Saray Platan Mangaakbibit ed Ngaran na Dios

NENGNENGEN a maong iray platan pilak a nanengneng dia. Saratan so impagawa na monarkan Aleman a si Wilhelm V legan na uley to manlapud 1627 ya anggad 1637. Diad saman et peles a nagagawa ed sentral Europa so Thirty Years’ War, panbabakal ed baetan na Saray Katoliko tan Protestanti. Akidapag si Wilhelm V ed pankaabigay Protestanti. Pian nakapet so baleg a gastos ed satan a panlalaban, inala ton amin so pilak to tan nanggawa na saray plata manlapud saya.

Makapainteres, saray ilustrasyon ed dakel a plata so mangireretrato ed banwa a linmiber ed ngaran na Dios, Jehova, diad pormay Hebreon Tetragrammaton. Wala met so kiew a palma, a mangipapanengneng na biskeg. Kabaliksan na saya a say kiew, anggaman pinekewet la na dagem, so mansiasiansian agnaputer lapud pananalimbeng na Dios. Say inskripsyon ed Latin a walad plata so mankarga na ngaran a Jehova tan mangibabalikas na talek ed mananalimbeng a panangasikaso to.

Imbes ya onkerew na salimbeng na Dios, say ontan a panangusar ed ngaran na Dios so talagan kaapaan, ta agmidadapag si Jehova diad marawal iran gutgutan na katooan. On, say Thirty Years’ War so andiay panangabobon na Dios. “Unong ed kagkanepegan a kalkulasyon,” kuan na Funk & Wagnalls New Encyclopedia, “ag-onkulang a kapalduay totoo na Alemanya so naandi diad saman a bakal. Agnabilang a syudades, binaley-baley, baryo, tan kaumaan ed Alemanya so sigpot ya aderal. Ngalngali duaran kakatlo na saray pasilidad ed industriya, agrikultura, tan komersyo ed Alemanya so aderal.

Say impangusar ed ngaran nen Jehova ed sarayan plata so mangipapanonot ed ganggan ya inter ed Israel: “Agmo agamilen so ngaran nen Jehova a Dios mo ed andi kakanaan.” (Exodo 20:7) Anggaman kuan, sarayan plata so mamapaneknek a say madibinon ngaran, a Jehova, so abayag lan kabisado na totoo diad Alemanya. Kaunongan so pikakabat mo nipaakar ed Dios a walaay ontan a ngaran?