Imanoen so Propesiya nen Daniel!

Kapitulo Desi Sais

Asingger Lay Anggaan na Manlalaban ya Arari

1, 2. Panon a nauman so pakabidbiran ed ari na amianen kayari na komaduan sankamundoan a guerra?

NIPAAKAR ed kipapasen ed politika na Estados Unidos tan Russia, insulat na pilosopo tan manag-awaran a Pranses a si Alexis de Tocqueville nen 1835: “Manunaan ya uusaren na sakey so kawayangan; say sakey et panangaripen. Mandumaan . . . so dalan da; anggaman kuan, balang sakey so singa tinawag na arum a maamot a desinyo na Dios a nasabi agew et nakontrol da so pansumpalan na kapaldua ed mundo.” Panon a tinmua iyan pasakbay kayari na Guerra Mundial II? Insulat nen manag-awaran a J. M. Roberts: “Diad tua, sanen angangga so komaduan Guerra Mundial, say nansumpalan na mundo so pinmatnag a singa sinakop na duaran angkabaleg tan pirmin nandumaan iran sistema na pakayari, niletneg so sakey ed Russia, say sakey et diad Estados Unidos na Amerika.”

² Legan na duaran sankamundoan a guerra, say Alemanya so manunan kalaban na ari na abalaten​—say Anglo-Amerikanon Sankamundoan a Pakayari​—tan inala na Alemanya so betang na ari na amianen. Balet, kayari na Guerra Mundial II, naapag itan a nasyon. Say Sagur ya Alemanya so nagmaliw a kamuyong na ari na abalaten, tan say Bukig ya Alemanya so dinmapag ed sananey a mabiskeg a muyongan​—say ulopan a Komunista iran nasyon ya indaulo na Sobyet Unyon. Sayan ulopan, odino mapolitikan muyongan, so inmalagey bilang ari na amianen, a pirmin sumpa ed alyansa na Anglo-Amerikano. Tan say laslasan na duaran arari et nagmaliw a Cold War a binmayag na manlapud 1948 ya anggad 1989. Dati et say Aleman ya ari na amianen so kinmiwas a ‘sumpa ed masanto a sipanan.’ (Daniel 11:28, 30) Panon so ikiwas na ulopan a Komunista nipaakar ed sipanan?

Nigapol Iray Tuan Kristiano Balet Ontalona Ira

3, 4. Siopa iraman so “manggawa na karelmengan sumpa ed sipan,” tan antoy siglaotan da nipaakar ed ari na amianen?

³ “Saray manggawa na karelmengan sumpa ed sipan,” inkuan na anghel na Dios, “deralen to [say ari na amianen] ra naani ed panamegley na saray paspasirayew.” Inyarum na anghel: “Balet saray totoo ya amta ra so Dios da mabiskeg [“ontalona,” NW] ira naani tan manggawa ra na kabayanian. Et saray makabat ed nanleleetan na saray totoo ibangat da naani so dakel; anggan ontan nipasag [“nigapol,” NW] ira naani lapu ed kampilan tan lapu ed dalang, lapu ed kadakep tan lapu ed samsam, ed saray dakel ya agew.”​—Daniel 11:32, 33.

⁴ Saramay “manggawa na karelmengan sumpa ed sipan” et saray pangulo lambengat na Kakristianoan, a mankuan a Kristiano balet saray gawa ra et amabanday ed mismon ngaran na Inkakristiano. Diad libro ton Religion in the Soviet Union, inkuan nen Walter Kolarz: “[Legan na komaduan sankamundoan a guerra] nansagpot so Gobierno na Sobyet pian ikana so materyal tan moral a tulong na saray Iglesia pian iyagel so binalegan dan dalin.” Kayari na guerra et nanggunaetan na saray pangulo na iglesia a pansiansiaen itan a pankaaro, anggaman ed ateistikon pananontonan na pakayari a nagmaliw ya ari na amianen. Kanian, lalon nagmaliw a kabiangan na sayan mundo so Kakristianoan​—makapadimlan apostasya ed imaton nen Jehova.​—Juan 17:16; Santiago 4:4.

5, 6. Siopara so ‘totoo ya amta ra so Dios da,’ tan antoy inkidungetan da ed silong na uley na ari na amianen?

⁵ Komusta iray tuan Kristiano​—“saray totoo ya amta ra so Dios da” tan “saray makabat”? Anggaman sikaray suston ‘ontutulok ed saray atagtagey a pakauley,’ saray Kristiano ya uuleyan na ari na amianen so agkabiangan na sayan mundo. (Roma 13:1; Juan 18:36) Maalwar dan babayaran ed si “Cesar so kien nen Cesar,” ontan met inter da ed “Dios so kien na Dios.” (Mateo 22:21) Lapud saya, asubok so katooran da.​—2 Timoteo 3:12.

⁶ Bilang resulta, saray tuan Kristiano so “nigapol” tan ‘tinmalona.’ Sikaray nigapol ta sinagmak da so pirmin panamasegsegang, inatey ni ingen so arum. Balet tinmalona ira lapud ta dakerakel ed sikara so nanmatoor. Tinalo ra so mundo, singa ed impanalo nen Jesus. (Juan 16:33) Niarum ni, ag-iran balot tinmundan nampulong, anggano sikaray walad prisoan odino panamairapan iran kampo. Diad panggawa ed satan, sikaray ‘angibangat ed dakel.’ Anggaman ed panamasegsegang ed maslak a daldalin ya inuleyan na ari na amianen, dinmakel so bilang na Tastasi nen Jehova. Bilang resulta na inkamatoor na “saray makabat,” pinmaway ed saratan a daldalin so ondarakel a kabiangan na “baleg ya ulop.”​—Apocalipsis 7:9-14.

Agogolan Iray Totoo nen Jehova

7. Anton “daiset a tulong” so naawat na saray alanaan a Kristiano a manbibilay ed silong na uley na ari na amianen?

⁷ “Bang sano nipasag ira [totoo na Dios], natulongan ira naani ed daiset a tulong,” inkuan na anghel. (Daniel 11:34a) Say impanalo na ari na abalaten nen komaduan sankamundoan a guerra so nansumpal ed impakainawaan na saray Kristiano a manbibilay ed silong na uley na kalaslasan ya ari. (Ikompara so Apocalipsis 12:15, 16.) Mipadpara, panapanaon a nainawaan iramay pinasegsegang na sinmalat ya ari. Diad kalkalnan impangangga na Cold War, amoria na dakel a pangulo ya aliwan sesga iray matoor a Kristiano kanian pinagamoran da ray legal a panamidbir. Sinmabi met so tulong manlapud ondarakel a bilang na baleg ya ulop, a kinmiwas ed matoor a panagpulong na saray alanaan insan tinmulong ed sikara.​—Mateo 25:34-40.

8. Panon ya akitipon so pigara ed totoo na Dios “tekep na saray paspasirayew”?

⁸ Aliwan amin a mankuan ya interesadon manlingkor ed Dios legan na saray taon na Cold War et maabig so motibo ra. Impasakbay na anghel: “Dakel naani ontipon ed sikara tekep na saray paspasirayew.” (Daniel 11:34b) Pigara so angipanengneng na interes ed katuaan balet ta agda labay so manggaway dedikasyon ed Dios. Walaray singa malabay ed maong a balita balet diad tua et sikaray espiya na saray walad pakauley. Nabasa so onian balita ed sakey a dalin: “Pigara ed sarayan pikewet a totoo et inmawet a Komunista a linmoob ed organisasyon na Katawan, angipatnag na pirmin seseg, tan aturo ni ingen ed saray responsablin posisyon ed serbisyo.”

9. Akin ya inabuloyan nen Jehova so pigaran matoor a Kristiano “nigapol” lapud saray espiya?

⁹ Intuloy na anghel: “Et arum ed sikara a makabat nipasag ira naani pian nalinisan ira, tan pian nagogolan ira, tan pian napaputi ra, angga ed panaon na kasampotan [“anggaan,”NW]; lapud no nipaakar lambengat ed tinandaan a panaon.” (Daniel 11:35) Lapud saray espiya, walaray matoor ya inerel na saray walad pakauley. Inyabuloy nen Jehova a nagawa iratan pian nagogolan tan nalinisan so totoo to. Singa si Jesus et “inaral to so katutulok lapu ed saray bengatlan intepel to,” inaral met na sarayan matoor so mansungdo ed kasusubok na pananisia ra. (Hebreos 5:8; Santiago 1:2, 3; ikompara so Malaquias 3:3.) Sikara sirin so ‘agogolan, alinisan, tan apaputi.’

10. Antoy kabaliksan na balikas ya “angga ed panaon na anggaan”?

¹⁰ Nasagmak na totoo nen Jehova so kigapol tan kagogolan “angga ed panaon na anggaan.” Maseguron ilaloan day kapasegsegang angga ed anggaan na sayan marelmeng a sistema na bengabengatla. Balet, say impanlinis tan impamaputi ed totoo na Dios bilang resulta na impangataki na ari na amianen et ‘diad aturon panaon.’ Kanian, diad Daniel 11:35, “say panaon na anggaan” so peteg a misiglaotan ed anggaan na panat na panaon a kaukolan a nagogolan so totoo na Dios leleg a susungdoan da so pangaataki na ari na amianen. Mapatnag ya angangga so inkigapol da dia ed aturon panaon nen Jehova.

Iyalangon na Ari so Inkasikato

11. Antoy imbaga na anghel nipaakar ed awawey na ari na amianen nipaakar ed inkasoberano nen Jehova?

¹¹ Nipaakar ed ari na amianen, inyarum na anghel: “Say ari manggawa naani unong ed labay to; et itandoro to naani so inkasikato lanlamang, tan pabalegen [“iyalangon,” NW] to so laman to lanlamang ed tagey na amin a dios, tan [lapud agto bidbiren so inkasoberano nen Jehova] mansalita naani na saray makapakelaw a bengatla a sumpa ed Dios na saray dirios; et onaligwas naani angga ed nasumpal so sanok; et say nigeter nasumpal naani. Et agto met ingalngalep so saray dirios na saray atateng to tan say pilalek na saray bibii, tan agto met ingalngalep so anggan anto a dios; ta sikato pabalegen to so inkasikato lanlamang ed tagey da ya amin.”​—Daniel 11:36, 37.

12, 13. (a) Diad anton dalan ya impulisay na ari na amianen ‘so Dios na atateng to’? (b) Siopara so “bibii” ya ag-ingalngalep na ari na amianen so “pilalek” da? (c) Siopan “dios” so ag-inggloria na ari na amianen?

¹² Bilang impanumpal ed saray mapropetikon salita, impulisay na ari na amianen ‘so Dios na atateng to,’ a singa say dios a Trinidad na Kakristianoan. Inyalibansa na ulopan a Komunista so sigpot ya ateismo. Kanian ginawa na ari na amianen so inkasikato a dios, ya ‘iyalangon toy inkasikato ed amin.’ Lapud agto ingalngalep so “pilalek na bibii”​—saray nasasakopan a daldalin, singa say North Vietnam, a kinmanan aripen a bibii ed rehimen to​—kinmiwas so ari “unong ed labay to.”

¹³ Intuloy na anghel so propesiya, inkuan to: “Dia ed pasen to pagalangan to naani so dios na saray salimbeng, tan sakey a dios ya agkabkabat nensaman na saray atateng to pagalangan to naani ed balitok, tan pilak, tan ed saray mabli a bato, tan ed saray makapalikliket a bengatla.” (Daniel 11:38) Diad tua, say ari na amianen et sikatoy nanmatalek ed modernon sientipikon militarismo, say “dios na saray salimbeng.” Inanap toy kilalaban diad panamegley na sayan “dios,” ya angibagat na alusbon kayamanan ed altar na satan.

14. Panon ya “onkiwas a matalona” so ari na amianen?

¹⁴ “Manggawa [“onkiwas a matalona,” NW] naani na sumpa ed saray kabiskegan a salimbeng lapu ed tulong na sakey a sankaili a dios; anggan siopa a mamidbir ed sikato ombaleg naani ed gayaga, et panuleyen to ra naani ed tagey na saray dakel, tan apag-apagen to naani so dalin nipaakar ed sakey a bili.” (Daniel 11:39) Lapud nanmatalek ed militaristikon “sankailin dios” to, say ari na amianen so kinmiwas a “matalona,” ya apaneknekan a mabiskeg a pakayari ed militar diad “saray kaunoran ya agew.” (2 Timoteo 3:1) Saramay manusuporta ed paraan na kanonotan to so atulongan nipaakar ed politika, pinansyal, tan no maminsan et diad militar.

‘Pibabakal’ ed Panaon na Anggaan

15. Panon ya ‘akibakal’ so ari na abalaten ed ari na amianen?

¹⁵ “Dia ed panaon na kasumpalan [“anggaan,” NW] say ari na abalaten mibakal naani ed sikato,” so inkuan na anghel ed si Daniel. (Daniel 11:40a) Kasin say ari na abalaten so ‘akibakal’ ed ari na amianen legan na “panaon na anggaan”? (Daniel 12:4, 9) On, peteg ya ontan. Kayari na inmunan sankamundoan a guerra, impaakseb so pananusa a paknaan na kareenan ed datin ari na amianen​—say Alemanya​—a diad tua et ‘pibabakal,’ a nasagyat ya ombawi. Kayari na impanbiktorya to ed komaduan sankamundoan a guerra, pinuntirya na ari na abalaten so makapataktakot iran nuklear ya armas ed say kalaslasan to tan angorganisa sumpad sikato na mabiskeg ya alyansa ed militar, say North Atlantic Treaty Organization (NATO). Nipaakar ed usar na NATO, inkuan na manag-awaran a taga-Britanya: “Satan so manunan instrumento ed ‘panangamper’ ed USSR, a nibaga la natan a manunan manesesga ed deen na Europa. Nansumpal ed 40 a taon so misyon na satan, tan asumpal itan ed pirmin intalona.” Diad inlabas na saray taon na Cold War, say ‘pibabakal’ na ari na abalaten so angilaktip lay high-tech a panag-espiya ontan met ed diplomatiko tan militar iran ilulusob.

16. Panon so inkiwas na ari na amianen ed pibabakal na ari na abalaten?

¹⁶ Panoy inkiwas na ari na amianen? “Say ari na amianen onla naani a sumpa ed sikato a singa sakey ya alimbusabos a pati saray luganan tan totoo ya akakabayo tan dakel a sasakayan; et onloob naani ed saray dalin, et onkayat naani a singa delap, tan labas to naani.” (Daniel 11:40b) Say awaran na saray kaunoran ya agew so angipatnag ed panaggamgam na ari na amianen. Legan na komaduan sankamundoan a guerra, dinelap na “ari” na Nazi iray ketegan to angga ed kaliberliber a daldalin. Kasumpal na satan a guerra, say sinmalat ya “ari” so angipaalagey na mabiskeg ya empiryo. Legan na Cold War, nilabanan na ari na amianen so kalaslasan to panamegley na impanuporta to ed saray guerra tan iyaalsa diad Aprika, Asia, tan Latin Amerika. Pinasegsegang to iray tuan Kristiano, a sinebelan tora​—balet agbalot apatunda​—so kimey da. Tan lapud militar tan mapolitikan ilulusob to et akontrol toy pigaran daldalin. Oniay eksakton impropesiya na anghel: “Sikato onloob met naani ed maliga a dalin [“dalin a Parakep,” NW] [say maespiritual a kipapasen na totoo nen Jehova], et dakel naani so dalin a napalis.”​—Daniel 11:41a.

17. Antoray limitasyon na panaggamgam na ari na amianen?

¹⁷ Anggaman kuan, ag-akonkesta na ari na amianen so mundo. Impasakbay na anghel: “Saraya nilaban ira naani ed lima to; say Edom tan Moab tan saray manunaan na saray anak nen Ammon.” (Daniel 11:41b) Nensaman a panaon, say Edom, Moab, tan Ammon so walad baetan na nasasakopan na Ehipsion ari na abalaten tan ed Siryanon ari na amianen. Diad kaplesan et irerepresenta ra iray nasyon tan organisasyon a puntirya na ari na amianen balet ta agto ira naimpluensiaan.

Ag-akapaliis so Ehipto

18, 19. Panon ya alikna na ari na abalaten so impluensia na kalaslasan ton ari?

¹⁸ Intuloy na anghel nen Jehova: “Yuna’to [say ari na amianen] met naani so lima to ed saray dalin da; et say dalin ya Ehipto agnaani nilikud. Balet wala naani pakayari to ed tagey na saray [niyamot a] kayamanan a balitok tan pilak, tan ed amin a mabli a bengabengatla na Ehipto; et saray taga Libia tan taga Etiopia wala ra naani ed saray kurang to.” (Daniel 11:42, 43) Anggan say ari na abalaten, say “Ehipto,” so ag-akapaliis ed saray epekto na panaggamgam iran pananontonan na ari na amianen. Alimbawa, bantog so inkatalo na ari na abalaten diad Vietnam. Komusta met so “saray taga Libia tan taga Etiopia”? Sarayan kakaabay na kadaanan ya Ehipto so matukoy a mangiyaanino ed saray nasyon a, no nipaakar ed geograpiya et kakaabay na kaplesan ya “Ehipto” (say ari na abalaten). No maminsan, sikara so papatumbok​—‘diad saray kurang na’​—ari na amianen.

¹⁹ Kasin inuleyan na ari na amianen ‘so niamot a kayamanan na Ehipto’? Peteg a sikatoy walaan na mabiskeg ya impluensia diad paraan na impangusar na ari na abalaten ed saray kayamanan to. Lapud takot ed kalaslasan to, angigana so ari na abalaten na baleg a kantidad pian pansiansiaen so mabiskeg ya armada, navy, tan air force. Lapud satan, ‘inuleyan,’ odino kinontrol na ari na amianen so panangigastos ed kayamanan na ari na abalaten.

Say Unor a Pibakal

20. Panon so impaneskribe na anghel ed unor a pibakal na ari na amianen?

²⁰ Magano lan mangangga so laslasan na ari na amianen tan ari na abalaten​—balanglan diad militar, ekonomya, odino arum niran paraan. Diad impangiparungtal ed onsabi niran detalyi na labanan, oniay inkuan na anghel nen Jehova: ‘Sikato [say ari na amianen] so nagulo naani ed saray balita a manlapu ed bukig tan ed amianen; et ompaway naani a sisasanok a maong a mamagbag tan mamalis a sigpot ed dakerakel. Et ipaalagey to naani so saray tolda na palasyo to ed nanleetan na dayat tan say maliga a masanto a palandey; anggan ontan onsabi naani so kasumpalan [“anggaan to,” NW], et anggapo naani so ontulong ed sikato.’​—Daniel 11:44, 45.

21. Anto ni so naaralan nipaakar ed ari na amianen?

²¹ Diad inkabuyak na Sobyet Unyon nen Disyembre 1991, pirmi so inkatalo na ari na amianen. Siopa iyan ari sano nasumpal so Daniel 11:44, 45? Sikato kasi nabidbir a sakey ed saray bansa a kabiangan na datin Sobyet Unyon? Odino sigpot a manguman so pakabidbiran ed sikato, a singa aminpiga lan ginawa to ed apalabas? Kasin say idarakel na nuklear iran armas na arum a nasyon a manresulta ed balon laslasan ed armas so makaimpluensia’d pakabidbiran ed satan ya ari? Say panaon labat so makaebat ed sarayan tepet. Magmaong no ag-itayo manpalbeng. Sano igapo na ari na amianen so unor a pibakal to, say kasumpalan na propesiya so malinew a natebek na amin a walaan na aralem a pakatalos a nibase’d Biblia.​—Nengnengen so “Arari ed Daniel Kapitulo 11,” diad pahina 26.

22. Antoray onlesan tepet nipaakar ed unor ya iyataki na ari na amianen?

²² Balet, amta tayo so magano lan gawaen na ari na amianen. Lapud apakiwas ed saray balita a “manlapu ed bukig tan ed amianen,” sikatoy mibakal ‘pian mamagbag na dakel.’ Diad siopa so pibakalan na saya? Tan antoran “balita” so anagdag ed satan ya iyaataki?

Atalagnaw ed Saray Makapakigtot a Balita

23. (a) Antoy nikabkabiig a nagawa sakbay na Armagedon? (b) Siopara so “saray ari a manlapu ed letakan”?

²³ Konsideraen so inkuan na libro na Apocalipsis nipaakar ed anggaan na Babilonia a Baleg, say sankamundoan ya empiryo na palson relihyon. Sakbay na “bakal na baleg ya agew na Dios, a Makapanyarin-amin,” say Armagedon, sayan baleg a kabusol na tuan panagdayew so “napoolan a sigpot ed apoy.” (Apocalipsis 16:14, 16; 18:2-8) Niyanino so kadederal to diad kikalbo na komanem a yaong na sanok na Dios diad simbolikon ilog a Eufrates. Naekatan so ilog ta pian “niparaan so dalan na saray ari a manlapu ed letakan.” (Apocalipsis 16:12) Siopa’rayan arari? Anggapoy arum noagta si Jehova a Dios tan Jesu-Kristo!​—Ikompara so Isaias 41:2; 46:10, 11.

24. Anton kiwas nen Jehova so nayarin akatalagnawan na ari na amianen?

²⁴ Mabitar ya adeskribe so kaderal na Babilonia a Baleg diad libro na Apocalipsis, a kuanto: “Saray samploran saklor ya anengneng mo [saray arari a manuuley dia ed panaon na anggaan], tan say ayep [say Nasyones Unidas], busolen da so balangkantis, tan sikato so gawaen da a maermen tan labos-lakseb, tan kanen da so laman to, tan sikato so lablabasen dan poolan ed apoy.” (Apocalipsis 17:16) Akin kasi a deralen na saray manuley so Babilonia a Baleg? Lapud ‘inyan na Dios ed saray kapusoan da so panggawa ed kinaliktan to.’ (Apocalipsis 17:17) Kaiba ed sarayan manuley et say ari na amianen. Say nagngel to a “manlapu ed bukig” so nayarin ontukoy ed sayan kiwas nen Jehova, sano iyan to la itan ed kapusoan na saray pangulo a totoo pian galpongen so baleg a relihyoson balangkantis.

25. (a) Antoy nikabiig a pupuntiryaen na ari na amianen? (b) Iner so ‘pangipaalageyan [na ari na amianen] ed saray tolda na palasyo to’?

²⁵ Balet ta walay nagkalalon puntirya na sanok na ari na amianen. ‘Ipaalagey to naani so saray tolda na palasyo to ed nanleetan na dayat tan say masanto a palandey na Parakep,’ kuan na anghel. Diad panaon nen Daniel say baleg a dayat et say Mediteraneo tan say masanto a palandey et say Sion, datin kawalaan na templo na Dios. Kanian, bilang kasumpalan na propesiya, say asanokan ya ari na amianen so mibakal sumpad totoo na Dios. Diad espiritual a pantalos, say pasen ‘ed nanleetan na baleg a dayat tan say masanto a palandey’ so mangirepresenta ed maespiritual a kipapasen na alanaan iran lingkor nen Jehova. Pinmaway ira ed “dayat” na katooan a nisian ed Dios tan walaan na ilalon manuley ed mangatatawen a Palandey Sion a kaibay Jesu-Kristo.​—Isaias 57:20; Hebreos 12:22; Apocalipsis 14:1.

26. Singa nipatnag ed propesiya nen Ezequiel, iner so nayarin nanlapuan na balita a ‘manlapu ed amianen’?

²⁶ Impropesiya met nen Ezequiel, a kapanaonan nen Daniel so iyataki ed totoo na Dios “dia ed kaunoran a kabiangan na saray agew.” Inkuanto a say isusumpa so igaulo nen Gog na Magog, salanti, si Satanas a Diablo. (Ezequiel 38:14, 16, NW) Diad simbolikon paraan, iner so panlapuan nen Gog? “Manlapu ed sankasulinekan iran kabiangan na amianen,” inkuan nen Jehova, panamegley nen Ezequiel. (Ezequiel 38:15, NW) Anggaman marukruksa iyan ilulusob, agnaderal so totoo nen Jehova. Sayan dramatikon panaabet so mansumpal ed pangimaneobra nen Jehova ed kapalanit na saray puersa nen Gog. Kanian, inkuan nen Jehova ed si Satanas: “Mangiyan ak na saray taga ed saray pangal mo.” “Patatdangen taka naani a manlapu ed kaatageyan a gaton na amianen; et yakar taka naani ed tapew na saray palandey na Israel.” (Ezequiel 38:4; 39:2) Sirin, say balitan ‘manlapu ed amianen’ ya inkasanokan na ari na amianen, so peteg a nanlapu si Jehova. Balet no antoy kaunoran a lugan na saray balita a “manlapu ed bukig tan ed amianen,” say Dios labat so makaamta tan say panaon so makapangibaga.

27. (a) Akin a sugsogan nen Gog iray nasyon, kaiba lay ari na amianen, a mangataki ed totoo nen Jehova? (b) Panon so pansumpalan na iyataki nen Gog?

²⁷ Nipaakar ed si Gog, inorganisa to so sigpot ya ilusob to lapud aligwas na “Israel na Dios,” a sikara, kaibay “baleg ya ulop” na “arum a karnero,” so agla kabiangan ed sayan mundo. (Galacia 6:16; Apocalipsis 7:9; Juan 10:16; 17:15, 16; 1 Juan 5:19) Mansyodot si Gog leleg a sankanengneng toy “totoo ya atiptipon a nanlapu ed saray nasyon, ya akagamor na [maespiritual] a kayamanan tan kayarian.” (Ezequiel 38:12, NW) Lapud nanenengneng toy espiritual a kipapasen na Kristiano bilang “agbinakoran a pulok” a mainomay a nakobkob, iyupot nen Gog so anggaay nayarian ton palaniten iyan babeng pian sigpot ton kontrolen so katooan. Balet sikatoy ag-ontalona. (Ezequiel 38:11, 18; 39:4) Sano onataki ed totoo nen Jehova iray arari ed dalin, kaiba lay ari na amianen, sikaray “onsabi ed anggaan da.”

‘Say Ari so Onsabi ed Panganggaan To’

28. Antoy amta tayo nipaakar ed arapen na ari na amianen tan ari na abalaten?

²⁸ Say unor a pibakal na ari na amianen et aliwan sumpad ari na abalaten. Sirin, aliwan lapud say baleg a kalaslasan to so panganggaan na ari na amianen. Mipadpara, agmet deralen na ari na amianen so ari na abalaten. Panamegley na Panarian na Dios, naderal so ari na abalaten ya ‘andiay lima [na too].’a (Daniel 8:25) Diad tua, diad bakal na Armagedon, ekalen na Panarian na Dios so amin ya arari ed dalin, et saya so mapatnag a nagawa ed ari na amianen. (Daniel 2:44) Deskribien na Daniel 11:44, 45 iray nagawa a mansumpal ed unor lan bakal. Agpankelawan ya “anggapo naani so ontulong” sano mangangga lay ari na amianen!

[Saray paimano ed leksab]

ANTO SO ATEBEK YO

• Panon a nauman so pakabidbiran ed ari na amianen kayari na komaduan sankamundoan a guerra?

• Anton siansia so nagawa ed ari na amianen tan ed ari na abalaten?

• Panon kayon agunggunaan ed impan-imano yo ed propesiya nen Daniel nipaakar ed laslasan na duaran arari?

[Tsart ed pahina 26]

ARARI ED DANIEL KAPITULO 11

Daniel 11:5 Seleucus I Nicator Ptolemy I

Daniel 11:6 Antiochus II Ptolemy II

(asawa toy Laodice) (anak ton bii a Berenice)

Daniel 11:7-9 Seleucus II Ptolemy III

Daniel 11:10-12 Antiochus III Ptolemy IV

Daniel 11:13-19 Antiochus III Ptolemy V

(anak ton bii si Cleopatra I) Sinmalat: Ptolemy VI

Daniel 11:20 Augustos

Daniel 11:21-24 Tiberio

Daniel 11:25, 26 Aurelian Reyna Zenobia

Inkagba na Empiryo na Roma

Daniel 11:27-30a Empiryo na Alemanya Britanya, tinumbokan na

Daniel 11:44, 45 Onlesa nib Anglo-Amerikanon

Sankamundoan a Pakayari