Sakey a Kipapasen Parad Itutubo ed Equatorial Guinea
SAY mabunan itutubo so unonan naimano na sakey a managbiahe sano ondadapo lay eroplano ed internasyonal ya airport na Equatorial Guinea. Say runway so napapaliberan na ataragey iran kiew, a pagmamaliwen ton melmelag iray bilding na airport. Say mabunan tanamanan so onsasalindak manlapud baybay ya anggad toktok na palpalandey, a pinabaleg na mauran tan interon taon a temperaturan kabkaabigan a 30°C.
Sananey a klase na mabunan itutubo so nagagawa met ed Equatorial Guinea, say “pamabaleg na Dios.” (Colosas 2:19) Singa say Etiopen opisyal a kinmerew na tulong ed si Felipe, dakel dia so manpirawat a natalosan so Kasulatan. (Gawa 8:26-39) Kaslakan a walay onasingger ed sakey a Tasi nen Jehova diad kalsada tan paiyaralan na Biblia. Ag-onkulang a 325 a Tastasi diad Equatorial Guinea so mangikokondukta na masulok a sanlibon panangiyaral ed Biblia.
Panangipalakay na Bukel ed Inmuunan Agew
Say Equatorial Guinea, a sankamelagan a bansa diad Aprika, so walad abalaten na Nigeria tan Cameroon. (Nengnengen so mapa.) Nitarok dian inmuna so maong a balita na Tastasin taga-Nigeria a nanalmoy trabaho ed saray taneman na kakaw. Anggaman pigara so aporman mansasalitay-Ingles a kongregasyon, diad saginonor sikaray apatunda sanen sarayan agagi so pinmawil ed Nigeria. Anggaman ontan, ag-abayag kayarin nipagamor so independensia ed bansa nen 1968, taloran sanasawan misionero na Watchtower so niasain diman. Ag-ira akapanbayag lapud politikal iran problema, balet amawala na maong iran resulta so impantasi ra.
Akabat nen Santiago, sakey ed saray misionero, si Buenaventura, sakey ya atagey, maskuladon laki a kabkabat na saramay taga-diman bilang superman. Sikatoy sakey a relihyoson too a walaay respeto ed Biblia, ingen sikatoy mapasnok tan maruksa. Magenap lay samet a paka-insulto pian sakitan toy sakey. Sano sinmanok ed loob na sakey a bar, amin a wadman so kibatiktikan, onkakalab ni ingen ed saray bintana pian naarawian iray puniti to. Diad tua, legan ya ontatalineng ed si Santiago, getma ton pekpeken no agto makapangiter na makakombensin Makasulatan a prueba nipaakar ed ibabaga to. ‘Anggapo so nayarin man-atapis ed si superman,’ inkuan to’d inkasikato. Sikatoy aliketan ed nadngelan to, nagkalalo la nipaakar ed ilalon andi-anggaan a bilay diad paraison dalin, kanian sikatoy inmabobon a manaral na Biblia.
Legan ya onaaligwas so panagaral, binmiskeg so pankaliktan nen Buenaventura a manbilay ya ando lan ando diad Paraiso, tan naaralan ton nakaukolan ton itunos so bilay to ed saray estandarte na Dios pian nagamoran to so ontan a premyo. Diad impakatebek ton saray tuan Kristiano so agmanepeg ya ‘itumang so mauges ed mauges,’ masimoon ton nansagpotan a pukpukan so petang na ulo to.—Roma 12:17.
Sakey ya agew et sinmabi graben subok sanen asipeg tan apisit to so baso na sakey a parokyano ed bar. Nanpasnok so laki tan binasigan to. Tampol a pinmaliis so arum ed bar, ilaloan dan nagaway gulo. Balet siuuyamon binayaran nen Buenaventura so abetag a baso, imbayaran to na sananey ya inumen so laki, tan kinmerew na despensa ed inkagarambasal to. Sanen naimano na saray kakaabay a say panagaral na Biblia so anguman ed sikato, dakel so malabay a paiyaralan ed sikato. Diad panaon ya abautismoan si Buenaventura, mangikokondukta la na limaran panangiyaral ed Biblia. Nanlingkor bilang matatken ed loob na limaran taon, tan anggaman superman so tawag ni na totoo ed sikato, lurey labat la natan.
“Mapaga ed Espiritual a Pankaukolan Da”
Legan na dekada na 1970 say pigaran Tastasi diman so nantultuloy a nanpulong tan nandaragup anggad nayarian da. Saginonor, sinmabi pigaran sanasawan Kastilan misioneros pian ontulong. Natandaan ni nen Andrés Botella, a nanlingkor ed loob na 12 a taon ed Equatorial Guinea, ya agnambayag kayari insabi to, nandinayewan to no panon a saray totoo so peteg a “mapaga ed espiritual a pankaukolan da.” (Mateo 5:3, NW) “Sakey a tuan liket so pangiyaral na Biblia ed saraman a maapresyan totoo,” so inkuanto.
Si Mary, sakey a Kastilan agin bii, so mangiyaaral na Biblia ed sakey a marikit a manngaran na María ya analambit a saray atateng to, di Francisco tan Fausta, so interesado met a manaral. Lapud si Mary so mangikokondukta na 15 panangiyaral na Biblia tan arawi so panaayaman na atateng nen María, pigaran simba insan tora nabisita.
Sanen diad kaunoran et akatongtong nen Mary tan say asawa to, si Serafín, iray atateng, walaan la ra na libron Makapambilay Kayo na Ando lan Ando ed Paraiso diad Dalina tan sakey a Biblia, tan magunaet da lan igapo so panagaral. Kanian ginmapo iran tampol. Naimano nen Serafín a kabisadon tuloy na atateng nen María so tema. Onman la lamet so agawa ed komaduan dalaw sanen inaral da so komaduan kapitulo. “Singa ka mangiyaaral ed duaran bautismadon Tastasi,” so kuan nen Serafín. Diad komatlon bisita, lapud ompatnag a kabisado da lan maong so materyal, insuheri nen Serafín so tepet-tan-ebat a sesyon pian nadetermina no panon so talagan pakakatalos da. Nalmoan ton naaral da di Francisco tan Fausta so interon libro!
Panon iran naapektoan na balon nalmoan dan pikakabat? Diad pitunosan ed naaralan da la, tinundaan da la so iyaatendi ed saray miting na saray espiritista tan pinakset da so pisisiglaot ed Iglesia Katolika. Niarum ni, intunda la nen Francisco so panagsigarilyo, tan agla ra mamangan na agsuston aparalaan a karne. Lapud mapatnag lan iyaaplika ra so amin a naaralan da, pinaseseg iran manginabang ed pikakabat da ed arum. Tampol dan ginapoan ya ipulong ed kakaabay da. Diad loob na taloy bulan, kinmualipika ira parad bautismo. Ministeryal ya aripen la natan si Francisco, tan pisalamatan so maabig ya alimbawa tan seseg da ed panagpulong, talora ed anak dan bibii so Tastasi la natan, say duaran anak a lalaki so onaatendi ed saray miting, tan anemira ed arum a kakanayon da so iyaaralan.
Agnambayag kayari na inkabautismoan to, akabat nen Francisco si Pablo, sakey a debosyonadon Katoliko a nansakristan ed simbaan to. Si Pablo so mansesermon sano andi’d man so pare. No mansasakit so sakey a membro na simbaan, dalawen to; no wala so ag-akapimisa, ondadalaw si Pablo pian mamaseseg; tan no walay inatey, gawaen toy anggaay nayarian to a ligliwaen so pamilya. Natalosan, inadaron maong na saray mimimisa si Pablo.
Lapud walaan na aralem a respeto ed Biblia si Pablo, sipaparaan ton inawat so opresi nen Francisco a manaral a kaiba to. Masiglat a naimano nen Pablo so inkamakatunongay mensahe na Biblia, tan kayari pigaran panagaral, deneside ton usaren so pigaran kasulatan a naaralan to ed sakey ed “panagpastol ya idadalaw” to ed sakey a mansasakit a membro na simbaan. Kayari ton man, diad sakey ed saray sermon to ed Simba, impaliwawa nen Pablo so kaimportantian na pangusar ed ngaran na Dios, a Jehova, tan no akin ya agnepeg a mangusar na saray imahen.
Lapud mainomay ton inawat so katuaan, inilaloan to ya onman met so magmaliw a reaksion na arum a membro na simbaan to. Balet kayari na talora odino apatira ed saratan a nibase’d-Biblian sermon, naimano nen Pablo a saray totoo so agmaliket ed impormasyon ya iprepresenta to. Kanian deneside ton taynan so simbaan tan milimog a maparanay ed Tastasi nen Jehova. Diad loob labat na pigaran bulan, sikatoy kinmualipika parad bautismo, tan sikato la natan so maseseg a managpulong na maong a balita. Anggaman agto sarag so manpulong a sigpot-panaon, sikato natan so mangikokondukta na samploran panangiyaral na Biblia.
Panangiyalibansa na Itutubo ed Panamegley na Pantitipon
Masimoon a tinumbok na Tastasi ed Equatorial Guinea so ganggan na Biblia ya agpaulyan iray pantitipon. (Hebreos 10:25) Nanlapulad 1994 sanen opisyal a binidbir lamet na gobierno so kimey, magunaet iray agagin makasaliw na matukoy iran Kingdom Hall. Diad tua, maslak ed saray kongregasyon so nanpaalagey na dili ran hall odino manpapaalagey ni.
Diad Mongomo, a say bilang ditan na onaatendi ed saray miting ed Simba et mabetbet a nasasabi to so duara tan kapalduan danay na bilang na saray manangipalapag na Panarian, ibubunek na kongregasyon so mamaalagey na maawang a panagmitingan. Arum a relihyon ed Mongomo so mabetbet a manguupa na saray trabahador pian nipaalagey iray simbaan da, kanian say kimey na saray lokal a Tastasi so naimanon maong. Sakey ya agew say pastor na Iglesia Nueva Apostólica (New Apostolic Church) so sinmamar pian tepetan so sakey ed saray mamatatken no pigara so ibabayar to ed sarayan makulin trabahador. Inkuan na pastor ya anggaman uupaan toy pigaran kanteron membro na dili ton simbaan, siansian say trabaho so matayam. Labay ton amtaen no kasin nayari ton upaan iray trabahador a manpapaalagey na Kingdom Hall. Sanen nibaga ed sikaton amin a Tastasin mantratrabaho so agmansuesueldo, tinmaynan a ngalngali agmakapansalita.
Kakaukolanen na iyaatendi ed saray miting so baleg a sakripisyo parad saramay arawi so panaayaman da ed Kingdom Hall. Si Juan, sakey a balolakin abautismoan nen 1994, so nipaarap ed onian situasyon. Nadngel to so nipaakar ed katuaan ed Gabon, a ditan to inaral so unonan kapaldua na libron Manbilay na Ando lan Ando. Insan sikatoy pinmawil ed Equatorial Guinea, ed nanlapuan ton baryo a ngalngali 100 kilometro manlapud Mongomo. Saya so angipaarap na sakey ya angat ed sikato pian ituloy so panagaral to. Balet sikatoy ag-asebelan. Binulan-bulan, makawaloran oras a manbibisikleta a mamaarap ed Mongomo, a ditan et si Santiago so sakey ed saray mamatatken, say mangiyaaral ed sikato. Mansiansia ed Mongomo ed pigaran agew tan iyaralan a mamitlo odino mamipat legan a wadman. Diad onia ayarian ton asumpal so panagaral to tan kinmualipika parad bautismo.
Panon ya akapansiansian mabiskeg ed espiritualidad si Juan anta antiktikey labat so pakapipilimog to ed arum a Kristiano? Manuna ed amin, say impagmaliw ton maseseg a managpulong na maong a balita. Kaukolan ton pulongan so amin a totoo ed baryo to, tan sanen abautismoan et sikatoy mangikokondukta na 13 panangiyaral na Biblia. Anemira ed saray estudyante to so akiulop ed sikato ed espesyal ya asamblean agew diad Mongomo pian makatasi ed kabautismoan to. Sikato lay regular a mangikokondukta na Panagaral ed Panag-Bantayan ed saray interesado ed lugar to, tan mabetbet a ngalngali 20 so onaatendi.
Maanos a Mansalog na Bukel
Aliwan amin ya espiritual ya itutubo et masiglat. No maminsan kakaukolanen so pirmin anos ed inengneng ed panbunga na bukel. Saya so tua ed kaso nen Paca, a sikato so inmunan akadngel na maong a balita nen 1984 sanen si Edita, sakey ya agin biin payunir, so nantasi ed sikato ed tindaan. Sanen binisita nen Edita si Paca ed ayaman to ed tinmumbok a simba, inmabobon si Paca a manaral na Biblia. Anggaman sikato so agtanton inmaligwas, nanpilitan nen Edita lapud natebek to iray maabig a kualidad nen Paca. “Sikatoy ompasen a singa malakarneron too,” so kuan nen Edita, “tan nampikasi ak ed si Jehova a lukasan toy puso to.”
Intultuloy nen Paca so panagaral ton patunda-tunda ed loob na apatira tan kapaldua a taon balet siansian samet so iyaaligwas. Kanian sanen asumpal da so libron Manbilay na Ando lan Ando, prankaan ya akitongtong si Edita ed si Paca nipaakar ed kaimportantian na pangipapuso ed katuaan. Diad gunaet ton nasabi so puso nen Paca, akaakis ni ingen si Edita.
“Satan ya impapuson simbawa so talagan anenyeg ed siak,” nanonotan ni nen Paca. “Nanlapulad saman et ginapoan ko lan gawaey pananguman ed bilay ko. Nanpalista ak ed Teokratikon Eskuelaan na Panagministro, tan diad satan met a taon et nagmaliw ak ya agbautismadon manangipalapag. Say agew ya inkabautismoan ko et sankaliketan ya agew ed bilay ko!” Say entusiasmo nen Paca natan so duma la ed datin andiay interes. Sikato lay peles a mangikokondukta na 13 panangiyaral na Biblia, tan siempre sikato so maanos ed saraman so matayam ya onaligwas.
Pananulong ed Totoon Mamaaligwas ed Bilay Da
Diad panbilay unong ed saray estandarte na Biblia, saray Tastasi nen Jehova so akagamor na reputasyon parad inkamatua tan kasimpitan. Sakey a laki, mapatnag a mandinayew ed saray kondukta ra, so inmasingger ed sakey a matatken ed Kongregasyon na Bata tan tinmepet: “Walaan ka na libron Reasoning?b Sinmawa ak la bilang sakey a minumundon too. Labay koy magmaliw a sakey ed Tastasi nen Jehova!”
Si Antonio, sakey a ministeryal ya aripen diad Kongregasyon na Malabo, so sakey a tipikon alimbawa na minumundon too a nagmaliw a Tasi. Sakbay a nanaral na Biblia, sikatoy mabisyo. Ginastos toy amin lawarin atipon ton kuarta bilang sakey a manag-apiger na relo ed panag-inum, tan nambilay ya imoral. Anto so akatulong ed sikaton umanen so estiloy bilay to? Sikatoy asagyat a tuloy ed no anto so mabiskeg a nidatak ed 1 Corinto 6:9, 10: “Agki patitilaan. Anggan saray managlawan, . . . anggan saray managbuanges, . . . agda natawir so panariay Dios.” Atebek ton pian nawalaan na pabor na Dios, nepeg ton umanen so paraan na bilay to. Lapud satan ginapoan ton imanoen so pililimog to. (Uliran 13:20) Sano imbitaan na dati iran kakaaro to pian uninom, agto awaten so imbitasyon da tan imbes mantasi ed sikara. Agnambayag et tinundaan dan piliten.
Wala tay gungguna na impansagpot? “Malikeliket ak diad impanguman na paraan na kabibilay ko,” so salaysay nen Antonio. “Mas dinmakep bunigas to anggaman siak la so masulok a 60, bangta saray datin kakaarok so inaatey la odino andi et mansasakit la. Walaan ak la natan na tuan kakaaro imbes a saraman so labay da labat so mikaaro lapud paibayaran ira ed ontumbok ya inumen da. Nagkalalo la ed amin et walaan ak na maong a siglaotan ed Dios. Manlilingkor ak natan bilang regular payunir, tan iyaaralan koy sakey a laki a walaan met na problema ed panag-inum, kanian nayarian kon usaren so eksperiensiak pian sikatoy natulongan.”
Nagmaliw ya Ariripen na Dios
Ngalngali 200 taon ed apalabas, atipon iray totoo manlapud baybay na Equatorial Guinea tan inawit ed Amerika bilang ariripen. Natan, dakel so namboluntaryon paaripen—ariripen na Dios. Sayan porma na inkaaripen so angitarok ed sikara na tuan kawayangan, ya angibulos ed sikara manlapud Binababilonia iran doktrina tan espiritistikon agagamil. Abangatan met ira no panon so makapnek tan mabungan kabibilay. Naeksperiensia ra so insipan nen Jesus: “Nakabatan yo so katuaan, et say katuaan sikayo so gawaen to a bulos.”—Juan 8:32.
Lapud 1,937 so inmatendi diad 1995 a selebrasyon na Memoryal—ngalngali anemiran danay na bilang na saray manangipalapag ed bansa—walaray ekselentin nailaloan ed nagkalalon itutubo ed espiritual. Legan a siseseseg a mangitatanem tan mansasalog na bukel na katuaan iray Tastasi nen Jehova, segurado iran say ‘Dios so mamabaleg.’ (1 Corinto 3:6) Agpanduaruwaan, wala so maabig a kipapasen na itutubo ed espiritual diad Equatorial Guinea!
[Saray paimano ed leksab]
a Impalapag na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
b Impalapag na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.