Panoy Panmoriam ed Kasalanan?
“ANGGAPOY kasalanan ed sika, anggapoy kairapan ed sika; sikay simpenan na amin a pakapanyari.” Say bantog a pilosopon Hindu a si Vivekananda so angibalikas ed saya sanen ipapaliwawa toy sakey a bersikulo manlapud masanton libro na Hindu, say Bhagavad Gita. Diad panasaglawi ed Vedanta, ibabaga ton: “Say sankabalgan a lingo et say pangikuan a sikay werek, a sika so managkasalanan.”a
Balet, tua ta ya anggapoy kasalanan ed too? Tan anto, no bilang ta wala, so natawir na too diad kiyanak? Say “pisikal iran walna [labat] so determinaen na pakatawir,” so inkuan nen Nikhilananda, sakey a managbangat a Hindu. Arum a walna so determinaen na “kiwakiwas [na sakey] ed apalabas iran impanbilay.” Unong ed si Vivekananda, “sikan mismo so manamawala na kapalaran mo.” Ag-ibabangat na Hinduismo so nipaakar ed atawir a kasalanan.
Say ideyan atawir a kasalanan so anggapo met ed limog na saray Zoroastrian, Shintoista, Confucianista, tan saray Budhista. Anggan diad saray Judio-Kristianon relihyon, a kinaugalian lan ibabangat so doktrina na atawir a kasalanan, say panmoria nipaakar ed kasalanan so manguuman. Ondarakel a totoo natan so agmanisip a sikaray makasalanan.
“Agsusuportaan na modernon pikakabat so agpanangabobon ed ugali; nagkalautla, agto susuportaay dilin-pakatetelan,” kuan na teologon si Cornelius Plantinga Jr. Natetel met iray Iglesia na Kakristianoan lapud pamabawas ed inkaseryoso na kasalanan. “Agmimimisa no labay moy ondengel nipaakar ed kasalanan,” kuan na pari na Duke University. Tan unong ed si Plantinga, arum a relihyon so inkalapagan a manasaglawi ed kasalanan dia lambengat ed sosyal iran isyu.
Tua, dakerakel so problema ed sosyal natan. Kasmak lay karawalan, krimen, bakabakal, etnikon kolkolan, panag-abuso ed druga, ag-inkamatua, panaglames, tan karawalan sumpad ugugaw. Diad tua, say koma-20 siglo so atawag a sakey ed saray sankaralaan a siglo na katooan ya akabatan ed kapiganman. Niyarum ni ed saya so ot-ot tan paniirap a mansusumpal ed pansakit, itatatken, tan ipapatey. Siopay agmanpirawat ed kabulos manlapud makapasesga iran problema a wala natan ed mundo?
Anto, sirin, so panmoriam ed kasalanan? Atawir ta so kasalanan? Wala ta ni panaon ya agtayo la managmak na ot-ot tan kairapan? Singbaten na ontumbok ya artikulo irayan tepet.
[Paimano ed leksab]
a Say pilosopia na Vedanta so nibase’d saray Upanishad, a naromog diad bandad sampot na Hindu iran kasulatan, saray Veda.