NKHANI YOPFUNZIRA 7
NYIMBO NA. 15 Tamandani Mwana Woyamba Kubadwa wa Yehova
Ko kukhululuka kwa Yahova kutanthauza chani kwa imwepo?
‘Imwepo muchakhululuka na ntima wose.’—SAL. 130:4.
CHOLINGA
Tione vitsanzo vinango va m’Baibolo momwe vingatithandizire kuingizira kutembeja kwathu pa vomwe Yahova achachita kuti atikhululukire.
1. Ndawa chani vikhala voshupa kudziwa vomwe munthu ankutanthauza akalewa kuti watikhululukira?
“NAKUKHULULUKIRA.” Vikhala vabwino maninge kubva mawu mwaya makamaka peno tinkudziwa kuti tidachita panango kuyankhula chinthu chomwe chidakhumudwisa munthu munango! Koma ko mawu yakuti “nakukhululukira” yatanthauza chani? Ko munthu akakuuzani mawu mwaya akhala ankutanthauza kuti ushamwali wanu upitirize kukhala ninge momwe wenzere pakuyamba? Panango akhala ankutanthauza kuti ankufunalini pomwe kuti mukambirane va nkhani mweyo? Chaivo ni vakuti, wanthu akambalewa mawu mwaya akhala ankutanthauza vinthu vosiyanasiyana. Vimwevi vingakhale voshupa.
2. Ko Baibolo ifotokoza tani va kukhululuka kwa Yahova? (Onani pomwe mawu ya m’nyantsi.)
2 Momwe Yahova achatikhululukira ni mosiyana maninge na momwe isepano tichakhululukira wanthu anango. Palibe yemwe akwanisa kukhululuka ninge momwe Yahova achakhululukira. Polewa va Yahova wamasalimo adalewa kuti: ‘Ndawa imwepo mukhululuka na ntima wose, kuti wanthu ambakugopeni.’a (Sal. 130:4) Inde, Kukhululuka kwa Yahova ni ‘kukhululuka chaiko.’ Ndiye yekha yemwe adziwa tanthauzo ya kukhululuka chaiko. Nthawe zinango onemba Baibolo adaphatisa basa mawu ya Chiheberi yomwe yatanthauza kukhululuka yomwe yaphatisiriwalini basa pakufotokoza momwe wanthu achakhululukira.
3. Ko kukhululuka kwa Yahova na kukhululuka kwathu kusiyana tani? (Yesaya 55:6, 7)
3 Yahova akakhululukira munthu, apfudziratu chimo ya munthu muyo. Mwanjira mweyi iye angakhale pomwe pa ushamwali wabwino na Yahova. Titembeja maninge Yahova ndawa yotikhululukira mwanjira mweyi yodabwisa.—Werengani Yesaya 55:6, 7.
4. Ko Yahova atithandiza tani kubvesa tanthauzo ya kukhululuka chaiko?
4 Peno kukhululuka kwa Yahova ni kosiyana na kukhululuka kwathu, isepano ninge wanthu ochimwa tingabvese tani tanthauza ya kukhululuka chaiko? Yahova aphatisa basa vitsanzo vinango pakufuna kutithandiza kubvesa momwe iye atikhululukira. Mu pfunziro mweino tione vinango mwa vitsanzo vimwevi. Vitsanzo vimwevi vionesa momwe Yahova achachosera machimo na momwe tichabwezeresera pomwe ushamwali womwe wenze udadzongeka ndawa ya chimo yomwe tenze tidachita. Kukambirana vitsanzo vimwevi kutithandize kuingizira chikondi chathu na kutembeja Ababa wathu wachifundo na wachikondi Yahova.
YAHOVA ACHOSA MACHIMO
5. Ko nchani chichitika Yahova akatikhululukira machimo yathu?
5 M’Baibolo, machimo yalinganiziwa na ntolo wolemela. Mpfumu Davide pakulewa va machimo yake adalewa kuti: ‘Vophonya vangu ni vizinji kuposha msolo wangu ndipo ningakwaniselini kuvitakula ndawa vinkulemela maninge ninge ntolo wolema.’ (Sal. 38:4) Koma Yahova akhululuka machimo ya munthu yemwe walapa. (Sal. 25:18; 32:5) Mawu yachiheberi yomwe yadatsumbudzuliriwa kuti “kukhululuka” yatanthauza “kutakula.” Tingalinganize Yahova na munthu wa mphanvu yemwe mophimphirisa atakula ntolo wa machimo pamapewa yake nkuyenda nayo kutali.
‘Adakhululukiriwa’ (Sal. 32:5)
6. Ko Yahova ayatengera kutali tani machimo yathu?
6 Baibolo iphatisira basa chitsanzo chinango pakufuna kuonesa kuti Yahova atakula machimo yathu nkuyenda nayo kutali na isepano. Lemba ya Salimo 103:12 inena kuti: ‘Ninge momwe kuyim’bulira dzuwa kwatalimphira na komwe ingenera, Mulungu watiyikhira pomwe vophonya vathu kutali na isepano.’ Kumachibese na kumaulo vigumanalini, vimwevi vichitika malo yosiyana na nthawe yosiyana. M’mawu yanango Salimo mweyi inkufuna kutanthauza kuti Yahova ayikha kutali machimo yathu mwakuti tingakwaniselini kuyagumana. Vimwevi vinkuonesa kuti Yahova atikhululukira mpakana kalekale ndipo kudziwa vimwevi kutilimbikisa maninge.
‘Ninge kum’bulira dzuwa kwatalimphira na komwe ingenera’ (Sal. 103:12)
7. Ko Baibolo ifotokoza kuti Yahova achita tani na machimo yathu? (Mika 7:18, 19)
7 Mophimphirisa, Yahova atakula machimo yathu nkuyenda nayo kutali. Ko iye apitiriza kuyasunga? Neye. Pakulewa va Yahova Mpfumu Hezekiya idati: ‘Machimo yangu yose muyathusa kumbuyo kwanu.’ Panango ninge momwe mawu ya m’nyantsi yanenera kuti ‘muchosa machimo yangu yose kuti muleke kuyaona pomwe.’ (Yes. 38:9, 17; mawu ya m’nyantsi.) Vimwevi vinkuonesa kuti Yahova ayebwa machimo ya munthu yemwe walapa ndipo ayakumbukiralini pomwe. Vomwe Hezekiya adanena vingatsumbudzuliriwe mwanjira iyi: “Imwepo mwachitisa kuti [machimo yangu] yakhale ninge yalibe kuchitika.” Baibolo ifotokoza pomwe va nkhani mweyi pa chitsanzo chinango chonembewa pa Mika 7:18, 19. (Werengani.) Mavesi mwaya yafotokoza kuti Yahova athusa machimo yathu m’nyanja koma pa malo yonoka. Kalekale, chinthu chikagwera pa m’nyanja koma pa malo yonoka venze voshupa maninge kuti chigumanike.
‘Mwathusa machimo yangu yose kumbuyo kwanu’ (Yes. 38:17)
‘Mudzathuse machimo yawo yose m’nyanja koma pa malo yonoka’ (Mika 7:19)
8. Ko tapfunzira chani mpakana pano?
8 Baibolo ifotokoza mobveka bwino kuti Yahova akatikhululukira, achoseratu machimo yathu mwakuti tichadekanalini pomwe kudziyimba mulandu ninge momwe Davide adanenera kuti: “Wokondwa ni wanthu womwe akhululukiriwa vochita vawo vosabvera malamulo ndipo machimo yawo yakhululukiriwa, wokondwa ni munthu yemwe Yahova adzakumbukirelini chimo yake.” (Aro. 4:7, 8) Kumoku ndiko kukhululuka chaiko.
YAHOVA APFUDZA MACHIMO
9. Ko Yahova adapereka chitsanzo chiponi chomwe chitithandiza kubvesa kuti akhululuka mpakana kalekale?
9 Yahova adaphatisa basa chitsanzo chinango pakufuna kutithandiza kuti timbatembeje ntsembe ya dipo yomwe ayiphatisa basa kupfudza machimo ya wanthu omwe alapa. Baibolo inena kuti, viri ninge Yahova atsuka na kuchenesa machimo. Vimwevi vichitisa kuti munthu wochimwa achenesewe. (Sal. 51:7; Yes. 4:4; Yer. 33:8) Yahova afotokoza momwe vimwevi vichitikira. Iye achati: ‘Podiya kuti machimo yanu ni yofuwira maninge yadzachene, podiya ni yofuwira ninge magazi yadzachene ninge thonje.’ (Yes. 1:18) Vikhala voshupa maninge kuchosa madondolozi yafuwira pa nguwo ichena, ndawa ya vimwevi Yahova adaphatisa basa chitsanzo mwechi pakufuna kutitsimikizira kuti machimo yathu yangachene mwakuti yangaonekelini pomwe.
‘Podiya machimo yanu yakhale yofuwira ninge magazi yadzachene ninge thonje’ (Yes. 1:18)
10. Ni chitsanzo chinango chiponi chomwe Yahova achiphatisira basa pakufuna kutithandiza kudziwa kuti akhululuka na ntima wose?
10 Ninge momwe tidaonera mu pfunziro yapita, machimo yathu yalinganiziwa na vikwerete. (Mat. 6:12; Luka 11:4) Ndipomwapa, tikamuchimwira Yahova, chikwerete chathu chiyingizirika. Ndipo chikhala chikulu maninge! Koma Yahova akatikhululukira vikhala ninge ankukhululuka chikwerete chomwe tinacho. Iye akumbiralini kuti timupagali pa machimo yomwe wakhululuka kale. Mwanjira ibodzibodzi momwe munthu adakwereta kobiri akhalira wokondwa akakhululukiriwa chikwerete chake, isembo tikhala okondwa maninge Yahova akatikhululukira.
“Mutikhululukire vophonya vathu” (Mat. 6:12)
11. Ko Baibolo itanthauza chani ikambalewa kuti machimo yathu “yapfudziwe”? (Machitidwe 3:19)
11 Yahova achita vizinji osati kundotikhululukira vikwerete panango machimo yathu. Iye apfudziratu. (Werengani Machitidwe 3:19.) Linganizani kuti munthu ankukwala pa tsamba yomwe mudanemberana chikwerete, olo nteno kobiri zomwe mudanemberana pa tsamba mweyo zipitiriza kuoneka. Koma kupfudza chinthu ni vosiyana maninge na vimwevi. Kuti tibvese vimwevi tichadekana kukumbukira khaindi ya tinta yomwe wanthu wakale ambaphatisa basa yomwe yenze yosashupa kuyipfudza na madzi. Ndipomwapa, munthu ambakwanisa kutenga apagadori wotota nkupfudza vomwe vanembewa na tinta mweyo. Manje chikwerete ‘chikapfudziwa,’ icho chimaliratu mpakana kalekale, vomwe venze nembewe vikwanisikalini pomwe kuoneka, vikhala ninge penzebe kunembewa chinthu. Kudziwa kuti Yahova andokhululukalini koma apfudziratu machimo yathu vitilimbikisa maninge!—Sal. 51:9.
“Kuti machimo yanu yakhululukiriwe” (Mac. 3:19)
12. Ko mawu yophimphirisa yolewa va ntambo yatanthauza chani kwa isepano?
12 Yahova aphatisira basa chitsanzo cholingana na chimwechi pakufuna kufotokoza momwe achakhululukira machimo yathu. Iye alewa kuti: ‘Nidzafafanize vophonya vako ndipo vidzakhale ninge navifuchira na ntambo nkulu maninge.’ (Yes. 44:22) Yahova akatikhululukira, vikhala ninge ankuphatisa basa ntambo m’psipa nkubisa vophonya vathu kuti aliyese aleke kuviona.
‘Nidzafafanize vophonya vako na ntambo’ (Yes. 44:22)
13. Yahova akatikhululukira machimo yathu, ko tichabva tani?
13 Ko vimwevi vinkutipfunzisa chani? Vinkutipfunzisa kuti peno Yahova watikhululukira machimo yathu, tichadekanalini kudziyimba mulandu kwa moyo wathu wose. Ntsembe ya Yesu Khrisitu ichitisa kuti machimo yathu yakhululukiriwe mpakana kalekale. Yahova atikhululukira machimo yathu tikalapa kuchokera pasi pa ntima ndipo yakhala ninge yalibe kuchitika. Ni Yahova yekha yemwe ankwanisa kukhululuka tene uyu.
YAHOVA ABVUMA POMWE KUTI TIKHALE AZISHAMWALI WAKE
Kukhululuka kwa Yahova kutithandiza kuti tikhale pomwe naye pa ushamwali (Onani ndime 14)
14. Ndawa chani tingakhulupirire kuti Yahova atikhululukira? (Onani mafoto.)
14 Tikakhululukiriwa na Yahova tingakhale na chitsimikizo chakuti tingakhale pomwe azishamwali wake ninge pakuyamba tikalibe tachita chimo. Vimwevi vitithandiza kuti tileke kukhalira kumbadziyimba mulandu. Ndipo tichadekanalini pomwe kuganiza kuti Yahova adasunga chakumoyo ndipo ankudikhira nthawe yakuti adzatilange. Vimwevi vingachitikeli neye. Ndawa chani tichadekana kukhulupirira mawu yake yakuti adzatikhululukire? Yahova adauza mneneri Yeremiya kuti: ‘Nidzawakhululukire vophonya vawo ndipo machimo yawo nidzayakumbukirelini pomwe.’ (Yer. 31:34) Pakulewa va mawu mwaya, ntumi Paulo adaphatisa basa mawu yolingana na mwaya pakulewa kuti: “Nidzakumbukirelini pomwe machimo yawo.” (Aheb. 8:12) Ko vimwevi vinkutanthauza chani?
‘Nidzakumbukirelini pomwe machimo yawo’ (Yer. 31:34)
15. Ko ni mwanjira yanyi momwe Yahova akumbukiralini pomwe machimo yathu?
15 M’Baibolo, mawu yakuti “kukumbukira” ni nthawelini zose pomwe yatanthauza kukumbukira vinthu vomwe vidachitika kumbuyo. M’malo mwa vimwevi yaphatisiriwa pomwe basa pakufotokoza vinthu vomwe vinkuchitika. Chigananga chomwe chidamanikiwa pabodzi na Yesu, chidakumbira kuti: “Yesu mukanikumbukire mukakangena mu ufumu wanu.” (Luka 23:42, 43) Munthu moyu ambandokumbiralini kuti Yesu amuganizire pa nthawe mweire. Ndipo m’dawiro womwe Yesu adamupasa unkuonesa kuti iye ambafuna kuti Yesu amuthandize. Manje Yahova akanena kuti akumbukiralini machimo yathu, akhala ankutanthauza kuti adzatilangelini. Iye adzatilangelini ntsogolo ndawa ya machimo yomwe adakhululuka kale.
16. Ko Baibolo ifotokoza tani ufulu womwe ubwera ndawa ya kukhululuka chaiko?
16 Baibolo iphatisa basa chitsanzo chinango kuti tibvese ufulu womwe tinawo ndawa ya kukhululuka kwa Yahova. Isepano tiri ninge “akapolo wa uchimo,” koma ndawa ya thandizo ya Yahova tiri ninge akapolo omwe “tidamasuliwa ku uchimo.” (Aro. 6:17, 18; Chiv. 1:5) Shuwadi, kukhululuka kwa Yahova kutimasula ku uchimo. Chimwechi ni chinthu chokomedza maninge.
“Mudamasuliwa ku uchimo” (Aro. 6:18)
17. Ko kukhululuka kuchapolesa tani? (Yesaya 53:5)
17 Werengani Yesaya 53:5. Chitsanzo chinango chomwe tione chinkulinganiza munthu yemwe ankudwala matenda yosamala. Ndawa ya ntsembe ya dipo yomwe Yahova adapereka, tingalewe kuti tidapolesewa mophimphirisa. (1 Pet. 2:24) Mwanjira ibodzibodzi momwe munthu yemwe anamatenda yakulu akhalira wokondwa akapolesewa, isepano tikhala pomwe okondwa maninge kukhala pomwe pa ushamwali wolimba na Yahova, nkukhululukiriwa machimo yathu. Vose vimwevi vikwanisika ndawa ya dipo. Ndawa ya dipo mweyi Yahova atikhululukira ndipo tingakwanise kukhala naye pomwe pa ushamwali wolimba.
‘Ndawa ya vowawa vake tidapolesewa’ (Yes. 53:5)
KO KUKHULULUKA KWA YAHOVA KUTANTHAUZA CHANI KWA ISEPANO
18. Ko tapfunzira chani pakuona vitsanzo vosiyanasiyana vomwe Baibolo iphatisa basa pakulewa va kukhululuka kwa Yahova? (Onani bokosi yakuti “Momwe Yahova atikhululukira.”)
18 Ko tapfunzira chani pa vitsanzo vomwe Baibolo ichafotokoza va kukhululuka kwa Yahova? Tapfunzira kuti Yahova akakhululuka vikhala ninge kuti machimo yathu yalibe kuchitika. Vimwevi vitithandiza kukhala pa ushamwali wolimba na Ababa wathu wakudzulu, ndipo kukhululuka chaiko ni mphaso ya Yahova ndipo vimwevi vionesa chikondi cha Yahova kwa wanthu ose ochimwa ndipo tinkudziwa pomwe kuti patekha ndiselini oyenerera.—Aro. 3:24.
19. (a) Ko tichadekana kuchita chani peno tinkufuna kukhululukiriwa machimo yathu? (Aroma 4:8) (b) Ko tidzapfunzire chani mu pfunziro inkubwera?
19 Werengani Aroma 4:8. Tichadekana kutembeja maninge Yahova Mulungu yemwe ‘atikhululukira na ntima wose.’ (Sal. 130:4) Peno tinkufuna kuti Yahova atikhululukire, tichadekana kuchita chinthu chofunika maninge. Yesu adanena kuti: “Mukambakhululukira wanthu machimo yawo, Ababa wanu wakudzulu adzakukhululukirenimbo.” (Mat. 6:14, 15) Vinkuoneseratu kuti tichadekana kutewedza Yahova pa nkhani ya kukhululuka. Ko tingachite tani vimwevi? Mu pfunziro yomwe inkubwera tidzaone va nkhani mweyi.
NYIMBO NA. 46 Tikukuthokozani Yehova
a Mawu yoyamba mu Chiheberi yaphatisa basa mawu yakuti “kukhululuka,” vomwe vinkuonesa kuti kumoku ndiko kukhululuka na ntima wose olo kuti pa na njira zinango zokhululukira. Otsumbudzulira anango wa Baibolo aphatisalini bwino basa mpfundo mweyi. Koma Baibulo la Dziko Latsopano idaphatisira bwino basa mpfundo mweyi pakutsumbudzulira lemba ya Salimo 130:4.