Apocalipsis—Asingger la so Engranden Kapantokan To!
Katuloyan na Kapitulo 37
Pangagayagaan so Inkaderal To
7, 8. Panon a say boses a manlapud tawen so mamantok ed mensahe nipaakar ed Babilonia a Baleg, tan siopa so onkiwas ed saraman a salita?
7 Sanen say kadaanan a Babilonia so ingeba na saray Medo tan Persiano, mapropetikon inkuan nen Jeremias: “Tan lapud Babilonia a saray katawenan tan say dalin tan amin a wala ed sikara so mankanta ed gayaga.” (Jeremias 51:48) Sanen say Babilonia a Baleg so aderal, say boses a nanlapud tawen so amantok ed mensahe to, diad pangikuan ed Babilonia a Baleg: “Manliket ka ed sikato, sika tawen, tan sikayon sasantos tan apostoles tan propetas, ta say Dios walan angipakseb na panangukom ed sikato para’d sikayo!” (Apocalipsis 18:20) Si Jehova tan saray anghel so naliketan a makanengneng ed kaderal na kadaanan a kabusol na Dios, tan ontan met ed saray apostol tan inmunan Kristianon propetas, a natan et apaoli tan angala ed betang da ed 24-mamatatken ya areglo.—Ipareng so Salmo 97:8-12.
8 On, amin a “sasantos”—balanglan apaoli ed tawen odino manbibilay ni ed dalin—so onkelyaw ed gayaga, tan ontan met ed kaulop a baleg ya ulop na arum a karnero. Nasabi panaon, amin a matoor a totoo nen saman so napaoli ed balon sistema na bengabengatla, tan sikaray mibiang ed pangayaga. Agnangunaetan na totoo na Dios so ombales ed palso iran relihyoson managpasegsegang da. Anonotan daray salita nen Jehova: “Say panangibales so kien ko; onbales ak, kuan nen Jehova.” (Roma 12:19; Deuteronomio 32:35, 41-43) Bueno, binmales si Jehova natan. Amin a dala ya inpaagos na Babilonia a Baleg so binalesan to.
Pangibasileng ed Baleg a Bato na Gilingan
9, 10. (a) Anto natan so gawaen tan ikuan na mabiskeg ya anghel? (b) Anton kiwas so mipadpara ed samay ginawa na mabiskeg ya anghel ed Apocalipsis 18:21 ya agawa ed panaon nen Jeremias, tan anto so garantiyaan na saya? (c) Anto so garantiyaan ed kiwas a ginawa na mabiskeg ya anghel ya anengneng nen Juan?
9 Say anengneng nen Juan ya ontombok so mipaknaan ed pinal a pangukom nen Jehova ed Babilonia a Baleg: “Tan sakey a mabiskeg ya anghel so angala na sakey a bato a singa sakey a baleg a bato na gilingan tan imbasileng to ed dayat, a kuanto: ‘Onia kasiglat so kibasileng na Babilonia a baleg a syudad, tan sikatoy agla naromog a balot.’” (Apocalipsis 18:21) Diad panaon nen Jeremias, agawa met so sakey a mipadparan agawa a walaan na makapanyarin mapropetikon kabaliksan. Si Jeremias so apuyanan a mangisulat ed sakey a libro “ed amin a saray desyang ya onsabi ed Babilonia.” Inter to so libro ed si Seraias tan imbaga ed sikaton manbaroy ed Babilonia. Diman, bilang panotumbok ed saray bilin nen Jeremias, binasa nen Serais so sakey a deklarasyon a sumpad say syudad: “O Jehova nansalita ka na nipaakar ed sayan pasen, a pegpegen mo, pian anggapo naani so manayam diman, totoo man odino ayep noag ingen kibalatar naani ed sikato so sakey a bato tan ibantak mo lawas.” Kayari na saya insinger nen Seraias so sakey a bato ed libro tan ibantak to ed pegley na ilog ya Eufrates, a kuan to: “Onia so ilereg na Babilonia et agla naani ombangon lamet lapu ed desyang a yakar ko naani ed sikato.”—Jeremias 51:59-64.
10 Say impangibantak na libro a pati akasinger a bato ed ilog so sakey a garantiya a say Babilonia so nibasileng ed kaaralman, ya agbalot naromog lamet. Say impakanengneng nen apostol Juan ed sakey a mabiskeg ya anghel a nanggawa so mabiskeg met a garantiya a satan a gagala nen Jehova ed Babilonia a Baleg so nasumpal. Say kompleton aderal a kipapasen na kadaanan a Babilonia so mabisbiskeg a mantasi ed no antoy nagawa ed palson relihyon ed assingger ya arapen.
11, 12. (a) Panon a kakatongtongen natan na mabiskeg ya anghel so Babilonia a Baleg? (b) Panon so impangipropesiya nen Jeremias nipaakar ed apostatan Jerusalem, tan anto so kabaliksan to ed agew tayo?
11 Kakatongtongen natan na mabiskeg ya anghel so Babilonia a Baleg, a kuanto: “Tan say boses na saray kumakanta a babansagan na dili ran arpa tan saray musikero tan tumutogtog na plauta tan tumutogtog na trumpeta so agla narengelan a balot ed sika lamet, tan agla naromog a balot ed sika lamet so makabat ed nambabangil ya anapan, tan agla narengelan a balot ed sika so oni na gilingan, tan say liwawa na silewan agla onsinag ed sika, tan agla narengelan a balot so boses na nobyo tan say nobya; ta saray managbiahen managtagilakom so nagmaliw a papangulo ed dalin, ta dia ed espiritistikon agamil et apalingom iray amin a nasyones.”—Apocalipsis 18:22, 23.
12 Diad mipadparan salita, nanpropesiya si Jeremias ed apostatan Jerusalem: “Ekalen ko naani ed sikara so boses na gayaga tan boses na liket, say boses na nobyo tan say boses na nobya, say tanol na saray gilingan tan silew na tinkaw. Tan amin a sayan dalin so magmaliw a pasen na kibalatar, sakey a bengatlan pankelawan.” (Jeremias 25:10, 11) Bilang manunan kabiangan na Babilonia a Baleg, say Kakristianoan so magmaliw ya andiay-bilay a pakaderal, unong ya ontanlan mabitabitar a niretrato na inkibalatar a kipapasen na Jerusalem kayari na 607 K.K.P. Say Kakristianoan a gendat a malikeliket a tuloy tan okupado ed inagew-agew a panagbilay et mansumpal ed inkagba tan inkapaulyan.
13. Anton biglan pananguman so manalona ed Babilonia a Baleg, tan anto so epekto ed “saray managbiahen managtagilako” to?
13 On, unong ya imbaga dia na anghel ed si Juan, peteg a say interon Babilonia a Baleg so nasalatan a manlapud sakey a makapanyari, sankamundoan ya imperyo a mamaarap ed sakey ya amagaan, singa disierton kalawakan. Saray “managbiahen managtagilako” to, pati iray manunan milyonaryo to, so anganamot ed relihyon to ed dilin pankaabigan da odino bilang sakey a sakbong, tan aromog na saray klero a makagungguna met so pinabang ed kabantogan da. Balet saraman a managtagilako so andian la na Babilonia a Baleg a bilang kanunong da. Agto la nayarin palikdoen iray nasyon ed dalin diad panamegley na makapakelaw iran relihyoson agamil to.
Sakey a Makapataktakot ya Impankasalanan ed Dala
14. Anto so rason ya inter na mabiskeg ya anghel ed ontanlan impangukom nen Jehova, tan anto so mipadparan inkuan nen Jesus sanen sikatoy wadia ed dalin?
14 Diad pansara, ibaga na mabiskeg ya anghel no akin ya ontanlay impangukom nen Jehova ed Babilonia a Baleg. “On,” ikuan na anghel, “diad sikato ya aromog so dala na saray propeta tan saray sasanto tan ed amin a pinatey ed dalin.” (Apocalipsis 18:24) Sanen wadia ed dalin, inkuan nen Jesus ed relihyoson papangulo na Jerusalem a sikaray onebat ed “amin a matunong a dala a nipaagus ed dalin, manlapud matunong a dala nen Abel” tan manpatuloy ni. Mipadparad saya, saman a pikewet a kailalakan so aderal nen 70 K.P. (Mateo 23:35-38) Diad sayan panaon, sakey lamet a kailalakan na saray relihyonista so walaan na impankasalanan ed dala lapud panamasegsegang ed ariripen na Dios.
15. Diad anton duaran dalan a nankasalanan ed dala so Iglesia Katolika ed Nazi Alemanya?
15 Diad libro ton The Catholic Church and Nazi Germany, insulat nen Guenter Lewy: “Sanen asebelan iray Tasi nen Jehova ed Bavaria nen Abril 13 [1933] inawat ni ingen na Iglesia so kimey ya impabtang na Ministry of Education and Religion ed pangireport ed siopaman a membro na sektan manaagamil ni na insebel a relihyon.” Lapud saya say Iglesia Katolika so walaay eebatan met ed inkipangaw na saray nilibon Tastasi ed saray panangipangawan a kampo; amansaan iray lima to ed dala na nilasus a Tastasin pinapatey. Sanen impanengneng na saray tobonbalon Tasi, a singa si Wilhelm Kusserow, a walaan ira na tepel ed iyarap ed ipapatey diad panamegley na firing squad, dinisede nen Hilter a say firing squad so masyadon anlemew para’d saray magunaet a sumusumpa; kanian diad 20 años, say agin laki nen Wilhelm a si Wolfgang so inatey ed impamutot na ulo to. Ontan met, pinaseseg na Katoliko iray kalangweran a Katolikon Aleman a sipaparaan ya ompatey ed armada nisesengeg ed bansa ra. Sankanengneng so impankasalanan na iglesia ed dala!
16, 17. (a) Anton impankasalanan ed dala so nepeg a singilen ed Babilonia a Baleg, tan panon a say Batikano et nagmaliw a makasalanan nipaakar ed saray Judio ya inatey ed palanit a panamatey na Nazi? (b) Anto so sakey a pamaakaran a say palson relihyon so natetel ed panagpatey na minilmilyon a totoo ed nilasus a bakabakal ed sayan siglo lambengat?
16 Anggaman ontan, ikuan na propesiya a say dala na “amin na pinatey ed dalin” so nepeg a singilen ed Babilonia a Baleg. Satan so tua ed sarayan modernon panaon. Alimbawa, lapud pisiglaotan na Katoliko so akatulong ed kitarok nen Hitler ed pakayari diad Alemanya, say Batikano so akibabali ed makapataktakot ya impankasalanan ed dala nipaakar ed anemiran milyon a Judio ya inatey ed palanit a panamatey na Nazi. Kaaruman ni, diad sayan koma-20 siglo a mismo, masulok a nilasus milyon a totoo so inatey ed nilasus a bakal. Kasin tetelen so palson relihyon nipaakar ed saya? On, ed duaran pamaakaran.
17 Sakey a pamaakaran et dakel iran bakal so misiglaotan ed saray gotgotan ed relihyon. Alimbawa, say karawalan ed India ed baetan na saray Muslim tan Hindus nen 1946-1948 so insogsog na relihyon. Nilasus nilibo iray inatey. Say gotgotan ed baetan na Iraq tan Iran ed 1980’s so nisiglaot ed sektaryanon agpantatalosan, no iner a nilasus nilibo so pinatey. Say karawalan ed baetan na saray Katoliko tan Protestante ed Abalaten ya Ireland so angetel na nilibon bilay. Say mantultuloy a karawalan ed Lebanon so nibabase ed relihyon. Diad panusisa ed sayan lawak, onia so inkuan na kolumnistan si C. L. Sulzberger nen 1976: “Makapasinagem a katuaan ya akoen a nayarin kapaldua odino onsulok ni ed saray bakal ya ilalaban ed sankamundoan natan so balanglan parungtal a relihyoson gotgotan odino mangilalanor ed relihyoson sangsangan.” Peteg ya onia so kipapasen ed interon agmaligen ya awaran na Babilonia a Baleg.
18. Anto so komaduan pamaakaran a saray relihyon ed mundo et nankasalanan ed dala?
18 Anto so komaduan pamaakaran? Diad panmoria nen Jehova, saray relihyon na sayan mundo so nankasalanan ed dala lapud agda imbangat iray patumbok da ed makakumbinsin paraan ed katuaan nipaakar ed saray kakaukolanen nen Jehova ed saray ariripen to. Agda imbangat iray totoo ed makakumbinsin paraan a saray tuan managdayew ed Dios et nepeg a mangalig ed si Jesu-Kristo tan mangipanengneng na panangaro ed saray arum antokaman a nasyon so nanlapuan da. (Miqueas 4:3, 5; Juan 13:34, 35; Gawa 10:34, 35; 1 Juan 3:10-12) Lapud sarayan bengatla so ag-imbangat na saray relihyon a tutugyopen na Babilonia a Baleg , saray patumbok da so asigup ed manananiweng a sankamundoan a bakal. Agaylan mabitabitar iya ed duaran sankamundoan a bakal ed ununan kapalduan-kabiangan na sayan siglo, a namparan ginmapo ed Kakristianoan tan nansumpal ed pampapateyan na sinansakey na mankapananisiaan! No amin komon a mankuan a Kristiano so angunor ed saray prinsipyo na Biblia, agla komon agawa iraman a bakal.
19. Anton makapataktakot ya impankasalanan ed dala so walad Babilonia a Baleg?
19 Intetel nen Jehova iyan amin ya impankasalanan na dala ed salian na Babilonia a Baleg. Agla komon agawa so ontan ya inkalapagan a panagpaagos na dala no saray uuleyan da et binangatan komon na saray papangulo na relihyon, nagkalautla ed saray wala ed Kakristianoan, na nipaakar ed katuaan na Biblia. Peteg, sirin, direkta odino agdirekta, say Babilonia a Baleg—say baleg a balangkantis tan sankamundoan ya imperyo na palson relihyon—so nepeg ya onebat ed si Jehova aliwa labat “ed dala na saray propetas tan sasantos” a pinasegsegang to tan pinatey noagta ed dala na “amin na saray apapatey ed dalin.” Peteg a mangakbibit so Babilonia a Baleg ed makapataktakot ya impankasalanan ed dala. Agaylan baleg a pisasalamat tayo no onsabi so sigpot a kadederal to!