Mbawonani mabvuto ninge momwe Yahova ayaonera

1-2. Ko tifunika kuchita chani kuti tikwanise kulimbana na mabvuto yomwe tinkugumana nayo? (Onani pomwe foto.)

YAHOVA awakonda maninge atumiki wake, koma azinji wa iwo ‘ankugumana na mabvuto yazinji.’ (Sal. 90:10) Anango atsutsiwa na azibale wawo, anango aikhiwa mudjeri ndawa ya chikhulupiriro chawo, anango ankugumana na mabvuto ndawa ya ukalamba komasoti anango akhala wokwinyirira ndawa yakuti adaferewa munthu yemwe ambamukonda. Ko imwepo munkugumana na bvuto yomwe inkukuchitisani kukhala na nkhawa?

² Kuti tikwanise kulimbana na mabvuto yathu, tifunika kumbayaona ninge momwe Yahova ayawonera. Tingalinganize tene: Mabvuto yomwe tigumana nayo, tingalinganize na mabvuto yomwe diraiva agumana navo pansewu. Vingayendere na bvuto yomwe wagumana nayo. Panango angafunike kufamba pang’onopang’ono panango angafunike kuyima. Kuti akwanise kudziwa vochita, afunika kuwona bvuto mwiyo moyenerera. Koma iye angakwaniselini kuchita vimwivo peno girazi yake yakutsogolo ni yopysipa. Mwanjira ibodzibodzi mwiyi, tikambagumana na mabvuto tifunika kukhala na maganizo ninge ya Yahova. Tikachita teno, tidzadziwe vomwe tifunika kuchita. Nkhani mwaino tipfunzire njira zitatu zomwe tifunika kukumbukira tikambagumana na mabvuto. Choyamba, momwe tifunika kumbayaonera mabvuto, chachiwiri, momwe maganizo yoipa yangadzongere maganizo yathu ndipo chachitatu, vomwe tingachite tikagumana na mabvuto.

TIFUNIKA KUKHALA NA MAGANIZO YABWINO TIKAKHALA KUTI TIKUGUMANA NA MABVUTO

3. Ndawa chani tigumana na mabvuto?

³ Tingalekelini kugumana na mabvuto muntsiku zomwe tikukhala zino. Ndawa yakuti ndise wochimwa komasoti ndawa yakuti Satana ndiye ankutonga dziko, tipitirize kugumana na mabvuto basi. Kuingizira pamwapa, pomwe tiriletu kumapeto kwa dziko iyi tipitirize basi kugumana na mabvuto. Tingagumanane na mabvuto ninge vivomezi, kudzala kwa madzi, kugaka kwa moto panango mabvuto yanango yomwe yachitisiwa na wanthu woipa. (Mat. 24:8; 2 Tim. 3:13) Peno Yahova angamalise mabvuto mwaya manjeuno, vingakhale ninge ankuthandiza Satana kutonga dziko ino. Pomwe Satana ankupitiriza kutonga dziko iyi timbagumane na ‘mabvuto basi.’—Mla. 9:12.

4. Ndawa chani Akhrisitu agumana na mabvuto?

⁴ Akhrisitu agumana na mabvuto yazinji ndawa yobvera Yesu. Yesu adauza wopfunzira wake kuti: Mudzadzudziwe ndawa ya chikhulupiriro chanu. (Mat. 24:9; Yoh. 16:2) Ndipomwapa, tikakhala kuti tinkudzudziwa tidabwalini ndawa yakuti titewedzera Yesu ndipo tikhala wotsimikiza kukhala wokhulupirika. (1 Ates. 3:3, 4) Tikambagumana na mabvuto ndawa ya chikhulupiriro chathu, vimwivi vititsimikizira kuti tikufamba panjira yachilungamo yomwe itiyendesa ku moyo wosapera. Kuingizira pamwapa, tiwonesa kuti tikutumikira Yahova yemwe ni ntongi wabwino komasoti tiwonesa kuti Satana ni wabodza. Satana adafotokoza kuti atumiki wa Yahova apitiriza kumutumikira akakhala kuti vinthu vikuwafambira bwino. Ndipo iye ayesesa kuchitisa kuti atumiki wa Yahova ambagumane na mabvuto. (Yobu 1:9-11) Koma tikakhala kuti tinkupirira pomwe tikugumana na mabvuto, tiwonesa kuti tikonda Yahova ndipo iye akhala wokondwa.—Miy. 27:11.

5. Ko tingapfunzire chani na lemba ya Mlaliki 7:13, 14? (Onani pomwe mafoto.)

⁵ Yahova wabvuma kuti mabvuto yambachitike. Yahova ni woipalini ndipo ayesalini wanthu na vinthu voipa. (Yak. 1:13) Manje ndawa chani Mpfumu Solomo adanemba kuti: ‘Pantsiku ya tsoka’ ni ‘basa ya Mulungu chaiye.’ (Werengani Mlaliki 7:13, 14.) Vesi mwiyi itanthauzalini kuti Yahova ndiye yemwe achitisa mabvuto, koma iye wabvuma kuti timbagumane na mabvuto. Manje ko tikupfunzira chani na vimwivi? Choyamba tifunika kukhala na maganizo yabwino. Mu dziko ya Satana iyi tipitirize basi kugumana na mabvuto. Vikakhala kuti vinthu vikutifambira bwino, timbatembeje Yahova. Chachiwiri, Solomo akutikumbusa kuti ‘isepano tikudziwalini vomwe vidzachitike mangwana.’ Ndawa ya vimwivi, wanthu wabwino na woipa agumana na mabvuto.

6. Ndawa chani Yahova wabvuma kuti timbagumane na mabvuto? (Aheberi 12:7, 11)

⁶ Panthawe yomwe tikugumana na mabvuto, Yahova akutipfunzisa kuti tifunika kumbathemba iye kuti atithandize. Ayi kuti timbathembe nzeru zathu. Yahova awona mabvuto yomwe tikugumana nayo ndipo nthawe zose atithandiza. Olo kuti Yahova wabvuma kuti timbagumane na mabvuto, iye atithandiza pa vomwe isepano tifunika kuchita ndipo atipasa mphanvu kuti tikwanise kupirira. (Sal. 23:4) Mabvuto yatithandiza kudziwa vofoka vathu na kuwona makhalidwe yomwe tifunika kukhala nayo ndipo Yahova atithandiza kukhala na makhalidwe yomwe tinkufunika kukhala nayo. (Werengani Aheberi 12:7, 11.) Mwakulinganiza, Yobu ambafunika kukhala wodzichepesa ndawa ni Yahova lini yemwe adachitisa kuti agumane na mabvuto. Koma iye adabvuma kuti vimwivi vichitike ndipo adaphatisa basa mabvuto mwaya kuti apfunzise Yobu pfunziro yofunika maninge. (Yobu 42:1-6) Viribe basa mabvuto yomwe tingagumane nayo, ndawa tikudziwa kuti vinthu vomwe Yahova wabvuma kuti vichitike, vingatidzongelini. Tikapirira na kukhala wokhulupirika, “tidzakwanise kuwina vinthu vose vimwivi.”—Aro. 8:35-39.

7. Ndawa chani imwepo mungakhale wokondwa olo kuti mukudzudziwa ndawa ya chikhulupiriro chanu?

⁷ Tingakhale wokondwa olo kuti tikudzudziwa. Peno imwepo munkudzudziwa ndawa ya chikhulupiriro chanu, ayi kuganiza kuti mwaluza madaliso ya Yahova. M’malo mwa vimwivi, kudzudziwa kumuku kuwonesa kuti ndimwe wobvumidzika kwa Yahova. (Mat. 5:10-12) Mukambawona vinthu mwanjira mwiyi, imwepo mudzakwanise kukhala wokondwa olo kuti munkudzudziwa ninge momwe adachitira atumiki wa kalekale. (Mac. 5:40-42) Kuingizira pamwapa, imwepo mungathandize wanthu kumudziwa Yahova na kuti iwo ‘amutamande.’ (1 Pet. 2:12) Ganizirani chitsanzo cha Yosefe yemwe adatengewa nkuyendesewa ku Iguputo. Yahova adamuthandiza na kumudalisa nthawe zose pomwe ambagumana na mabvuto. Isembo Yahova angatithandize pa mabvuto yathu yose.—Gen. 39:3, 23.

8. Ko nchani chomwe chingatithandize kupitiriza kupirira olo pomwe tikugumana na mabvuto?

⁸ Mabvuto yomwe tinkugumana nayo yadzamale manjemanje. Nkhani ya Yobu itikumbusa kuti mabvuto yomwe tinkugumana nayo ntsiku zino, yadzamale. Baibolo inena kuti: ‘Yahova adadalisa moyo wa Yobu kuposha pakuyamba.’ (Yobu 42:12) Yahova wapolomisa kuti adzatidalise mudziko inyowani ndipo tidzakhale na moyo mpakana kalekale. Ndipomwapa, tinkudikhira mwachidwi kuwona momwe Yahova adzakwanirisire mapolomisi yake yakuti tidzagumane moyo wosapera mudziko inyowani. Ndipomwapa, naboni tipitirize kumutumikira.—Mat. 24:13.

KO KUKHALA NA MAGANIZO YOIPA KUNGATICHITISE CHANI?

9. Ko tifunika kupewa kuganiza chani ndipo ndawa chani?

⁹ Peno tikhala na maganizo yophonyeka pomwe tinkugumana na mabvuto, ni pomwe mabvuto yathu yangakulirekulire. Mwakulinganiza, tingambaganize kuti ni Yahova yemwe wachitisa mabvuto yathu. Pomwe Yobu adagumana na mabvuto, nkuyenda kwa nthawe iye adayamba kuganiza kuti ni Yahova yemwe ankuchitisa mabvuto yake. Ndipo maganizo yophonyeka mwaya yadamuchitisa kuti ‘ambadziwone kuti ni wolungama kuposha Mulungu.’ (Yobu 32:2) Nayembo Naomi ambaona kuti ni Yahova yemwe ambachitisa mabvuto yake. (Rute 1:13, 20, 21) Sembe kuti Yobu na Naomi adapitiriza kukhala na maganizo yophonyeka mwaya, vidakawachitisa kuti ushamwali wawo na Yahova udzongeke. (Miy. 19:3) Koma Yahova adawathandiza kuwona mabvuto yawo munjira yoyenerera ndipo adawadalisa.

10. Tikambagumana na mabvuto ko tingayambe kuganiza chani?

¹⁰ Olo kuti tikudziwa kuti ni Yahova lini yemwe akuchitisa mabvuto mwaya, tingadzibvunze kuti: Ko Yahova atiganizira isepano? Maganizo mwaya yangafokese chikhulupiriro chathu. (Miy. 24:10) Mpfumu Davide na mneneri Habakuku adagumana na mabvuto ndipo nthawe zinango ambadzibvunza kuti: Ko Yahova abveseradi mapemphero yathu? (Sal. 10:1; Hab. 1:2) Koma iwo alibe kuleka kupemphera. Yahova adadawira mapemphero ya amuna wokhulupirika mwawa ndipo adapitiriza kuwathandiza. Yahova adzachitembo chibodzibodzi na imwepo.—Sal. 10:17.

11. Ko nchani chingachitike peno tiwonalini mabvuto munjira yoyenerera?

¹¹ Peno tiwonalini mabvuto yathu ninge momwe Yahova ayawonera, tingambaganize kuti vinthu vimwivi vifunikalini kutichitikira. Ndawa ya vimwivi tingadabwe maninge tikaona kuti mabvuto yatichitikira. (1 Pet. 4:12) Wopfunzira wa Yesu adashupika kubvesa pomwe Yesu adawauza kuti inepano nidzadzudziwe mpakana kufa. (Luka 18:33, 34) Yesu wenze adanena kale mobveka bwino kuti iye adzadzudziwe ndipo Petulo ambaganiza kuti Yahova amuteteze. Koma Yesu ambadziwa kuti peno angayambe kuganiza ninge Petulo, vidakakhala voshupa maninge kuchita vomwe Yahova ambafuna. (Maliko 8:31-33) Olo pomwe Yesu adaphewa, padapita nthawe kuti opfunzira wake abvese kuti ndawa chani Yesu adaphewa. Olo kuti venze teno, iye alibe kuwasiya opfunzira wake. Yesu adapfunzisa wopfunzira wake patsogolo pakuti wamukisiwa ndipo adawathandiza kuwona mabvuto munjira yoyenerera. Yesu adachita vimwivi “pakuphatisa basa Malemba mobveka bwino.” (Luka 24:25-27, 32, 44-48) Kuganizira vomwe Yesu ambapfunzisa, kudakawathandiza wopfunzira wa Yesu kugwebana na mabvuto yomwe adakagumana nayo kutsogolo. Isembo tingachitembo chibodzibodzi mwa kuganizira mpfundo za m’Baibolo zonena va mabvuto yathu. Tikachita vimwivi, tingakhale wokonzeka pa mabvuto yomwe tingagumane nayo.

12. Ko tingabve tani peno tinamaganizo yophonyeka pa nkhani inango?

¹² Kukhala na maganizo yophonyeka pankhani inango, kungatichitise kuwona kuti nkhani mwiyo ni ikulu kuposha momwe timbaiwonera pakuyamba. Pakufuna kubvekesa bwino nkhani mwiyi, Yesu adafotokoza chitsanzo cha anyabasa wa m’munda wa uva. Anyabasa anango ambakwinyirira ndawa ambaona kuti alibe kulipiriwa malipiro yawo mwachilungamo ndipo munikachiro wa m’munda muyo adauza m’bodzi mwa anyabasa mwawo kuti: “Nakuphonyerani chani.” (Mat. 20:10-13) Iwo ambadandaula osati ndawa yakuti adachitiriwa vinthu viribe chilungamo, koma iwo ambandoganiza mophonyeka. Ntsiku zino abale na alongo angadzibvembo teneuyu. Mwakulinganiza, angawone ninge kuti ankuchitiriwalini vinthu mwachilungamo peno volinga vawo vikukwanirisikalini panango peno ankutambiralini maudindo yanango. Ko tingachite chani kuti tikhale na maganizo yoyenera tikakhala kuti tinkugumana na mabvuto?

KO MUFUNIKA KUCHITA CHANI MUKAGUMANA NA MABVUTO?

13. Ko nchani chomwe chingachitike tikagumana na mabvuto?

¹³ Panango imwepo munkudziwako mavesi yanango ya m’Baibolo yomwe yanena va mabvuto. Ndipo panango vingachitike kuti mudayawonesako kale wanthu anango mavesi mwaya na cholinga chakuti muwathandize. Koma peno ndimwepo womwe munkugumana na mabvuto, panango vingakhale voshupa kuwona vinthu ninge momwe Yahova aviwonera. Mwakulinganiza, tikambagumana na mabvuto tingayambe kuganiza kuti Yahova akutilanga ndawa ya vophonya vathu, panango kuti abveseralini mapemphero yathu. Peno imwepo mwayamba kuganiza teneuyu, ko nchani chomwe chingakuthandizeni?

14. Ndawa chani imwepo mufunika kupemphera mukagumana na mabvuto? (Afilipi 4:13)

¹⁴ Kumbirani thandizo kwa Yahova. Mufotokozereni Yahova vomwe munkugumana navo na momwe mukubvera. Kumbirani Yahova kuti akupaseni mphanvu ya mzimu uchena kuti mukwanise kupirira. Koma kumbukirani kuti Yahova angadawire pemphero yanu munjira yomwe imwepo mumbaidikhiriralini. (Aef. 3:20) Iye angaphatise basa angelo, abale na alongo kuti akuthandizeni imwepo. (Sal. 34:7) Ndipomwapa, bvumani kutambira thandizo iriyose yomwe mungapasiwe ndipo mumbatembeje. Yahova ni wopasa ndipo angakupaseni vose vomwe munkufunikira mobverana na bvuto yanu.—Werengani Afilipi 4:13.

15. Ko nchani chomwe chingakuthandizeni kulimbana na mabvuto yomwe munkugumana nayo? (Onani pomwe foto.)

¹⁵ Pitirizani kuchita vinthu vomwe vingalimbise ushamwali wanu na Yahova. Panthawe yoshupa, mungakwaniselini kuchita vizinji ninge momwe mumbachitira kalekale. Panthawe mwiyi, mufunika kuganiza ninge momwe Yahova aganizira. Ndipomwapa, mufunika kuchita vose vomwe mungakwanise kuti mulimbise ushamwali wanu na Yahova (Sal. 119:143) Pitirizani kuwerenga Baibolo nthawe zose ndipo mbaganizirani vomwe mwawerenga. Mumbalalikire, kugumanika pamisonkhano na kutengako mbali. Mumbakhale na nthawe yocheza na abale na alongo wanu. Ndipo mbapewani maganizo yariyose yomwe yangakuchitiseni kuyamba kudzibva kuti muli mwekhamwekha.—Miy. 18:1.

16. Ko imwepo mukambagumana na mabvuto mungakhale na maganizo yaponi ndipo mufunika kuchita chani? (2 Akorinto 10:4, 5)

¹⁶ Phatisirani basa Baibolo kuti muchinje maganizo yanu. Tikagumana na mabvuto tingayambe kukhala na maganizo yophonyeka, yomwe yangaphatanidzepo kudzikaikira tekha panango kukaikira Yahova. Maganizo mwaya panango yangakhale ninge vinthu “volimba” vomwe ni voshupa kuvigwesa. (Werengani 2 Akorinto 10:4, 5.) Imwepo mungachinje maganizo yanu peno mufagafaga m’Baibolo na vofalisa va gulu yathu ndipo vimwivi vingakuthandizeni kumbawona vinthu ninge momwe Yahova aviwonera. Mwakulinganiza, ko imwepo mukaikira kuti Yahova akukondani? Peno nteno, pfunzirani chitsanzo cha ntumi Paulo. Paulo ambagumana na mabvuto pomwe ambalalikira va ntontholo wabwino. Olo kuti ambagumana na mabvuto, iye adapitiriza kulalikira mokhulupirika ndipo vimwivi vidamutsimikira kuti Yahova na Yesu akukondwa naye. (2 Akor. 11:23-27) Panango imwepo mudadzibvunzako kale kuti: Ko Yahova adanikhululukiradi vophonya vangu vomwe nidachita kalekale? Peno mudadzibvunzako kale mbvunzo muyu, nembani mavesi ya m’Baibolo yomwe yaonesa kuti Yahova atilangalini ndawa ya machimo yathu ndawa iye atikhululukira. (Yes. 43:25) Patsogolo pake werengani malemba mwayo na kuyaganizira. (Sal. 119:97) Ko imwepo mudagumanako na bvuto yomwe idakuchitisani kukaikira mapolomisi ya Yahova yakuti adzateteze atumiki wake wokhulupirika? Peno vidakuchitikiraniko kale, mbafagani mu mabukhu yathu kuti mudziwe kuti ndawa chani Mulungu wabvuma kuti timbabonere na momwe atetezera ushamwali wanu na iye. (Sal. 91:9-12) Komasoti werengani nkhani za abale na alongo womwe adagumana na mabvuto koma adapitiriza kutumikira Yahova mokondwa.a

17. Ko tifunika kuchita chani tikagumana na mabvuto?

¹⁷ Ko pakali pano mukalibe mwagumanako na bvuto ikulu? Peno nteno, phatisani basa mwayi muyu pakutembeja Yahova pa vabwino vose vomwe wakupasani. (Mla. 7:14) Koma vinthu vikakushupani maninge, kumbukirani vomwe Yahova akuuzani m’Mawu yake. Ndipo pitirizani kumukhulupirira na ntima wose. Mukachita teno, Yahova “adzapereke njira yopulumukira kuti mukwanise kuvipirira.” (1 Akor. 10:13) Ko tifunika kuchita chani peno chinthu chinango choipa chachitikira abale na alongo wathu? Tidzaone vimwivi mu pfunziro inkubwera.