Nsonkhano wachigawo ku Indianápolis, Indiana, mu 1925
1925—Papita magole 100
NSANJA YA OLONDA ya 1 Janeiro, 1925 idanena kuti: “Ndise okondwa maninge ndawa ya vomwe Akhrisitu ankudikhira gole ino.” Idapitiriza kuti: “Koma, Akhrisitu afunikalini kukhala na nkhawa maninge na vomwe vichitike gole ino mpakana kuleka kukhala okondwa pa vomwe Ambuya afuna kuti timbachite.” Ko ambadikhira viponi Opfunzira Baibolo mu gole ya 1925? Ko iwo adakwanisa tani kupitiriza kukhala otangwanika pa basa ya Ambuya olo kuti vomwe ambadikhira viribe kukwanirisika?
VOMWE AMBADIKHIRA VIRIBE KUCHITIKA
Opfunzira Baibolo azinji ambadikhira kuti mu 1925, dziko ikhale paradaiso. Ndawa chani iwo ambaganiza teno? M’bale Albert Schroeder, yemwe ambatumikira mu Bungwe Yotonga adati: “Timbaganiza kuti mu 1925, odzodzewa wosala wa Khrisitu adzayende kudzulu kuti akatonge mu Ufumu ndipo amuna okhulupirika wakalekale ninge Abulahamu, Davide na anango adzamukisiwe ninge onyang’anira dziko yapasi na mbali ya Ufumu wa Mulungu.” Pomwe vimwevi vilibe kuchitika, abale anango adakhumudwa.—Miy. 13:12.
Olo venze teno, Opfunzira Baibolo azinji adapitiriza kukhala otangwanika pa basa yolalikira. Vimbawonekeratu kuti iwo enze na udindo wolalikira va Yahova. Mwakulinganiza, naboni tiwone momwe iwo adaphatisira basa radio kuti alalikire chonadi kwa wanthu azinji.
KUINGIZIRIKA KWA NAMBA ZA RADIO
Ndawa yakuti vimbafamba bwino, radio ya WBBR mu 1924 Opfunzira Baibolo adakonza nyumba inango ya radio yolimba pafupi na Chicago, Illinois. Dzina ya radio inyowani mweyi, yenze WORD. Ralph Leffler m’bodzi wa mashasha ya radio yemwe adaphata basa kukonza radio mweyi, adati: “Usiku m’minyezi yozizira radio ya WORD imbabveka kutali maninge.” Mwakulinganiza, banja inango yomwe imbakhala kutali kupitirira makilometro 5000, ku Pilot Station, Alaska, adakwanisa kubva radio mweyi paidandoyamba kuphata basa. Ndipo banja mweyi idanemba kalata yotembeja ndawa ya pologalama mweyi yolimbikisa maninge.
Kumadzere: Nyumba ya m’dzulu ya radio ya WORD ku Batavia, Illinois
Kumakulu: Ralph Leffler ankuphata basa ku radio
Pakunena va wanthu omwe adabvesera radio mweyi Ntsanja ya ulonda ya 1 Dezembro, 1925, idanena kuti: “Na radio yamphanvu ya 5000 ya WORD ni ibodzi pa ma radio yamphanvu maninge ku Estados Unidos. Iyo ingabveke kumachibese na kumaulo kwa Estados Unidos, ku Cuba ku sul na kumapeto kwa norte kwa Alaska. Azinji omwe enze akalibe kubvako chonadi, adachita chidwi kuti apfunzire vizinji ndawa ya vomwe adabva pa radio mweyi.”
George Naish
Panthawe ibodzibodzi mweyi, ku Canadá, Opfunzira Baibolo ambachita khama maninge pophatisa basa ma radio pakulalikira. Mu 1924, kudakonzewa radio yochemerewa CHUC ku Saskatoon, Saskatchewan. Ma radio mwaya yenze yoyamba kukonzewa ku Canadá na cholinga chofuna kufalisa nkhani za chipembedzo. Mu 1925, pambafunika kugumanika malo yakulu ya ma radio mwaya. Pamwapo gulu yathu idagula na kukonza pomwe malo yakalekale ku Saskatoon ndipo malo ya radio ya CHUC yadachinjiwa nkuyendesewa muku.
Ndawa ya radio mweyi, wanthu azinji omwe ambakhala m’mathaundi yang’onoyang’ono na malo yakumamiyi ya ku Saskatchewan kwenze kuyamba kubva va ntontholo wabwino. Mwakulinganiza, pa thaundi inango yomwe iri kutali, nkazi munango dzina yake Graham iye adabvesera pologalama pa radio ndipo adakumbira mabukhu yofotokoza Baibolo. M’bale George Naish adanena kuti: “Vomwe adakumbira nkazi muyo venze vofunika maninge, vobveka ndipo tidamutumizira ma volume yose ya Estudos das Escrituras.” Kanthawe pang’ono, nkazi moyu adayamba kulalikira ntontholo wa Ufumu m’madera yazinji.
KUCHINJA KUNYOWANI
Nsanja ya Olonda ya 1 Março 1925, yenze na msolo wosayebweka wakuti: “Kubadwa kwa ntundu.” Ko ndawa chani msolo moyu wenze wofunika? Kwa kanthawe, Opfunzira Baibolo ambakhulupirira kuti Satana ali na gulu kudzulu yokonzewa na mizimu yoipa ndipo gulu inango padziko yapasi na wanthu opemphera, wamalonda na wandale. Koma mu nkhani mweyi, “kapolo wokhulupirika na wanzeru” adathandiza abale kubvesa kuti Yahova ali na gulu yakembo ndipo atsutsa gulu ya Satana komasoti ni wosiyana maninge na gulu mweyi. (Mat. 24:45) Kapolo wokhulupirika na wanzeru adafotokoza pomwe kuti Ufumu wa Mulungu udayamba kutonga mu 1914. Mugole mwiyi, kudzulu kudachitika nkhondo yomwe idachitisa kuti Satana na viwanda vake achosewe kudzulu ndipo angakwaniselini kubwererako pomwe.—Chiv. 12:7-9.
Anango ambaganiza kuti ni voshupa kubvuma kuchinja kunyowani moku. Pakuzindikira kuti vimwevi vingachitike, msolo moyu udati: “Peno owerenga Nsanja ya Olonda angaleke kudawikiza vomwe vafotokozewa mumo, tinkupereka maganizo yakuti adikhire mwa Ambuya modekha na motsimikiza na kupitiriza kukhala na chikumbuntima chochena nthawe zose.”
Tom Eyre yemwe wenze kopotala (manjeuno mpainiya) wa ku Grã-Bretanha, adafotokoza momwe Opfunzira Baibolo azinji adabvera padawerenga nkhani mweyi. Iye adati: “Abale azinji adakhala okondwa ndawa yofotokozewa kwa lemba ya Chivumbuluso 12. Pomwe tidabvesa kuti Ufumu wenze udakhazikisiwa kudzulu, tidakhala okondwa maninge kuuza anzathu va ntontholo wabwino moyu. Vimwevi vidatilimbikisa kuchita vizinji pa basa yolalikira ndipo vidatithandiza kuwona kuti Yahova ambatsogolera gulu yake pa vochitika vodabwisa va ku tsogolo.”
UDINDO WOLALIKIRA VA YAHOVA
Ntsiku zino, wa Mboni za Yahova ayadziwa bwino mawu ya pa lemba ya Yesaya 43:10: ‘‘Imwepo ndimwe mboni zangu,’ wanena teno Yahova, ‘inde, ntumiki wangu yemwe namusankhula.’’ Pamwapo, ikanati yafika gole ya 1925, lemba mweyi yenze ikalibe yafotokozewako m’mabukhu yathu. Koma vimwevi vidachinja. Mu gole ya 1925, lemba ya Yesaya 43:10 na 12 idafotokozewa maulendo 11 mu Nsanja ya Olonda mweyi!
Kumapeto kwa Agosto mu 1925, Opfunzira Baibolo wa ku Estados Unidos adasonkhana kuti achite nsonkhano ku Indianápolis, Indiana. Pa pologalama ya nsonkhano wachigawo penze ntontholo wabwino wa m’bale Joseph F. Rutherford wakuti: “Tabwera pa nsonkhano uno . . . kuti tilimbikisiwe na Ambuya, tibwerere kumuyi kwathu tili na mphanvu komasoti tili okonzeka kukhala mboni zake.” Nkati mwa ntsiku 8 za nsonkhano moyu, omwe adagumanika adalimbikisiwa kuti ayesese kugumana mipata yolalikira va Yahova.
Pa Satade 29 Agosto, m’bale Rutherford adakamba nkhani ya msolo wakuti: “Kuchemerewa nkuchitapo kanthu.” Mu nkhani mweyi, iye adafotokoza kufunika kwa basa yolalikira. Iye adanena kuti: “Yahova wauza wanthu wake kuti . . . : ‘Imwepo ndimwe mboni zake . . . Inepano ndine Mulungu.’ Iye ankupereka malangizo yasitiriti na yobveka bwino yakuti: ‘Wanthu muwakwezere chizindikiro.’ Palibe gulu inango padziko yapasi, yomwe mwaikwezera chizindikiro kuchosapo [gulu yanu], omwe ali na mzimu wa Ambuya, ndipomwapa ni mboni zanu.”—Yes. 43:12; 62:10.
Kapepa kakuti Ntontholo wachidikhiro
Patsogolo pa nkhani mweyi, m’bale Rutherford adafotokoza nkhani ya msolo wakuti: “Ntontholo wachidikhiro.” Omwe adagumanika pa nsonkhano muyo adabverana na ntontholo moyu, womwe umbanena kuti, Ufumu wa Mulungu ndiwo wokha womwe ungatipase chidikhiro kuti “ tidzatambire madaliso ninge ntendere, moyo wabwino, ufulu na chimwemwe chosamala.” Patsogolo pa nkhani mweyi, padakonzewa kapepa kotsumbudzuliriwa mu viyankhulo vizinji. Kapepa mwaka kadadindiwa na kugawiriwa tokwana 40 midyau.
Opfunzira Baibolo adachedwa kuti ayambe kuphatisa basa dzina yakuti Mboni za Yahova. Koma iwo ambapitiriza kuingizira chikumbuntima chawo chowona kuti ni udindo wawo kulalikira va Yahova.
KULIMBIKISIWA KUTI TIKACHITE MAULENDO YOBWEREZA KWA WANTHU WACHIDWI
Nthawe yomwe namba ya Opfunzira Baibolo imbaingizirika padziko yose, adalimbikisiwa pomwe kuti ambachite ulendo wobwereza kwa wanthu wale omwe adachita chidwi na ntontholo wabwino. Patsogolo pakugawira kapepa ka Ntontholo wachidikhiro, adapereka malangizo Bulletinayakuti: “Bwererani pomwe kwa wanthu wale omwe adatambira kapepa ka Ntontholo wachidikhiro.”
Nkhani ya mu Janeiro 1925 idafotokoza va Opfunzira Baibolo munango wa ku thaundi ya Plano, Texas kuti: “ndise okondwa maninge ndawa yakuti madera yomwe kudachitiwa maulendo yobwereza, maulendo yazinji yadakhala yabwino maninge kuposha madera yanyowani. Thaundi ing’ono ya mu dera yathu,idalalikiriwa maulendo 5 magole 10 kumbuyo . . . Manjemanje apa mulongo Hendrix na amayi wangu adakachita maulendo yobwereza mu thaundi mweyi ndipo adagawira mabukhu yazinji.”
Kopotala m’bodzi wa ku Panama, adanemba kuti: “Wanthu azinji omwe enze adanithamangisa m’mamiyi mwawo, adachinja pomwe nidabwerera maulendo yawiri anango maulendo yatatu. Mbali ikulu ya basa yangu mu gole ino ni yochita maulendo yobwereza kwa wanthu omwe nimbacheza nawo kalekale. Ndipo nagumana maphindu yazinji.”
VOMWE TIMBADIKHIRA KUTSOGOLO
Mu kalata ya pagole yoyenda kwa makopotala, m’bale Rutherford adafotokoza mwachigwato va basa yolalikira gole mwiyo na basa yomwe adzakhale nayo kutsogolo. Iye adati: “Gole yamala abale enze na mwayi wolimbikisa wanthu wale omwe enze na mabvuto . . . Kuphata nawo basa mweyi kwenze kokomedza maninge . . . Gole yamangwana abale mukhale na mwayi ukulu wolalikira va Mulungu na Ufumu wake komasoti kukwezera chizindikiro wanthu. Ndipo tose tiyimbire pabodzi mokondwa Mulungu wathu na Ufumu.”
Kumapeto kwa gole ya 1925 abale ambachita makonzedwe yakuti aingizire Beteli ya ku Brooklyn. Mu gole ya 1926 idakayambika basa mweyi yomanga yomwe gulu idakonza.
Basa yomanga ku Nsewu wa Adams ku Brooklyn, Nova York mu 1926
a Manjeuno uchemerewa Utumiki na moyo wathu wachikhrisitu—Ndandanda ya misonkhano.