Sano Naandi la so Kasalanan
“KASIN nianak tayo lan makasalanan?” Pakakawetwetan itan a tepet na sakey a graduado’d kolehyo diad Estados Unidos kayari ton ginapoay manaral na Biblia. Lapud Hindun abenegan to, say ideyan atawir a kasalanan so balobalo’d sikato. Balet no say kasalanan et talagan atawir, inkatunongan to, anggapo lanlamang so gunggunay pangiburi odino pangibaliwala’d inkapeteg to. Panon a naromog na sakey so ebat ed sayan tepet?
No atawir, seguradon walaay nanggapoan na kasalanan. Kasin apalsa lan marelmeng so inmunan too, ta pian nipasa toy mauges iran walna ed ananak to? Odino diad saginonor la ginmapo so impakalukso? Kapigan so eksakton inggapo na kasalanan? Diad biek a dapag, no talagan say kasalanan et akinpaway, ideya ed kaugsan odino sisisiaen lambengat, kasin ilaloan tayo ni so kibulos ed satan?
Unong ed sisiaen na Hindu, say panirap tan kaugsan so kabiangan ed impamalsa. Ipapaimano na Hindun iskolar a “say panirap [odino kaugsan] et singa tubat-tubat a rayuma, ya alis-alis lambengat balet agsigpot a naandi.” Petepeteg a kabiangan la so kaugsan ed mundo na katooan diad intiron nikurit ya awaran. No agawa itan sakbay nin nikurit so awaran na too, makanepegan labat a say lapuan na saray napanmatalkan ya ebat nipaakar ed gapoan to et manlapud atagtagey nen say too. Saray ebat sirin so manlapud Dios.—Salmo 36:9.
Too—Pinalsan Andiay Kasalanan
Piguratibo iray deskripsion na inkapalsay too a nisulat ed saray Veda, so inaksobi na Hindun pilosopo a si Nikhilananda. Mipadpara, say niiter lambengat ya eksplinasyon na maslak a relihyon ed Bukig et base’d mito. Ingen, walay namparan lohikal tan sientipiko iran rason pian panisiaan so salaysay na Biblia ed inkapalsay inmunan too.a Oniay kuan na inmuna-unan kapitulo to: “Say Dios pinalsa to so too ed indengan to’n dili, dia ed indengan na Dios sikato so pinalsa to; say laki tan say bii pinalsa to ra.”—Genesis 1:27.
Antoy labay ya ibaga na kapalsa “dia ed indengan na Dios”? Diad simplin paraan: Pinalsay too a kaulibay na Dios, a walaay maridios iran atributo—singa say inkahustisya, kakabatan, tan aro—a pidumaan to’d saray ayayep. (Ikompara so Colosas 3:9, 10.) Sarayan kualidad so angiter ed sikato na abilidad a manpili no gawaey maong odino mauges, a diad ontan et walaay bulos a linawa. Anggapoy kasalanan ed inmunan too, anggapoy kaugsan odino panirap ed bilay to, sanen apalsa.
Diad toon si Adan, ya impaakseb nen Jehova a Dios iyan ganggan: “Nayarian mo so mangan na labay mo ed amin a kiew na tanamanan. Ingen ta say kiew na pakaamtaan mo na maong tan mauges, agmo nepeg a panganan; ta dia ed agew a pangan mo ed satan ompatey ka.” (Genesis 2:16, 17) No pilien day ontulok, si Adan tan say asawa to, si Eva, so makapangitarok na dayew tan galang ed Manamalsa ra tan mansiansian bulos ed kasalanan. Diad biek a dapag, say sakey a gawa na itutunganga so mansumpal ed agda pakakapet ed saray naspot ya estandarte na Dios a sengegay pagmaliw dan ag-ayadyari—makasalanan.
Si Adan tan Eva so ag-apalsan madibino. Balet, walaan iray sukat na madibinon atributos tan say kapasidad a makapandesisyon nipaakar ed moral. Lapud pinalsay Dios, andian iray kasalanan, odino ayadyari. (Genesis 1:31; Deuteronomio 32:4) Say inkiwala ra so ag-amuyak ed walan pantutunosan ed baetan na Dios tan say uniberso diad dakel la ran panaon anggad inkapalsa ra. Panon, sirin, so inggapo na kasalanan?
Say Sengegay Kasalanan
Agawan inmuna so kasalanan ed pasen na saray espiritu. Sakbay a pinalsa so dalin tan too, pinalsay Dios iray intilihintin espiritun palsa—say anghilis. (Job 1:6; 2:1; 38:4-7; Colosas 1:15-17) Balet nandinayewan a tuloy na sakey ed sarayan anghil so dili a kalimgasan tan katudyoan to. (Ikompara so Ezequiel 28:13-15.) Base’d bilin na Dios ed si Adan tan si Eva a mamawalay ananak, atebek na sayan anghil ya onsabi panaon et napanoy intiron dalin na matunong a totoo, ya amin da et mandadayew ed Dios. (Genesis 1:27, 28) Pinilalek na sayan espiritun palsa a nakayarian iman a panagdayew da. (Mateo 4:9, 10) Say impanmorekdek ed sayan pilalek so nansumpal ed makapuy ya inkiwas to.—Santiago 1:14, 15.
Mitotongtong ed si Eva ed panamegley na serpienti, inkuan na rebelyoson anghil a say pangisesebel ed pangan na bunga manlapud kiew na pikakabat ed maong tan mauges et walay isisiblet na Dios a pikakabat a nepeg a nakayarian to. (Genesis 3:1-5) Say pangibaga’d satan et kagulgulan tila—sakey a gawa na kasalanan. Nen imbaga to iyan tila, ginawa na anghil so inkasikaton managkasalanan. Bilang resulta, sikato lay tinawag a Diablo, sakey a managpauges, tan Satanas, sakey a sumusumpa ed Dios.—Apocalipsis 12:9.
Say makatangguyor a panagkatunongan nen Satanas so walaan na graben epekto’d si Eva. Panmamatalekan iray salita na Mananukso, inabuloyan toy inkasikaton naingganyon mangan na pigaran bunga na insebel a kiew. Say masiken to, si Adan, so akinonong ed sikato diad impangan ed bunga, tan ditan la so impagmaliw dan managkasalanan. (Genesis 3:6; 1 Timoteo 2:14) Mabitar, nen pinili ran sunggayen so Dios, amintis na inmunan atateng tayo so marka na inkayadyari a nagmaliwan dan managkasalanan.
Komusta balet iray ilalak nen Adan tan Eva? Oniay ipapaliwawa na Biblia: “Kanian unong a say kasalanan linmoob ed mundo lapu ed sakey a too, tan say patey lapu ed kasalanan; et say patey ed satan linma ed amin a too, ta amin nankasalanan.” (Roma 5:12) Say ley a tawir so abayaglan oneepekto. Agnipasa nen Adan ed ananak to so bengatlan anggapo’d sikato. (Job 14:4) Diad impakabalang na inkayadyari, say inmunan sanasawa so managkasalanan la sanen ninginew iray ananak da. Bilang resulta, amin tayo—anggapoy nipuera—so akatawir na kasalanan. (Salmo 51:5; Roma 3:23) Bilang kasumpalan, anggapoy apawala na kasalanan noagta say kaugsan tan panirap. Niarum ni, nisengeg ed satan et ontatken tan ompatey tayon amin, “ta say bayar na kasalanan say patey.”—Roma 6:23.
‘Mangidadalem’ Odino ‘Mangitetepel’ so Konsiensia
Konsideraen pa met so epekto na kasalanan ed awawey na inmunan paris a too. Sinaniban da so arum a parti na laman da a sasalien dan iyamot so inkasikara manlapud Dios. (Genesis 3:7, 8) Kanian say kasalanan so sengegay pakakakonsiensia, kapapagaan tan kababaingan da. Nalilikna met na katooan natan irayan liknaan.
Siopa so ag-akasagmak na aliwliwan liknaan lapud agkinasian so sakey a mankaukolan odino ag-akaliknay pambabawi lapud impansalitay bengatlan agnepeg ya ibesngaw? (Santiago 4:17) Akin a walaan itayo na ontan iran agonigon a liknaan? Ipapaliwawa nen apostol Pablo a satan so ‘ganggan a nisulat ed kapusoan tayo.’ Nilikud labat no kinmalyo lay konsiensia tayo, antokaman a panumlang ed satan a ganggan et mamawalay akindalem a pakakagirogiro. Kanian satan so bosis na konsiensia a ‘mangidadalem’ odino ‘mangitetepel’ ed sikatayo. (Roma 2:15; 1 Timoteo 4:2; Tito 1:15) Namoria tayo man odino andi, walaan itayo na akindalem a pakatebek ed makapuy, ed kasalanan!
Kabisadon maong nen Pablo iray makasalanan a tendensya to. “Ta say mauges wala ed siak nen labay ko a gawaen so maong,” so inaksobi to. “Ta unong na too ed dalem ko, manliketak ed ganggan na Dios, bangbalet wala so nanengneng ko a sananey a ganggan ed saray kabiangan ko, a mibakal ya onsumpa ed ganggan na isip ko, tan arakep toak ed ganggan na kasalanan a wala ed saray kabiangan ko.” Kanian intepet nen Pablo: “Siopa so mangilaban ed siak ed laman na sayan patey?”—Roma 7:21-24.
Kawayangan Manlapud Kasalanan—Panon?
Ibabaga na sakey ya iskolar a “say kibubulos, unong ed Hindun tradisyon et kibubulos manlapud naulit-ulit a kianak tan ipapatey.” Bilang solusyon, say Budhismo so parihon mangipapabitar ed Nirvana—sakey a kipapasen na pakalingwan ed akinpaway ya inkapeteg. Lapud agni arapat so ideya na atawir a kasalanan, isisipan lambengat na Hinduismo so kilegyas manlapud kiwawala.
Diad biek a dapag, unong ed Biblia et say paraan na kibubulos so mansumpal ed aktual a kaekal na makasalanan a kipapasen. Kayari ton tinepet no panoy pakaagwat to’d kasalanan, intuloy nen apostol Pablo so ebat: “Misalamat ak ed Dios lapud Jesu-Kristo a Katawan tayo!” (Roma 7:25) On, say pakaagwat so manlalapud Dios panamegley nen Jesu-Kristo.
Unong ed Ebanghelyo nen Mateo, “say Anak na too,” si Jesu-Kristo so sinmabi “[pian] iter toy bilay to a panondon ed amayamay.” (Mateo 20:28) A singa nirekord ed 1 Timoteo 2:6, NW, insulat nen Pablo a si Jesus et “inter to so inkasikato a kasimbangan a dondon parad amin.” Say salitan “dondon” so mankabaliksay pambayar ed bili parad karondon na saray akautibo. Say katuaan a satan et sakey a kasimbangan a dondon so mangidadanet ed belat na bili ed pakabalansi’d legal a simbangan na inkahustisya. Balet panon a nikonsideran “kasimbangan a dondon parad amin” so ipatey na sakey a too?
Inlako nen Adan so amin a katooan, pati sikatayo, ed kasalanan tan ipapatey. Say bili, odino multa, ya imbayar to et say ayadyarin atooan a bilay to. Pian nabayaran iya, sananey ya ayadyarin atooan a bilay—sakey a kasimbangan a dondon—so kaukolan ya ibayar. (Exodo 21:23; Deuteronomio 19:21; Roma 5:18, 19) Lapud anggapoy ag-ayadyarin too a makapangitarya’d sayan dondon, say Dios, diad agnatukor a kakabatan to, so angilukas ed dalan a pawayan manlapud sarayan gonigon. (Salmo 49:6, 7) Inyalis toy bilay na bogbogtong ya Anak to diad tawen ed panag-anakan na sakey a birhin diad dalin, ya abuloyan a nianak bilang ayadyarin too.—Lucas 1:30-38; Juan 3:16-18.
Ompian nasumpal so kimey a panondon ed katooan, kaukolan a mantinien nen Jesus so katooran to ed kapiganman legan a wadiad dalin. Ontan so ginawa to. Insan sikatoy inatey ed masakripisyon ipapatey. Diad onian dalan et sineguro nen Jesus a say balor na ayadyarin atooan a bilay—say dili ton bilay—so nitarya pian ibayar bilang panondon ed katooan.—2 Corinto 5:14; 1 Pedro 1:18, 19.
No Antoy Gawaen na Dondon nen Kristo Parad Sikatayo
Nagunggunaan tayo la natan ed dondon bagat nen Jesus. Diad pangagamil na pananisia’d satan, napanggayagaan tayo so malinis a talindeg ed arap na Dios tan nisilong tayo’d maaro tan matamoy a panangasikaso nen Jehova. (Gawa 10:43; Roma 3:21-24) Imbes a talonaan na pirmin pakakakonsiensia lapud saray kasalanan a nayarin nagagawaan tayo, sarag tayon mabulbulos a nakerew so panamerdona na Dios diad letnegan na dondon.—Isaias 1:18; Efeso 1:7; 1 Juan 2:1, 2.
Diad maganon arapen, gawaen a posibli na dondon so kompleton katambal na masakit a kipapasen na katooan lapud kasalanan. Say kaunoran a libro na Biblia so mangililitrato’d “ilog na danum na bilay” ya onaagos manlapud trono na Dios. Diad saray tambib na ilog et wadtan iray mabungan kakiewan a walaay bulobulong ya “onkana ra a pakatambal ed saray nasyones.” (Apocalipsis 22:1, 2) Simbolikon tutukoyen dia na Biblia so makapakelaw a probisyon na Manamalsa pian ibulos so katooan manlapud kasalanan tan maandon ipapatey base ed dondon bagat nen Jesus.
Saray mapropetikon pasingawey na libroy Apocalipsis so paganigani lan nasumpal. (Apocalipsis 22:6, 7) Insan amin la’d satan a maptek-impanpuso so magmaliw ya ayadyari, “niliktar [la] ed inkaaripen na kabulokan.” (Roma 8:20, 21) Agta saya so manenyeg ed sikatayo ya amtaen a nagkalalo so nipaakar ed si Jehova a Dios tan say matoor ya Anak to, si Jesu-Kristo, a nagmaliw a dondon?—Juan 17:3.
[Paimano ed leksab]
a Nengnengen so libron Life—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation?, impalapag na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
[Litrato ed pahina 6]
Intarok nen Adan so kasalanan tan ipapatey ed katooan
[Litrato ed pahina 7]
Itatarok na dondon bagat nen Jesus so kawayangan manlapud kasalanan tan ipapatey