekana kuchita. Koma chingakhale pomwe chinthu cha nzeru maninge tikawonesa kuti tinkuyesesa kuchita vatingakwanise kuti titewedzere Yahova.—Mat. 5:7.
NYIMBO NA. 125 “Osangalala Ndi Anthu Achifundo”
a Madzina yanango yachinjiwa.
b Pa vochitika ninge vimwevi Mkhrisitu aliyese achadekana kusalula yekha vomwe angachite.
c Nyang’anirani vidiyo za nyimbo zakuti “Tizikhululukirana,” “Ndikhululuke,” na “Tigwirizanenso.” pa saiti ya jw.org.
d Olo kuti nivokwinyiririsa maninge kuona munzathu wa banja ankunyang’anira volaula, Baibolo inena lini kuti wophonyerewa ule angamalise banja pa chifukwa chimwechi.