Wala so Kioli na Saray Matunong
“Wala so ilalok ed Dios . . . ya wala naani kioli ed bilay na saray matunong tan ag matunong.”—GAWA 24:15.
1. Anton situasyon so kidudungetan na amin a too nanlapulad impankasalanan di Adan tan Eva?
“ANGAN anto a say limam naromog to a gawaen, sikato so gawaen mo ed pankapanyarim; ta angapo so gawa, no kanonotan, no pakaamta, no kakabatan, dia ed Sheol, a laen mo.” (Eclesiastes 9:10) Diad panamegley na sarayan pigara, pinilin-maong a balikas, dedeskribien nen makabat ya Arin Solomon so sakey a situasyon a kidudungetan na balang kailalakan na katooan nanlapulad impankasalanan na inmunan atateng tayo, di Adan tan Eva. Say patey so diad kaunoran et mangupot ed amin—mayaman tan duka, ari tan sakop, matoor tan agmatoor. Peteg, say ipapatey so ‘manaari.’—Roma 5:17.
2. Akin ya arum ed saray matoor a totoo so nadidismaya legan na sayan panaon na anggaan?
2 Anggaman ed kaplesan a tuloy iran diskobre ed siensia na medisina, manuuley nin siansia so patey bilang ari anggad natan. Anggaman saya so agpankelawan, arum so nayarin singa adismaya sanen diad kaunoran et sikaray nipaarap ed sayan abayag lan kabusol. Akin? Bueno, diad saray taon 1920, inyabawag na Watch Tower Society so mensahen “Minilyon natan a manbibilay so aglan balot ompatey.” Siopa kasi irayan minilyon? Saray “carnero” a sinaglawi ed salaysay nen Jesus nipaakar ed saray karnero tan saray kanding. (Mateo 25:31-46) Sarayan kinmarnero so nipropesiya lan ompatnag ed panaon na anggaan, tan say ilalo ra et andi-anggaan a bilay diad paraison dalin. Diad ilalabas na panaon, agamoran na totoo na Dios so magmaong a pakatalos ed kipapasen na sarayan “carnero” ed saray gagala nen Jehova. Amoria a sarayan matulok so nibiig manlapud saray bangar a “kanding,” tan kayari kadederal na saray komadua (“kanding”), tawiren na saray karnero so mangaraldalin a sakop na Panarian a niparaan parad sikara.
Pananugyop ed Saray Kinmarnero
3. Anton kimey so pangiyaapasakeyan na totoo na Dios nanlapulad 1935?
3 Nanlapulad 1935, ‘say matoor ya aripen’ so angiyapasakey na imano ed pananap tan panangitarok ed saratan a kinmarnero ed organisasyon nen Jehova. (Mateo 24:45; Juan 10:16) Namomoria la na sarayan nabangatan a Kristiano a si Jesus so manuuley la natan ed mangatatawen a Panarian nen Jehova tan manasingger lay panaon na anggaan na sayan marelmeng a sistema na bengabengatla tan sandian na sakey a balon mundo a panayamay inkatunong. (2 Pedro 3:13; Apocalipsis 12:10) Diad satan a balon mundo, saray makapaliket a salita nen Isaias so nasumpal: “Inakmon to so patey ed ando lan ando.”—Isaias 25:8.
4. Anggaman sisisimoon a maniilalo ed kiyalangon na inkasoberano nen Jehova diad Armagedon, anto so agawa ed dakel ya arum a karnero?
4 Lapud asingsingger lay anggaan na mundo nen Satanas, pangayagaan a tuloy na saray kinmarneron Kristiano so panbilay ya anggad kiyalangon na inkasoberano nen Jehova ed panaon na onsasabin kairapan na Babilonia a Baleg tan ed arum nin kabiangan na mundo nen Satanas. (Apocalipsis 19:1-3, 19-21) Parad dakel et aliwan ontan so agawa. Dakel a nanilalo a kabiangan na “minilyon” ya agbalot ompatey so diad tua et inaatey la. Arum so nagmaliw a martir diad saray prisoan tan panangipangawan iran kampo odino diad saray lima na relihyoson panatiko nisesengeg ed katuaan. Say arum met so inatey ed saray aksidenti odino manlapud tatawagen a natural iran sengegan—sakit tan itatatken. (Salmo 90:9, 10; Eclesiastes 9:11) Malinew, a dakel ni ompatey sakbay na isabi anggaan. Panon a nanengneng na saratan so kasumpalan na insipan a balon mundo a panayaman na inkatunong?
Say Ilalon Kioli
5, 6. Anton arapen so niwala parad saramay walaan na mangaraldalin ya ilalo ya inatey sakbay na Armagedon?
5 Inter nen apostol Pablo so ebat sanen mansasalita ed arap na Romanon gobernador a si Felix. Unong a nikurit ed Gawa 24:15, makpel ya inyabawag nen Pablo: “Wala so ilalok ed Dios . . . ya wala naani kioli ed bilay na saray matunong tan ag matunong.” Say ilalon kioli so mangiiter ed sikatayo na pakpel diad arap na sankaugsan iran kairapan. Lapud satan ya ilalo, saray pinablin kakaaro tayo a mansasakit tan liknaen dan sikara lay ompatey so agnadidismaya. Antokaman so nagawa, amta ran anien da so tumang na katooran. Lapud ilalon kioli, saray makpel ya agagi tayon nipapaarap ed ipapatey ed saray lima na managpasegsegang so makaamtan imposibli panbiktorya na saray managpasegsegang. (Mateo 10:28) Sano walay ompatey ed kongregasyon, iyermen tayoy kaandi na satan a too. Ontan met, no sikatoy sakey ed arum a karnero, pangayagaan tayo a say kapananisiaan tayo so nanmatoor anggad anggaan tan natan et manpapainawa la, ya apaseguroan na arapen ed balon mundo na Dios.—1 Tesalonica 4:13.
6 On, say ilalon kioli so importantin kabiangan na pananisia tayo. Anggaman ontan, akin ya ontanlan mabiskeg so panisia tayo ed kioli, tan siopa so minabang ed satan ya ilalo?
7. Anto so kioli, tan antoray pigaran kasulatan a mangibabalikas na inkapeteg na satan?
7 Say Griegon salita parad “kioli” et a·naʹsta·sis, a literal a mankabaliksan na “iyalagey.” Manunan tutukoyen to so ibabangon manlapud inaatey. Makapainteres, say aktual a salitan “kioli” so ag-ompapatnag ed Hebreon Kasulatan, balet say ilalon kioli so malinlinew a nibalikas ditan. Alimbawa, naimano tayo itan diad saray salitan imbalikas nen Job diad paniirap to: “O komon ta yamot moak dia ed Sheol, . . . pian toroen mo ed siak so sakey a tinandaan a panaon, tan nonoten moak.” (Job 14:13) Mipadpara, diad Oseas 13:14, nabasa tayo: “Dondonen ko ra naani a manlapu ed pakayari na Sheol; dondonen kora naani a manlapu ed patey. O patey, iner so kawalaan na saray bakbak mo? O Sheol, iner so kawalaan na pamagbag mo?” Diad 1 Corinto 15:55, inaon nen apostol Pablo irayan salita tan impanengneng a say nipropesiyan panbiktorya sumpad ipapatey so nasumpal diad panamegley na kioli. (Siempre, diad satan a kasulatan et tinukoy nen Pablo so mangatatawen a kioli.)
“Niyabawag a Matunong” Iray Mananisia
8, 9. (a) Panon a nawalaan na betang so ag-ayadyarin totoo diad kioli na saray matunong? (b) Anto so basiyan na ilalo tayo diad bilay ya agnapaer na ipapatey?
8 Diad balikas to ed si Felix, ya inaon ed parapo 5, inkuan nen Pablo a wala so kioli na saray matunong tan agmatunong. Sioparay matunong a napaoli? Bueno, anggapoy toon sipor lan matunong. Amin tayo so makasalanan nanlapud inkiyanak, tan mankakasalanan itayo ed legay-bilay tayo—a makanepegan tayon ompatey nisesengeg ed duaran sengegan. (Roma 5:12; 6:23) Anggaman ontan, naromog tayo ed Biblia so terminon “niyabawag a matunong.” (Roma 3:28, NW) Tutukoyen na saya so totoo ya, anggaman ag-ayadyari et pinerdona nen Jehova iray kasalanan da.
9 Say balikas so sankaprominentin nauusar a nisisiglaot ed saray alanaan a Kristiano, a walaan na mangatatawen ya ilalo. Diad Roma 5:1, NW, kuan nen apostol Pablo: “Natan ta sikatayoy niyabawag a matunong lapu ed pananisia, pangayagaan tayo so kareenan ed Dios ed panamegley na Katawan tayon Jesu-Kristo.” Amin ya alanaan a Kristiano so niyaabawag a matunong lapud pananisia. Pananisia ed anto? A singa detalyadon isasalaysay nen Pablo diad libroy Roma, saman so pananisia ed si Jesu-Kristo. (Roma 10:4, 9, 10) Inatey si Jesus bilang ayadyarin too tan insan apaoli manlapud inaatey tan sinmegep ed tawen pian isaklang so balor na ayadyarin bilay to nisesengeg ed sikatayo. (Hebreos 7:26, 27; 9:11, 12) Sanen inawat nen Jehova iman a bagat, si Jesus, diad epekto et analiw ed rasa na katooan manlapud inkaaripen ed kasalanan tan ipapatey. Saramay mananisia ed sayan oksuyan so agunggunaan a tuloy ed satan. (1 Corinto 15:45) Diad basiyan to et saray matoor a lalaki tan bibii so walaay ilalon manawir ed bilay ya agnapaer na maruksan kabusol, say ipapatey.—Juan 3:16.
10, 11. (a) Anton kioli so manaalagar ed saray matoor ya alanaan a Kristiano? (b) Anton nengneng na kioli so inilaloan na saray managdayew ed sakbay-Kristianon panaon?
10 Maong ta walay dondon bagat nen Jesus, saray matoor ya alanaan, a magmamaliw a niyabawag a matunong, so walaan na maseguron ilalo a napaoli bilang imortal ya espiritun pinalsa, a singa si Jesus. (Apocalipsis 2:10) Say kioli ra so nasasaglawi ed Apocalipsis 20:6, a mangibabaga: “Mapalar tan santo so walay pibiang to ed unona a kioli ed bilay: say komadua ya ipapatey angapo so pakayari to ed saraya; noag ingen sikara so nagawa a sacerdote na Dios tan si Cristo, et miari ra ed sikato ed sanlibon taon.” Saya so mangatatawen a kioli. Anggaman ontan, imanoen a tatawagen itan na Biblia ya “unona a kioli,” a mangipapatnag a walay ontumbok.
11 Diad Hebreos kapitulo 11, tinukoy nen Pablo so sakey ya andukey a linya na ariripen na Dios ed sakbay-Kristianon panaon ya angipatnag na mabiskeg a pananisia ed si Jehova a Dios. Saraya met so walaay pananisia ed kioli. Diad Heb 11 bersikulo 35 na satan a kapitulo, sasaglawien nen Pablo so nipaakar ed mamilagro iran kioli ya agawa ed panaon na awaran na Israel, a kuanto: “Saray bibii inawat da so saray inaatey da lapu ed inkioli ed bilay: saray arum inaatey ira ed pekpek ya ag da inawat so inkiliktar, pian makagamor ira na magmaong a kioli ed bilay.” Saraman a matoor a tastasi ed inmunan panaon so maniilalo ed magmaong a kioli nen saramay ginawa, alimbawa, di Elias tan Eliseo. (1 Arari 17:17-22; 2 Arari 4:32-37; 13:20, 21) Say ilalo ra et say kioli ed mundo a ditan et agla napairap iray aripen na Dios nisesengeg ed pananisia ra, mundon saray bibii so agla naandian na saray inad-aro ra diad ipapatey. On, sikaray maniilalo a nibangon manlapud inaatey ed satan met lanlamang a balon mundon iilaloan tayo. (Isaias 65:17-25) Agtanton niparungtal nen Jehova ed sikara so nipaakar ed sayan balon mundo a singa ed impangiparungtal to ed sikatayo. Anggaman kuan, kabat dan onsabi itan, tan labay day napibilang ed satan.
Say Mangaraldalin a Kioli
12. Kasin saray matoor ed sakbay-Kristianon panaon so niyabawag a matunong? Isalaysay.
12 Nipasen ta a kabiangan na kioli na saray matunong so kaliing ed saman a balon mundo na sarayan matoor a lalaki tan bibii sakbay na panaoy Kristiano? Peteg ya ontan, lapud tutukoyen ira na Biblia bilang matunong. Alimbawa, sasaglawien nen babangatan a Santiago so sakey a laki tan bii ed inmunan panaon a niyabawag a matunong. Say laki et si Abraham, say ama na kailalakay Hebreo. Nipaakar ed sikato et nabasa tayo: “Si Abraham sinisia to so Dios, et nibilang ed sikato ya katunongan, tan ningaran a kaaro na Dios.” Say bii et si Rahab, sakey ya aliwan-Israelitan angagamil na pananisia ed si Jehova. Sikatoy “apatunong” tan nagmaliw a kabiangan na Hebreon nasyon. (Santiago 2:23-25) Kanian, saray inmunan lalaki tan bibii ya angagamil na mabiskeg a pananisia ed si Jehova tan saray sipan to tan nansiansian matoor anggad patey so inyabawag nen Jehova a matunong based pananisia ra, tan maseguron sikaray napibilang ed ‘kioli na saray matunong.’
13, 14. (a) Panon tayon naamtaan a saray Kristianon walaan na mangaraldalin ya ilalo so nayarin niyabawag a matunong? (b) Anto so kabaliksan na saya parad sikara?
13 Anggaman ontan, komusta met iray kinmarneron totoo natan, saramay walaay mangaraldalin ya ilalo ya indedika ray inkasikara ed si Jehova tan inatey a matoor ed sayan panaon na anggaan? Kasin minabang ira ed kioli na saray matunong? Mapatnag ya ontan. Sakey a baleg ya ulop na saratan a matoor so anengneng ed pasingawey nen apostol Juan. Imanoen no panon so impaneskribe to ed sikara: “Nia, so sakey a baleg ya olop, a sikato so ag nayari a bilangen na too a nanlapu ed balang nacion tan amin na saray kailalakan, tan binaleybaley, tan salita, ya manalalagey irad arap na trono, tan ed arap na Cordero, a nankawes ira na kawekawes ya ampoti, tan wala so palmas ed saray kalimaan da; tan manakis ira ed baleg a voces, a kuan da, Say Inkilaban [kilalaban so otang tayo, NW] ed Dios tayo ya wala a manyorong ed trono, tan dia ed Cordero.”—Apocalipsis 7:9, 10.
14 Imanoen a sarayan maulimek so kumbinsidon tuloy ed kilalaban da, tan saya so ipapasen dan manlalapud si Jehova tan ed si Jesus, say “Cordero.” Niarum ni, sikaray manalalagey ed arap nen Jehova tan say Kordero, amin so akakawes na amputi. Akin ya amputi? Kuan na sakey a mangatatawen a palsa ed si Juan: “Inorasan da so kawekawes da, tan sikara so pinapoti ra ed dala na Cordero.” (Apocalipsis 7:14) Diad Biblia, say amputi so mangisisimboloy inkadalisay, inkatunong. (Salmo 51:7; Daniel 12:10; Apocalipsis 19:8) Say katuaan ya anengneng so baleg ya ulop ya akasulong na amputi et kabaliksan ton momoriaen ira nen Jehova bilang matunong. Panon a nagmaliw a posibli itan? Lapud, singa panangibaga, inorasan daray kawes da ed dala na Kordero. Aagamilen da so pananisia ed nipaagus a dala nen Jesu-Kristo tan diad ontan et niyabawag a matunong bilang kakaaro na Dios diad paniilalon niliktar ed baleg a kairapan. Kanian, siopaman a dedikadon Kristiano natan a kabiangay “baleg ya olop” ya ompatey sakbay na baleg a kairapan so makapanseguron nawalaan na betang ed mangaraldalin a kioli na saray matunong.
15. Lapud namparan say matunong tan agmatunong so napaoli, anto so bentaha na kioli na saray matunong?
15 Satan a kioli so nadedeskribe ed Apocalipsis kapitulo 20, bersikulo 13 ed onia’ran salita: “Say dayat initer to so inaatey ya wala ed sikato; tan say patey tan say Hades initer da so inaatey ya wala ed sikara; tan agawa so inpangokom ed balang sakey unong ed saray gawa to.” Kanian, legan na baleg a sanlibon-taon ya Agew na Panangukom nen Jehova, amin na saramay walad pakanodnonotan na Dios so napaoli—namparan saray matunong tan saray agmatunong. (Gawa 17:31) Anggaman ontan, agaylan magmaong itan parad saray matunong! Dati laran nambilay a walaay pananisia. Walaan lara na maapit a siglaotan ed si Jehova tan matalek ed panumpal na saray gagala to. Saray matunong a tastasi ed sakbay na Kristianon Panaon so ombangon manlapud patey a magunaet a manaral no panon a saray sipan nen Jehova nipaakar ed Bini so asumpal. (1 Pedro 1:10-12) Saramay kabiangan na arum a karnero a momoriaen nen Jehova bilang matunong diad agew tayo so ompaway manlapud lubok a maniilalon makanengneng ed Paraison dalin a sinalita ra sanen inyabawag da so maong a balita ed sayan sistema na bengabengatla. Talagan magmaliw a sakey a magayagan panaon itan!
16. Anto so nibaga tayo nipaakar ed kioli diad Agew na Panangukom na saramay inatey ed panaon tayo?
16 Legan na satan a sanlibon-taon ya Agew na Panangukom, kapigan so eksakton kioli na saramay inatey a matoor ed sarayan pinal a taon na sistemay bengabengatla nen Satanas? Ag-ibabaga na Biblia. Anggaman ontan, agta makatunongan ya isipen a saramay nibilang a matunong ya inatey ed panaon tayo et nawalaan na masakbay a kioli tan sirin et makapibiang ed baleg ya ulop ya akaliktar ed Armagedon diad kimey a pangabrasa ed inmuna iran kailalakan a napaoli manlapud inaatey? On, peteg!
Sakey a Makaligliwan Ilalo
17, 18. (a) Anton ligliwa so itatarok na ilalon kioli? (b) Napakiwas tayon mangiyabawag na anto nipaakar ed si Jehova?
17 Say ilalon kioli so mangiiter na biskeg tan ligliwa ed amin a Kristiano natan. No mansiansia tayon matoor, anggapoy ag-iilaloan a nagawa tan anggapo so kabusol a manamsam ed tumang tayo! Alimbawa, diad 1992 Yearbook of Jehovah’s Witnesses, ed pahina 177, wadtan a nipabitar iray retrato na makpel a Kristianos diad Etiopia ya inatey imbes ya ikompromiso ray pananisia ra. Onia so nabasa tayo ed kapsyon: “Kalupaan ya ilaloan tayon nanengneng diad kioli.” Agaylan pribilihyo so pakapikabat ed saraya tan ed agnabilang ya arum ya angipanengneng na mipadparan katooran diad arap na ipapatey!
18 Komusta met iray dilin inad-aro tayo tan kakaaron lapud edad odino sakit et ag-akabeltang ed baleg a kairapan? Mitunosan ed ilalon kioli, walaan ira na makapakelaw ya arapen no mansiansia iran matoor. Tan no sipapakpel tayo met a mangagamil na pananisia ed dondon bagat nen Jesus, walaan tayo met na marakep ya arapen. Akin? Lapud, singa si Pablo, ilaloan tayo so “kioli na saray matunong tan saray ag matunong.” Impapuson misalamat itayo ed si Jehova ed sayan ilalo. Maseguro, satan so mamakiwas ed sikatayo a mangiyaniweng ed saray salita na salmista: “Ipaamta yo so gloria to ed leeleet na nacion, tan ipaamta yo so makapakelaw a gawagawa to ra ed leeleet na amin a katooan. Ta si Jehova balbaleg, tan balbaleg a toloy a nepeg to so daydayewen.”—Salmo 96:3, 4.
Kasin Nisalaysay Yo?
◻ Antoran kasulatan so ontulong a mamekder ed ilalo tayon mangaraldalin a kioli?
◻ Diad anton basiyan a saray Kristiano et niyabawag a matunong natan?
◻ Panon a say ilalon kioli so mangiiter ed sikatayo na pakpel tan determinasyon?
[Litrato ed pahina 9]
Singa si Pablo, maniilalo iray alanaan a Kristiano ed mangatatawen a kioli