Adesinyo Anggapo Balet so Anisenyo?

NGALNGALI 150 lan taon so apalabas manlapud samay impangibaga nen Charles Darwin a say sengegan na inkakomplikado tan kinarakel na klase na palsa et say ebolusyon. Balet diad agano ni, satan a teorya to tan say arum niran mipadparan teorya natan so susuppiaten na saramay manisia a say makapakelkelaw tan makapadindinayew ya inkadesinyo na saray mabilay a palsa et aliwan nibanbana labat. Wala ni ingen iray respetadon sientista ya agda bibidbiren a niwala iray amayamay a klase na pinalsan nanenengneng tayo ed dalin panamegley na ebolusyon.

Walay isusuppiat na arum a sientista a panagkatunongan a tatawagen dan marundunong ya inkadesinyo (intelligent design, odino ID). Unong ed satan, say inkadesinyo na palsa et talagan susuportaan na biology, matematika, tan lohiko. Labay dan ipilaktip ed saray kurikulum na siensia diad saray eskuelaan so inkisingbat na sayan ideya. Diad Britanya, Netherlands, Pakistan, Serbia, tan Turkey, et nasuppiat la so ebolusyon, balet ta mas nagkalalo la ed Estados Unidos.

Makapakelaw ta Walay Agda Imbiang

Balet, kaslakan lan sankapatnagan a walay agda ibibiang ed sayan katunongan ya inap-apiger so inkisalita to. Anggapoy tutukoyen na satan a desinyador. Diad padesir yo nadesinyo kasi iray palsa no anggapo so anesinyo ed saratan? “Anggapoy ibabaga na saramay [manusuporta ed ideyan marundunong ya inkadesinyo] no siopa odino no anto kasi iyan desinyador,” so inkuan na The New York Times Magazine. Inkuan na managsulat a si Claudia Wallis a saramay manusuporta ed ID et “inalwaran dan maong ya ag-ibiang so Dios ed impaningbat da ed satan.” Tan inkomento na magasin a Newsweek ya “anggapoy sasalambiten na ID nipaakar ed kiwawala tan pakabidbiran na desinyador.”

Balet, maseguron onabobon kayo ya agmakatunongan so basta labat la pangibaliwala ed isyu nipaakar ed kiwawala na desinyador. Ta ni, panon ta’n magmaliw a makapenek so eksplinasyon nipaakar ed inkadesinyo na uniberso tan say bilay a mismo no iyamot odino ipuera so kiwawala tan pakabidbiran na say desinyador?

Nia so pigaran tepet a kaslakan lan nasasaglawi ed isyu no kasin bidbiren a walay desinyador odino andi: No awaten so kiwawala na sakey a desinyador a marunong nen say too, ontunda la kasi so panag-aral tan panagsukisok na saray sientista? Awaten labat la kasi kiwawala na marunong a desinyador no anggapo lay naromog ya eksplinasyon? Tan talaga kasin makatunongan so panisian walay desinyador base ed inkadesinyo na saray palsa? Naebatan irayan tepet tan say arum nin misiglaotan ed saya diad ontumbok ya artikulo.

[Saray litrato ed pahina 3]

Sinisia nen Charles Darwin a say ebolusyon so sengegan na inkakomplikado na desinyo na saray mabilay a palsa

[Credit Line]

Darwin: Nanlapud litraton inala nen Mrs. J. M. Cameron/U.S. National Archives photo