Aawaten Kasi na Dios so Amin a Nengneng na Panagdayew?
PINALSA na Dios so too a tekep na pankaukolan ed espiritual—pankaukolan a mandayew. Aliwan bengatlan abayuboan. Satan so nisipor la ed too.
Balet, makapaermen, ta nantitibukel so katooan na dakel a nanduruman paraan na panagdayew, tan kaslakan a saraya so ag-amawala na maliket, nankakasakey ya atooan a pamilya. Imbes, saray maralan bakal so siansian panlalabanan diad ngaran na relihyon. Saya so mamapalesa na importantin tepet: Makabaliksan kasi no panon so panagdayew na sakey ed Dios?
Nasuppiat a Panagdayew ed Kadaanan a Panaon
Saray kadaanan a nasyon a nanayam ed Pegley Bukig so mangiiter na maawaran ya alimbawa ya ontutulong ed sikatayo pian naebatan itan a tepet. Dakel so nandayew ed dios a tinawag a Baal. Dinayew da met iray bibiin kakaiba nen Baal, a singa si Asherah. Nilanor na panagdayew ed si Asherah so panangusar na sagradon lusek a sinisia a simbolo ed sekso. Saray arkeolohista so akakotkot ed satan a rehyon na amayamay ya imahen na labos a bibii. Insalaysay na The Encyclopedia of Religion, a sarayan imahen so “mangipaparungtal ed sakey a diosa a sankapatnag iray kayarian to, a sankabenbenan toray soso to,” tan “nayarin irerepresenta to . . . si Asherah.” Sakey a bengatla so maseguro, say panagdayew ed si Baal so mabetbet ya imoral a tuloy.
Sirin, agpankelawan a lalaktipen na panagdayew ed si Baal so inkaalablabas ed sekso. (Numeros 25:1-3) Si Siquem, sakey a Canaanita, so amasoot ed marikit a Dina. Anggaman onia, sikato so minoria bilang say kagalgalang a tuloy ed pamilya to. (Genesis 34:1, 2, 19) Say insesto, homoseksualidad, tan pisekso ed ayep so kaslakan. (Levitico 18:6, 22-24, 27) Say mismon salitan “sodomya,” ya agamil na saray homoseksual, so nanlapu ed ngaran na sakey a syudad a datin kabiangan na mundo. (Genesis 19:4, 5, 28) Lalanoren met na panagdayew ed Baal so panagpaagus na dala. Agayla, saray managdayew nen Baal so angibuntok ed mabilay iran anak da ed mandarlang ya apuy bilang bagat ed dirios da! (Jeremias 19:5) Amin na sarayan agamil so misiglaotan ed relihyoso iran bangat. Panon ya ontan?
“Say inkaruksa, kagletan tan impakawala ed Canaanitan mitolohiya,” so ipapaliwawa nen Dr. Merrill Unger ed libro ton Archaeology and the Old Testament, “so alay uges no ipareng ed arum nin pasen ed Asingger Bukig ed satan a panaon. Tan say makapadimlan ugali na Canaanitan dirios, ya andian a balot na moral ya ugali, so maseguron akapawala na sankaugsan a walna ed saray debotado ra tan alanor so dakel ed makapakapuy a tuloy ya agagamil ed saman a panaon, a singa say sagradon prostitusyon, [tan] panagbagat ed anak.”
Kasin inawat na Dios so panagdayew na saray Canaanita? Siempre andi. Binangatan to iray Israelita no panon so pandayew da ed sikato diad puron dalan. Nipaakar ed agagamil ya asalambit ed tagey, impasakbay to: “Agyo titilolan so inkasikayo ed dinanman ed sarayan bengabengatla, amin da ra nia so akatilolan na saray nasyon a yarawik ira ya isian ed arapan yo. Tan say dalin natilolan, kanian dalawen ko so inkauges to, et say dalin yota to so manaayam ed sikato.”—Levitico 18:24, 25.
Arutakan so Puron Panagdayew
Dakel ya Israelitas so ag-angawat ed panmoria na Dios ed puron panagdayew. Imbes, inabuloyan dan mantultuloy so panagdayew ed si Baal ed dalin da. Ag-abayag, saray Israelita so alagyat diad impanalin ilaok so panagdayew ed si Baal ed panagdayew ed si Jehova. Inawat kasi na Dios iyan alaok a nengneng na panagdayew? Konsideraen pay agawa legan ya uley nen Arin Manases. Angiletneg na saray altar parad si Baal, pinoolan toy dilin ilalak ton laki bilang bagat, tan nanagamil na salamangka. “Et inpasen to so inbolik a talintao na Ashera, a ginawa to, dia ed abung a nankuanan nen Jehova . . . : ‘Dia ed saya ya abung . . . yan ko so ngaran ko lawas.’”—2 Arari 21:3-7.
Tinumbok na saray uuleyan nen Manases so alimbawa na ari ra. Diad tua, “tinukso to ra a manggawa na mauges a lalo nen say ginawa na saray nasyon a si Jehova binagbag to ed arap na saray anak na Israel.” (2 Arari 21:9) Imbes ya ontalineng ed naulit-ulit iran pasakbay a nanlapud saray propeta na Dios, nanggawa na panamatey si Manases ed laknab a pinano to so Jerusalem na inosentin dala. Anggaman diad kaunoran et nampasimbalo si Manases, say ilalak to tan say sinmalat ed sikato, si Arin Amon, so angibangon lamet ed panagdayew ed Baal.—2 Arari 21:16, 19, 20.
Asabi panaon, ginmapon nipakurang so panagbalangkantis na lalaki ed templo. Panon a minoria nen Jehova iyan nengneng na panagdayew ed Baal? Impasakbay to diad panamegley nen Moises: “Agmo nepeg ya iloob so upa na sakey a balangkantis odino bili na sakey ya aso [anganko babayaran ya ugugaw a lalaki] ed loob na abung nen Jehova a Dios mo ed antokaman a samba, lapud saratan so bengatlan makapadimla ed si Jehova a Dios mo, anggan saratan a dua.”—Deuteronomio 23:17, 18, paimano’d-leksab, NW.
Say apo nen Manases, si Arin Josias, so nanlinis ed templo ed imoral a panagdayew ed si Baal. (2 Arari 23:6, 7) Balet mairap lan ipawil ed dati iray bengatla. Agnambayag kayari impatey nen Arin Josias, nagagawa lamet so panagdayew ed talintao diad templo nen Jehova. (Ezequiel 8:3, 5-17) Kanian dinagdag nen Jehova so ari na Babilonia pian deralen so Jerusalem tan say templo to. Sayan makapaermen a katuaan na awaran so paneknek a saray arum a porma na panagdayew so ag-awaten na Dios. Komusta met natan?