LAYIBULALE YA PAINTANETI ya Watchtower
LAYIBULALE YA PAINTANETI
ya Watchtower
Chiphimbi
  • BAIBOLO
  • MABUKHU
  • MISONKHANO
  • w24 Novembro mat. 2-7
  • Momwe tingapilirire vinthu vosowa chilungamo

Palibe vidiyo ilipo pa mbali mweyi.

Soli, pachitika bvuto kuti tiyimbise vidiyo mweyi.

  • Momwe tingapilirire vinthu vosowa chilungamo
  • Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2024
  • Tumisolo
  • Nkhani zolingana
  • SAMALANI NA MOMWE MUNGACHITIRE VINTHU
  • TEWEDZERANI YESU PAKUPIRIRA VINTHU VOSOWA CHILUNGAMO
  • “SIYIRANI MPHATA UKALI”
  • “PITIRIZANI KUWINA CHOIPA PAKUCHITA CHABWINO”
  • Momwe mungachitire na vinthu vosowa chilungamo
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2025
  • Momwe tingawonesere kuti tithemba Yahova tikambasalula vochita
    Utumiki na moyo wathu wachikhrisitu—Ndandanda ya misonkhano—2023
  • Bvumani modzichepesa vinthu vomwe imwepo munkuvidziwalini
    Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2025
  • Gumanani midawiro ya mibvunzo aya
    Pologalama ya nsonkhano wadera wa 2025-2026—wokhala na wonyang’anira dera
Wonani vinango
Ntsanja ya Ulonda Yolengeza Ufumu wa Yahova (Yopfunzira)—2024
w24 Novembro mat. 2-7

NKHANI YOPFUNZIRA 44

NYIMBO NA. 33 Umutulire Yehova Nkhawa Zako

Momwe tingapilirire vinthu vosowa chilungamo

“Ayi kubvuma kuti choipa chikuwineni, koma pitirizani kuwina choipa pakuchita chabwino.”—ARO. 12:21.

CHOLINGA

Kuona momwe tingapilirire vinthu vosowa chilungamo na kusachitisa vinthu kuti viyipireipire.

1-2. Ko ni mwanjira iponi momwe tingachitiriwe vinthu vosowa chilungamo?

YESU adafotokoza chitsanzo cha nkazi wamasiye, yemwe ambagwigwirira woweruza kuti amuchitire vinthu mwachilungamo. Nkhani mweyi idakhudza maninge opfunzira wake. Ndawa pa nthawe mweire venze vofala kuti wanthu ambachitiriwe vinthu vosowa chilungamo. (Luka 18:1-5) Chitsanzo mwechi, chingakhale pomwe chothandiza maninge kwa isepano ntsiku zino ndawa yakuti isembo nthawe zinango tichitiriwa vinthu vosowa chilungamo.

2 Ndziko ntsiku zino, tsankho, kusowa chifundo na dyera ni vofala maninge. Ndawa ya vimwevi tidabwalini tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo. (Mla. 5:8) Koma nthawe zinango chinthu chomwe tichidikhiralini ni kuchitiriwa vinthu vosowa chilungamo na m’bale panango mulongo. Koma vimwevi vingachitike. Ni shuwadi kuti abale na alongo wathu alinganalini na wanthu omwe atiboneresa. Koma iwo andokhala wanthu omwe alibe ungwiro. Koma tingaphatise basa chitsanzo cha Yesu momwe adachitira vinthu na vinthu vosowa chilungamo kuti tipfunzire momwe tingapilirire vinthu vimwevi. Tikambachita khama kuti tikhale odekha kwa wanthu omwe atumikiralini Yahova na omwe atichitira vinthu mosowa chilungamo, tichadekana kuchita pomwe khama maninge kuti tikhale odekha na abale na alongo wathu. Ko Yahova achabva tani akaona kuti tinkuchitiriwa vinthu vosowa chilungamo na wanthu wakudziko komasoti abale na alongo mumpingo? Ko vimwevi vimukhudza Yahova?

3. Ko tidziwa tani kuti Yahova alitcheru na momwe wanthu anango atichitira vinthu?

3 Yahova akhala tcheru na momwe wanthu anango atichitira vinthu. ‘Yahova akonda chilungamo.’ (Sal. 37:28) Ndipo Yesu adatitsimikizira kuti Yahova “adzawonesese kuti chilungamo chachitika . . . mwakankulumize”. (Luka 18:7, 8) Manjemanjepa, Yahova adzamalise voipa vose vomwe vibwera ndawa ya mabvuto, ndipo adzamalise kusowa chilungamo kulikose.—Sal. 72:1, 2.

4. Ko ni thandizo iponi yomwe Yahova atipasa ntsiku zino?

4 Manjeuno, tichadekana kudikhira mpakana nthawe yomwe Yahova adzamalise mabvuto yose. Koma nthawe mweyo ikanati kufika, Yahova atithandiza kuona momwe tingachitire tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo. (2 Pet. 3:13) Iye atithandiza kuona vomwe tingachite kuti tileke kuingizira mabvuto yanango wanthu akatichitira vinthu vosowa chilungamo. Kuingizira mwapa, pakuphatisa basa mwana wake Yesu Khrisitu, Yahova adatipasa chitsanzo chabwino maninge cha momwe tikapilirire vinthu vosowa chilungamo. Ndipo atipasa pomwe malangizo ya m’Baibolo yotithandiza kudziwa vomwe tingachite tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo.

SAMALANI NA MOMWE MUNGACHITIRE VINTHU

5. Ko ndawa chani tichadekana kusamala na vomwe tingachite?

5 Isepano tingakhumudwe maninge na vinthu vosowa chilungamo. (Mla. 7:7) Olo atumiki okhulupirika wakale ninge Yobu na Habakuku iwo adabvambo tene. (Yobu 6:2, 3; Hab. 1:1-3) Nishuwadi kuti nichibadwa kudzibva tene, koma tichadekana kusamala na vomwe tingachite kuti tileke kuchita vinthu vosayenerera.

6. Ko tinkupfunzira chani na chitsanzo cha Abisalomu? (Onani pomwe foto.)

6 Tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo panango kuona munthu yemwe timukonda ankuchitiriwa vinthu vosowa chilungamo, tingakhale na chifuno chofuna kubwezera panango kumulanga munthu muyo mwanjira inango. Koma kuchita vimwevi kungaingizire mabvuto. Onani chitsanzo cha Abisalomu mwana wa Mpfumu Davide. Iye adakhumudwa maninge pomwe mulongosi wake Tamara adapondererewa na m’bale wake wa banja inango, Aminoni. Mobverana na Chilamulo cha Mose, Aminoni ambafunika kuphewa ndawa ya vomwe adachita. (Lev. 20:17) Venze vobveka Abisalomu kukhumudwa, koma adaphonya kupha yekha Aminoni.—2 Sam. 13:20-23, 28, 29.

Tamara ankung’amba chovala chake ndawa ya kuwawiwa ntima. Abisalomu ankumukodola mochenjera ndipo ankumuuza kuti anyamale.

Abisalomu adabvuma kuti ukali umulamulire pomwe molongosi wake Tamara adachitiriwa vinthu vosowa chilungamo (Onani ndime 6)


7. Ko wamasalimo adachita tani na vinthu vosowa chilungamo vomwe adaona?

7 Nthawe zinango vioneka ninge kuti wanthu omwe achita vinthu vosowa chilungamo alangiwalini. Ndawa ya vimwevi tingayambe kukaikira kuti peno ni vodekanadi kumbachita vinthu vabwino. Onani vomwe vidachitika na wamasalimo yemwe adaona wanthu omwe angachita vinthu voipa vinthu vinkuwafambira bwino. Pomwe wanthu olungama nthawe zose vimbaoneka ninge vinkuwafambiralini. Iye adanena kuti: ‘Ivi ndivo vomwe wanthu oipa achita, nthawe zose akhala alibe nkhawa.’ (Sal. 73:12) Iye adakhumudwa na vinthu vosowa chilungamo vomwe ambaona ndipo adayamba kukaikira kuti peno kutumikira Yahova kunaphindu. Iye adafika pakunena kuti: ‘Pomwe nidayesesa kuti nibvese vose vimwevi, venze vokhumudwisa maninge kwa inepano.’ (Sal. 73:14, 16) Iye adafika pakuzindikira kuti: ‘Inepano mapazi yangu yenze yadandokhala pang’ono kusokera. Yenze yadandokhala pang’ono kuterereka.’ (Sal. 73:2) Chinthu cholingana na chimwechi chidachitikirambo m’bale munango yemwe timuchemere kuti Alberto.

8. Ko vinthu vosowa chilungamo vidamukhudza tani Alberto?

8 Abale anango adamuimba mulandu Alberto kuti watenga kobiri zampingo. Ndawa ya vimwevi iye adaluza maudindo yake ndipo wanthu azinji omwe adadziwa va nkhani mweyi adaleka kumulemekeza. Iye adanena kuti: “Nidakhala wokhumudwa maninge.” Alberto adakhumudwa maninge na nkhani mweyi mwakuti adafoka maninge mpakana adasiya kusonkhana kwa magole 5. Vomwe vidachitikira Alberto vinkuonesa vomwe vingatichitikire tikabvuma kuti maganizo yoipa yatilamulire tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo.

TEWEDZERANI YESU PAKUPIRIRA VINTHU VOSOWA CHILUNGAMO

9. Ko ni vinthu viponi vosowa chilungamo vomwe Yesu adagumana navo? (Onani pomwe foto.)

9 Yesu adapereka chitsanzo chaungwiro cha momwe tingapilirire vinthu vosowa chilungamo. Ganizirani vinthu vosowa chilungamo vomwe Yesu adagumana navo. Vomwe adachitiriwa na wanthu wa m’banja yake komasoti na wanthu anango. Anango mwa azibale wake ambaganiza kuti iye wapenga. Pomwe akuluakulu wa vipembedzo ambanena kuti iye ankulimbana na viwanda. Ndipo masocha ya Chiroma yambamunyoza, kumuboneresa ndipo pakumalizira adamupha. (Maliko 3:21, 22; 14:55; 15:16-20, 35-37) Koma Yesu adakwanisa kupirira vinthu vose vimwevi vosowa chilungamo na vinango pomwe ndipo alibe kubwezera. Ko tingapfunzire chani na chitsanzo chake?

Mafoto: Yesu ankubonera na vinthu vosowa chilungamo. 1. Wamuvazika heti yaminga ndipo ankuchoka magazi. 2. Abale wake wosakhulupirira ankumubvunza mibvunzo. 3. Atsogoleri wachipembedzo ankumuukira mwaukali. 4. Iye wagwada pantsi pomwe alitakule muti wodzudzikirapo ndipo nsocha wa chi Roma ankumuchichimiza kuti ayimirire.

Yesu adasiya chitsanzo chabwino maninge cha momwe tingapilirire vinthu vosowa chilungamo (Onani ndime 9-10)


10. Ko Yesu adalimbana tani na vinthu vosowa chilungamo? (1 Petulo 2:21-23)

10 Werengani 1 Petulo 2:21-23.a Yesu adatisiyira chitsanzo chaungwiro cha momwe tingachitire vinthu peno anango ankutiboneresa panango kutichitira vinthu vosowa chilungamo. Iye ambadziwa nthawe yoyankhula na nthawe yokhala chete. (Mat. 26:62-64) Iye alibe kundokhalira kudziteteza pa vinthu vabodza vomwe wanthu ambamunenera. (Mat. 11:19) Ndipo pomwe iye ambayankhula, ambatukwanalini panango kugopsa munthu aliyese. Yesu ambadziletsa ndawa yakuti “ambathemba ule yemwe aweruza mwachilungamo.” Iye ambadziwa pomwe kuti chinthu chodekana maninge ni momwe Yahova awonera vinthu. Ndipo ambadziwa pomwe kuti Yahova adzamalise vinthu vose vosowa chilungamo pa nthawe chaiyo.

11. Ko tingasamale tani na voyankhula vanthu? (Onani pomwe mafoto.)

11 Tingatewedzere Yesu tikambasamala na vomwe tiyankhula pomwe tinkuchitiriwa vinthu vosowa chilungamo. Vinthu vinango vosowa chilungamo ni ving’onoving’ono ndipo tingandovisiya. Ndipo pa vochitika vinango tingasalule kundokhala chete ndawa kuti tikayankhula tingayingizire pomwe mabvuto. (Mla. 3:7; Yak. 1:19, 20) Vingachitike kuti pa vochitika vinango, tingafune kuthandiza munthu munango yemwe ankuchitiriwa vinthu vosowa chilungamo. Panango tingafune kuyankhula chaivo pa kuteteza vomwe tichakhulupirira. (Mac. 6:1, 2) Koma tikambachita vimwevi tichadekana kuyesesa kuchita vomwe tingakwanise kuti timbayankhule modekha komasoti mwaulemu.—1 Pet. 3:15.b

Mafoto: Mulongo wachikulire ankuchitiriwa vinthu vosowa chilungamo. 1. Iye ankukhala chete pomwe nsocha yemwe wavala mascra ankumutenga ndipo nsocha munango ankufununkhula vinthu. 2. Iye ankuyankhula mwaulemu na Juiz ku tiribunali. 3. Iye ankupemphera pomwe ali munjeri ndipo gwarda ali kunja kwa njeri.

Pomwe tinkulimbana na vinthu vosowa chilungamo, tingasalule nthawe yoyankhula na vomwe tingayankhule (Onani ndime 11-12)


12. Ko tingachite tani kuti timbathembe Yahova “yemwe aweruza mwachilungamo”?

12 Tingatewedzere pomwe Yesu pakuthemba Yahova yemwe “aweruza mwachilungamo.” Wanthu anango akatiweruza panango kutiboneresa, isepano tithemba kuti Yahova nthawe zose adziwa chaivo. Kuthemba kumuku ndiko komwe kutithandiza kuti tikwanise kupirira vinthu vosowa chilungamo ndawa tinkudziwa kuti pakumalizira Yahova adzakonze vinthu vose. Tikambasiya vinthu vose m’manja mwa Yahova tidzakhalelini okhumudwa panango kuzondana na wanthu anango. Ni maganizo yoipa mwaya yomwe yangatichitise kuchita vinthu voipa maninge nkuluza chimwemwe chathu komasoti kudzonga ushamwali wathu na Yahova.—Sal. 37:8.

13. Ko nchani chomwe chingatithandize kupirira modekha tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo?

13 Nishuwadi kuti tingakwaniselini bwinobwino kutewedza chitsanzo cha Yesu. Nthawe zinango tingayankhule panango kuchita vinthu vomwe patsogolo pake tingadzilinge. (Yak. 3:2) Ndipo vinthu vinango vosowa chilungamo vingatisiye na vipsela va muntima panango nthupi mwathu, vomwe ni voshupa maninge kuvimalisa. Peno imwepo mudachitiriwa kale vinthu vosowa chilungamo, tsimikizirani kuti Yahova ankudziwa vomwe munkugumananavo. Ndipo Yesu yemwe adabonera na vinthu vosowa chilungamo, ankukwanisa kubvesa bwinobwino maganizo yanu. (Aheb. 4:15, 16) Kuingizira pakutipasa chitsanzo chaungwiro chomwe tingatewedze yemwe ni Yesu, Yahova ankutipasa pomwe malangizo yomwe yangatithandize kulimbana na vinthu vosowa chilungamo. Naboni tione mavesi yawiri m’bukhu ya Aroma yomwe yangatithandize.

“SIYIRANI MPHATA UKALI”

14. Ko “kupasa mpata ukali” kutanthauza chani? (Aroma 12:19)

14 Werengani Aroma 12:19. Pomwe ntumi Paulo adalangiza Akhrisitu kuti “ambasiyire mpata ukali,” ko iye ambafuna kutanthauza chani? Mobverana na nkhani yake, Paulo ambatanthauza kusiyira mpata ukali wa Yahova. Isepano tisiyira mpata ukali wa Yahova, tikasiya kuti Yahova achite vinthu vobweresa chilungamo pa nthawe yomwe iye angafune na momwe iye angafunire. M’bale munango dzina yake John yemwe adachitiriwa vinthu vosowa chilungamo adalewa kuti: “Nimbadekana kudziletsa kuti nisachite vinthu momwe ninkufunira koma kuchita vimwevi kwenze koshupa maninge. Koma lemba ya Aroma 12:19 idanithandiza kuti nipitirize kudikhira Yahova.”

15. Ko ndawa chani ni vabwino kudikhira kuti Yahova akonze vinthu?

15 Pali maphindu yazinji maninge yodikhira Yahova kuti amalise vinthu vosowa chilungamo. Tikachita vimwevi tidzakhalelini na maganizo yophonyeka yofuna kukonza tekha vinthu. Yahova adzipereka kuti atithandize. Tikachitiriwa vinthu vosowa chilungamo, vikhala ninge Yahova ankunena kuti ‘nisiyileni inepano nikonze vimwevi.’ Tikambabvuma polomisi ya Yahova yakuti “nibwezere,” tingasiye kumbuyo vinthu vomwe vatichitikira nkudikhira Yahova kuti akonze vimwevo munjira yabwino maninge. Ni vimweviretu vomwe vidathandiza John. Iye ambaganiza kuti: “Nikamusiyira Yahova kuti akonze bvuto mweyi, maphindu yake yadzakhale yabwino maninge kuposha yomwe ningagumane nikavikonza nekha.”

“PITIRIZANI KUWINA CHOIPA PAKUCHITA CHABWINO”

16-17. Ko pemphero ingatithandize tani “kupitiriza kuwina choipa pa kuchita chabwino”? (Aroma 12:21)

16 Werengani Aroma 12:21. Paulo adalangiza pomwe Akhrisitu kuti “apitirize kuwina choipa pakuchita chabwino.” Pa ulaliki wapaphiri, Yesu adanena kuti: “Pitirizani kukonda azondi wanu na kupempherera omwe ankukudzudzani.” (Mat. 5:44) Ndipo ni vimweviretu vomwe Yesu adachita. Ko imwepo mudaganizirako kale ululu womwe Yesu adabva pomwe wenze pa ntengo wodzudzikirapo pomwe masocha ya Chiroma adamukhomerera? Tingakwaniselini kulinganiza ululu womwe iye adabva pa vinthu vosowa chilungamo vomwe adapirira.

17 Yesu alibe kubvuma kusokonezewa na vinthu vosowa chilungamo vomwe iye adagumana navo. M’malo mwakuti akumbire Yahova kuti alange masocha yale, iye adakumbira kuti: “Ababa, akhululukireni, ndawa ankudziwalini vomwe ankuchita.” (Luka 23:34) Tikambapempherera wanthu omwe ankutiboneresa, tingachepese ululu, tisungalini chakukhosi ndipo tingachinje momwe tiwaonera wanthu omwe atichitira vinthu vosowa chilungamo.

18. Ko pemphero idathandiza tani Alberto na John kupirira vinthu vosowa chilungamo?

18 Pemphero idathandiza abale awiri omwe tawatomola munkhani mweyi kuti apirire vinthu vosowa chilungamo vomwe adagumana navo. Alberto adanena kuti: “Nimbapempherera abale omwe ambanichitira vinthu vosowa chilungamo. Nidakumbira Yahova maulendo yazinji kuti anithandize kuti nileke kumbaganizira vinthu vomwe vidachitika.” Chosangalasa nichakuti patsogolo pake Alberto adayamba pomwe kutumikira Yahova mokhulupirika. John adanena kuti: “Nthawe zizinji nimbapempherera m’bale yemwe wenze adanikhumudwisa. Ndawa ya mapemphero mwaya, Yahova adanithandiza kuti nimukhululukire, nileke kumbakhala naye wokhumudwa na kuti nileke kumuweruza. Na mapemphero mwaya iye adanithandiza pomwe kuti nikhale na ntendere.”

19. Ko tichadekana kuchita chani mpakana mapeto ya dongosolo ino? (1 Petulo 3:8, 9)

19 Mpakana mapeto yadongosolo ino, tingadziwelini vinthu vosowa chilungamo vomwe tingagumane navo. Koma viribe basa vomwe vinkubwera kutsogolo. Tidzasiyelini kupemphera kwa Yahova kukumbira thandizo. Kuingizira mwapa, pitirizani kuphatisira basa mpfundo za m’Baibolo ndipo ayi kuyebwa kutewedzera Yesu mukambagumana na vinthu vosowa chilungamo. Mukachita vimwevi mudzatsimikizire kuti Yahova adzakudaliseni mpakana kalekale.—Werengani 1 Petulo 3:8, 9.

KO MUNGADAWIRE TANI?

  • Ko tingatewedzere tani Yesu pakupirira vinthu vosowa chilungamo?

  • Ko “kusiyira mpata ukali” kutanthauza chani?

  • Ko pemphero ingatithandize tani kupirira vinthu vosowa chilungamo?

NYIMBO NA. 38 Adzakulimbitsa

a Pa 1 Petulo msolo 2 na 3, ntumi Petulo adafotokoza vochitika vizinji vosowa chilungamo vomwe Akhrisitu ambagumana navo. Mwakulinganiza, anango enze akapolo ndipo ambaboneresewa na mabwana yawo. Pomwe azikazi anango ambaboneresewa na azimuna wawo omwe enze osakhulupirira.—1 Pet. 2:18-20; 3:1-6, 8, 9.

b Nyang’anirani vidiyo yakuti: Chikondi Chimatithandiza Kukhala ndi Mtendere Weniweni pa saiti ya jw.org.

    Mabuku ya Chiphimbi (2014-2025)
    Bulani
    Ngenani
    • Chiphimbi
    • Kutumiza
    • Vomwe muchada
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Malangizo yophatisira basa
    • Malamulo ya kusunga chintsintsi
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Ngenani
    Kutumiza