Iyaapasakey so Mata tan Puso ed Premyo
UNONG ED SALAYSAY NEN EDITH MICHAEL
Diad asasakbay na saray taon 1930, sikami manaayam ed asingger na St. Louis, Missouri, E.U.A., sanen sakey ed Tastasi nen Jehova so dinmalaw. Diad saman et say balaybayan so apultot, a nitekkiab iray amputin kawes nen Mommy ed pitek. Inawat toray libron inyopresi, ta pian onalis lay Tasi, tan inyan ed salansan tekep na impakalingwan ed satan.
PANAON iman na irap na bilay, tan si Daddy so andiay trabaho. Sakey ya agew tinepet to no wala so bengatlan nabasa ed abung. Sinaglawi ed saman nen Mommy so nipaakar ed saramay libro. Ginapoan ton binasa iratan, tan kabebekta et inkelyaw to: “Mi, saya so katuaan!”
“Oh, satan so relihyon a mangakuarta labat a singa met ed maslak niran relihyon,” inyebat to. Anggaman ontan, sikatoy pinaseseg nen Daddy ya onyurong a kaiba ton anapen iray kasulatan. Diad impanggawa ed saman et sikato met so akombensi. Kayari et ginapoan dan anapey Tastasi tan adiskobre ran sikaray mantitipon ed sakey ya aabangan a hall ya asingger ed sentro na St. Louis, sakey a hall ya uusaren met parad pansayawan tan arum niran pantitipon.
Intagar ak di Daddy tan Mommy—mantalora ak ed saman—tan aromog mi so hall, balet walay nagagawan pansasayaw. Akabatan ed saman nen Daddy no kapigan a nagagawa so miting, tan pinmawil kami nen wala la. Ginapoan min atendian met so sinimban panagaral na Biblia ya asingger ed panaayaman mi. Saman so gagawaen ed ayaman na biin inmunan dinmalaw ed sikami. “Akin ya agmo itagar iray anak mo met?” intepet to. Nababaingan si Nanay a mangibagan anggapoy sapatos da. Agnambayag et insalaysay to’d sikara, niiter iray sapatos, tan akila met lad sikami iray agagik ya inmatendi.
Naikdan si Nanay na pupulongan a teritorya ya asingger ed ayaman mi, tan ginapoan toy panagkabkaabungan a ministeryo. Akiulop ak, a manaamot-amot ed benegan to. Sakbay a naaralan toy manmaneho, sikami so manakar na ngalngalin sakey kilometro ta pian naabotan so bus a mangilugan ed sikami ed saray miting ed St. Louis. Anggano wala so yelo tan niebe, agmin balot sasaewen iray miting.
Nen 1934, si Mommy tan Daddy so abautismoan. Labay ko met la so manpabautismo, tan pipiliten koy Nanay anggad kinerew to ed mas matatken a Tasin pitongtongan ak. Tinepetan toak na dakel a tepet diad paraan a natalosan ko. Insan to’d satan imbaga ed atateng kon agak sebelan a nabautismoan; nayarin makaderal ed espiritual ya ibubulaslas ko. Kanian siak so abautismoan ed tinmubok a tiagew, sanen man-anemira ak labat.
Labalabay ko so bokletan Home and Happiness, a lanang a walad siak, ipapasen ni ingen itan ed dalem na danganan ko legan a nauugip ak. Aminpigan binasak, akikasi ak ed Nanay ya ibasa to itan ed siak, anggad nipatlep ko la. Say beneg to so walaan na litratoy ugaw a bii diad Paraiso a kaibay sakey a leon. Inkuan kon siak iman a bii. Saman a litrato so tinmulong ed siak pian iyapasakey so matak ed premyo na bilay diad balon mundo na Dios.
Mabaing ak a maong, balet anggan siak so manggiwgiw, lawas kon eebatan iray tepet ed Panagaral na Panag-Bantayan ed kongregasyon.
Makapaermen, lapud takot nen Daddy a naandiay trabaho ed pagmaliw a Tasi, kanian tinmunda lan akilimog ed Tastasi. Pati met ed agagik a lalaki.
Sigpot-Panaon a Ministeryo
Inabuloyan nen inak iray payunir, odino sigpot-panaon a ministro, ya iparada iray trailer ed solar mi, tan kayari na eskuela et siak so miiba ed sikara ed ministeryo. Ag-abayag et kinaliktan ko so manpayunir, balet aglabay nen Daddy iya, a sisiaen ton kaukolan ko ni malaglaem a sekular ya edukasyon. Diad kaunoran et akombensi nen Mommy ya abuloyan ak a manpayunir. Kanian nen Hunyo 1943, sanen siak so 14, ginapoan ko so sigpot-panaon a ministeryo. Pian makatulong ed gastos ed abung, nantrabaho ak a part-time, tan no mamisan siak so nantrabahon sigpot-panaon. Ingen naabot ko so binulan a kalat ya 150 oras diad kimey na panagpulong.
Ag-abayag aromog ko so partner kon payunir, si Dorothy Craden, a ginmapon nampayunir nen Enero 1943, sanen sikatoy 17. Sikato so debosyonadon Katoliko, balet kayari na anemiran bulan na panagaral na Biblia, sikato so abautismoan. Diad loob na dakel a taon et sikato so lapuan na panamaseseg tan biskeg parad say siak, ontan met ed siak ed sikato. Sikami nagmaliw a singa sanagi.
Manlapud 1945, sikami nampayunir ed ankelag iran baley diad Missouri ya anggapo ni kongregasyon diman. Diad Bowling Green nilinisan mi so panmimitingan. Insan sinmabi Nanay tan tinulongan to kami. Insan mi dinalaw ya amin so ayaman diad baley ed kada simba tan inimbitaan so totoo ed publikon paliwawa ya inimbitaan mi taga St. Louis ya agagin lalakin manpaliwawa ed Bowling Green. Walaan kami na onaatendi ed bilang na 40 tan 50 a sinimba. Diad saginonor ginawa met itan ed Louisiana, ya inabangan mi so Masonic temple. Pian nakobrian so ibayar ed saray hall, angiyan kami na saray panagkontribusyonan, tan kada simba et nababayaran miray gagastosen.
Insan linma kami ed Mexico, Missouri, ya inabangan mi sakey a kuarto. Inapiger mi pian nausar na melag a kongregasyon diman. Say bilding et walaan na kaabay iran kuarto a panaayaman mi. Tinmulong kami met ed impangiyareglo na publiko iran paliwawan ginawa ed Mexico. Insan linma kami ed kabisera na estado, Jefferson City, a ditan et kada kabuasan ed lawas ya akitongtong kami ed opisyales na gobierno ed saray opisina ra. Nanayam kami ed tagey a kuarto na Kingdom Hall a kaibay Stella Willie, a singa pinagkaina mi.
Manlapu diman sikamin talo so linma ed saray baley na Festus tan Syudad Crystal, a nanasinggeran. Nanayam kami ed inapiger a poultry ya asingger ed abung na interesadon pamilya. Lapud anggapoy bautismadon lalaki, sikami angidaulo ed amin a miting. Parad part-time a trabaho, nanlako kami na saray panag-ates. Anggapoy nayarian mi no nipaakar ed materyal. Diad tua, agmi nayarian ni ingen a pasuelasan iray sapatos mi, kanian kada kabuasan et ikdan mi na balon karton, tan nilabilabin ipepesak mi alenleneg ya aysing mi.
Asasakbay nen 1948, sanen siak so 19, sikami nen Dorothy so akaawat na imbitasyon ed koma 12 klase na Watchtower Bible School of Gilead parad saray misionero. Kayari limay-bulan a kurso, saray sanlasus ya estudyante so nanggraduar nen Pebrero 6, 1949. Maliket a tuloy iman a panaon. Saray ateng ko so inmalis ed California, tan si Nanay so sinmabi diman pian makaatendi.
Tuloy ed Asainmin Mi
Duamplo tan walo so nanggraduar a niasian ed Italya—anemira, pati sikami nen Dorothy, ed syudad na Milan. Nen Marso 4, 1949, tinaynan mi so New York diad inlugan ed barko na Italya a Vulcania. Say biahe so 11 agew, tan say maraluyon a dayat so nanggawa ed sikamin nanaelew. Si Brother Benanti so angabet ed sikami ed daungan na Genoa tan inibaan to kami ed Milan a nantren.
Sanen akasabi kami ed panmisioneron ayaman diad Milan, aromog min walaray rosas ya inyan na malangwer ya Italyana ed kada kuarto mi. Pigaran taon ed saginonor sayan bii, si Maria Merafina, so nan-Gilead met, pinmawil ed Italya, tan sikamin dua so saniba a nanlingkor ed panmisioneron ayaman!
Kaimbuasan na insabi mi ed Milan, ninmengneng kami ed bintana na kasilyas. Diad beneg na abung et wadman so abomban apartment. Sakey a managbomban Amerikano so aksidentin akapangipelag na bomba ya anigway ed amin a 80 pamilyan manaayam diman. Sananey ni, sakey a pagawaan a puntirya komon na bomba so amintis tan imbes say abomba et eskuelaan ya anigway na 500 ugugaw. Kanian kabusol na totoo iray Amerikano.
Aglabay na totoo iray bakal. Dakel so nankuan a no onggapo so sakey nin bakal, agla ra onla ed pakaamotay bomba noagta mansiansia la ra ed abung tan manbitkel la diman diad pakasamalan la. Impaseguro mi ed sikara a wadman kami pian irepresenta, aliwan say Estados Unidos odino arum niran gaway-toon gobierno, noagta say Panarian na Dios, a panganggaen na satan so amin a bakal tan panirap ya itatarok na saratan.
Diad baleg a syudad na Milan, say saksakey a kongregasyon na ngalngali 20 odino masulok ni so mantitipon ed pan-misioneron ayaman. Anggapo ni agawan panagpulong ed saray teritorya ed saman, kanian ginapoan mi nantasi ed baleg ya apartment a bilding. Diad inmunan puerta, akabat mi si Mr. Giandinotti, a labay ton taynan na akulaw to so simbaan, kanian inawat to so sakey ed saray palapagan mi. Si Mrs. Giandinotti so sakey a masimoon a bii, a dakel so tepet to. “Panliketan ko no naaralan yo so Italyano,” inkuanto, “diad ontan et nabangatan yoak nipaakar ed Biblia.”
Saray gubida na apartment da so atagey tan say silew so makuyep, kanian itapew mi yurongan ed lamisaan no labi pian maliwawa et nabasay Biblia. “No manaral ak na Biblia ed sikayo,” intepet to, “makaonla ak ta ni ed simbaan?” Imabaga mi ed sikato a walad sikato itan. Sikato so mimisa ed kabuasan na Simba tan mimiting ed sikami ed ngarem. Ag-abayag et sakey ya agew et inkuanton, “Agak la mimisa.”
“Akin?” intepet mi.
“Lapud ag-ibabangat na simbaan so Biblia, tan aromog ko so katuaan diad pangiyaaral yo na Biblia ed siak.” Sikato so abautismoan tan angiyaral ed dakel a bibiin inagew-agew a mimimisa. Diad saginonor et imbaga to’d sikami a no imbaga mi ed sikaton agla mimisa, ompan intunda toy panaral tan anganko et agton balot naaralan so katuaan.
Balo Iran Asainmin
Sinmabi panaon sikami nen Dorothy, a kaibay apatira niran misionero, so niasain ed syudad na Italya a Trieste, a datin inokupaan na saray trupa na Britanya tan Amerika. Wala lambengat so manga samploran Tastasi ed saman, balet dinmakel iyan bilang. Nampulong kami ed Trieste ed loob na taloy taon, tan sanen inmalis kami, walay 40 manangipalapag na Panarian, 10 ed sikara so payunir.
Say tinmumbok ya asainmin mi et diad syudad na Verona, ya anggapo ditan so kongregasyon. Balet sanen say simbaan so anesdes ed sekular iran autoridad, sikami apilitan ya onalis. Sikami nen Dorothy so niasain ed Roma. Diman et angupa kami na kuarton wala lay mubles to, tan kinimeyan miray teritoryan asingger ed Vatican. Legan a wadman kami linma si Dorothy ed Lebanon pian miasawa ed si John Chimiklis. Sikami saniba ed loob na ngalngali 12 taon, tan talagan makakailiw ak ed sikato.
Nen 1955 sakey a balon pan-misioneron ayaman ed sananey a kabiangan na Roma so alukasan ed kalsadan tatawagen a Balon Dalan ya Apian. Sakey ed apatiran manaayam diman et si Maria Merafina, say biin angiyan na rosas ed kuarto mi ed samay labin insabi mi ed Milan. Aporma so balon kongregasyon ed sayan lugar na syudad. Kayari na internasyonal a kombension ed Roma ed saman a tiagew, siak so apribilihyoan ya onatendi ed kombension diad Nuremberg, Alemanya. Alay liket so pakapiabet ed saramay nansungdo ed onmanlan panamasegsegang ed silong na uley nen Hitler!
Impawil ed Amerika
Nen 1956, lapud problema ed bunigas, pinmawil ak ed Estados Unidos lapud sakit. Balet agkon balot insuawi so matak ed premyo na panaglingkor ed si Jehova natan tan ed agmangangga diad balon mundo to. Implanok so ompawil ed Italya. Balet, akabat ko si Orville Michael, a manlilingkor ed sankamundoan a hedkuarter na Tastasi nen Jehova ed Brooklyn, New York. Sikami nankasal kayari na internasyonal a kombension ed New York City nen 1958.
Kayarin tuloy na satan inmalis kami ed Front Royal, Virginia, a nanggayaan mi nanlingkor diman ed sakey a melag a kongregasyon. Sikami nanayam ed sakey a melag ya apartment ed beneg na Kingdom Hall. Diad kaunoran, nen Marso 1960 et kapilitan so ipawil ed Brooklyn lapud anapay panagbilay ta pian bayaran iray babayaran mi. Nantrabaho kami ed labi pian linisay nanduruman bangko ta pian makapansiansia kami ed sigpot-panaon a serbisyo.
Legan a wala kami ed Brooklyn, inatey si tatay ko, tan say katulangan kon bii so naataki. Kanian deniside mi onalis ed Oregon ta pian asingger ed kainaan mi. Akaromog kamin dua na part-time a trabaho tan akapantultuloy kami ed panagpayunir mi diman. Diad luglug na 1964, sikami tan kaiba iray kainaan mi so linmugan a bineltang so bansa pian atendian so tinaon a miting na Watch Tower Bible and Tract Society ed Pittsburgh, Pennsylvania.
Legan na panpapasyar mi ed Rhode Island, pinaseseg kami na manangasikaso na sirkito, si Arlen Meier, tan say akulaw to ya onalis ed kabisera na estado, Providence, a babaleg so pankaukolan na dakel nin manangipalapag na Panarian. Pinaseseg kami na kainaan min awaten iyan balon asainmin, kanian diad impawil mi ed Oregon, inlako mi so maslak ed kagawaan mi ed abung tan inmalis.
Gilead School Lamet
Legan na tiagew na 1965, inatendian mi so sakey a kombension diad Yankee Estadyum. Diman kamin nan-aplay parad Gilead School bilang sanasawa. Sakey bulan ed saginonor, asurprisa kami ed pakaawat na aplikasyon parad Gilead, a kaukolan ya ipawit ed loob na 30 agew. Mapaga ak ed iyarawi ed bansa ta makapuy so bunigas nen Nanay. Balet pinaseseg toak: “Pirmaan mo iratan ya aplikasyon. Antam kaukolan mon lawas awaten so antokaman a pribilihyon serbisyon iyoopresi nen Jehova!”
Agawa iman. Kinompleto mi iray aplikasyon tan impawit iratan. Agaylan surprisa so impaka-imbita mi ed koma-42 klase, a ginmapo nen Abril 25, 1966! Say Gilead School so wala nensaman ed Brooklyn, New York. Ag-onkulang ed limaran bulan ed saginonor, 106 ed sikami so nansumpal nen Setyembre 11, 1966.
Niasain ed Argentina
Duaran agew kayari impanggraduar, sikami amaarap la ed Argentina ed Peruvian Airlines. Diad insabi mi ed Buenos Aires, say manangasikaso na sanga, si Charles Eisenhower, so angabet ed sikami ed airport. Tinulongan to kami ed customs tan insan to kami intagar ed sanga. Walaan kami labat na sakey ya agew pian manwalwal tan manpirmi; insan ginmapo ed satan so impanaral mi Español. Nanaral kami Español ed loob na 11 oras ed kada agew ed inmunan bulan. Say onkomaduan bulan et inaral mi so lenguahe ed loob na apatiran oras ed sakey agew tan ginapaon mi mibiang ed lawak a ministeryo.
Wala kami ed Buenos Aires ed loob na limaran bulan tan insan niasain kami ed Rosario, sakey a baleg a syudad a ngalngali apatiran oras a manpaamianen diad panamegley na tren. Kayari impanlingkor diman ed loob na 15 bulan, sikami inbaki a manpaamianen ni ed Santiago del Estero, sakey a syudad ed ampetang a disierton probinsya. Legan a wadman kami, nen Enero 1973, inatey si nanay ko. Agko apinengnengan ed loob la na apatiran taon. Say tinmulong ed siak ed ermen ko et say seguradon ilalo na kioli ontan met ed pikakabat a manlilingkor ak ed pasen a panliketan nen Nanay.—Juan 5:28, 29; Gawa 24:15.
Saray taga-Santiago de Estero so makaaro, tan mainomay ya igapoy panagaral na Biblia. Sanen sinmabi kami nen 1968, walay ngalngali 20 odino 30 onaatendi ed miting, balet waloran taon ed saginonor wala lay masulok a sanlasus ed kongregasyon mi. Niarum ni, walay duaran balon kongregasyon ed baetan na 25 ya anggad 50 manangipalapag ed kabangibang iran baley.
Pinmawil Lamet ed Amerika
Lapud problema ed bunigas, nen 1976 sikami niasain lamet ya ompawil ed Estados Unidos bilang espisyal pioneer—ed Fayetteville, North Carolina. Dakel diman so mansasalitay Español a totoon nanlapud Central tan South America, the Dominican Republic, Puerto Rico, tan anggan diad España. Dakel so iyaaralan mi na Biblia, tan asabin nigapo so kongregasyon ya Español. Ngalngali waloy taon kami ed saman ya asainmin.
Anggaman ontan, kaukolan mi so mas makaasingger ed say katulangan kon bii, a maedad la tan agla makayari. Sikato so manaayam ed Portland, Oregon, kanian inawat mi so balon asainmin ed Español a kongregasyon ed Vancouver, Washington, ya agtanton arawi manlapud Portland. Say kongregasyon so melag ni diad insabi mi diman nen Disyembre 1983, balet dakel so anengneng min balo niran inmaatendi ed miting.
Nen Hunyo 1996, akompletok so 53 taon na sigpot-panaon a serbisyo, tan say masiken ko akompleto to lay 55 taon nen Enero 1, 1996. Legan na saraman a dakel a taon, walaan ak na pribilihyon tinmulong ed nilasus a kinmamang ed pikakabat ed katuaan na Salitay Dios tan mangidedika na bilay da ed si Jehova. Dakel ed saraya natan so manlilingkor bilang mamatatken tan sigpot panaon a ministros.
No maminsan et natetepetan ak no kasin panpirawatan koy pakawalaan na ananak. Say katuaan et nabebendisyonan ak nen Jehova na dakel ya espiritual ya ananak tan apo. On, say bilay ko so makabaliksan tan makatumang ed serbisyo ed si Jehova. Nisiglaot koy inkasiak ed marikit nen Jefte, ya inusar toy bilay to ed serbisyo ed templo tan agbalot nananak lapud baleg a pribilihyo na serbisyo to.—Uko-ukom 11:38-40.
Nanonotan ko ni impangidedikak ed si Jehova sanen siak so melag ni. Say litrato na Paraiso so ontan kalinew ed kanonotan ko natan a singa ed saman a panaon. Saray matak tan pusok so siansian akapuntirya ed premyo ya anggapoy anggaan a bilay diad balon mundo na Dios. On, say pilalek kon malingkor ed si Jehova, so aliwan diad 50 taon labat, noagta maando—ed silong na uley na Panarian to.
[Litrato ed pahina 23]
Si Dorothy Craden, akatapew iray lima to ed takeb ko, tan kaparan payunir nen 1943
[Litrato ed pahina 23]
Diad Roma, Italya, kaiba iray kaparan misionero nen 1953
[Litrato ed pahina 25]
Kaibay masiken ko