Makapaliket Ta ed Dios Iray Piesta ed Panagani?
SAY abunbunton a masamit iran prutas, mananam iran pising, tan maiyan iran sebada so makapaayayat a nengnengen. Diad panagani et ontan ira so manaadorno ed saray altar tan pulpito na saray simbaan ed intiron Inglatera. Diad Europa, a singa met ed arum nin lugar, dakerakel a piesta so pakatandaan ed gapo tan sampot na panagani.
Saramay say anapan da et mandedependi’d dalin so nagkalalo lan misalsalamat ed produkto na dalin. On, ingganggan na Dios ed kadaanan a nasyon na Israel a selebraan so taloran tinaon a piesta a maapit a misiglaotan ed panagani. Diad igapo na subol, legan na Piesta na Andi-lebaduran Tinapay, angiyapay iray Israelita ed Dios na sankabedber na unonan inanin sebada. Diad Piesta na Simsimba (odino, Pentecostes) diad bandan sampot na subol, angiyapay ira na saray tinapay a ginawa’d unonan inanin trigo. Diad loglog et wadtan so Piesta na Panag-ulor, ya ananda ed sampot na taon na panagdalos ed Israel. (Exodo 23:14-17) Sarayan piesta so “masanton doypo” tan panaoy panliliket.—Levitico 23:2; Deuteronomio 16:16.
Komusta met iray modernon-agew a panagselebray panagani? Makapaliket ta iratan ed Dios?
Paganon Inkisiglaot
Diad impakaaburido ed minumundon nengneng na tradisyonal a panaganin piesta tan panagbuanges ya insiglaot ed selebrasyon, deniside na Anglikanon klerigo ed Cornwall, Inglatera, nen 1843 ya ibangon lamet so kapegleyan a panaon a kustombri ed panagani. Sikatoy angala na pigaran unonan bukel ya inani tan nanggaway tinapay parad komunyon a selebrasyon ed simbaan to. Diad impanggagawa ed satan, intultuloy toy piesta na Lammas—sakey a “Kristianon” selebrasyon a kuan na pigara a walaan itan na gapoan ed kadaanan a panagdayew ed Celtic a dios a si Lugh.a Diad ontan, say modernon Anglikanon panaganin piesta so walaay paganon lapuan.
Komusta balet so arum a selebrasyon a nagagawa diad sampot na panagani? Unong ed say Encyclopædia Britannica, dakel ed saray kustombri a pakatandaan ed sarayan piesta et nasuysoy so gapoan da diad “animistikon sisiaen ed espiritu na mais [bukel] odino inan mais.” Diad arum a rehyon et panisiaan na saray dumaralos a walay manaayam ya espiritu ed unor a bedber na aanien a bukel. Pian ablogen so espiritu, ipapaspas day dawa ed dalin. Diad arum a pasen et nanlaga iray pigaran bulong na sebada a ginawan “monyikan mais” ya insinop da parad “swirti” anggad pangisibwag na bini ed ontumbok a taon. Insan da araroen iray dawa na trigo a papawil ed dalin diad panilalon saya so mamendito ed balon tanem.
Arum ya isistorya so mangisisiglaot ed panagani diad panagdayew ed Babilonian dios a si Tammuz, asawa na diosay inkabuna a si Ishtar. Say pangapas ed aluto lan dawa na trigo et mipetekan ed asakbay ya impatey nen Tammuz. Arum ya isistorya ni ingen so mangisisiglaot ed panagani ed panangibagat ed too—agamil a karimdimla nen Jehova a Dios.—Levitico 20:2; Jeremias 7:30, 31.
Antoy Panmoria na Dios?
Say impideneng na Dios ed kadaanan ya Israel so malinlinew a mangipaparungtal a si Jehova, say Manamalsa tan Subol na bilay, so nankaukolan na nikabkabiig a debosyon ed saray managdayew to. (Salmo 36:9; Nahum 1:2) Diad agew nen propeta Ezequiel, say kaugalian a pannangis ed dios a Tammuz et ‘baleg a kadimlan bengatla’ ed imaton nen Jehova. Saya, pati arum nin palson relihyoson ritual et sengegay ag-indengel na Dios ed saray pikakasi na saraman a palson managdayew.—Ezequiel 8:6, 13, 14, 18.
Ipareng pa iya ed imbilin nen Jehova a Dios ed Israel a selebraan diad pisiglaotay panagani. Diad Piesta na Panag-ulor, nanggawa iray Israelita na masimoon a pantitipon a ditan et saray ugugaw tan matatatken, mayaman tan pobri, so nanayam ed temporaryon ayaman ya inarkosay malambot a bulong na ataragey a kakiewan. Panaon iya na baleg a panliliket parad sikara, balet panaon met itan na pannodnonot ed impangiliktar na Dios ed saray inmuunan atateng da diad panaoy Exodo manlapud Ehipto.—Levitico 23:40-43.
Legan na saray piesta na Israelita, angiyapay ira ed si Jehova, say alenleneg a tuan Dios. (Deuteronomio 8:10-20) Nipaakar ed akadkaunan asalambit ya animistiko iran sisiaen, anggapon balot so tutukoyen na Biblia nipaakar ed apit, a singa saray bedber na trigo, a walaan na kamarerwa.b Tan malinlinew ya ipapanengneng na Kasulatan a saray idolo so nansiansian andian na bilay, agmakapansalita, agmakanengneng, agmakarengel, agmakaangob, agmakalikna, odino agmakapangiter na antokaman a tulong ed saray managdayew da.—Salmo 115:5-8; Roma 1:23-25.
Saray Kristiano natan so anggapo’d silong na Ganggan na sipanan ya akisipanan na Dios ed kadaanan a nasyon na Israel. On, ‘inekal na [Dios] ed dalan, ya impasak nen [Jesus] ed cruz [panamairapan a kiew, NW].’ (Colosas 2:13, 14) Saray modernon ariripen nen Jehova so manbibilay unong ed “ganggan nen Kristo” tan onkiwas a siaapresia ed amin ya itatarya na Dios.—Galacia 6:2.
Malinlinew ya imbaga nen apostol Pablo a saray Judion piesta et “anino na saray bengatla ya onsabi,” ya inyarum to ni, “bangbalet say laman sikato so kayarian nen Kristo.” (Colosas 2:16, 17) Diad ontan, saray tuan Kristiano so mangaaksobi ed Makasulatan a katunongan: “Saray bengatla ya ibagat na saray Gentiles, ibagat da ed saray demonyos, ya aliwan dia ed Dios . . . Agyo nayarian so oninum ed kopa na Katawan, tan say kopa na saray demonyos.” (1 Corinto 10:20, 21) Sakey ni, tatalinengen na Kristianos so panangidirehi ya “agyo diwiten so marutak.” Kasin saray panaganin piesta ed kawalaan yo so walaay pisiglaotan ed pagano odino palson relihyon? No ontan, napaliisan na tuan Kristianos so pakapaermen ed si Jehova diad agpilanlanor ed ontan ya adutakan a panagdayew.—2 Corinto 6:17.
Sano makaawat so maapresian anak na regalo manlapud ama to, siopay pisalamatan to? Kasin say dayu odino say ateng to? Diad impapuson pikakasi saray managdayew na Dios so inagew-agew a misasalamat ed si Jehova, say mangatatawen ya Ama ra, lapud daakan ya inkabunlok to.—2 Corinto 6:18; 1 Tesalonica 5:17, 18.
[Saray paimano ed leksab]
a Say salitan “Lammas” so inala ed salitan Daan ya Ingles a kabaliksan toy “masa na tinapay.”
b Onia so ibabaga na Insight on the Scriptures: “Say neʹphesh (kamarerwa) so agnausar ed panutukoy ed impamalsa’d bilay na pisipising ed komatlon panamalsan ‘agew’ (Gen 1:11-13) odino kayari to, lapud ta saray pising et andian na dala.”—Impalapag na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.