Bo Yu Lo Mester Bai un Internat?
IMAGINA cu bo ta biba den un pueblo chikitu den un pais den desaroyo. Bo tin vários yu na scol primario, pero ora nan haci 12 aña, nan lo pasa pa scol secundario. Den bo área, scol secundario tin demasiado mucha, ta falta ekipo necesario i no tin maestro suficiente of cualificá. Tin biaha welganan ta pone scolnan cera pa simannan i lunanan largu.
Un hende ta entregá bo un foyeto atractivo cu ta describí un internat den stad. Bo ta mira potretnan di alumnonan contentu, nechi bistí, cu ta studia den klasnan, laboratorionan i bibliotecanan bon ekipá. E alumnonan ta usa computer i ta relahá den dormitorionan limpi i atractivo. Bo ta lesa cu un dje metanan dje scol ta pa yuda alumnonan “alcansá e nivel académico di mas haltu cu nan ta capas p’e.” Mas aleu bo ta lesa: “Tur alumno tin cu comportá nan mes igual na loke normalmente ta ser sperá den un famia unda énfasis ta ser poné riba cortesia, bon manera, respet pa mayornan i pa hende grandi, cooperacion, tolerancia, bondad, onestidad i integridad.”
Un yoncuman cu un sonrisa ta ser citá bisando: “Mi mayornan a duná mi e privilegio di mi bida pa asistí n’e mihó scol.” Un mucha muher ta bisa: “Scol ta stimulante i excitante. Aki siñamentu ta bai di mes.” Lo bo manda bo yu homber of muher na un internat asina?
Educacion i Spiritualidad
Tur mayor cu tin nan yunan na pechu kier duna nan un bon comienso den bida, i pa alcansá e meta ei un educacion bon i balansá ta importante. Hopi biaha educacion seglar ta habri porta pa futuro oportunidadnan di empleo i ta yuda hóbennan desaroyá bira adultonan capas pa percurá pa nan mes i pa nan futuro famianan.
‘Si un internat ta ofrecé un bon educacion huntu cu algun guia moral, pakico no probechá di dje?’ lo bo por puntra. Contestando e pregunta ei, mayornan cristian mester considerá huntu cu oracion un factor vitalmente importante—e bienestar spiritual di nan yunan. Jesucristo a puntra: “Realmente, ta di ki probecho pa un hende gana henter e mundu i perde su alma?” (Marco 8:36) Naturalmente, no tin ningun beneficio den esaki. P’esei, promé cu mayornan cristian dicidí di manda nan yunan un internat, nan mester considerá e efecto cu esaki por tin riba nan yunan su prospectonan pa bida eterno.
E Influencia di Otro Alumnonan
Cierto internatnan por tin un nivel haltu di logro académico. Pero kico dje normanan moral di esnan cu ta asistí of tal bes asta di algun di esnan cu ta manehá scolnan asina? Relacioná cu e clase di hende cu lo abundá den e “último dianan” aki, apostel Pablo a skirbi: “Den e último dianan lo presentá tempu crítico, duru pa trata cuné. Pasobra hende lo ta stimador di nan mes, stimador di placa, presumido, halsá, blasfemador, desobediente na mayornan, malagradecí, desleal, sin cariño natural, no dispuesto na ningun acuerdo, calumniador, sin dominio propio, feros, sin amor pa bondad, traicionero, cabesura, hinchá cu orguyo, stimador di placer mas bien cu stimador di Dios, teniendo un forma di debocion piadoso pero resultando falsu na su poder; i apartá bo di esakinan.”—2 Timoteo 3:1-5.
E deterioro moral i spiritual aki ta mundial i e ta presentá un desafio pa Testigonan di Jehova biba segun principionan bíblico. Alumnonan cu ta bini cas tur dia ta haña cu asta nan asociacion limitá cu compañeronan di scol mundano por ehercé un influencia negativo poderoso riba nan spiritualidad. Contrarestando e influencia ei por ta un lucha grandi pa muchanan Testigo, asta cu e apoyo, conseho i animacion diario for di nan mayornan.
Kico, anto, ta e situacion di muchanan cu ta ser mandá for di nan cas pa internatnan? Nan ta ser isolá, privá dje apoyo spiritual regular di mayornan amoroso. Siendo cu nan ta biba cu nan compañeronan di klas 24 ora pa dia, presion pa conformá cu e mayoria ta ehercé un influencia mas fuerte riba nan mente i curason yong cu probablemente e ta ehercé riba alumnonan cu ta biba na cas. Un alumno a bisa: “Moralmente, un alumno di internat ta biba den peliger for di mainta te anochi.”
Pablo a skirbi: “No sea gañá. Mal asociacion ta daña custumbernan útil.” (1 Corintionan 15:33) Mayornan cristian no mester ser gañá pa pensa cu nan yunan lo no sufri daño spiritual si nan ta den asociacion constante cu esnan cu no ta sirbi Dios. Despues di un periodo di tempu, yunan piadoso por bira insensibel pa balornan cristian i por perde tur aprecio pa cosnan spiritual. Tin biaha esaki no ta bira evidente pa mayornan sino te despues cu nan yunan a bandoná internat. E ora ei hopi biaha ta demasiado lat pa corigí cosnan.
E experencia di Clement ta típico. E ta conta: “Promé cu mi a bai internat, mi tabatin un amor p’e berdad i tabata sali den sirbishi di veld cu e rumannan. Mas cu tur mi tabata gusta participá den nos studio di Bijbel di famia i e Studio di Buki di Congregacion. Sin embargo, una bes cu mi a bai internat cu 14 aña, mi a bandoná e berdad completamente. Durante e cincu añanan cu mi a pasa den internat, nunca mi a asistí na reunion. Como resultado di mal asociacion, mi a hañá mi enbolbí den droga, humamentu i bebementu pisá.”
E Influencia di Maestronan
Den cualkier scol por tin maestronan moralmente perverso cu ta abusá di nan posicion di autoridad. Algun ta cruel i severo, miéntras otronan ta abusá di nan alumnonan sexualmente. Den internatnan tin mas probabilidad cu accionnan di maestronan asina ta keda sin ser denunciá.
Sin embargo, mayoria maestro ta purba sinceramente pa entrená muchanan pa bira miembronan productivo di sociedad, pa cuadra den e mundu rond di nan, pa nan conformá. Pero aki ta sinta un otro problema pa muchanan Testigo. E balornan dje mundu no semper ta coincidí cu principionan cristian. Miéntras maestronan ta animá alumnonan pa cuadra den e mundu aki, Jesus a bisa cu su siguidornan lo “no ta parti dje mundu.”—Juan 17:16.
Kico si surgi problemanan ora yunan ta siguiendo principionan di Bijbel? Si e yunan ta asistí na un scol local i ta biba na cas, nan por considerá asuntunan asina cu nan mayornan. En buelta, e mayornan por guia nan yunan i posiblemente papia cu e maestro. Como resultado, problema i malcomprendimentu generalmente ta ser resolvé rápidamente.
Den internatnan ta un asuntu diferente. Studiantenan asina ta bou dje control constante di nan maestronan. Si yunan ta tuma un posicion na fabor di principionan cristian, nan tin cu haci esei sin e apoyo diario di nan mayornan. Tin biaha, yunan ta logra keda fiel na Dios bou di circunstancianan asina. Sin embargo, mas frecuentemente, nan no ta logra. Un mucha tin tendencia di entregá n’e boluntad di un maestro.
Restriccion Riba Libertad pa Move
Distinto di universidadnan, unda studiantenan generalmente tin e libertad pa drenta i sali manera nan kier, internatnan ta restringí e muchanan su libertad di move. Hopi di e scolnan aki no ta permití alumnonan bandoná e terenonan di scol cu excepcion di diadomingo, i algun no ta permití ni esei. Un alumno di internat di 11 aña yamá Eru ta bisa: “Autoridadnan di scol nunca ta permití nos bai reunion, pió ainda den sirbishi di veld. Den scol, tin servicionan religioso solamente pa católico i moslimnan. Cada alumno tin cu scoge un dje dos religionnan of enfrentá antagonismo intenso di tantu maestronan como alumnonan. Studiantenan ta ser forsá tambe pa canta e himno nacional i canticanan di misa.”
Ora mayornan ta inscribí nan yunan den un scol asina, ki mensahe nan ta dunando nan yunan? E mensahe por wel ta cu educacion seglar ta mas importante cu bai reunion pa adoracion i participá den e trabou di haci disipel—asta mas importante cu integridad na Dios.—Mateo 24:14; 28:19, 20; 2 Corintionan 6:14-18; Hebreonan 10:24, 25.
Den algun internat, alumnonan Testigo ta logra studia Bijbel huntu, pero asta esaki hopi biaha ta difícil. Un hóben yamá Blessing, kende tin 16 aña, ta bisa esaki tocante e internat cu e ta aden: “Tur dia e asina yamá cristiannan ta reuní huntu pa haci oracion. Nos como Testigo ta purba roga nan pa nos por tin nos studio di Bijbel, pero e alumnonan dje klasnan mas avansá ta bisa nos cu nos organisacion no tin reconocimentu. Anto nan ta purba forsa nos haci oracion huntu cu nan. Si nos nenga, nan ta castigá nos. Apelando cerca e maestronan ta haci asuntunan pió. Nan ta yama nos tur sorto di nomber i ta bisa e alumnonan dje klasnan mas avansá pa castigá nos.”
Destacando Como Diferente
Ora alumnonan di internat ta claramente conocí como Testigonan di Jehova, esaki por obra pa nan bentaha. Autoridadnan di scol por dispensá nan for di participá den actividadnan religioso falsu cu ta obligatorio, pero cu ta contrario na e creencianan dje Testigonan. Coleganan alumno por abstené di purba enbolbé nan den actividad i combersacionnan insaludabel. Portanan por habri pa duna testimonio na coleganan alumno i maestronan. Ademas, esnan cu ta biba segun principionan cristian tin ménos chens di ser sospechá di malecho serio, i tin biaha nan ta gana e respet di maestro i coleganan alumno.
Sin embargo, cosnan no ta bai semper asina. Destacando como diferente hopi biaha ta haci un persona yong un obheto di persecucion i mofa di parti di alumnonan i tambe maestronan. Yinka, un hobencito di 15 aña, cu ta den un internat asina, ta bisa: “Na scol, si bo ta conocí como Testigo di Jehova, bo ta bira un blanco. Siendo cu nan conocé nos posicion spiritual i moral, nan ta purba coge nos den trampa.”
Responsabilidad di Mayornan
Ningun maestro, scol of colegio tin derecho di purba asumí e tarea di moldea muchanan pa bira sirbidornan dedicá di Jehova. Esei no ta ni nan trabou ni nan responsabilidad. E Palabra di Dios ta mustra cu mayornan mes mester percurá p’e necesidadnan spiritual di nan yunan. Pablo a skirbi: “Boso, tatanan, no iritá boso yunan, sino sigui cria nan den e disiplina i reglamentu mental di Jehova.” (Efesionan 6:4) Con mayornan por aplicá e conseho divino aki si nan yunan ta leu den un internat unda bishita di mayornan por ta limitá na un of dos biaha pa luna?
Circunstancianan ta varia masha tantu, pero mayornan cristian ta haci esfuerso pa actua na armonia cu e declaracion inspirá aki: “Siguramente si un hende no ta percurá pa esnan cu ta di dje mes, i specialmente pa esnan cu ta miembro di su famia di cas, el a nenga e fe i ta pió cu un persona sin fe.”—1 Timoteo 5:8.
Tin Alternativa?
Kico mayornan lo por haci si ta parce cu nan tin solamente dos posibilidad—internat of un scol local mal ekipá? Algun cu a haña nan mes den e situacion aki a haci areglo pa lesnan privá suplementá e educacion di nan yunan na un scol local. Otro mayornan ta apartá tempu pa nan mes duna nan yunan les.
Tin biaha mayornan ta evitá problema dor di planea hopi tempu adelantá promé cu nan yunan tin suficiente edad pa drenta scol secundario. Si bo tin yu chikitu of ta planeando pa forma un famia, bo por averiguá pa mira si tin un scol secundario adecuá den bo área. Si no tin, tal bes ta posibel pa muda bai biba mas cerca di un.
Manera mayornan sa bon, pa inculcá amor pa Jehova den un yu ta rekerí abilidad, pacenshi i hopi tempu. Si esaki ta difícil ora un yu ta biba na cas, cuantu mas duru esei ta si e yu ta biba leu for di cas! Siendo cu e bida eterno di un yu ta enbolbí, mayornan mester dicidí seriamente huntu cu oracion si e rísico den manda nan yu un internat ta bale la pena. Lo ta ki un falta di perspicacia pa sacrificá interesnan spiritual di un yu p’e beneficionan di educacion di un internat! Esaki lo ta mescos cu core drenta un cas na candela pa rescatá un pronkstuk barata—solamente pa muri den e vlamnan.
E Palabra di Dios ta bisa: “Spiertu ta esun cu a mira e calamidad i a bai na sconde su mes, pero esun inexperto a sigui padilanti i mester sufri e castigu.” (Proverbionan 22:3) Ta mihó prevení un mal situacion cu corigí unu despues. Lo ta sabí pa pensa riba esei si bo ta puntra bo mes, ‘Mi yu mester bai un internat?’
[Kuadro na página 28]
Testigonan Hoben Ta Mira Bek Riba Nan Tempu den Internat
“Den internat, muchanan Testigo ta ser cortá for di asociacion spiritual. Ta un ambiente masha hostil cu hopi presion pa haci malu.”—Rotimi, kende tabata den internat entre e edad di 11 pa 14 aña.
“Pa asistí na reunionnan cristian tabata excepcionalmente difícil. Mi por a asistí solamente riba diadomingo, i pa haci esei, mi tabatin cu sluip sali ora e alumnonan tabata pará den rij pa bai misa. Nunca mi tabata contentu, pasobra na cas mi a custumbrá di bai tur reunion di congregacion, i mi tabata sali den sirbishi riba diasabra i diadomingo. Scol no tabata un experencia edificante pa mi. Mi a perde hopi.”—Esther, kende regularmente a ser sutá dor di maestronan pa motibu cu e no tabata participá den servicionan religioso na scol.
“Dunamentu di testimonio na coleganan alumno no tabata fácil den internat. No ta fácil pa destacá como diferente. Mi kier a sigui e grupo. Tal bes lo mi tabatin mas curashi si mi tabata por a bai e reunionnan i participá den sirbishi di veld. Pero mi por a haci esei solamente ora mi tabatin vacansi, locual tabata solamente tres bes pa aña. Si bo tin un lampi cu no ta ser yená di nobo cu zeta, e lus ta caba na nada. Tabata mescos na scol.”—Lara, kende tabata den internat entre e edad di 11 pa 16 aña.
“Awor cu mi no ta den internat mas, mi ta contentu cu mi por asistí na tur e reunionnan, participá den sirbishi di veld i disfrutá dje texto di dia cu e resto dje famia. Aunke kedamentu den e internat tabatin algun bentaha, nada ta mas importante cu mi relacion cu Jehova.”—Naomi, kende a convencé su tata pa sak’é for di internat.