‘Diad Panag-Bantayan Siak So Manalalagey’

“Tan intuloy to so onkelyaw a singa sakey a leon: ‘Diad panagbantayan, O Jehova, siak so manalalagey a naynay ed agew, tan diad panagbantayan et siak so nipuesto ed amin a labi.’”​—ISAIAS 21:8.

1, 2. (a) Anto so kalat nen Charles T. Russell? (b) Panon so panulong na literatura na Biblia diad panumpal ed kalat to?

SAKEY a matakot-ed-Dios a lakin manedad na 21-taon a manaayam ed baybay-bukig na Estados Unidos so walaan na misyon. Kalat to so pangiwalwal ed saray palson relihyoson bangat ed agew to, nagkalautla ed doktrina na maandon kapairap tan predestinasyon. Ontan met, kinaliktan ton patalonaen so katuaan nipaakar ed dondon tan say getma tan nengneng na isasabi nen Kristo. Panon so pakapanggawa to ed amin na saya? Diad pangisindag to ed liwawa na Salita na Dios, say Masanton Biblia, ed saray relihyoson sisisiaen.​—Salmo 43:3; 119:105.

² Satan a laki et si Charles T. Russell, say inmunan presidente na Watch Tower Society, tan nen 1873 et denisidi ton ipalapag so relihyoson literatura a bilang paraan diad pangitarok na liwawa ed katuaan na Biblia. Diad saray masimoon a managbasa, saraman a palapagan so mangiparungtal na saray lamat ed sisisiaen na Kakristianoan. Anggan anton niamot iran depekto na doktrina so agmakaliktar ed mabiskeg a liwawa na Biblia. (Efeso 5:13) Ontan met, sayan literatura so mangisindag ed ‘mabunigas a bangat’ diad pamabiskeg ed pananisia na bumabasa. (Tito 1:9; 2:11; 2 Timoteo 1:13) Kasin say seseg nipaakar ed katuaan na Biblia so anagdag ed si Russell diad getma to?​—Ipareng so 2 Arari 19:31.

Saray Inmunan Kristianos: Manangipatalona ed Salita na Dios

3. Panon so impangipangulo nen Kristo Jesus diad panangipatalona ed katuaan?

³ Saray inmunan-siglon Kristianos so angipatalona diad panangusar ed Salita na Dios diad limog na saray Judios tan Hentiles. Sikara so tinmalindeg a singano akapuesto ed panag-bantayan, a mangipapaknol na katuaan ed amin ya ondengel. (Mateo 10:27) Say Pangulo ra, si Jesu-Kristo, so walad unaan. Imbaga to: “Nisengeg ed saya et siak so nianak, tan nisengeg ed saya et siak so sinmabi ed mundo pian tasian ko so katuaan.” (Juan 18:37) Anggaman ayadyari, sikato so agsinmaral ed dilin kakabatan to diad personal iran opinyon to. Imbes, saray bangat to so nanlapu ed Superyor a Managbangat to, si Jehova a Dios. “Anggapo so nagawaan ko ed dilin inkasiak,” so imbaga to ed sakey ya ulop na saray Judios. “Balet unong a say Ama so angibangat ed siak sarayan bengatla so salitaen to.” (Juan 8:28; nengnengen met so Juan 7:14-18.) Unong ed awaran na Ebanghelyo ed mangaraldalin a ministeryo to, si Jesus so nanaon (odino sinalita to so mipetekan a kaisipan) ed saray balikas a manlapud ngalngalin kapaldua na libro na Hebreon Kasulatan.​—Lucas 4:18, 19 (Isaias 61:1, 2); Lucas 23:46 (Salmo 31:5).

4. Mangiter na saray alimbawa ed no panon so impangusar nen Jesus ed Salita na Dios diad pangibangat ed katuaan.

⁴ Anggan diad kayari na impatey tan inkioli to, si Kristo so siansia nin manguusar ed Salita na Dios a mangibangat ed katuaan. Alimbawa, sanen si Cleopas tan say kaiba to so manbibiahen nanlapud Jerusalem ya onlad Emmaus, saraman a babangatan so tinulongan nen Jesus a mankatunongan ed Kasulatan. Ipapaliwawa na awaran: “Tan ginmapo ed si Moises tan amin a Propetas et impatalos to ed sikara iray bengatla nipaakar ed inkasikato diad amin a Kasulatan.” (Lucas 24:25-27) Saginonor ed saman ya agew, si Jesus so pinmatnag ed saray 11 apostoles tan arum ed saray babangatan to pian pabiskegen so pananisia ra. Panon? Diad makabat a panangusar ed Kasulatan. Insulat nen Lucas: “Insan sikato [si Jesus] so angilukas ed saray kaisipan dan nagnap a makatebek ed kabaliksan na Kasulatan, tan inkuanto ed sikara: ‘Diad saya et nisulat a say Kristo so manirap tan ombangon a manlapud saray inaatey diad komatlon agew.’”​—Lucas 24:45, 46.

5. Nen Pentecostes 33 K.P., panon so impanumbok nen Pedro ed ehemplo nen Kristo diad panangusar ed Kasulatan?

⁵ Diad panumbok ed Ehemplo to, ed taon 33 K.P. et say Kristianon kongregasyon so angigapo ed mapublikon ministeryo to diad impangusar ed Kasulatan. Say pasen: sakey a lukas a pasen ed paway na sakey ya abung ed Jerusalem. Kayari na impakadngel ed tanol na “mabanesbes a dagem” a manlapud sayan abung, sakey ya ulop na nilibulibon Judios ed Jerusalem tan Judion pilgrim so atipon ed sayan pasen tan nandaragup. Si Pedro so linma ed unaan da​—saray 11 ya apostoles so walad liber to​—tan diad mabiskeg a boses et inggapo to so nansalita: “Lalakin taga Judea tan ed amin a manaayam ed Jerusalem, saya komon so nakabatan yo tan ontalineng ed saray balikas ko.” Insan ituturo to so “nibaga ed panamegley nen propeta Joel” tan say “ibabaga nen David,” insalaysay nen Pedro iray milagro a kagkagawa to ni lambengat tan “sikato so ginawa na Dios a Katawan tan Kristo, sayan Jesus ya impasak yo.”​—Gawa 2:2,14, 16, 25, 36.

6. (a) Ipaliwawa no anto so agawa ed sakey a miting nen inmunan-siglon mananguley ya ulop. (b) Panon so impakapakabatan na saray kongregasyon diad desisyon na mananguley ya ulop, tan diad anton gungguna?

⁶ Sanen nakaukolan na saray inmunan Kristianos so panamalinew ed impormasyon diad pananisia tan kondukta, say inmunan-siglon mananguley ya ulop so angusar met a maabig ed Kasulatan. Alimbawa, diad impandaragup na mananguley ya ulop ed taon 49 K.P., si babangatan a Santiago, ya inmakton tserman, so angiyapasakey na imano ra ed sakey a kabisadon kasulatan a naromog ed Amos 9:11, 12. “Lalaki, agagi, dengel yoak,” kuanto. “Si Symeon so angidalatdat a nagnap ed no panon na Dios ed inmunan panaon et inyarap to so imano to ed saray nasyones pian mangala ed sikara na sakey a baley ya onkana ed ngaran to. Tan diad saya et saray salita na Propeta so akiabobon, unong a nisulat.” (Gawa 15:13-17) Say interon ulop so akipakna ed proposisyon nen Santiago tan insan say niletneg ed kasulatan a desisyon da so impaisulat to ta pian sikato so nipasabi ed amin a kongregasyon tan basaen da. Antoray nansumpalan? Saray Kristianos so “nanggayaga ed panamaseseg,” tan “saray kongregasyon so nantultuloy ya apabiskeg ed pananisia tan dinmaak ed bilang ya agew-agew.” (Gawa 15:22-31; 16:4, 5) Sirin, say inmunan Kristianon kongregasyon so nagmaliw a “lusek tan sakurong na katuaan.” Balet kumusta so nipaakar ed modernon awaran? Kasin inalig nen C. T. Russell tan saray kakaiba to ya estudyante na Biblia iyan maabig, inmunan-siglon ehemplo? Panon so impangipatalona ra ed katuaan?​—1 Timoteo 3:15.

Saray Magasin a Walaan na Arawi-Dampoten a Panmoria

7. (a) Anto so gagala na Zion’s Watch Tower? (b) Diad siopa so nanilaloan to na suporta?

⁷ Say Hulyo 1879 so akanengneng ed inkianak na manunan behikulo nen Russell diad panangipaliwawa ed Biblia​—Zion’s Watch Tower and Herald of Christ’s Presence. Say inmunan paway to so angidatak ed magalang a gagala na magasin: “Unong a singa ipanengneng na ngaran to, getma to so manbantay a manlapud pamaakaran na interes tan gungguna a nayarin niyabawag ed ‘melag a pulok,’ tan bilang ‘Manangibalita ed Kiwawala nen Kristo,’ a mangiter na ‘karne ed manepeg a panaon’ diad ‘sankaabungan na pananisia.’” Panagmatalek ed makapanyarin-amin a Dios so manunan pundasyon na magasin. Say komaduan paway to so angikuan: “Say ‘Zion’s Watch Tower’ et, manisia kami, si JEHOVA so ontutulong ed sikato, tan manwarin onia so kipapasen et agbalot mipayabol nisay mankerew ed totoo na suporta. Sano Saman so mangibabaga na: ‘Amin a balitok tan pilak na kapalandeyan so kayarian ko,’ et onsaew a mangiter na nakakaukolan a pundo, natalosan mi a sikato la so panaon na pangitunda ed palapagan.”

8. Ipaliwawa so imbulaslas na The Watchtower diad liwawa na Isaias 60:22 tan Zacarias 4:10.

⁸ Say Zion’s Watch Tower, natan et The Watchtower, so nipapalapag a nantultuloy natan ed masulok lan 107 taon. Sikato so binmaleg a nanlapud binulan a magasin ed 6,000 kopya a niprinta ed sakey a lenguahe diad mamiddua-ed-sakey-bulan a magasin ed 12,315,000 kopya a wala ed 103 lenguahe.​—Ipareng so Isaias 60:22; Zacarias 4:10.

9. Panon a say titulon Watch Tower so matukotukoy?

⁹ Say titulo, Watch Tower, so matukoy a pili nen Russell. Say salita so mabetbet a nausar ed Hebreon Kasulatan a para “watchtower” a kabaliksan to so “panag-bantayan” odino panag-obserbaan,” a ditan et mainomay a nanengneng na bantay so kabusol a walad arawi tan makapangipaknol na pasakbay diad manasingger a kaatapan. Matukotukoy, sirin, diad inmunan 59 a taon na inkipalapag to, say titulon pahina so angitarok na sayan manangayat a balikas ed Isaias 21:11, 12, King James Version: “Bantay, Anto so Labi?” “Say Kabuasan so Onsabi.”

10. Siopa so manseserbin bilang bantay ed Isaias 21:11, tan anton mensahe so iyaabawag to?

¹⁰ Say nipueston bantay ed propesiya nen Isaias so nigeter la ed maganon iyabante to. Diad mantutultuloy a marelmeng a kipapasen na dalin, malikeliket ya mangipapalapag nen Russell so maong a balita “na kabuasan” ya onsabi. Say Milenyon Uley nen Jesu-Kristo ed kareenan so tema na satan a manangabrasan palapagan. Balet sakbay ya onsabi “so kabuasan,” say manseserbin bantay​—say nakdaan na espiritual ya Israel natan​—so sitetepel a mangipapasakbay ed kurang “na labi,” a sabien to so sankabilungetan a punto ed “bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin” diad Har–Magedon.​—Apocalipsis 16:14-16.

11, 12. (a) Panon a saray salita ed Isaias 21:8 so mangipanengneng a say bantay a klase so matoor tan alerto? (b) Diad panamegley na anton ahente so panlapuan na report natan, tan panon a satan so manunan nikayat?

¹¹ Akadkauna, diad Isaias 21:8, nikabat itayo ed sayan matoor a bantay diad sarayan salita: “Tan intuloy to so ontawag a singa sakey a leon: ‘Diad panagbantayan, O Jehova, siak so manalalagey a naynay ed agew, tan diad panagbantayan et siak so nipuesto ed amin a labi.’”

¹² Iretrato yo ed kaisipan yo so sakey a bantay ya akapuesto ed atagey a tori, ya akatangulaw, ya uusisaen to so kaliberliber kaleganan na agew, a kokoninengen ton maong so bilunget kaleganan na labi​—naynay a sikato so alerto. Walaan kayo la natan na manunan ideya ya impatalos na Hebreon salita a para ed “panagbantayan” (mits·pehʹ) a singa nausar ed Isaias 21:8. Lapud say bantay so sililiing a tuloy, siopa ed suston kanonotan to so manduaruwa ed mananiweng a report to? Ontan met natan, say bantay a klase so angisekar na inkasikato diad panangusisa na Kasulatan pian nengnengen no anto so itatarya nen Jehova a para ed sayan sistema na bengabengatla. (Santiago 1:25) Sayan bantay so mangibebelyaw a maksil ed satan a mensahe tan andi-takot, a manuna diad panamegley na saray pahina na The Watchtower. (Ipareng so Amos 3:4, 8.) Sayan magasin so agbalot onsener ed takot diad panangipatalona ed katuaan!​—Isaias 43:9, 10.

13. Anton kaiban palapagan so pinmarungtal nen 1919, tan anton miulibay a gagala so wala ed satan?

¹³ Nen Oktubre 1, 1919, sakey a balon magasin so pinmatnag ed mundo: The Golden Age.a Say bantay a klase so mangusar ed sayan instrumento a bilang kaiba na The Watchtower. Anggaman saray artikulo to so niyapasakey ed saray tema na Biblia a singa saray wala ed The Watchtower, sikato so mamaliing ed katooan diad saray palson relihyoson bangat, tan say onsasabin kadederal na peles a marelmeng a sistema na bengabengatla, tan say balon dalin na inkatunong ya ontumbok. On, sikato met so manangipatalona ed katuaan!

14. Anto so getma na Consolation, tan saginonor et Awake!?

¹⁴ Labinwalon taon ed saginonor say ngaran na The Golden Age so asalatan ed Consolation. “Say balon ngaran so mangitalindeg ed katuaan,” so nibaga ed paway na Oktubre 6, 1937. Say Consolation so nagmaliw ya Awake! diad paway na Agosto 22, 1946. Diad satan a paway et sinambaan to: “Say katooran ed katuaan so manunan getma na sayan magasin.” Anggad sayan agew, sikato so agsinmaew a manumpal ed satan a sipan. Nikadkaduma, say The Watchtower tan Awake! so mangipapayapay na katuaan ed tagey pian nanengneng na amin. Diad panggawa na ontan, saray magasin so manutumbok ed basbas ya insindag na inmunan Kristianon kongregasyon.​—3 Juan 3, 4, 8.

Say The Watchtower tan Awake!: Manangipatalona ed Katuaan

15. (a) Anton metodo na panangiparungo ed espiritual a tagano natan so miulibay ed saman so agawa ed inmunan Kristianon kongregasyon? (b) Nilikud ed panangaon ed saray bersikulo na Biblia, anto ni so nakaukolan? Mangiter na saray ehemplo.

¹⁵ Say “matoor tan makabat ya aripen” a klase, say “bantay,” natan so manguusar ed magasin a Watchtower diad panangidirihe na Mananguley ya Ulop na saray Tasi nen Jehova a bilang manunan paralanan to diad panangiparungo na espiritual a “tagano ed manepeg a panaon.” (Mateo 24:45) Saya so manutumbok ed padron na inmunan-siglon kongregasyon, a mangipapalinew na impormasyon ed doktrina tan moral diad insulat a porma “pian nabasa na amin ya agagi.” (1 Tesalonica 5:27) Nanlapud gapo na The Watchtower et sikato so sakey a magasin a manguusar-ed-Biblia tan bangat-na-Biblia. Alimbawa, say inmunan paway na Zion’s Watch Tower so nanaon odino angisita na masulok a 200 a teksto a nanlapud 30 libro na Biblia. Balet mas lalo so nakaukolan nen say basta pangisita ed saray bersikulo na Biblia. Nakaukolan na totoo so pakatalos ed saratan. Say The Watchtower so naynay a mangiyaabante na pakatebek ed Biblia. Nanlapud 1892 ya anggad 1927 et kada paway so nankarga na sinimban babasaen ed Biblia tan sakey a diskusyon ed sakey a manunan teksto a manlapud kada basaen. Para ed arum iran alimbawa, nengnengen so tsart ya apauloan na “Managgaway-Awaran Iran Artikulo na Watchtower, Diad Saray Dekada.”

16, 17. Anto so ginawa na inmunan editor na The Watchtower pian nipaseguro a sayan magasin so naynay ya ipatalona to so katuaan na Biblia?

¹⁶ Panon so pamasiansia na The Watchtower na inkapuro to diad niprintan mensahe to? Say inmunan editor na magasin, si C. T. Russell, so angiletneg na salimbeng ta pian naseguro a say niprinta ed The Watchtower so katuaan a singa natalosan ed saman. Sakey ed saraman a salimbeng so amidbir diad insulat-a-panamatawir to ya agawa nen Hunyo 27, 1907. (Inatey si Russell nen Oktubre 31, 1916.) Say insulat-a-panamatawir to so angikuan:

“Ipaarap ko a say interon gastos na editoryal na ZION’S WATCH TOWER so wala ed lima na komite na limaran agagin lalaki, a binilin ko ed baleg a panalwar tan inkamatua ed katuaan. Amin ya artikulon ompatnag ed dasig na ZION’S WATCH TOWER so nepeg a nawalaan na panangabobon na nayarin talora ed saray komite na limara, tan ipaseseg kon anggan anton pamaakaran ya inabobonan na talora so nakabatan odino nipasen a sumlang ed panmoria na sakey odino nampara ed arum iran membro na komite, saratan ya artikulo so nepeg ya amperen diad pangusisa, pikakasi tan diskusyon diad taloran bulan sakbay na kipalapag​—ya anggad nayari et say pankakasakey ed pananisia tan say bedber na kareenan so napansiansia komon diad kurang na editoryal na palapagan.”

¹⁷ Kada membro na Editorial Committee, unong ed insulat-a-panamatawir nen Russell, so nakaukolan a “sigpot a matoor ed saray doktrina na Kasulatan” tan nakaukolan ya iparungtal, a singa prominentin kaugalian, so “inkapuro na bilay, inkalinew na katuaan, seseg ed Dios, aro ed agagi tan katooran ed Mananondon.” Ontan met, ginawa nen Russell a paknaan ya “agbalot nagawa ed anggan anton nengneng a saray nanduruman artikulon ompatnag ed palapalagan so nisulat . . . a say katuaan so nayarin nabidbir tan naapresya ed dilin kakanaan to, tan say Katawan so komon nagkalalon nabidbir a bilang Ulo na iglesia tan say Subol na katuaan.”

18. Akin a nabasa tayo so The Watchtower tan Awake! a tekep na talek?

¹⁸ Diad sayan agew say Mananguley ya Ulop so manutumbok ed miulibay a pananontonan. Kada artikulo ed The Watchtower tan Awake! tan kada pahina, a pati say kimey ed arte, so uusisaen na saray apilin membro na Mananguley ya Ulop sakbay na kiprinta to. Nagkalalo ni, saraman so ontutulong diad panagsulat ed saray artikulo a para ed The Watchtower so Kristianon mamatatken a mangaapresya ed inkaseryoso na kimey. (Ipareng so 2 Awaran 19:7.) Uusaren da so dakel ya oras diad panagsukimat ed Biblia tan arum a reperensyan materyal pian naseguro a say nisulat so katuaan tan matoor a manutumbok ed Kasulatan. (Eclesiastes 12:9, 10; 2 Timoteo 1:13) Nikadkaduma a say sakey ya artikulo na magasin​—a nayarin nabasa yo ed 15 minutos​—so mangusar na duaran simba ya anggad masulok a sakey bulan diad pangiparaan.

19. Anto so nagawaan yo diad pangipatalona ed katuaan na Biblia?

¹⁹ Sirin, nayarian yon basaen so The Watchtower tan Awake! a tekep na talek. Balet ta mas nagkalalo so nagawaan yo. Nayarian yon entusiastikon iyopresi irayan magasin ed arum ta pian sikara met so makaaral ed katuaan tan nagunggunaan diad pakadngel ed mensahe na ‘bantay a manalalagey ed panagbantayan.’ (Isaias 21:8) On, dingan na modernon-agew a bantay, nayarian yo met ya ipatalona so katuaan na Biblia.

[Paimano ed Leksab]

Kasin Nanonotan Yo?

◻ Akin ya inggapo nen C. T. Russell ya impalapag so literatura na Biblia?

◻ Panon so impangipatalona na saray inmunan Kristianos ed katuaan?

◻ Akin a say salitan “Panag-Bantayan” ed titulo na sayan magasin so matukoy?

◻ Siopa so modernon agew a bantay, tan anton instrumento so manunan uusaren to diad pamakasil na boses to?

◻ Panon so panangipatalona na The Watchtower tan Awake! ed katuaan na Biblia?

[Tsart ed pahina 16]

Managgaway-Awaran Iran Artikulo na Watchtower, Diad Saray Dekada

1879: “Say Dios So Aro”​—angipatalona ed dondon bagat nen Jesus a bilang letnegan na karondon na katooan

1879: “No Akin a Naabuloyan So Mauges”​—angipaliwawa no akin a say kiwawala nen Kristo so agnanengneng

1880: “Sakey a Laman, Sakey ya Espiritu, Sakey ya Ilalo”​—angituro ed 1914 a para ed panampot na Panaon Hentil

1882: “Saray Bayar na Kasalanan So Patey”​—angiwalwal ed doktrina na maandon kapairap a bilang panangibeneg ed aro na Dios

1885: “Ebolusyon tan Say Panaon na Utek”​—angiwalwal ed teorya na ebolusyon a palso

1897: “Anto So Ibabaga na Kasulatan Nipaakar ed Espiritismo?”​—angiter na prueba ed denidemonyon gapowan na espiritismo

1902: “Ununa So Dios​—Saray Pananuro To”​—angidanet na katutulok ed ganggan na Dios diad pamilya tan diad pidedeneng ed negosyo

1919: “Mapalar Iray Andi-takot”​—angitarok na balon bilay diad naliliing a muyongan na andi-takot iran managdayew

1925: “Inkianak na Nasyon”​—angipalinew ed saray propesiya a say Panarian na Dios so nianak nen 1914

1931: “Sakey a Balon Ngaran”​—say ngaran a Tasi nen Jehova so mangibiig ed saray tuan Kristianos a manlapud apostatan Kakristianoan

1935: “Say Baleg ya Ulop”​—angipanengneng a say panagtipon so nagagawa ed saraman so manbilay na ando lan ando ed dalin

1938: “Organisasyon”​—angiparungtal ed tuan teokratikon oksuyan ed limog na saray Tasi nen Jehova

1939: “Neutralidad”​—amabiskeg ed saray Tasi nen Jehova ed sankamundoan pian makatalindeg ed panamairap na Guerra Mundial II

1942: “Say Alenleneg a Liwawa”​—angipaknol na “itultuloy” a sinyal a para ed makpel a panagtasin kimey a mantultuloy

1945: “Agnagiing ed Tuan Panagdayew”​—angipanengneng a saray Kristianos so nepeg ya onarawi a manlapud pangawat ed panangiyalis na dala

1952: “Panamasiansia ed Organisasyon a Malinis”​—angipanengneng a say panagdisfellowship na saray kongregasyon so Makasulatan

1962: “Katutulok ed ‘Atagey Iran Pakauley’​—Akin?”​—angiyopresi na saray rason ed relatibon katutulok ed saray pakayari na too

1973: “Pansiansiaen a Malinis So Kongregasyon na Dios diad ‘Panaon na Panangukom To’”​—angipaseseg na itunda ed panag-usar ed tabako

1979: “Seseg ed Abung nen Jehova”​—angibinsabinsa a say kabkaabungan a panagpulong so pananumbok ed apostolikon padron

1982: “Inararo, . . . Pansiansiaen Yo So Inkasikayo ed Aro na Dios”​—amasakey ed saray Kristianos diad metodo na kurang na saray apostata

1983: “Mankurang a Kaiba So Dios diad Sakey a Mundon Marawal”​—amekder a saray Kristianos so nepeg ya agmibibiang ed karawalan

1984: “Say Agano nin Pukokan a para ed ‘Arum a Karnero’”​—so apalinewan no panon a sayan mangaraldalin a klase so nitarok diad pikakasakey ed saraman so wala ed balon sipanan a “simpukokan”

1987: “Kristianon Jubileo Mamantok ed Milenyo”​—angipanengneng ed no panon ya amin na saray matoor a Kristianos so makagamor na kawayangan tan bilay