Agpapalikdoen so Inkasikayo Lapud Palson Panagkatunongan

“AKIN et ginawam so ontan?” so intepet na Dios ed si Eva kayari ton kinan so insebel a bunga. “Pinalikdo ak na samay uleg, [kanian] angan ak,” so ebat to. (Gen. 3:13, Maung a Balita) Si Satanas, samay masilib ya uleg ya anagyat ed si Eva a manrebelde ed Dios, et tinawag a “say daan ya uleg, . . . a mamapalikdo ed interon mundo.”​—Apo. 12:9.

Impabitar na salaysay na Genesis a si Satanas et manamalikdo, a mantitila pian panisiaen so siopaman ya agmaalwar. Panamegley na tila et apalikdo toy Eva. Balet, agtayo iisipen a si Satanas labat so nayarin mamalikdo ed sikatayo. Ipapasakbay na Biblia a posible met a ‘napalikdo tayoy inkasikatayo lapud palson panagkatunongan.’​—Sant. 1:22.

Ompan isipen tayon singa imposiblin napalikdo tayoy inkasikatayo. Balet, seguradon walay rason no akin ya ontan so impasakbay na Biblia. Kanian maabig no amtaen tayo no panon a nayarin tilaan tayoy inkasikatayo tan no antoran palson panagkatunongan so mamalikdo ed sikatayo. Makaaral tayo’d salaysay na Biblia nipaakar ed saray Judio nensaman.

Pinalikdo Day Inkasikara

Nen manga 537 B.C.E., ingganggan nen Makapanyarin Ciro na Persia a saray Judion nanayam ed Babilonia bilang kautibo et ompawil ed Jerusalem tan ipaalagey lamet so templo. (Esd. 1:1, 2) Diad tinmumbok a taon, unong ed gagala nen Jehova, inletneg na saray pinmawil ya Judio so pundasyon na balon templo. Nanliket ira tan indayew day Jehova ta benendisyonan to iyan importantin proyekto. (Esd. 3:8, 10, 11) Balet ag-abayag, walaray sinmumpa ed pangipapaalagey da kanian kinmapuy so liknaan da. (Esd. 4:4) Kalabas na manga 15 taon manlapu la nen pinmawil ira, insebel na saray opisyal na Persia so amin a panagpaalagey diad Jerusalem. Ta pian seguradon naunor iyan panangisebel, walaray opisyal ya linma ed Jerusalem tan “pinatunda da [ray Judio] panamegley na kasil tan pakayari.”​—Esd. 4:21-24.

Lapud sayan isusumpa et nankatunongan iray Judio. Oniay inkuan da: ‘Agni sinmabi panaon pian nipaalagey lamet so abung nen Jehova.’ (Ag. 1:2) Inisip dan aglabay na Dios a nipaalagey a tampol so templo. Imbes a manggawa ray paraan pian gawaen so linawa to, pinaulyan day sagradon asainmin da tan say nilimeng da et say pamarakep ed kaabungan da. Diretsaan iran tinepetan nen Aggeo: “Akin et manaayam kayo’d mararakep ya abung, balet palpaulyan yon aderal-deral so [templo nen Jehova]?”​—Ag. 1:4, MB.

Wala tay naaralan tayo ed saya? No isipen tayon mabayag nin nagawa so gagala na Dios, say resulta et nibaliwala tayo la ray espiritual ya aktibidad tan say manunaan la’d bilay tayo et say dilin pankaabigan tayo. Nia ay so alimbawa to ‘tan. Imadyin mo pan walaray tatalaranan mon bisita. Dakel so gagawaen mo pian iparaanan so pamarawes ed sikara. Balet, naamtaan mon nabayagan ira. Itundam la kasi pampaparaan mo?

Tinulongan nen Aggeo tan Zacarias iray Judio pian namoria dan talagan labay nen Jehova ya nipaalagey a tampol so templo. “Manpabiskeg kayo, sikayo ya amin ya ombaley ed dalin, . . . [tan] mankimey kayo,” so impaseseg nen Aggeo. (Ag. 2:4) Kaukolan dan itultuloy so kimey, tan manmatalek a tulongan ira na espiritu na Dios. (Zac. 4:6, 7) Kasin makatulong iyan agawa nensaman pian napaliisan tayon palikdoey sarili tayo nipaakar ed agew nen Jehova?​—1 Cor. 10:11.

Isalat so Malinew a Panagnonot ed Palson Panagkatunongan

Inlaktip nen apostol Pedro diad komaduan sulat to so nipaakar ed inggeter a panaon nen Jehova parad pangiletneg Toy “balon katawenan tan balon dalin.” (2 Ped. 3:13) Impaimano ton walaray managbalaw a manduaruwa no kasin ipaakseb na Dios so panangukom to ed saray totoo. Ikakatunongan dan ag-itan nagawa ta “pareho nin siansia so amin a bengatla manlapu la nen apalsa so mundo.” (2 Ped. 3:4) Labay nen Pedro a paneknekan a palso itan a panagkatunongan. Oniay insulat to: “Liingen ko so malinew a panagnonot yo diad panamegley na sakey a panonot.” Impanonot to’d saray kapara ton Kristiano a nalilingo irayan managbalaw, ta nensaman et angipaakseb la so Dios na panangukom ed saray totoo panamegley na sankamundoan a delap.​—2 Ped. 3:1, 5-7.

Nen 520 B.C.E. et ontan met so insimbawa nen Aggeo ed saray Judion kinmapuy so linawa ra. Oniay impaseseg to: “Isipen yo so saray dalan yo.” (Ag. 1:5) Labay ton liingey panagnonot da, kanian impanonot to’d sikara iray gagala tan sipan na Dios ed saray totoo To. (Ag. 1:8; 2:4, 5) Kayari to ran pinaseseg, tampol ya ginmapo lamet so panagpaalagey, anggano walay pananebel. Sinali lamet na saray onsusumpa a patundaen itan, balet ta anggapoy agawaan da. Nakal met lanlamang imay pananebel, tan diad loob na limay taon et asumpal so templo.​—Esd. 6:14, 15; Ag. 1:14, 15.

‘Isipen Tayo Iray Dalan Tayo’

Singa saramay Judio nen panaon nen Aggeo, kasin onkakapuy met so liknaan mo sano walaray problemam? No ontan so situasyon, mairap tayon pansiansiaey seseg tayo’d panagpulong ed maong a balita. Balet, anto kasi mamapakapuy na liknaan tayo? Ompan maniirap tayo lapud ag-inkahustisya ed sayan sistema na bengabengatla. Anggan si Habacuc nensaman et oniay intepet to: ‘Anggad kapigay nepeg kon ikerew na tulong antis kan ondengel, antis mo kamin ilaban ed panagduksa?’ (Hab. 1:2, MB) No isipen na sakey a Kristiano a mabayag ni isabi na anggaan, nayarin say iprayuridad to la et say pakawalaan na mainawan bilay. Nalilikas mo kasin ontan lay nagagawa’d sika? No oniay panagkatunongan tayo, papalikdoen tayoy inkasikatayo. Importante sirin ya unoren tayoy simbawa na Kasulatan ya ‘isipen iray dalan tayo’ tan ‘liingen so malinew a panagnonot tayo’! Tepetay inkasika, ‘Nepeg ko ni kasin pankelawan a say kaderal na sayan mauges a sistema na bengabengatla et singa mabayag nen say iilaloan ko?’

Impasakbay La na Biblia a Walay Panaon na Panalagar

Imanoen pa imay imbaga nen Jesus nipaakar ed kasampotan na sayan sistema na mundo. Unong ed salaysay nen Marcos, sanen impropesiya nen Jesus so nipaakar ed kaunoran iran agew, aminpigapiga ton impaseseg a mantultuloy itayon manbantay. (Mar. 13:33-37) Diad samay propesiya nipaakar ed baleg ya agew nen Jehova diad Armagedon et ontan met so nabasa tayon pasakbay. (Apo. 16:14-16) Akin et aminpigapigan imbaga itan a pasakbay? Kaukolan tayo iratan a panonot sano ikakatunongan tayo lan mabayag ni anggaan ta singa andukey lay panaon na panaalagar tayo.

Inyilustra nen Jesus a kaukolan itayon mantultuloy ya alerto legan tayon aalagaren so anggaan na sistema na mundo. Inusar ton alimbawa so sakey a toon atakewan so abung to. Anto komoy ginawa to pian ag-aloobay abung to? Nansiansia komon ya aliing. Bilang konklusyon na sayan ilustrasyon et oniay insimbawa nen Jesus ed sikatayo: “Paneknekan yo . . . ya akaparaan kayo, lapud diad oras ya agyo iisipen et onsabi so Anak na too.”​—Mat. 24:43, 44.

Ipapanengneng na sayan ilustrasyon a nepeg itayon akaparaan a manalagar, anggano diad panmoria tayo et andukey lay linmabas a panaon. On, agtayo mapagpaga a say kaderal na sayan mauges a sistema et singa nababayagan nen say iilaloan tayo. Agtayo papalikdoey inkasikatayo diad pankatunongan ya ‘agni sinmabi panaon nen Jehova.’ Lapud no ontan so isipen tayo, onkapuy so seseg tayo’d panagpulong ed maong a balita na Panarian.​—Roma 12:11.

Ag-abuloyan ya Onlamot so Palson Panagkatunongan

No nipaakar ed palson panagkatunongan, onaplika imay prinsipyo na Galacia 6:7: “Agkayo palilingo . . . Antokaman so itatanem na sakey a too, saya met so anien to.” No say dalin et agnatataneman, mainomay itan a natuboan na dika. Mipadpara, no agtayo liingey malinew a panagnonot, onlamot so palson panagkatunongan ed isip tayo. Alimbawa, nayarin isipen tayon, ‘Onsabin-onsabi so agew nen Jehova, balet ta aliwa nin natan.’ No ontan so panagkatunongan tayo, agtayo la seryosoen iray teokratikon aktibidad, ya anggad napaulyan tayo lay espiritualidad tayo. Onsabi so agew nen Jehova ya agtayo akaparaan.​—2 Ped. 3:10.

Balet, ag-onlamot so palson panagkatunongan ed isip tayo no lanang tayon ‘papaneknekan ed inkasikatayo so maong tan makapaliket tan ayadyarin linawa na Dios.’ (Roma 12:2) Say sakey a baleg a tulong ed saya et say regular a panagbasa na Salita na Dios. Napabiskeg na Kasulatan so talek tayo a si Jehova et lanang ya onkikiwas diad inggeter ton panaon.​—Hab. 2:3.

Ontulong so panagaral, pikakasi, regular ya pipiaral, tan panagpulong, tan ontan met ed maaron panangipanengneng na kaabigan, pian ‘lawas tayon sankanonot so isabi na agew nen Jehova.’ (2 Ped. 3:11, 12) Seguradon naiimano nen Jehova so katooran tayo. Oniay ipapanonot nen apostol Pablo: “Ag-itayo ontutundan manggawa na maabig, ta diad manepeg a panaon et manani itayo no ag-itayo onkesaw.”​—Gal. 6:9.

Talagan aliwa iyan panaon pian abuloyan a napalikdo itayo na panagkatunongan a say agew nen Jehova et mabayag ni. Imbes, panaon iya pian pabiskegey liknaan tayo, ta asingsingger la so agew nen Jehova.

[Litrato ed pahina 4]

Pinaseseg nen Aggeo tan Zacarias iray Judio a manpaalagey

[Litrato ed pahina 5]

Anto komoy ginawa na akan-abung no amta ton onsabi so matakew?