Lanang Tayon Ipanengneng so Respeto

1. Akin et balibali liknaan tayo no rerespetoen itayo na arum? (Proverbio 22:1)

ANTOY naliliknam no antam ya rerespetoen ka na arum? Seguradon balibali liknaan mo. Diad tua, pian magmaliw tayon maliket, kaukolan tayon nalikna so respeto. Sakey itan ed saray manunan pankaukolan tayo. Kampegan ibabaga na Biblia ya “say pakagamor na respeto et mas maong ni nen say pilak tan balitok”!—Basaen so Proverbio 22:1.

2-3. Akin et aliwan lanang ya mainomay so mangipanengneng na respeto, tan antoy pantongtongan tayod sayan artikulo?

² Aliwan lanang ya mainomay so mangipanengneng na respeto ed arum, lalo la no nanenengneng tayo ray lingo o kakapuyan da. Sakey ni, diad panaon tayo, ngalngali anggapo lay respeto na arum ya totoo ed kapara dan too. Pero agtayo ra aaligen. Akin ey? On ta labay nen Jehova ya igalang tayoy “amin a klase na totoo.”—1 Ped. 2:17.

³ Pantongtongan tayod sayan artikulo no antoy labay ya ibaga na panrespeto ed arum, tan no panon tayon nipanengneng so respeto ed (1) saray kapamilya tayo, (2) saray agagi, tan (3) saray aliwan Tasi. Manpokus tayo ed saray situasyon ya nayarin nairapan tayon ipanengneng so respeto.

ANTOY LABAY YA IBAGA NA PANRESPETO ED ARUM?

4. Antoy labay ya ibaga na panrespeto ed arum?

⁴ No narengel moy salitan “respeto,” antoy onlad isip mo? Mankonektaan so salitan “respeto” tan “galang.” No imbagan “respeto,” ontutukoy itan ed pakanengneng tayo ed arum ya too. Kanian no say pakanengneng mo ed sakey ya too et karapat-dapat ya ikdan na atension, nayarin lapud balibali ugali to, wala ray maong ya nagagawaan to, o lapud walay autoridad to, labay ton ibaga, rerespetoen mo. No imbaga balet ya “galang,” ontutukoy itan ed pantratrato tayo ed arum ya too. Kanian no maomaong so panagtratom ed sakey ya too tan ipapaliknam ya sikatoy importante ed sika, labay ton ibaga, papagalangan mo. Diad arum ya salita, ipapanengneng mo ya walay respetom ed sikato. Pero siempre, no pagalangan tayo so sakey ya too, dapat nanlapud puso, aliwan lapud napipilitan tayo.—Mat. 15:8.

5. Antoy mamapakiwas ed sikatayon respetoen so kapara tayon too?

⁵ Labay nen Jehova ya respetoen tayoy arum. Diad tua, igaganggan to tayo ya respetoen tayo ray “atagey ya autoridad.” (Roma 13:​1, 7) Pero ibabaga na arum, “Respetoen ko labat tay sakey ya too no kanepegan toy narespeto.” Kasin duga itan? Andi. Diad sikatayo ran lingkor nen Jehova, say panrespeto tayod kapara tayon too et aglabat akadepende ed ugali o gagawaen da. Say mas ambelat ya rason no akin ya rerespetoen tayo ra et lapud inar-aro tayoy Jehova tan labay tayon gawaen so panlabayan to.—Jos. 4:14; 1 Ped. 3:15.

6. Kasin narespetom so sakey ya too anggano anggapoy respeto tod sika? Ipaliwawa. (Nengnengen met so litrato.)

⁶ Pero ompan isipen mo, ‘Panon kon narespeto so sakey ya too no anggapoy respeto to ed siak?’ Mairap ya tua so ontan ya situasyon. Pero wala ray alimbawa ed Biblia ya manpatunay ya narespeto tayo nin siansia so sakey ya too anggano anggapoy respeto tod sikatayo. Say sakey et si Jonatan ya anak nen Arin Saul. Pinabpabaingan nen Saul si Jonatan ed arap na totoo. (1 Sam. 20:​30-34) Pero nirespeto nin siansia nen Jonatan so ama to—tuloytuloy ton inibaan ya milaban diad guerra anggad impatey nen Saul. (Exo. 20:12; 2 Sam. 1:23) Say sakey nin alimbawa et si Hana. Nen manpipikasi ed templo, binano na Atagey ya Saserdoten si Eli ta say amta to et abuek. (1 Sam. 1:​12-14) Pero marespeto nin siansiay impitongtong nen Hana ed si Eli, anggano kabkabat ed interon Israel ya agto nagagawaay betang to bilang ama tan atagey ya saserdote. (1 Sam. 1:​15-18; 2:​22-24) Say sakey met ya alimbawa et si apostol Pablo. Nen katongtong to iray tagad Atenas, imbaga ran “malabir” si Pablo. (Gawa 17:18) Pero pinulongan to ni ran siansia diad marespeton paraan. (Gawa 17:22) Nanengneng tayod alimbawa nen Jonatan, Hana, tan Pablo ya no inar-aro tayoy Jehova tan agtayo labay ya napaermen, respetoen tayo nin siansia so arum anggano mairap. Pantongtongan tayo no siopa ray nepeg tayon respetoen tan no akin.

RESPETOEN TAYO RAY KAPAMILYA TAYO

7. Akin ya no maminsan et nanairapan tayon respetoen iray kapamilya tayo?

⁷ No akin ya mairap. Lanang tayon nakakaiba iray kapamilya tayo. Kanian amta tayo iray maong tan makapuy ya ugali da. Ompan nanairapan tayon asikasoen so kapamilya tayon mansasakit, o nanairapan tayon talosan so kapamilya tayon walay anxiety to. Ompan wala met so membro na pamilya tayo ya ansakit so panagsalita to o aliwliway panagtrato tod sikatayo. Labay nen Jehova ya nalikna tayoy liket tan deen no kaiba tayo ray kapamilya tayo. Pero no anggapoy respeto ed loob na pamilya, kabaliktaran so nagawa—anggapoy deen tan pankakasakey da. Say pamilya et singa sakey ya laman. No mansasakit so laman, ag-onggana ya maayos so nanduruman parte to. Ontan met diad pamilya. No agrerespetoen na kada membro so sakey tan sakey, aliwan maayos so ulopan da. Pero kasin natambal ni itan ya problema? On, basta pansagpotan dan ipanengneng so respeto ed sakey tan sakey.

8. Akin et importante ya respetoen tayo ray kapamilya tayo? (1 Timoteo 5:​4, 8)

⁸ Akin et kaukolan tayo ran respetoen? (Basaen so 1 Timoteo 5:​4, 8.) Diad samay unonan sulat nen Pablo ed si Timoteo, imbaga nen Pablo no anto ray nepeg tayon gawaen pian naasikaso tan napagalangan tayo ray kapamilya tayo. Imbaga to met ya gawaen tayo itan aliwan lapud obligado tayo, noagta lapud labay tayon ipanengneng so “debosyon ed Dios.” Labay ton ibaga, asikasoen tayo ray kapamilya tayo lapud inar-aro tayoy Jehova tan ipapasen tayon parte itan na panagdayew tayod sikato. Si Jehova so nanlapuan na pamilya. (Efe. 3:​14, 15) Kanian no papagalangan tayoy kapamilya tayo, diad tua et papagalangan tayoy Jehova. (Nengnengen iray study note na 1 Timoteo 5:4 diad nwtsty-TG.) No tandaan tayo itan, napakiwas tayon respetoen iray kapamilya tayo.

9. Panon ya nipanengneng na sanasawa so respeto ed sakey tan sakey? (Nengnengen met so litrato.)

⁹ Panon tayon nipanengneng so respeto? Napagalangan na asawan laki so misis to no ipalikna tod sikato ya inar-aro to, wala man so arum ya makakanengneng o anggapo. (Pro. 31:28; 1 Ped. 3:7) Agton balot sakitan, pabpabaingan, o ipaliknan anggapoy kuenta to. Oniay imbaga nen Brother Ariela ya tagad Argentina: “Lapud sakit nen asawak, no maminsan et ansakit ya mansalita. Pero no onman to la, agko la pinunuyan ta amtak ya aliwan onman ya talagay ugali to. Iisipen ko la may walad 1 Corinto 13:5. Kanian anggano asakitan ak ed imbaga to, marespeto nin siansiay pitongtong kod sikato.” (Pro. 19:11) Panon met ya napagalangan na asawan bii so mister to? Napagalangan to no say istoryaen tod arum et saray balibalin nagagawaan tan ugali to. (Efe. 5:33) Agton balot balawen o insultoen, anggano singa lurey labat. Sankanonot na marespeton bii ya say ontan ya panagsalita et singa lati ya gawaen ton lupok so ulopan na sanasawa. (Pro. 14:1) Oniay imbaga na sakey ya sister ed Italy ya say mister to et walay anxiety to: “No maminsan, anggan melag labat ya bengatla et pampagaan la nen asawak. Dati, no onman to la, nanengneng ya tampol ed lupak ya nasyosyodotan ak lad sikato tan makapansalita ak lay ansakit. Pero akaaral ak ed maong ya alimbawa na saray kakaarok ya marespeto ed arum ya too. Naimanok ya nen sikara la so lanang kon nakakaiba, mas nipapanengneng ko lay respeto ed si asawak.”

10. Panon ya nipanengneng na saray ananak ya rerespetoen da iray atateng da?

¹⁰ Sikayo ran ananak, unor yo ray atateng yo. (Efe. 6:​1-3) Komon ta marespeto so pitongtong yod sikara. (Exo. 21:17) No ontatatken la ray atateng, mas kaukolan da lay atension na ananak da. No ontan so situasyon na atateng mo, gawam so anggaay nayarian mo pian naasikasom ira. Imanoen so alimbawa nen Sister María ya say tatay to et aliwan Tasi nen Jehova. Nen nansakit so tatay nen María, sikato so angasikaso. Pero say problema, ansakit so panagsalita nen tatay to. Oniay imbaga nen María: “Impikasik ya aga komon nabalang so respetok ed si tatay ko anggano onman da. Say kuan kod sarilik, ‘Si Jehova so mangigaganggan ed siak ya respetoen ko ray atateng ko. Kanian tulongan to ak sirin pian nagawaan ko itan.’ Atanggap ko lanlamang ya anggano agmanguman so ugali nen tatay ko, kanepegan da nin siansiay narespeto.” On, no respetoen tayo ray kapamilya tayo anggano mairap, si Jehova ya mismo so rerespetoen tayo.

RESPETOEN TAYO RAY AGAGI

11. Akin ya no maminsan et nanairapan tayon respetoen iray agagi?

¹¹ No akin ya mairap. Uunoren na saray agagi iray prinsipyo ed Biblia. Pero no maminsan, ompan wala ray situasyon ya onsyodot tayod sikara. (Col. 3:13) Singa bilang, ompan hinusgaan itayo na sakey ya agi, naiirita tayo ed ugali to, odino asakitan tayo lapud imbaga o ginawa to. No ontan so situasyon, ompan nabalang so respeto tayod satan ya agi. Pero antoy nepeg tayon tandaan pian nipanengneng tayo nin siansia so respeto?

12. Akin et importante ya respetoen tayo ray agagi? (2 Pedro 2:​9-12)

¹² Akin et respetoen tayo ra? (Basaen so 2 Pedro 2:​9-12.) Diad samay komaduan sulat nen apostol Pedro, binitla to ya wala ray nagmaliw ya kontra ed kongregasyon. Anggapoy respeto ra tan pansasalitaan day mauges iray “pinagalangan na Dios,” ya ontutukoy ed saray elder. Antoy reaksion na saray matoor ya anghel nen anengneng da iyan nagagawa? Walay rason da komon ya onsyodot, pero “lapud respeto ra ed si Jehova,” anggapoy anggan sakey ya makapainsulton salita ya imbaga ra. Isip mo pa. Mabiskeg tan makapanyari iray anghel, pero agda pinansalitaan na mauges irayan malaslastog ya totoo. Impalima da lan amin ed si Jehova ta amta ra ya sikato labat so makanepegan ya mangukom. (Roma 14:​10-12; ikompara so Judas 9.) Makaaral tayo ed saray anghel. No anggan saray kontra ed kongregasyon et pinanengnengan day respeto, di mas kaukolan tayo sirin ya respetoen iray agagi tayo ya manmamatoor ed si Jehova. Diad tua, bibilinen itayo na Biblia ya ‘sikatayo lay unona ya mangipanengneng na galang’ ed saray agagi. (Roma 12:​10, paimanod leksab) No rerespetoen tayo ray agagi, si Jehova ya mismo so rerespetoen tayo.

13-14. Panon tayon nipanengneng so respeto ed saray kakongregasyon tayo? Mangiter na alimbawa. (Nengnengen met so litrato.)

¹³ Panon tayon nipanengneng so respeto? Sikayo ran elder, komon ta lanang ya atekepan na panangaro so panagsalita tan panagbangat yo. (Filem. 8, 9) No kaukolan yoy mangiter na simbawa, agyo itan gagawaen no makakapasnok kayo, tan seguroen yo ya maomaong nin siansia so pitongtong yo. Sikayo ran sister, walay nitulong yo pian naaralan na agagi ya respetoen so sakey tan sakey. Singa bilang, agkayo mangikakayat na tsismis tan iwasan yoy mansalita na negatibo nipaakar ed sakey ya agi. (Tito 2:​3-5) Amin tayo et nipanengneng tayoy respeto diad saray elder ed kongregasyon no unoren tayo ray instruksion da, tan no pisalamatan tayo ra ed pansasagpot dan ikonduktay aral, idaulo so panagpulong, tan tulongan iramay ‘aliwa lay aarapen da.’—Gal. 6:1; 1 Tim. 5:17.

¹⁴ Imanoen so eksperiensya nen Sister Rocío. Nen walay elder ya nansimbawa ed sikato, abalang kunoy respeto to ed saman ya elder. Kuan to: “Binmarong ak ta singa aliwliway impitongtong tod siak. Kanian diad abung, puros negatibo so ibabagak nipaakar ed sikato. Tua binilin to ak, pero diad loob-loob ko, singa anggapoy malasakit tod siak. Kanian agko inyaplika may bilin to.” Antoy akatulong ed si Sister Rocío? Kuan to: “Aminsan, diad Bible reading ko, abasak may walad 1 Tesalonica 5:​12, 13. Akonsiensia ak ta agko la manaya nipapanengneng so respeto ed samay brother. Nampikasi ak ed si Jehova tan nan-research ak ed saray publikasyon tayo ta labay kon naekal imay naliliknak. A-realize ko lanlamang ya aliwan samay brother so problema, noagta siak, ta ma-pride ak. Kaukolan koy manpaabeba, ta no andi, agko naipanengneng so respeto. Aminen ko ya wala ni papaaligwasen ko. Pero gagawaen ko la natan so anggaay nayarian ko ya ipapanengneng so respeto, kanian amtak ya napapaliket koy Aman Jehova.”

RESPETOEN TAYO RAY ALIWAN TASI

15. Akin ya no maminsan et nanairapan tayon ipanengneng so respeto ed saray aliwan Tasi?

¹⁵ No akin ya mairap. No manpupulong tayo, maslak ed saray nakakatongtong tayo et ag-interesado ed Biblia. (Efe. 4:18) Say arum et agda la labay so ondengel ta wala la kunoy abangonan dan relihyon. Ompan wala ray katrabaho o kaklase tayo ya mairap ya pibagayan so ugali da, tan ompan istrikton maong so amo o teacher tayo. Diad ontan iran situasyon, ompan nairapan tayon ipanengneng so maong ya ugali tan respeto ed arum ya too.

16. Akin et importantin respetoen tayo iray agni manlilingkor ed si Jehova? (1 Pedro 2:12; 3:15)

¹⁶ Akin et respetoen tayo ra? Tandaan ya iimanoen nen Jehova so panagtrato tayo ed saray agni manlilingkor ed sikato. Impanonot nen apostol Pedro ya no maabig so ugali tayo, ompan atan so rason pian “igloria ray Dios.” Kanian bibilinen to tayo ya idepensa tayoy pananisia tayo “tekep na inkaulimek tan aralem a respeto.” (Basaen so 1 Pedro 2:12; 3:15.) Singa bilang, no kaukolan tayon ipaliwawa so papanisiaan tayo diad arapan na saray opisyal o diad saray kakaabay tayo, ipanengneng tayoy respeto ed sikara tan ipasen tayo ya singa wadtay Aman Jehova ya mamapbantay. On, talagan dedengelen toy ibabaga tayo tan iimanoen toy panagsalita tayo. No lanang tayon nonoten itan, napakiwas tayon respetoen iray agni manlilingkor ed sikato.

17. Panon tayon nipanengneng so respeto ed saray aliwan Tasi?

¹⁷ Panon tayon nipanengneng so respeto? No manpupulong tayo, komon ta agtayon balot ipapalikna ed saray totoo ya abebay pakanengneng tayod sikara lapud daiset o anggapo so amta rad Biblia. Agtayo lilingwanan ya mabmabli ira ed si Jehova, tan ipasen tayo ya mas atagey ira nen say sikatayo. (Ag. 2:7; Fil. 2:3) No walay nan-insulto ed sika lapud saray papanisiaan tayo, agka ombabawi. Singa bilang, agmo papapawayen ya mas marunong ka, tan iwasan moy mangibaga na makapasulag. (1 Ped. 2:23) No nilawan mo lay mansalita na ansakit, kerew kan tampol na pasensia. Diad trabaho balet ey, panon mon nipanengneng so respeto? Mankuli ka, tan say nengneng mo la et saray maong ya ugali na amom tan saray katrabahom. (Tito 2:​9, 10) No makuli tan nailaloan ka ed trabaho, napaliket moy arum. Pero anggano bilang ta ag-ira naliketan ed sika, tandaan mo ya seguradon napapaliket moy Aman Jehova.—Col. 3:​22, 23.

18. Akin et sulit no lanang tayon ipanengneng so respeto?

¹⁸ On, talagan importante ya respetoen tayoy arum. No rerespetoen tayo ray kapamilya tayo, si Jehova ya mismo so rerespetoen tayo ta sikato so nanlapuan na pamilya. Ontan met, no rerespetoen tayo ray agagi, napapagalangan tayoy Aman Jehova. Tan no rerespetoen tayo ray aliwan Tasi, iikdan tayo ray rason pian igloria o pagalangan da so Dios tayo. Panon to no gagawaen tayo lay anggaay nayarian tayon respetoen so arum pero agda tayo balet rerespetoen? Sulit nin siansia so pangipanengneng tayoy respeto. Akin ey? On ta bendisyonan to tayo nen Jehova no ontan so gawaen tayo. Oniay insipan to: “Saramay mamapagalang ed siak et pagalangan ko.”—1 Sam. 2:30.