Bilang Asawan Laki tan Matatken—Panbalansi ed Saray Responsabilidad
‘Nakaukolan a say obispo et asawa na saksakey a bii.’—1 TIMOTEO 3:2.
1, 2. Akin a say pagmamaliw ya andiay asawa bilang pari et agmakasulatan?
DIAD inmunan siglo, nampagaan na saray matoor a Kristiano so panbalansi ed nanduruma iran responsabilidad da. Sanen inkuan nen apostol Pablo a say sakey a Kristianon mansiansian walad kasuloan et “magmaong so gawaen to,” kabaliksan ta na satan a say ontan a laki so mas matukoy a manserbi bilang manangasikaso diad Kristianon kongregasyon? Kasin pagmamaliwen ton kakaukolanen so kasuloan ed pagmaliw a sakey a matatken? (1 Corinto 7:38) Say pagmaliw ya andiay asawa so kakaukolanen parad Katolikon klero. Balet kasin say andiay asawa bilang pari so Makasulatan? Saray Eastern Orthodox Church so mangiyaabuloy ed saray pari ra a magmaliw a walaay asawan lalaki, balet aliwan ontan ed saray obispo ra. Kasin mitunosan itan ed Biblia?
2 Dakel ed 12 apostoles nen Kristo, say pinagkapundasyon a membros na Kristianon kongregasyon, so walaay kaasawaan. (Mateo 8:14, 15; Efeso 2:20) Onia so insulat nen Pablo: “Anggapo ta so pankatunongan mi a mangawit na sakey ya asawa a mananisia a singa saray arum ya apostoles tan saray agagi Katawan tan singa si Cefas [Pedro]?” (1 Corinto 9:5) Say New Catholic Encyclopedia so mipakna a “say ganggan ed andiay asawa so walaan na eklesiastikal a lapuan” tan “saray ministro ed Balon Sipan so ag-obligado a magmaliw ya andiay asawa.” Tutumboken na Tastasi nen Jehova so Makasulatan a padron imbes a say eklesiastikal a ganggan.—1 Timoteo 4:1-3.
Say Pagmaliw a Sakey a Matatken tan Walaay-Asawa so Mantunosan
3. Antoran Makasulatan a katuaan so mangipapanengneng a saray Kristianon manangasikaso so nayarin walaay asawa?
3 Imbes a kaukolanen ed aturon lalaki a manangasikaso ya anggapoy asawa, insulat nen Pablo ed si Tito: “Lapud saya intilak takadman ed Creta, pian uksoyen mo so saray bengatlan kulang tan mangyan ka na saray pinagkamasiken [Griego, pre·sbyʹte·ros] ed binaley baley, singa imbilin ko ed sika; no wala naani laki ya anggapo so kabalawan to, asawa na saksakey a bii, a walara so anak to a mananisia ya ag-ira nidalem ed kaugsan, tan ag-ira matulay ed ganggan. Ta say obispo [Griego, e·piʹsko·pos, lapuan na salitan “manangasikaso”] manepeg ya anggapo so kabalawan to ta sikato lanti so panagpiaan na Dios.”—Tito 1:5-7.
4. (a) Panoy pakaamta tayo a say pangasawa so agkakaukolanen parad Kristianon manangasikaso? (b) Anto so bentaha na andian na asawa a matatken?
4 Diad biek a dapag, aliwan Makasulatan a kakaukolanen so pangasawa na sakey pian magmaliw a matatken. Nansiansian walad kasuloan si Jesus. (Efeso 1:22) Si Pablo, sakey a matalonggaring a manangasikaso ed loob na Kristianon kongregasyon ed inmunan-siglo, so andian na asawa ed saman a panaon. (1 Corinto 7:7-9) Natan, et dakel so walad kasuloan a Kristianos a manlilingkor bilang matatken. Anganko ta say kipapasen dan walad kasuloan so mangiyaabuloy ed sikaran nawalaay malaglaem a panaon pian sumpalen iray obligasyon da bilang manangasikaso.
‘Say Angasawa So Naapag’
5. Anton Makasulatan a katuaan so kaukolan a bidbiren na agagin lalakin walaay asawa?
5 Sano mangasawa so sakey a Kristianon laki, kaukolan ton moriaen a walaray balon responsabilidad a mankaukolay panaon tan atensyon to. Oniay kuan na Biblia: “Say ag-angasawa panpagaan to so saray kien na Katawan, no panon kasi pamalike’to ed Katawan. Balet say angasawa panpagaan to so saray kayarian na mundo, no panon kasi pamalike’to ed asawa to, [et sikato so naapag, NW].” (1 Corinto 7:32-34) Diad anton pantalos a naapag?
6, 7. (a) Antoy sakey a dalan a say walaay asawan laki so “naapag”? (b) Anto so insimbawa nen Pablo ed walaay asawan Kristianos? (c) Panon iyan mangimpluensya ed desisyon na sakey a laki ed panangawat na kiasainan ed trabaho?
6 Sakey ni, itatalirak na walaay asawan laki so pakauley ed dilin laman to. Impalinew iyan tuloy nen Pablo: “Say bii aliwa’lan sikatoy makankien ed laman ton dili, noag say asawa; tan ontan met, say laki aliwa lan sikatoy makankien ed laman ton dili, noag say bii.” (1 Corinto 7:4) Arum a manplaplanon mangasawa et liknaen da a saya so agtanton importanti lapud say seksual a relasyon so aliwan baleg a bengatla ed panamaley. Balet, lapud say kasimpitan sakbay na panangasawa so Makasulatan a kakaukolanen, talagan ag-amta na Kristianos iray seksual a pankaukolan na arapen ya asawa ra.
7 Ipapanengneng nen Pablo ya anggan say sanasawa ya ‘anapen da so agagamil na kien na espiritu’ nepeg dan nonoten iray seksual a pankaukolan na sakey tan sakey. Sinimbawa toray Kristianon taga-Corinto: “Say laki iter to komon so kanepegan; tan ontan met say bii ed asawa. Agkayo manpapalingoan, sakey tan sakey ed sikayo, likud lambengat no nanpaknaan yo ed pigaran panaon, tan pian naarap yo so mikasi tan mantipon ki lamet, ta pian si Satanas agto kayo tuksoen lapud agyo pakatpel.” (Roma 8:5; 1 Corinto 7:3, 5) Makapaermen, nagagawa iray pikakaluguroan sano agtumboken iyan simbawa. Lapud onia, kaukolan a siaalwar a simbangen na Kristianon walaay asawa iray pamaakaran sakbay na pangawat to na asainmin to ed trabahon mangiyarawi ed sikato manlapud akulaw to ed andukey a panaon. Agla parehoy kawayangan to ed aktibidad sanen sikato so balolaki ni.
8, 9. (a) Anto so labay ya ibaga nen Pablo sanen inkuanton saray Kristiano so ‘mapaga ed saray kayarian na mundo’? (b) Anto so manepeg labat a panpagaan a gawaen na saray Kristianon walaay asawa?
8 Diad anton pantalos a nibaga a saray walaay asawan Kristianon lalaki, pati saray mamatatken et “panpagaan to” so saray kayarian na mundo [koʹsmos]”? (1 Corinto 7:33) Mapatnag ya agsasalitaen nen Pablo iray mauges a bengatla ed sayan mundo, a talagan kaukolan ya arawian na amin a tuan Kristiano. (2 Pedro 1:4; 2:18-20; 1 Juan 2:15-17) Bibilinen itayo na Salita na Dios a “diad pangibeneg tayo na ag-inkamaridios tan saray ibibeg a mangaraldalin [ko·smi·kosʹ], manbilay itayo komon ed sayan panaon a sidadangka tan situtunong tan sisasalamsam.”—Tito 2:12.
9 Diad ontan et say walaay asawan Kristiano et “panpagaan to so saray kayarian na mundo” diad paraan a sikato so lehitimon mapaga nipaakar ed saray kaslakan a normal a kabiangay bilay na walaay asawa. Lalaktipen na saya so abung, tagano, kawes, panligliwaan—nilikud ni ed dakerakel niran kapagaan no wala bilang iray anak. Balet anggan ed saramay andiay anak a sanasawa, pian say panamaley so matalona, nepeg a panpagaan na namparan sanasawa ‘no panoy pamalike’to’ ed kapareha to. Nagkalautlan paninteresan iya na Kristianon mamatatken legan a babalansien daray responsabilidad da.
Maong ya Asawan Lalaki tan Maong a Mamatatken
10. Pian onkualipikan matatken so sakey a Kristiano, anto so napatnagan ed sikato na kapara ton Tastasi tan totoo ed paway na kongregasyon?
10 Bangta agkakaukolanen a walaay asawa so sakey pian magmaliw a matatken, no wala lay asawa na Kristianon laki, sakbay na inkirekomenda to ed pakaturo bilang sakey a matatken, kaukolan a napatnagan ed sikaton panbabanikelan to so pagmaliw a sakey a maong, maaron asawan laki, legan ya aagamilen toy dugan inkaulo. (Efeso 5:23-25, 28-31) Oniay insulat nen Pablo: “No wala so maliket ed betang ya obispo, maong a gawa so pirawa’to. Nakaukolan sirin a say obispo anggapo so kabalawan to, asawa na saksakey a bii.” (1 Timoteo 3:1, 2) Kaukolan a napatnagan ed sakey a matatken a gagawaen toy anggaay nayarian ton magmaliw a maong ya asawan laki, balanglan kaparan Kristiano so akulaw to odino andi. Diad tua et kaukolan a naimano na anggan saray totoo ed paway na kongregasyon ya aasikasoen ton maong so akulaw to tan ed arum niran responsabilidad to. Inyarum nen Pablo: “Otang to ni a wala so maabig a balita to ed saray taga paway, ompan napelag ed balaw tan dia ed kalot na Diablo.”—1 Timoteo 3:7.
11. Anto so ipapatnag na balikas ya “asawa na saksakey a bii,” kanian anton panag-alwar so kaukolan ya alaen na mamatatken?
11 Siempre, say balikas ya “asawa na saksakey a bii” so mangipupulisay ed poligamya, balet ipapabitar to met so inkamatoor ed panamaley. (Hebreos 13:4) Nagkalautlan saray mamatatken so kaukolan a maalwar sano tutulongan daray agagin bibii ed kongregasyon. Kaukolan dan paliisan so panbokbokor ed ibisita ed agin biin mankaukolan na simbawa tan ligliwa. Marakep no sikara so ibaan na sananey a matatken, sakey a ministeryal ya aripen, odino anggan say asawa to no satan a pamaakaran et manamaseseg ya idadalaw met labat.—1 Timoteo 5:1, 2.
12. Anton deskripsion so kaukolan a panbanikelan a kapeten na kaasawaan na mamatatken tan ministeryal ya ariripen?
12 Nibanbana met a legan ya idadatak iray kakaukolanen parad mamatatken tan ministeryal ya ariripen, walaan met na konseho si apostol Pablo parad kaasawaan na saramay nikokonsidera ed saratan a pribilihyo. Insulat to: “Ontan met na saray bibii mabinta ra komon, aliwa ran managpauges, madangka ra, matoor ira ed saray amin a bengatla.” (1 Timoteo 3:11) Baleg so nagawaan na asawan laki ed pakadampot na akulaw to ed satan a deskripsion.
Makasulatan ya Obligasyon Parad Asawan Bii
13, 14. Anggano say asawa na sakey a matatken so agkaparan Tasi, akin a sikato so nepeg a mansiansia ed sikato tan magmaliw a maong ya asawa?
13 Siempre, sayan simbawan initer ed kaasawaan na mamatatken odino ministeryal ya ariripen so mangipabitar a saratan a kaasawaan so dedikadon Kristianos met. Inkalapagan, onia so kipapasen lapud kakaukolanen ed Kristianos a mangasawa “dia ed linawa na Katawan lambengat.” (1 Corinto 7:39) Balet panon to no say agin laki so walaan lay asawan agmananisia sanen indedika toy bilay to ed si Jehova, odino say akulaw to so sinmuawi ed dalan ya agmet kasalanan na laki?
14 Sayan mismo so agmangamper ed sikato ed pagmaliw ton matatken. Nisay satan so mangikatunongan ed sikaton isian to so asawa to lapu labat ta agpareho iray sisiaen da. Insimbawa nen Pablo: “Asinger ka ed asawan bii? Agmo aanapen so kabulos mo.” (1 Corinto 7:27) Inyarum to ni: “No wala so siopaman ya agi a laki a wala so asawa to ya agmanisia, tan no linawa to so miamong ed sikato, agto komon kaindanen. Et no ontaynan so agmanisia, paulyan yo ya ontaynan; say agin laki odino agin bii andi ed sirum na inkaaripen no dia ed saraya a bengatla, balet say Dios tinawag to itayo ed kareenan. Ta panon so pakaamtam, O bii, no nilaban mo lagi asawam? Odino panon so pakaamtam, O laki, no nilaban mo lagi asawam?” (1 Corinto 7:12, 15, 16) Anggano say asawa to et aliwan Tasi, say sakey a matatken so nepeg a magmaliw a maong ya asawan laki.
15. Anto so insimbawa nen apostol Pedro ed Kristianon asawan lalaki, tan anto so nayarin pansumpalan no say sakey a matatken so apaneknekan a mapaulyan ya asawa?
15 Balanglan kapananisiaan odino andi so akulaw to, kaukolan a bidbiren na Kristianon matatken a nakakaukolan na asawa to so maaron atension to. Insulat nen apostol Pedro: “Sikayo lalaki ya asawa, miamong kayo ed asawa yo unong na igaganggan na kakabatan, igalang yo so bii, alwaran yo a singa mayumis a baso, tan unong a tomatawir met ira na grasya na bilay, pian saray pikakasi yo agnasebelan.” (1 Pedro 3:7) Say asawan laki a sigagalan agmaasikaso ed saray pankaukolan na akulaw to so mangiiyan ed kapeligroan ed personal a relasyon to’d si Jehova; satan so manamben ed iyaasinger to ed si Jehova a singa “sakey a lurem, pian anggapo so makalabas a pikakasi.” (Tagleey 3:44) Saya so sengegan na pakadiskualipika ton manserbi bilang Kristianon manangasikaso.
16. Anton manunan punto so ginawa nen Pablo, tan anto so nepeg a liknaan na mamatatken nipaakar ed saya?
16 Singa naimano la, say manunan belas na argumento nen Pablo et sano mangasawa so sakey a laki et itatalirak to la so sakey a sukat na kawayangan to sanen sikatoy balolaki ni ya angiyabuloy ed sikaton ‘panlingkoran so Katawan ya agnagirogiro.’ (1 Corinto 7:35) Ipapanengneng na report a walaray mamatatken ya aglawas balansi ed pankatunongan ed apuyanan iran salita nen Pablo. Diad pilalek dan sumpalen so iisipen dan nepeg a gawaen na maong a mamatatken, ompan nibaliwala daray obligasyon da bilang asawan laki. Arum so nairapan a mangipulisay na pribilihyo ed kongregasyon, anggano say pangawat ed satan so mapatnag a mangapekta ed espiritualidad na kaasawaan da. Panggagayagaan daray pribilihyo a katekep na panamaley, balet kasin sikaray mabulos a manumpal ed saray responsabilidad da a katekep na satan?
17. Anto so nagagawa ed pigaran kaasawaan a bibii, tan panon ya apaliisan komon iya?
17 Siempre, nakomendaan so seseg na sakey a matatken. Balet, kasin say sakey a Kristiano so balansin matatken no, diad panusumpal to ed saray obligasyon to ed kongregasyon et nibabaliwala toray Makasulatan a responsabilidad to ed akulaw to? Legan a kaliktan a suportaan iramay kabiangan na kongregasyon, panpagaan met na sakey a balansin matatken so nipaakar ed espiritualidad na asawa to. Arum a kaasawaan na mamatatken so nagmaliw a maletey ed espiritual, tan arum so makakaeksperiensia na ‘kageba’ ed espiritual. (1 Timoteo 1:19) Bangta say asawan bii so responsabli ed nepeg ton gawaen parad kilalaban to, diad arum a kaso et say problema ed espiritual so apaliisan komon no ‘atagano tan apabli’ na sakey a matatken so akulaw to, “a singa met si Kristo a pinabli to so iglesia.” (Efeso 5:28, 29) Pian naseguro, nepeg ya ‘alwaran da so inkasikaran dili tan ed amin a kasimpukokan.’ (Gawa 20:28) No sikaray walaay-asawa, lalaktipen na saya iray kaasawaan da.
‘Irap ed Laman’
18. Antoray pigaran aspeto na “kairapan” a nasasagmak na walaay asawan Kristianos, tan panon iyan mangapekta ed aktibidades na sakey a matatken?
18 Insulat met na apostol: “No sakey a marikit miasawa, agmakapankasalanan. Balet saraya wala naani irap da ed laman. Tan labay ko ya ilaban takayo.” (1 Corinto 7:28) Labay ya ipaliis nen Pablo iramay makayarin manumbok ed alimbawa to bilang balolaki manlapud saray kapagaan a seguradon niwala ed panamaley. Anggan ed saray andiay ananak a sanasawa, lalaktipen na sarayan kapagaan iray problema ed bunigas odino pinansyal ontan met ed Makasulatan iran responsabilidad ed saray matatken lan atateng na sakey a kapareha. (1 Timoteo 5:4, 8) Nepeg a say matatken so diad napanuliranan a paraan et arapen to irayan responsabilidad, tan no maminsan et mangapekta ed kimkimey to bilang sakey a Kristianon manangasikaso. Makapaliket ta maslak a mamatatken so maabig a makakasumpal ed saray responsabilidad da nampara ed pamilya tan ed kongregasyon.
19. Anto so labay ya ibaga nen Pablo sanen inkuanto: “Saray lalaki a walaan na asawa magmaliw ira a singa anggapo so asawa ra”?
19 Inyarum nen Pablo: “Say panaon apatikeyan. Ta pian manlapu ed natan, saray lalaki a walaan na asawa magmaliw ira a singa anggapo so asawa ra.” (1 Corinto 7:29) Siempre, nisesengeg ed nisulat to la ed sayan kapitulo ed saray taga-Corinto, mapatnag ya agto labay ya ibaga a saray walaay asawan Kristiano so diad sakey a dalan et mangibaliwa ed kaasawaan da. (1 Corinto 7:2, 3, 33) Impanengneng to so labay ton ibaga, sanen insulat to: “Tan saray managamil ed mundo agda komon aagamilen ya alabas; ta say ugali na sayan mundo nanaebas.” (1 Corinto 7:31) Mas ni natan nen say diad agew nen Pablo odino ed agew nen apostol Juan, ta “say mundo mangangga.” (1 Juan 2:15-17) Kanian, saray walaay asawan Kristiano a liknaen da a kaukolan so manggawa na pigaran sakripisyo diad pananumbok ed Kristo so agnikabkabiig a nisentro ed saray gayaga tan pribilihyo na panamaley.—1 Corinto 7:5.
Dilin-Managsakripisyon Asawan Bibii
20, 21. (a) Antoran panagsakripisyo so mabulos a gagawaen na dakel a kaasawaan a Kristianon bibii? (b) Anto so manepeg labat ya ilaloan na asawan bii ed masiken to, anggano sikato so sakey a matatken?
20 No panon a saray mamatatken so mansasakripisyo ta pian nagunggunaan so arum, dakel a kaasawaan na mamatatken so manbabanikel a nabalansi daray responsabilidad da ed loob na panamaley a walaay manunan intereses ed Panarian. Nilibon Kristianon bibii so maliket a mikokoopera pian nasumpal na kaasawaan da iray obligasyon da bilang manangasikaso. Inaro ira nen Jehova lapu ed saya, tan bebendisyonan to so maabig ya espiritun ipapanengneng da. (Filemon 25) Anggaman kuan, say asimbang a konseho nen Pablo so mangipapanengneng a say kaasawan na saray manangasikaso so manepeg labat a manilalo na makatunongan a panaon tan atension manlapud kaasawaan da. Makasulatan a susumpalen na walaay asawan mamatatken so pangiter na magenap a panaon ed kaasawaan da ta pian nabalansi daray responsabilidad da bilang asawan laki tan manangasikaso.
21 Balet panon to no nilikud ni ed pagmamaliw ya asawan laki et say sakey a Kristianon matatken et sakey ya ama? Saya so mangaarum na responsabilidad to tan mangilulukas ed sikato na kaaruman a lawak na panangasikaso, a singa nanengneng tayo ed ontumbok ya artikulo.
Bilang Repaso
◻ Antoran Makasulatan a katuaan so mangipapanengneng a saray Kristianon manangasikaso so nayarin walaay asawa?
◻ No say balolakin matatken et mangasawa, anto so nepeg a panpagaan to?
◻ Diad antoran dalan a say walaay asawan Kristiano so ‘mapaga ed saray kayarian na mundo’?
◻ Panon a nipanengneng na dakel a kaasawaan a bibii na saray manangasikaso so maabig ya espiritu na personal a panagsakripisyo?
[Litrato ed pahina 17]
Anggano sikato so okupado ed saray teokratikon aktibidad, kaukolan ya iter na matatken so maaron atension ed akulaw to