9-15 MARS 2026
LUNGIMBO 45 « La méditation de mon coeur »
Yehowa Wajiya Gugukuatesa Gula udi nu Gikenene nga ndo Waleba Muila
“Ngudi muenya malamba avula!”—ROMA 7:24.
MU GUHIHIA
Tuza mumona ndaga tuajiya gutshita gula muila watuleba nga ndo gula tudi nu gikenene.
1-2. Luholo lutshi mupostolo Phaula wakhalele gudivua matangua ako? Mukunda natshi gifezegeselo gienji giajiya gutukuatesa? (Roma 7:21-24)
NDAGA itshi yana gugujila mu matangi tangua wana gutanga jina dia mupostolo Phaula? Wana mona misionere wa gikhesa, mulongeshi wabonga nga musonegi wabonga wa Biblia ba? Ndaga jiene jiagasue jidi jia giamatshidia. Uvi matangua ako, Phaula wakhalele nji gudivua gifua luholo athu avula mukatshi dietu ana gudivua mangino. Wakhalele muleba muila nu guvua gikenene.
2 Tanga Roma 7:21-24. Mu mukanda wasonegele muene gudi Aklisto a gu Roma, Phaula wamonesele ndaga jiakhalele gumusagesa. Athu avula mukatshi dietu ana tagana nji nu malamba ene. Ikhale Phaula wakhalele Muklisto wagukula mu nyuma nu wakhalele mutshigina gutumagela Yehowa, uvi matangua ako wakhalele mulua nu matangi a gukalagala ndaga jiabola. Wakhalele nji muleba muila mukunda nu ndaga jiakalegele muene gutuama dia gubua Muklisto nu mukunda nu milonga iko yakhalelego muhua mu monyo wenji.
3. Itshi tuza mutadila mu longo edi? (Tala nji “Ukoteleshi wa Mbimbi.”)
3 Ikhale matangua ako Phaula wakhalele muvua gikenene nga guleba muila,a uvi wakhalele mukalagala yagasue ha gukatula matangi a luholo elu. Mu longo edi tuza muheta mvutu gu mihu eyi: Itshi yatumile Phaula ha gutangiza egi wakhalele “muenya malamba avula”? Itshi yakuatesele Phaula ha gulua nu matangi ene? Itshi tuajiya gutshita gula muila watuleba nga ndo tudi nu gikenene?
ITSHI YATUMILE PHAULA HA GULEBA MUILA?
4. Itshi yatumile Phaula ha gutangiza egi wakhalele muenya malamba avula?
4 Ndaga jiakalegele muene gutuama dia gubua Muklisto. Gutuama dia gubua Muklisto, Phaula wakalegele ndaga jiavula jiabola. Mu tangua diene wakhalele mutamegewa egi Saula. Ha gufezegesa, wakhalele hene tangua athu akhalele musonona Etiene maseso, watshiginyile nji egi amushiye. (Makal. 7:58; 8:1) Wasagesele nji Aklisto ako avula.—Makal. 8:3; 26:9-11.
5. Luholo lutshi Phaula wakhalele gudivua mukunda nu ndaga jiakhalele muene gutuama dia gubua Muklisto?
5 Habuile muene Muklisto, mupostolo Phaula wakhalele gudisagesa mukunda nu ndaga jiakalegele muene. Ikhale ivo yabalegele yavula, uvi matangua ako wakhalele gudisagesa mukunda nu ndaga jiakalegele muene Aklisto ako. Ha gufezegesa, mu mukanda wa thomo wasonegele muene Aklisto a gu Kolinto hehi nu givo 55 G.Y., wazuelele egi: “Ngushigo ngatagana ha gutamegewa egi mupostolo handaga ngasagesele hungu dia Nzambi.” (1 Kol. 15:9) Gungima dia ivo thano, wasonegele Aklisto a gu Efeso mukanda. Mu mukanda wene wazuelele egi ‘mukatshi dia athu agasue a gijila, muene gakhalelego nu ndando nga yazonda.’ (Ef. 3:8) Mu mukanda wasonegele muene Timote, Phaula wazuelele egi thomo wakhalele ‘mushinga Nzambi, wakhalele musagesa athu, gakhalelego nji munemesa athu.’ (1 Tim. 1:13) Tangiza gale luholo luakhalele gudivua muene hakhalele muene muya nu gutala mahungu gula wamona athu asagesele muene nga enya fami jia athu asagesele muene!
6. Ndaga itshi iko yakhalele musagesa Phaula? (Tala nji mbimbi goshi’a diyiji.)
6 Muya mu muila. Phaula watamegele ndaga yakhalele gumusagesa egi yakhalele gifua “muya mu muila.” (2 Kol. 12:7) Mupostolo Phaula gatangelego diago jina dia ndaga yene, uvi mbimbi ya gifuanesa yakalegele muene idi mumonesa egi yajiya gukhala egi wakhalele mukata nga ndo wakhalele nu gikenene mukunda nu milonga iko yakhalele gumusagesa.b
7. Mukunda natshi yakhalele lamba gudi Phaula ha gutshita ndaga jiabonga tangua diagasue? (Roma 7:18, 19)
7 Ndaga jiabola jiakhalele mukalagala muene matangua ako. Phaula wakhalele mukalagala yagasue ha gusombegesa makalegelo enji. (Tanga Roma 7:18, 19.) Ikhale wakhalele genji mutshigina gutshita ndaga jiabonga, uvi matangua ako wakhalele mukalagala ndaga jiabola jinyi jiakhalelego mutshigina muene. Wasonegele egi wakhalele mutshita yagasue ha gutuna gutshita ndaga jiabola, uvi ha gutshita phamba ndaga jiabonga. Ikhale ngenyi, matangua ako wakhalele mukalagala ndaga jiabola. (1 Kol. 9:27) Tangiza gale luholo muila wakhalele naye gumuleba gula wavutugila luko khadilo dimoshi ngenyi diakalegele muene ngolo ha gusombegesa!
ITSHI YAKUATESELE PHAULA HA GUTUNA GULEBA MUILA?
8. Ndaga jitshi Phaula wakalegele ha gusombegesa makalegelo enji?
8 Phaula wamonesele luholo nyuma ya Nzambi yajiya gukuatesa Aklisto ha gulua nu matangi a gutshita ndaga jiabola nu ha gusombegesa makalegelo awo. Wamonesele ndaga yene haphelo mu mikanda yasonegele muene. (Roma 8:13; Gal. 5:16, 17) Wamonesele nji haphelo nzala jiabola nu makagelo abola Aklisto adi naye gutuna gula adi mutshigina gusuanguluisa Yehowa. (Gal. 5:19-21, 26) Ndaga eji jiagasue jidi mumonesa egi Phaula wazudile tangua dia gutangigiza luholo luajiya muene gusombegesa makalegelo enji. Yajiya gukhala egi wakhalele mulonguga Mbimbi ya Nzambi ha gukamba malongo adi mumonesa ndaga jidi naye muene gutshita ha gusombegesa nu luholo lua gujitshita. Tuajiya diago gusha mutshima egi Phaula wakhalele mukalegela malongo akhalele muene muhana athu ako.
9-10. Itshi yakhalele mukuatesa Phaula hakhalele muene muleba muila? (Efeso 1:7) (Tala nji gifuanesa.)
9 Ikhale Phaula wakhalele muleba muila matangua ako, uvi guakhalele nu ndaga jiavula jiamukuatesele ha gukhala nu gusuanguluga. Ha gufezegesa, wakhalele musuanguluga nu mene jiabonga jiakhalele gumubatele mafuta enji jiatadila mahungu a gualeha. (2 Kol. 7:6, 7) Wakhalele nu gusuanguluga handaga wakhalele nu ufuta wabonga nu aphangi’enji a mala nu a akhetu. (2 Tim. 1:4) Wakhalele nji nu gusuanguluga handaga wakhalele mujiya egi Yehowa wana gumuzumba. Yadiago, Phaula wakhalele nu gusuanguluga handaga wakhalele mukombelela Nzambi nu “mutshima waphelegeta.” (2 Tim. 1:3) Ikhale tangua diakhalele muene mu bologo gu Roma, Phaula wawambelele aphangi’enji Aklisto ha ‘gusuanguluga tangua diagasue mukunda nu Fumu.’ (Fili. 4:4) Mbimbi jienji jiene jiakhalele mumonesa diago egi gakhalelego luko gudisagesa muavula mukunda nu ndaga jiabola jiakalegele muene. Yadiago, tangua matangi abola akhalele gumujila, Phaula wakhalele mukalagala yagasue ha guakatula hagula wajiya gukhala luko nu gusuanguluga.
10 Ndaga iko yakuatesele Phaula ha gukhala nu gusuanguluga yakhalele gibawu. Wakhalele mujiya egi Yehowa wana gumuzumba nu wafutshile nji gibawu mukunda nu muene. (Gal. 2:20; tanga Efeso 1:7.) Gishina giene, wakhalele musha mutshima egi Yehowa wana gumutotesele nu mbawulandula gumutotesela mu njila ya Yesu Klisto. (Roma 7:24, 25) Ndaga jiene jiagasue jiakuatesele Phaula ha gulandula ‘gukalegela Nzambi mudimo wa gijila’ nu gusuanguluga guagasue.—Heb. 9:12-14.
Ikhale Phaula wakhalele gudisagesa mukunda nu ndaga jiakalegele muene gutuama dia gubua Muklisto, uvi gutangigiza gibawu giafutshile Yehowa guamukuatesele ha gukhala nu gusuanguluga (Tala paragrafe 9-10)
11. Mukunda natshi gifezegeselo gia Phaula gidi nu ndando mukunda nu esue?
11 Gifua Phaula, yajiya gukhale egi esue nji tudi gudivua gifua tudi naye gukalagala ngolo jiavula ha gutuna gutangiza, guzuela nga gutshita ndaga jishigo musuanguluisa Yehowa. Matangua ako nji tuajiya guleba muila handaga tudi mutangiza egi tuajiyilego diago gusuanguluisa Yehowa. Phangi Elizac udi muzuelela luholo luana gudivua muene egi: “Gutangiza lumene lua Phaula guana gunguhana gikhesa. Ngana khala nu gusuanguluga ha gujiya egi ishigo phamba ame ngakhala nu matangi a luholo elu. Yana gungukuatesa nji ha gukotelesa egi Yehowa wana jiya muabonga ndaga jiana tagana najio akombeledi enji.” Luholo lutshi tuajiya gulandula gifezegeselo gia Phaula ha gulandula gukombelela Yehowa nu mutshima waphelegeta nu ha gukhala nu gusuanguluga ikhale matangua ako tuana leba muila?
ITSHI YAJIYA GUGUKUATESA GULA WALEBA MUILA?
12. Luholo lutshi gukhala nu programe yabonga ya ndaga jia mu nyuma guajiya gutukuatesa ha gukhala nu gusuanguluga?
12 Khala nu programe yabonga ya gutshita ndaga jia mu nyuma. Gukhala nu programe yabonga ya ndaga jia mu nyuma guajiya gutukuatesa ha gukhala nu gusuanguluga. Tuajiya gufuanesa programe yene nu ndaga tuana kalagala ha gukhala nu sante yabonga. Gudia muabonga, gutshita exercice tangua diagasue nu gubanda muabonga, guana gutukuatesa ha gukhala nu sante yabonga. Luholo lumoshi nji, mbatukhala nu gusuanguluga gula tudi mutanga Mbimbi ya Nzambi muavula, tudi mulondega gudibungisa, tudi muya mu gudibungisa guene, tudi muhana komantere jiabonga nu tudi gudihana muavula mu mudimo wa gulongesa. Gutshita ndaga jiene guana gutukuatesa ha gutuna guleba muila nu ha gukhala nu gusuanguluga.—Roma 12:11, 12.
13-14. Gubonga gutshi Aklisto ako agujinginyina ahetele mu luholo abambele programe yabonga ya ndaga jia mu nyuma?
13 Tutadilenu lumene lua phangi John. Hakhalele muene nu ivo 39, wakatele misongo ya cancer. Thomo, wavuile woma nu gikenene giavula mukunda nu misongo yene. Wakhalele gudihula egi: ‘Ngudi gale muvuala, luholo lutshi ngajiya gukata misongo ya luholo elu?’ Mu tangua diene, mun’enji wa yala wakhalele nu ivo thathu. Itshi yakuatesele phangi John ha gutuna guleba muila? Udi muzuela egi: “Ikhale ngakhalele muhuila muavula mukunda nu misongo yene, uvi ngakhalele mutshita yagasue hagula tukhale nu programe yabonga ya gutshita ndaga jia mu nyuma mu fami yetu. Tuakhalele guya mu gudibungisa guagasue gua mu hungu, tuakhalele guya mu mudimo wa gulongesa phoso nu phoso, tuakhalele nji mutshita gukombelela gua mu fami ikhale matangua ako yakhalele lamba.” Udi muzuela luko egi: “Mu matangua a lamba, tuajiya thomo guvua gikenene nga guleba muila. Uvi ndaga ngakotelesele ame idi egi mu matangua ene, Yehowa wana gutuhana ngolo nu wana gutukuatesa ha gujiya egi wana gutuzumba. Yehowa wajiya nji gugukuatesa gifua luholo luangukuatesele muene.”
14 Phangi Eliza tuazuelela gu thunda udi muzuela egi: “Tangua diagasue ngana guya mu gudibungisa gua mu hungu nu ngana kalagala gulonguga guami hakhami, ngana kotelesa diago egi Yehowa wana gungutegelela nu wana gunguzumba. Ndaga yene yana gungusuanguluisa.” Phangi Nolan udi mutadi muwendji gu Afrique, udi muzuela mukunda nu muene nu mukaji’enji Diane egi: “Tuana landula gukhala nu programe yabonga ya ndaga jia mu nyuma ikhale tangua tuana leba muila. Yehowa wana landula gutukuatesa ha gukhala nu gusuanguluga. Tuana tshita nji yagasue ha guwunguluga egi Yehowa mbawutukuatesa nu mbawutushimbiga. Tushigo mujiya luholo mbaluyitshita muene, uvi tudi mujiya egi mbawuyitshita.”
15. Ndaga itshi iko tuajiya gukalagala gula tudi mulandula gudisagesa? Hana gifezegeselo.
15 Gudi nu ndaga jiko tudi naye gukalagala gula tudi mulandula gudisagesa. Ha gufezegesa, tangiza gale egi mitanda yana gugukata. Gula udi mutshigina guvua muabonga, ushigo naye gusuga phamba ha guwenda lusugu nu lusugu. Udi naye thomo gukamba gujiya ndaga yana gugukatesa mitanda, udi naye nji gutshita ba recherche nga guta maga nu munganga. Luholo lumoshi nji, gula tudi mulandula gudisagesa, tudi naye gutanga Biblia nu gulonguga mikanda yetu, tudi naye nji guta maga nu Aklisto a gukula mu nyuma. Uvi gudi nji nu ndaga jiko jiajiya gutukuatesa.
16. Itshi wajiya gutshita gula waleba muila nga ndo udi nu gikenene? (Ngimbo 139:1-4, 23, 24)
16 Toga Yehowa mu gisambu ha gugukuatesa ha gukotelesa ndaga udi najio funu. Fumu Davidi wakhalele mujiya egi Yehowa wana gumujiya muabonga. Hene, watogele Yehowa ha gumukuatesa ha gujiya ndaga jiakhalele gumutuma ha gukhala nu gikenene. (Tanga Ngimbo 139:1-4, 23, 24.) Aye nji wajiya gutoga Yehowa ha gugukuatesa ha gukotelesa muabonga ndaga jiana gugutuma ha gukhala nu gikenene nga guleba muila nu ndaga jiajiya gugukuatesa ha gutuna gudisagesa luko. Wajiya nji gudihula mihu eyi: ‘Mukunda natshi ngudi gudisagesa muavula? Gudi nu ndaga idi gungutuma ha guleba muila nga gukhala nu gikenene tangua diagasue ba? Gula ngudi nu gikenene nga ndo ngaleba muila, ngana landula gutangiza ndaga jiene jiana gungukenenesa nga ndo ngana zula tangua dia gutangiza ndaga jiajiya gungubatela gusuanguluga ba?’
17. Ndaga jitshi wajiya gutadila mu gulonguga guaye hakhaye jinyi jiajiya gugukuatesa ha gukhala nu gikhesa? (Tala nji gifuanesa.)
17 Khala mulonguga malongo adi gudivua nu milonga yaye. Khala nu khadilo dia gulonguga mbala nu mbala makalegelo ako a Yehowa anyi ajiya gugukuatesa ha gukhala nu gikhesa. Ha gufezegesa, mupostolo Phaula wahetele gubonga guavula hazudile muene tangua dia gutangigiza gibawu nu luholo Yehowa wana gumutotesela. Aye nji wajiya gutshita ngenyi. Wajiya gukalegela Guide de recherche pour les témoins de jéhovah, Index des publications des Témoins de Jéhovah nga ima iko ya gukalegela ba recherche idi mu zuelelo dienu ha gulonguga makalegelo a Yehowa gifua khenda jienji, luholo luana gututotesela muene nga guzumba guenji gua giamatshidia. Gula waheta malongo ene, tshita liste yawo. Gungima haga liste yene ha fundo wajiya guyimona, longuga nji malongo adi mu liste yene gula wasendesa guleba muila. Kamba nji luholo wajiya gukalegela malongo adi gudivua nu ndaga udi mutagana najio.—Fili. 4:8.
Khala mulonguga ndaga jiajiya guguhana gikhesa (Tala paragrafe 17)
18. Malongo atshi asuanguluishile aphangi ako mu gulonguga guawo?
18 Phangi Eliza tuazuelela gu thunda walongugile lumene lua Yobo mu gulonguga guenji hakhenji. Udi muzuela egi: “Ngatagenele nu malamba avula mbala imoshi. Hene, ngalongugile lumene lua Yobo. Yobo nji watagenele nu malamba avula mbala imoshi, walebe nji muila. Uvi ikhale gakhalelego mujiya gishina giakhalele muene mumonela malamba, walanduile gusha mutshima gudi Yehowa ha gumukuatesa.” (Yobo 42:1-6) Phangi Diane tuazuelela nji gu thunda udi muzuela egi: “Ame nu mulumi’ami tuana longuga mukanda Approchez-vous de Jéhovah mu gukombelela guetu gua mu fami. Tuana khala nu gusuanguluga ha gumona luholo Yehowa wana gutukuatesa ha gulandula gifezegeselo gienji. Tangua diagasue tuana leba muila mukunda nu ndaga imoshi tuakalagala, tuana tshita yagasue ha guwunguluga egi gula Yehowa udi mulandula gutulongesa nu gutukuatesa idi handaga wana tshigina egi tukhale athu abonga. Ndaga yene yana kolesa diago ufuta wetu n’enji.”—Yesh. 64:8.
TUAJIYA GUSHA MUTSHIMA EGI YEHOWA MBAWUTUKUATESA NU MBAWUTUSHIMBIGA
19. Luholo lutshi tuajiya gudivua masugu ako? Itshi tushigo naye gujimbila?
19 Ikhale tuakalegela getu malongo agasue tuamona mu longo edi, uvi tushigo naye gudifelela egi mbatushigo luko muleba muila nga guvua gikenene handaga tushigo athu atagana. Gudi nu masugu tuajiya gudivua egi tushigo nu ngolo nga jiazonda ha guluisa matangi ene! Uvi Yehowa wajiya gutukuatesa ha gutuna gudisagesa muavula nu ha gukhala nu gusuanguluga. Tuajiya nji gusha mutshima egi mbatukhala nu gusuanguluga handaga tuakhala nu ufuta wabonga nu Yehowa nu tuana tshigina gumusuanguluisa mu ndaga jiagasue tuana tshita.
20. Desizio ditshi wazula?
20 Tulandulenu gutshita yagasue ha gutuna gubemba egi milonga yetu nga ndaga jiatubuidile mu masugu abelega nga gubola tuakalegele, itukange njila ha gukhala nu gusuanguluga. Yehowa wajiya gutukuatesa ha gutuna guleba muila nga guvua gikenene. (Ngi. 143:10) Tudi munengena nu mitshima zagu-zagu tangua mbatukhala mu mavu ahe-ahe munu malamba nu ndaga jia gikenene mbaashigo luko gutujila. Uvi mbatukhala muzuga lusugu nu lusugu nu gusuanguluga ha gukombelela Yehowa Nzambi wetu wa guzumba!
LUNGIMBO 34 Mbangusala Yagujinginyina Gudi Yehowa
a UKOTELESHI WA MBIMBI: Mu longo edi, tudi muzuelela athu ajiya guvua gikenene nga guleba muila matangua ako. Uvi tushigo muzuelela athu ana khala gale nu misongo ya mu matangi (dépression) nu adi nu funu ya ukuateshi wa minganga.
b Yajiya gukhala egi Phaula wakhalele mukata meso, ndaga yene yakhalele gumukanga njila ha gusonega mikanda nga ha gutshita muabonga mudimo wenji wa gulongesa. (Gal. 4:15; 6:11) Nga ndo yajiya gukhala egi Phaula wakhalele nu gikenene nu wakhalele gudisagesa mukunda ndaga jiakhalele muzuela alongeshi ako a mambo mukunda nu muene. (2 Kol. 10:10; 11:5, 13) Tushigo diago mujiya mulonga wakhalele nawo Phaula unu wafuanesele muene nu muya mu muila, uvi tudi mujiya egi ndaga yene yakhalele diago gumusagesa.
c Mu longo edi, majina ako asombegesewe.