“Mankimey, Aliwan Parad Tagano a Naderal”

UNONG ED SALAYSAY NEN DAVID LUNSTRUM

Sikamin sanagi di Elwood so akaalagey ed andamyo a say tagey to et 9 metro, legan a pipintaan so balon karatula ed bilding a factory na Watchtower. Masulok ya 40 taon la so apalabas, wadman ni iman, a mamapaseseg: “BASAEN SO SALITA NA DIOS SAY MASANTON BIBLIA YA INAGEW-AGEW.” Kada simba, nilibon totoo so makakanengneng ed sayan karatula legan na ibabasil da ed bantog a Brooklyn Bridge.

DIAD sankaugawan a memoryak et wadtan so agew a panagpesak na saray kawes na pamilya. Ala-singko labat na kabuasan, abangon lay Nanay, tan manpepesak parad baleg a pamilya mi, tan si Tatay met so manpaparaan la pian onloob ed trabaho. Sikara lamet so walaan na ampetang a pantaloan, ya ipipilit nen Tatay a say too et niwala lapud resulta na ebolusyon ed loob na minilyon a taon, tan mangaaon met si Nanay manlapud Biblia pian paneknekan a saray totoo et direktan pinalsa na Dios.

Anggaman pitoy taon ak lambengat ed saman, amoriak a walad si Nanay so katuaan. Anggaman inarok si Tatay, nanenengneng kon say sisiaen to so agmakapangiter na ilalo parad arapen. Alay gayaga komon nen Nanay a naamtaan a kalabas na dakel a taon et duara ed ananak ton lalaki so angipinta ed sakey a karatulan mamaseseg ed totoo pian basaen so Biblia ra, say libron ontanlan inad-aro to!

Pero aliwan sustoy inkaalasir na istoryak. Panon kon awalaan na onman a pribilihyo? Kaukolan kon pawilen so taon 1906, taloy taon sakbay na inkianak ko.

Say Matoor ya Alimbawa nen Nanay

Kapkapankasal ed saman di Nanay tan Tatay tan manaayam ira ed sakey a tolda ed Arizona. Sakey ya Estudyante na Biblia, a tawag ed saman ed Tastasi nen Jehova, so dinmalaw tan angiyopresi ed si Nanay na serye na saray libron insulat nen Charles Taze Russell, ya atituloan na Studies in the Scriptures. Binasa to iraya a sanlabi tan tampol ya atalosan ton saya so katuaan ya aanapen to. Agto la naalagar si Tatay manlapud panaanap na trabaho.

Si Tatay met so agnaliliketan ed ibabangat na saray simbaan, kanian wala so panaon ya inawat torayan katuaan ed Biblia. Balet, ag-abayag et tinumbok to so labay to a siseseseg tan amairap ni ingen itan ed si Nanay. Ingen, agtinmunda si Nanay a mangasikaso ed pisikal ontan met ed espiritual a pankaukolan na ananak to.

Agkon balot nalingwanan so ilalasur a kada labi nen Nanay, kayari pantrabaho ton sanagew et ibasa toy sakey a kabiangan na Biblia ed sikami odino inabang to’d sikami pigaran importantin espiritual a bengatla. Makuli met si Tatay, tan legay ibabaleg mi, imbangat toak ed anapan a panagpinta. On, imbangat ak nen Tatay a mantrabaho, balet si Nanay so nambangat ed siak a mankimey, unong ed bilin nen Jesus, parad ‘taganon agnaderal.’​—Juan 6:27.

Diad kaunoran et nanayam so pamilya mi ed melag a baley na Ellensburg ed estado na Washington, ngalngali 180 kilometro ed bukig na Seattle. Sanen sikami ya ugugaw so ginmapon onatendi ed saray miting na saray Estudyante na Biblia a kaiba si Nanay, nandaragup kami ed saray pribadon ayaman. Amin a lalaki so tinmaynan ed grupo mi ed panagaral sanen nidanet so pankaukolan a mibiang ed panagkabkaabungan a ministeryo. Balet agbalot kinmesay si Nanay. Nipasepsep to ed siak so lawas panmatalek ed panangiwanwan na organisasyon nen Jehova.

Kaunoran et si Nanay tan Tatay so awalaan na siameran anak. Nianak ak nen Oktubre 1, 1909, say komatlon anak da. Ami-amin et anemira ed sikami so angalig ed maabig ya alimbawa nen Nanay tan nagmaliw a maseseg a Tasi nen Jehova.

Dedikasyon tan Bautismo

Sanen wala ak ed kaunoran a taon na inkatin-edyer, ginawak so dedikasyon ko ed si Jehova, tan insimbolok iya diad bautismo ed danum nen 1927. Say bautismo so agawa ed Seattle ed sakey a daan a bilding a datin simbaan na Baptist. Maliket ak ed impangekal da ed datin utok na tore. Inulop da kamin paleksab ed pool a walad silongan a ditan et impaisulong da ed sikami andukey iran kawes ya andeket. A singano sikami onla ed sakey a ponpon.

Pinmawil ak ed Seattle kayari na pigaran bulan, tan naeksperiensiak dia so inmunan puerta-ed-puertan panagtasi. Samay mangidadaulo so nankuan ed siak, “Mankimey ka ed sayan direksion a paliber ed bloke, tan mankimey ak ed biek pian sikatay manabet.” Anggaman mannerbiyos ak, akapangipalima ak na duaran set na saray bokleta ed sakey a maomaong a bii. Nantultuloy ak ed puerta-ed-puertan ministeryo sanen pinmawil ak ed Ellensburg, tan natan, ngalngali 70 taon lay linmabas, satan a panaglingkor so sakey nin baleg a gayaga parad say siak.

Panaglingkor ed Sankamundoan a Hedkuarter

Ag-abayag kayari to, sakey a lakin nanlingkor ed Brooklyn Bethel, say sankamundoan a hedkuarter na Watch Tower Society, so amaseseg ed siak a manboluntaryo diman. Ag-abayag kayari tongtongan mi, sakey a paimano so pinmaway ed magasin a Watchtower a mangipapaamta a mankaukolan na tulong so Bethel. Kanian nan-aplay ak. Agkon balot nalingwanan so gayagak sanen naawat ko so abison manreport ed Bethel diad Brooklyn, New York, nen Marso 10, 1930. Kanian ginmapo ed satan so sigpot-panaon a karerak ed pankimey nipaakar ed ‘taganon agnaderal.’

Nayarin isipen na sakey a lapud eksperiensiak bilang pintor, siak so pabtangan a manpinta. Imbes, say inmunan trabahok et say pankimey ed stitching machine ed factory. Anggaman saya so makapasawan trabaho, nanliketan ko iyan trabaho ed loob na masulok ya anemiran taon. Say baleg a rotary press a pinabpablin tatawagen a the old battleship so mamapawala na saray bokletan nipapasabi ed leksab diad panamegley na conveyer belt. Panliliketan mi pakanengneng no nadait miray bokleta diad kapeles na pakakawat mi ed saraman manlapud battleship.

Kayari et nantrabaho ak ed pigaran departamento pati diad panaggawa na saray ponograpo. Inusar mi irayan makina pian patogtogen iray niplakan mensahe na Biblia ed saray puerta na saray unabong. Sakey a ponograpo so dinisenyo tan ginawa na saray boluntaryo ed departamento mi. Sayan ponograpo so aglambengat panpatogtogan na niplaka iran mensahe noagta walaan met na nikadkaduman kargaan parad saray bokleta tan anganko parad sandwich. Apribilihyoan ak ya ipanengneng so panangusar ed sayan balon kagawaan ed sakey a kombension ed Detroit, Michigan, nen 1940.

Anggaman ontan, mamoporma kami na sakey a magmaong a makina. Manggagawa kami met na importanti iran espiritual a pananguman. Singa bilang, datin say Tastasi nen Jehova so mansusulong na alpiler a walaay krus tan korona. Balet diad saginonor et atalosan min si Jesus so inatey ed sakey a diretson kiew, aliwan ed krus. (Gawa 5:30) Kanian intunda la so panagsulong na sarayan alpiler. Pribilihyok so angekal na saray kawit manlapud saray alpiler. Kayari et tinunaw tan inlako so balitok.

Anggaman sikami okupado ed sakey ya iskedyul na limara tan kapalduan agew a trabaho ed sakey simba, mibibiang kami ed Kristianon ministeryo ed saray sampot-simba. Sakey ya agew, 16 ed sikami so inerel tan inkulong ed Brooklyn. Akin? Bueno, diad saraman ya agew et ipapasen mi ya amin a relihyon so mipara’d palson relihyon. Kanian sikami angawit na saray karatulan pakabasaan ed sakey a basil a “Religion Is a Snare and a Racket” tan diad biek et “Serve God and Christ the King.” Lapud panangawit na sarayan karatula, sikami so nikulong, balet say nampiyansa ed sikami et si Hayden Covington, say abogado na Watch Tower Society. Diad saman a panaon et dakel a kaso nipaakar ed kawayangan na panagdayew so indepensa ed Korte Suprema na Estados Unidos, tan panlikliketan so pakakar ed Bethel tan direktan narengelan iray report nipaakar ed saray impanalo tayo.

Diad kaunoran et apabtangan ak ed saray trabaho a diman et nausar so eksperiensiak a manpinta. Diad Staten Island, sakey ed limaran distrito na New York City, et wadman so istasyon tayo na radyon WBBR. Say katagey na saray tore ed istasyon na radyo so inmabot ed masulok a 60 metro, tan saraya so walaay taloran set na saray banteng ya alambre. Akayurong ak ed sakey a tablan walaay dukey a taloran piye tan lapar a waloran pulgada legan ya iyaatagey ak na sakey a katrabahoan. Legan ya akayurong ed sakey a melag a yurongan ya onman kaatagey, pipintaan ko so banteng ya alambre tan saray tore. Say pigara so nantepet ed siak no agkami mabetbet a manpipikasi legan a mantratrabaho diman!

Sakey a trabaho ed tiagew ya agkon balot nalingwanan et say panaglinis na saray bintana tan panagpinta ed saray hamba na bintana ed bilding na factory. Bakasyon ed tiagew so tawag mi ed saman. Uusaren mi iray kiew na andamyo tan diad panamegley na block and tackle, niyaatagey tan niyaabeba mi so inkasikami ed waloran-gradon bilding.

Sakey a Masuportan Pamilya

Inatey so amak nen 1932, tan nononoten ko no kasin nepeg ak ya onsempet tan tulongan ya asikasoen si Nanay. Kanian sakey ya agew sakbay na ugto, angiyan ak na sakey a melag a sulat ed bandad kabisera na lamisaan a dimay yurongan nen Brother Rutherford, say presidente na Society. Diad saman a sulat et kinerew kon mantongtong kami. Sanen naamtaan to so kapagaan tan nalmoan a walaan ak na agagin manaayam ni ed ayaman mi, intepet to, “Labay mo ta so mansiansia ed Bethel tan gawaen so kimey na Katawan?”

“Siempre labay ko,” so ebat ko.

Kanian insuheri ton sulatan ko si Nanay pian amtaen no miabobon ed desisyon kon mansiansia diman. Onman so ginawak, tan sikato met so nansulat a mangibabalikas na sigpot ya iyaabobon to ed desisyon ko. Peteg ya inapresyak so panangasi tan simbawa nen Brother Rutherford.

Diad dakel a taon ko ed Bethel, regular ak a mansusulat ed pamilyak tan papabiskegen ira a manlingkor ed si Jehova, a singa ed panamabiskeg nen Nanay ed siak. Inatey si Nanay nen Hulyo 1937. Agaylan sikatoy sakey ya inspirasyon ed pamilya mi! Say mas panguloan lambengat ya agagik a di Paul tan Esther, tan say yogtan kon si Lois so agnagmaliw a Tasi. Anggaman ontan, si Paul so miaabobon ed kimey tayo tan angiter na sakey a loten pinaalageyan mi na inmunan Kingdom Hall mi.

Nen 1936 et nagmaliw a sakey a payunir, odino sigpot-panaon a managpulong, so agik a si Eva. Diad saman met lanlamang a taon et akiasawa ed si Ralph Thomas, tan nen 1939 et apabtangan ira ed kimey a panagbiahe pian manlingkor ed saray kongregasyon na Tastasi nen Jehova. Ag-abayag et inmalis ira ed Mexico, ditan et angusar ira na 25 taon ed itulong ed kimey a nipaakar ed Panarian.

Nen 1939 et nampayunir met iray agagik a di Alice tan Frances. Talagan baleg a gayaga so pakanengneng ed si Alice ed sakey a departamento ed kombension ed St. Louis nen 1941 legan ya idedemostra toy panangusar ed kagawaan a ponograpo a tinmulong ak ed impanggawa ed satan! Anggaman kaukolan ya itunda nen Alice so panagpayunir to lapud saray responsabilidad ed pamilya, diad interamenti et akausar na masulok ya 40 taon ed sigpot-panaon a ministeryo. Si Frances so nanaral ed Watchtower Bible School of Gilead nen 1944 tan nanlingkor bilang misionera ed Puerto Rico ed sakey a peryodo na panaon.

Sikara di Joel tan Elwood, say duaran sankayogtanan ed pamilya, so nampayunir ed Montana ed asasakbay na dekada na 1940. Si Joel so nansiansian sakey a matoor a Tasi tan natan et manlilingkor bilang sakey a ministeryal ya aripen. Si Elwood so akaibak ed Bethel nen 1944, ya angitarok ed siak na gayaga. Anggapo ni limay taon to sanen inmalis ak ed sikami. Singa ed asaglawi la, saniba kamin nanpinta ed karatula na bilding na factory, “Basaen so Salita na Dios say Masanton Biblia ya Inagew-agew.” Mabetbet kon inumameng no pigaran totoo so akanengneng ed sayan karatula ed loob na dakel a taon ya apaseseg a manbasa ed Biblia ra.

Nanlingkor si Elwood ed Bethel anggad nen 1956 sanen inasawa to si Emma Flyte. Diad loob na dakel a taon et walad sigpot-panaon a serbisyo si Elwood tan Emma, a walay panaon met a nanlingkor ed Kenya, Aprika, ontan met ed Espanya. Si Elwood so nansakit na kanser tan inatey ed Espanya nen 1978. Si Emma so manpapayunir ni ed Espanya anggad kaplesan.

Panangasawa tan Pamilya

Nen Setyembre 1953, tinaynan koy Bethel pian asawaen si Alice Rivera, sakey a payunir ed Brooklyn Center Congregation ya aatendian ko. Impaamtak ed si Alice a siak so walaan na mangatatawen ya ilalo, balet interesado nin siansia a mikasal ed siak.​—Filipos 3:14.

Kayari 23 taon ya impanayam ed Bethel, sakey a baleg a pananguman so pantrabaho ed sekular bilang sakey a pintor pian nalegpet so panagpayunir mi nen Alice. Si Alice so naynay a matulong, anggan sanen kaukolan a sikatoy ontunda ed panagpayunir lapud sakit. Nen 1954 nianak so panguloan mi. Nagmaliw a mairap so impananak to, anggaman maong met so kipapasen na anak min si John. Dakel a dala so abawas ed si Alice ed operasyon a cesarian ya agla maniilalo iray doktor a sikatoy manbilay. Walay panaon ya agda nalikas so pulso to. Anggaman ontan et aliktaran to iman a labi tan diad kaunoran et pinmawil so bunigas to.

Kayari na pigaran taon, sanen inatey so tatay nen Alice, inmalis kami ni ed bandad man na Long Island pian nakaulop so ina to. Lapud anggapoy kotse mi, siak so manaakar odino onlulugan ed bus tan subway. Diad ontan et nituloy koy panagpayunir tan panustinik ed pamilyak. Antokaman iran sakripisyo so apalumbasan na gayaga ed sigpot-panaon a ministeryo. Say itulong ed totoo​—a singa si Joe Natale, ya angipulisay ed marakep a karera ed baseball pian magmaliw a sakey a Tasi​—so sakey labat ed dakel a bendisyon.

Nen 1967, lapud ompapalalo iran kipapasen ed New York, denesidek ya awiten ira di Alice tan John ed baley kon Ellensburg pian diman kami manayam. Natan et naliliketan ak ed pakanengneng ed dakel ya apo tan apo ed pueg na inak a mibibiang ed sigpot-panaon a ministeryo. Say pigara so manlilingkor ni ingen ed Bethel. Si John tan say akulaw to tan saray anak da so sigpot met a matoor ed panaglingkor ed si Jehova.

Makapaermen, inatey so inad-aron akulaw ko, si Alice, nen 1989. Say pansiansian okupado ed sigpot-panaon a ministeryo so akatulong ed siak a sungdoan so impakaandi. Sikamin sanagi di Alice, so sanulop a naliliketan ed panagpayunir mi. Agaylan liket so pakapanayam lamet ed silong na saksakey ya atep tan magmaliw ya okupado ed sayan importantin kimey!

Diad subol na 1994, binisitak so Bethel ed sankaunaan a pankanawnawa ed loob na 25 taon. Agaylan baleg a gayaga so pakanengneng ed dakel ya akaibak diman a ngalngali 40 taon lay apalabas! Sanen linma ak ed Bethel nen 1930, say pamilya so manbilang lambengat na 250, balet natan saray kaiba ed pamilyan Bethel ed Brooklyn so onaabot la ed 3,500!

Susustinien na Espiritual a Tagano

Mabetbet kada kabuasan et manaakar ak ed gilig na Yakima River ya asingger ed ayaman mi. Manlapu diman et nanenengneng ko so abalbaleg, asakobay-nieben toktok na Mount Rainier a say tagey to et masulok a 4,300 a metro. Daakan so bilay-katakelan. No maminsan et makakanengneng ak na ulsa, tan no maminsan et makakanengneng ak ni ingen na sakey ya elk.

Sarayan mareen a panaon na panbukbukor so mangiiter ed siak na pankanawnawa pian dalepdepen so makapakelaw iran probisyon nen Jehova. Manpipikasi ak nipaakar ed biskeg a makapantultuloy ed matoor a panaglingkor ed Dios tayo, si Jehova. Labalabay ko met so mankansion legan a manaakar, lalo la ed kansion a “Making Jehovah’s Heart Glad,” a saray salita to et mangibabagan: “O Dios, siak so ontumbok; Kimey moy sumpalen. Magmaliw kamin kabiangan, pusom so paligsaen.”

Maliket ak ta pinilik so kimey ed pamaliket ed puso nen Jehova. Manpikasi ak a nitultuloy ko komon iyan kimey anggad nagamoran ko so nisipan a tumang ed tawen. Pilalek kon diad panamegley na sayan salaysay et napakiwas so arum ya usaren met so bilay da ed ‘pankimey ed taganon agnaderal.’​—Juan 6:27.

[Saray litrato ed pahina 23]

Si Elwood legan a mamipinta ed karatulan “BASAEN SO SALITA NA DIOS SAY MASANTON BIBLIA YA INAGEW-AGEW”

[Litrato ed pahina 24]

Kaiba ira di Grant Suiter tan John Kurzen, ya ipapanengneng so balon ponograpo ed kombension nen 1940

[Litrato ed pahina 25]

Nen 1944 sikamiran walad katuaan so walad sigpot-panaon a ministeryo: David, Alice, Joel, Eva, Elwood, tan Frances

[Litrato ed pahina 25]

Saray agagik a manbibilay manlapud kawigi: Alice, Eva, Joel, David, tan Frances