Pabiskegen Tayo so Inkasikatayo Diad Kasumpalan na Saray Balikas nen Jehova

“Say too so nepeg a manbilay, aliwan diad tinapay lambengat noagta diad amin a balikas ya ompaway ed sangi nen Jehova.”​—MATEO 4:4.

1. Panon a si Jehova so Baleg a Manangitarya na Tagano, balet anto so balikas nen Jesus nipaakar ed saray nakakaukolan na too?

SI Jehova so Baleg a Manangitarya na Tagano. Impresenta to so inkasikato a singa ontan ed too diad mismon ununan kapitulo na Biblia. (Genesis 1:29, 30) Diad saginonor, misalsalamat ya imbaga nen salmista David ed si Jehova: “Saray mata na amin so manatalaran a siiilalo ed sika, tan ikdan mo ra na tagano ed panaon to. Buskagen mo so limam tan peneken mo so pilalek na amin a bengatlan mabilay.” (Salmo 145:15, 16) On, si Jehova so angitarya na daakan a taganon para ed too tan ed ayep. Wala so pandumaan anggaman kuan. Bang saray ayayep so mankaukolan lambengat na pisikal a tagano, impanengneng nen Jesus a say too et nakaukolan to so mas nen say pisikal a tinapay, odino tagano. Sikato so ‘nepeg a manbilay met ed amin a balikas ya ompaway ed sangi nen Jehova.’​—Mateo 4:4.

2. Anto so nepeg tayon kabaten nipaakar ed saray kabaliksan na salita nen Jesus ed Mateo 4:4?

² Sayan balikas so inyebat nen Jesus ed si Satanas, ya analin manukso ed Sikato diad mamilagron panggawa to ed saray bato a tinapay. Ag-indetdet na Diablo so punto noagta tampol a sikato so linma ed sananey a tukso. Diad pangukom to ed lingon dalan inyaplika to sirin so Salmo 91:11, 12, nayarin ag-anggan atalosan nen Satanas so labay nen Jesus ya ibaga diad ebat To ed inmunan tukso. (Mateo 4:3-7) Ingen sikatayon ariripen nen Jehova so interesadon tuloy ed imbaga nen Jesus. Sikatayon manggagayaga a mangukutkot na aragdalem ed Biblia ta pian nagungguna so abalbaleg a pankaabigan ed espiritual so mangitepet: Kasin labay nen Jesus ya ibaga a ta pian makapangipakurang na nagnap a bilay, et say too so nepeg a manaral tan angangko mangipatlep ed “amin a balikas ya ompaway ed sangi nen Jehova”? Odino anto so labay ton ibaga?

Balbalikas nen Jehova

3, 4. Anton nankaduan kabaliksan na Griego tan Hebreon salita a para ed “balikas”? Iyilustra.

³ Diad impanuppiat ed si Satanas, inaon nen Jesus so Deuteronomio 8:3 unong ed Griegon Septuagint a bersyon na sayan Hebreon kasulatan. Say Griegon salitan nipatalos a “balikas” (rheʹma) so walaan na duaran kabaliksan. Sikato so no maminsan et nipatalos a “salita,” “balikas,” odino “besngaw.” Balet, a singa ed kasimbangan to ed Hebreo (da·varʹ), nayarin kabaliksan to met so “bengatla.”

⁴ Nabasa tayo ed Lucas 1:37: “Diad Dios et anggapo so balikas [rheʹma] ya agnayari.” Nabasa so Lucas 2:15: “Saray managpastol so ginmapon angikuan ed balang sakey: ‘Sikatayo sirin so onla ed Betlehem tan nengnengen iyan bengatla [rheʹma] ya agawa, ya impaamta nen Jehova ed sikatayo.’” Sirin, a singa partikular a nausar a misiglaotan ed si Jehova, sayan Griegon salita so nayarin manukoy na sakey a “salita,” “deklarasyon,” odino sakey a “balikas” na Dios. Odino nayarin tutukoyen to lambengat so sakey a “bengatla,” balanglan tutukoyen to so sakey ya “ebento,” odino “aksion” ya adeskribe, say resulta na nibaga, say salitan asumpal.

5. Anto so kabaliksan na Lucas 1:37?

⁵ Natalosan sirin, aglabay ya ibaga na Lucas 1:37 a say Dios so makapangibaga na anggan anton bengatla. Satan so nayarin tua ed sakey a too, anggamano say imbaga to so nayarin agnagawa odino andian na kabaliksan. Balet no nipaakar ed saray balikas na Dios, say kabaliksan na Lucas 1:37 so anggapoy salita odino balikas nen Jehova ya agnasumpal. Say balikas na anghel ed si Maria so sirin nepeg a nasumpal. Say kaisipan ed benegan na Hebreo tan Griego ran salita a nausar ed “salita” nen Jehova, “besngaw,” “balikas,” odino “deklarasyon” so marakerakep a nibalikas ed libro na Isaias. Inkuan nen Jehova: “Ta unong a say uran so napelag, tan say yelo a manlapud katawenan tan ag-ompawil ed satan a pasen, ya anggad peteg a salugen to so dalin tan pabungaen to tan patuboen to, tan say bukel so peteg a niiter ed managtanem tan say tinapay na manangan, ontan met so salitak [Hebreo, da·varʹ; Griego, rheʹma] ya ompaway ed sangik so peteg a nagawa. Sikato so ag-ompawil ed siak a paoypaoy, noagta peteg a gawaen to so nanliketan ko, tan peteg ya onaligwas diad pangibakian ko ed sikato.”​—Isaias 55:10, 11.

“Aliwan diad Tinapay Lambengat”

6, 7. Anto so maawaran tan heograpikon konteksto na Deuteronomio 8:2, 3?

⁶ Natan, ompawil ed punto, anto so labay nen Jesus ya ibaga sanen, inaon to so Deuteronomio 8:3, inkuanto a say “too so nepeg a manbilay, aliwan diad tinapay lambengat, noagta diad amin a salitan ombesngaw ed sangi nen Jehova”? (Mateo 4:4) Kasin ibabaga to a say toon maridios so napabiskeg diad saray balikas lambengat, salsalita, odino deklarasyon? Kasin say pikakabat a wala ed ulo na ontan iran balikas so magenap la? Usisaen tayo so maawaran a konteksto na saray salita nen Jesus ya inaon ed Deuteronomio.

⁷ Say katulongan ed panagaral na Biblia ya “All Scripture Is Inspired of God and Beneficial” so mangipakabat ed sikatayo, ed pahina 36: “Say libro na Deuteronomio so nankarga na dinamikon mensahe a para ed saray totoo nen Jehova. Kayari na impanyatawyataw ed kalawakan diad apataplon taon, saray ananak na Israel so akatanyareg ed wangalan na Insipan a Dalin.” Say taon so 1473 K.K.P. Pasen? Patar na Moab. Diad komaduan diskurso to ed atiptipon iran Israelitas, inyabawag nen Moises: “Nepeg mon nonoten so amin a dalan a ginawa nen Jehova a Dios mo ed sika a nanakaran ed sarayan apataplon taon ed kalawakan, ta pian sika so ipaabeba to, ta pian iyan to ka ed subok ta pian nakabatan no anto so wala ed pusom, no kasin sumpalen moray ganggan to odino andi. Kanian pinaabeba to ka tan pinaerasan to ka tan pinakan to ka na mana, ya agmo akabatan nisaray atateng mo; ta pian gawaen to kan makapikabat ya aliwan diad tinapay lambengat so pambilayan na too noagta diad amin a balikas ya ombesngaw ed sangi nen Jehova a say too so manbilay.”​—Deuteronomio 8:2, 3.

8. Anto ed saman so kipapasen na saray Israelitas, tan akin a saya so inyabuloy nen Jehova?

⁸ Isipen pa! Pigaran milyon ya Israelitas​—matatken tan walad kalangweran, lalaki, bibii, tan ugugaw​—so nanakar na 40 andukey iran taon ed “baleg tan makapataktakot a kalawakan, a walaan na saray maritan uleg tan alakdan tan napgaan a dalin ya andian na danum.” (Deuteronomio 8:15) Kinaukolan da so danum ya inumen tan tagano a kanen. No maminsan, sikara so inabuloyan nen Jehova a napegaan tan naerasan. Akin? Ta pian nipasepsep ed kaisipan da ya “aliwan diad tinapay lambengat so pambilayan na too noagta diad amin a balikas ya ombesnagw ed sangi nen Jehova.”

9. Panon a saray nakakaukolan na Israelitas so niiter diad panamegley na saray balikas nen Jehova?

⁹ Anto so koneksion na saray pankaukolan na Israelitas tan saray balikas, odino salsalita, ya ompaway ed sangi nen Jehova? Bueno, anton nanengneng a bengatla so agawa ed limog na saray Israelitas bilang resulta na balbalikas nen Jehova? Insulat nen Moises: “Saray kawes yo so agdinmaan ed sikayo, nisay linmarag so sali yo ed sarayan apataplon taon. . . . [Si Jehova] so angiyakar na danum ed sikayo a nanlapud bato a pingke; [tan sikato] so anagano ed sikayo na mana diad kalawakan.” (Deuteronomio 8:4, 15, 16) Say koneksion et saya: Saray Israelitas so agkomon akaawat na sarayan bengatla no ag-ingganggan nen Jehova ed sikara a nagawa. Sirin, saray Israelitas so literal a nambilay “diad amin a balikas [odino, ganggan] na sangi nen Jehova.”

Apabiskeg ed Saray Salita nen Jehova

10, 11. Diad antoran arum a dalan a saray Israelitas so abilay diad saray balikas nen Jehova?

¹⁰ Nilikud ed pandepende ed si Jehova ed ontan iran materyal a gungguna a singa say tagano, danum, tan kawesen, panon ni so inkabilay na saray Israelitas diad salita nen Jehova? Walaray espiritual a gungguna met. Imbaga nen Moises ed saray Israelitas a sikara so padalanen nen Jehova ed sarayan asagsagmak ed kalawakan ‘ta pian ipaabeba to ra, ta pian iyan to ra ed subok ta pian naamtaan no anto so wala ed puso ra, no kasin sumpalen da so ganggan to odino andi.’ Inyarum to: “Kabat mon maong ed dilin pusom a singa say sakey a too et peteken to so anak to, si Jehova a Dios mo so mametek ed sika . . . ta pian gawaen to ed sika so maabig ed saray saginonor ya agew mo.”​—Deuteronomio 8:2, 5, 16.

¹¹ On, no saray Israelitas et sigpot ya inanamot da so asagsagmak da ed kalawakan, naaralan da komon so ‘manbilay ed amin a balikas na sangi nen Jehova,’ aliwa lambengat a diad pakaaral dan mangunor ed insulat iran ganggan to noagta peteg ya asagmak da so nansumpalan na saray balikas nen Jehova ed bilay da bilang sakey a nasyon tan diad sinansakey a bilay da. Naikdan ira na malaem a pankanawnawan “manaway tan nengnengen a si Jehova so maong.” (Salmo 34:8) Sarayan makapayaman ya asagsagmak nipapaakar ed saray Salita nen Jehova​—namparan imbalikas tan asumpal​—so nepeg a mamilay ed sikara diad espiritual.

12, 13. Panon so impangikabisado nen Josue na inkasikato ed saray balikas nen Jehova, tan diad anto so tinasian to?

¹² Si Josue, a sinmandi ed si Moises a bilang pangulo na Israel, so angipakabat ed inkasikato na saray balikas nen Jehova diad impamano to ed saratan diad kanonotan to. Say pananisia to so apabiskeg diad impakaimaton ed kasumpalan da. Kayari na impatey nen Moises, saya so imbaga nen Jehova ed si Josue: “Sayan libro na ganggan so nepeg ya ag-onarawi ed sangim, tan sikato so nepeg mon dalepdepen ed agew tan labi, ta pian naalwaran mon gawaen so amin a bengatlan nisulat ditan; ta diad satan et nagawam so dalan mo a maaligwas tan sika so onkiwas a makabat.”​—Josue 1:8.

¹³ Diad panampot la na bilay to, kayari na impakaunor ton matoor ed salita nen Jehova tan naimatonan to so inkasumpal to ed saray totoo nen Jehova, ayarian nen Josue a tasian: “Sirin inter nen Jehova ed Israel so amin a dalin a sinambaan ton iter ed saray atateng da, tan intuloy dan kinayarian tan nanayam ed sikato. Nagkalalo ni, sikara so pinainawa nen Jehova ed amin a kaliberliber, unong ed amin a bengatlan sinambaan to ed saray atateng da, tan anggapo so sakey ed amin a kakabusol da ya akatalindeg ed arap da. Amin a kakabusol da so inyawat nen Jehova ed lima ra. Anggapo so sakey a sipan [Hebreo, da·varʹ; Griego, rheʹma] so sinmaew ed amin a maabig a sipan a ginawa nen Jehova ed Israel; amin da so tinmua.” (Josue 21:43-45) Peteg a si Josue so nambilay tan alegpet, aliwan diad literal a tinapay lambengat, “noagta diad amin a balikas a pinmaway ed sangi nen Jehova.”​—Mateo 4:4.

Manbilay Natan diad Saray Balikas nen Jehova

14. (a) Diad pangutkot na aragdalem ed Mateo 4:4, panon so pakatalos tayon magmaong ed no anto so labay nen Jesus ya ibaga? (b) Anto so amabiskeg ed saray manamablin Israelitas?

¹⁴ Diad impangutkot na aragdalem ed saray salitan walad tagey ya inaon nen Jesus diad ebat ed pananukso na Diablo, magmaong itayo nin makatalos ed labay nen Jesus ya ibaga. Say maawaran tan heograpikon konteksto na salaysay nen Moises ya inaon nen Jesus, so mangipanengneng a saray balikas nen Jehova a nepeg a pambilayan na saray maridios a lalaki tan bibii so aliwa lambengatlan salitan naaralan ed panamegley na kanonotan. Para ed saraman ya Israelitas, “amin a balikas na sangi nen Jehova” so nisiglaot ed mana, danum, tan kawes ya agdinmaan. On, saray balikas so angisakup ed kasumpalan da, saray makapakelaw a bengatlan ginawa nen Jehova ed totoo to. Say impakaeksperiensia ra ed sarayan bengatla, ed kasumpalan na saray balikas nen Jehova, so amabiskeg ed saray manamablin Israelitas.

15. Panon a saray balikas nen Jehova so mamesel ed sikatayo?

¹⁵ Mipadpara natan, say mamepesel ed saray totoo nen Jehova et aliwan say basta pambasa tan panaral ed saray balikas nen Jehova, unong a nakaukolan a singa saya. Say pakaeksperiensia, diad atugyop tan diad sinansakey, ed makapakelaw a dalan na pidedeneng nen Jehova ed sikatayo tan saray gawa to a nisengeg ed sikatayo. Diad lalon sikatayo so manonot ed saray pidedeneng nen Jehova ed sikatayo, lalon say kasumpalan na saratan a balikas so mamesel ed sikatayo, a pabiskegen toy pananisia tayo, espiritualidad tayo.

16. (a) Diad anto so nampagaan na salmista ed inkasikato? (b) Panon met so nepeg tayon panggawa na ontan, tan panon so panulong na saya ed sikatayo?

¹⁶ Insulat na salmista: “Nonoten koray gawagawa nen Jah; lapud nonoten koray makapakelaw a gawam nensaman. Tan peteg a dalepdepen ko so amin a kimey mo, tan saray pidedeneng mo so nodnonoten ko.” (Salmo 77:11, 12) No sinononot itayo ed saray gawagawa nen Jehova, kimkimey to, aktibidades to, tan pidedeneng to ed katooan to, a moriaen a sikara so nanengneng a balikas na saray salita to, sarayan madibinon tarya so singa espiritual iran tinapay ed sikatayo. Sikatayo so paasinggeren da ed mas maapit a personal a relasyon ed si Jehova. Magmaliw itayon singa si Jesus. Agto nilabay a pagmaliwen iray bato a tinapay diad kerew na Diablo. Ontan met a maalwar itayon agmangabuloy ed materyal iran bengatla odino agmanepeg a panagpaga ed materyal a mangipelag ed sikatayo diad patit na Diablo tan italirak so panagdayew ed si Jehova.

17. Diad anton dalan a si Jesus so makapakelaw ya ehemplo?

¹⁷ Inkuan nen Jesus: “Say taganok et say panggawa ed linawa na saman so angibaki ed siak tan say panumpal ed kimey to.” (Juan 4:34) Sikato so makapakelaw ya ehemplo, ya impanengneng to ed sikatayo diad praktikal a dalan a say “too so nepeg a manbilay, aliwan diad tinapay lambengat, noagta diad amin a balikas ya ompaway ed sangi nen Jehova.”​—Mateo 4:4.

Alagden So Malaknab Niran Bilibilin

18. Anton madibinon balikas so nasusumpal natan?

¹⁸ Si Jehova, ed panamegley na Anak to, so angikuan a “sayan maong a balita na panarian so nipulong ed amin ya atooan a dalin” sakbay ya onsabi so anggaan. (Mateo 24:14) Saman a madibinon balikas so peles a nasusumpal diad resulta na sankamundoan a panagpulong a kimey na saray Tasi nen Jehova. Kasin sikayo so ‘manbibilay’ ed satan a balikas na sangi nen Jehova diad pibibiang yon nagnap ed kimey na panagpulong tan sirin aawaten so espiritual a sustento lapud gagawaen yo so linawa to?

19, 20. Anto nin arum a madibinon balikas so magano lan pansengegan na makapasagyat iran nagawa?

¹⁹ Arum iran balikas nen Jehova so magano lan managdag ed saray makapasagyat a nagawa ed asingger lan arapen. “Say samploran saklor” tan “say atap ya ayep” so ombuelta a sumpad “balangkantis,” say Babilonia a Baleg. On, say paneral na laban-ed-relihyoso ran elemento ed dalem na Nasyones Unidas ed satan a sankamundoan ya imperyo na palson relihyon so matalonan aksion a mansumpal ed kagawa na sakey ed saray balikas nen Jehova.​—Apocalipsis 17:16, 17.

²⁰ Sananey a makatantandan madibinon balikas a nagawa sano masimbolikon “tagaan” nen Jehova so ngalangala nen Gog, odino Satanas, a sikato so angatan to tan say “militaryan puersa to” a mangataki ed totoo To diad dalin. (Ezequiel 38:2-4, 8-12) Ingen sananey nin madibinon balikas so mangitarok na kadederal ed saray armada nen Gog. (Ezequiel 39:1-6)a Kabaliksan na saya “so bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin” diad Har-Magedon. (Apocalipsis 16:14, 16; 19:11-21) Agaylan makapaliket ed saray matoor a totoo nen Jehova so pakaimaton ed kasumpalan na sarayan madibinon balikas tan, diad utel na labanan, say piguratibon pakadngel ed sayan kaaruman a balikas: “Ontalindeg a mareen tan nengnengen so panangilaban nen Jehova ed sikayo.”​—2 Awaran 20:17.

21. Say kasumpalan na balikas nen Jehova so mangitarok na antoran nagawgawa?

²¹ Sirin, diad pangisumpal ed sananey a madibinon balikas, baloren nen Kristo si Satanas tan saray demonyos to tan ibasileng tora ed kaaralman diad “sanlibon taon.” (Apocalipsis 20:1-3) Satan a sanlibon taon so mangiyabuloy ed kasumpalan na sananey a balikas nen Jehova, a pati say kioli na inaatey tan “say katambal na nasyones,” matulok a katooan. (Apocalipsis 20:11-15; 22:1, 2) Legan na sayan sanlibon-taon a panaon na panangukom, mapatnag a si Jehova so mangiter na kaaruman iran bilibilin ya agtayo ni kabat natan, legan a saray balon “lukot” so nilukas. (Apocalipsis 20:12) Agaylan makapakelaw itan ed saray niliktar ed “baleg a kairapan” tan diad saray napaolin inaatey a makagamor na bilin tan panangiwanwan a manlapud sarayan malaknab nin bilibilin a nidatak ed sarayan agni nibuskag a “lukot” nen Jehova tan say pangitarok ed sikara a makapaliket!

22. Anto so apasesegan tayon gawaen natan?

²² Dingan na ontan a makapakelaw ya ilalon walad arap tayo, anamoten tayo komon a nagnap so pankanawnawan walad sikatayo diad pangikabat tayo na inkasikatayo ed saray balikas nen Jehova tan gawaen so aralem a personal a panagaral ed Salita to tan mibiang ed kimey na panagpulong diad lawas-ondadaak ya inkamanonot ed saray kiwas nen Jehova ed sikatayo.

[Paimano ed Leksab]

Kasin Nanonotan Yo?

◻ Panoy impakaaral na saray Israelitas a manbilay “diad amin a balikas na sangi nen Jehova”?

◻ Panon so inkatagano na saray Israelitas diad saray balikas nen Jehova?

◻ Panon so pakapambilay tayo natan diad saray balikas nen Jehova?

◻ Antoran balikas nen Jehova so nasumpal ni?

[Litrato ed pahina 14]

Anto so kabaliksan ed sikayo na ebat nen Jesus ed pananukso nen Satanas?

[Litrato ed pahina 16]

Saray Israelitas a nambilay “diad amin a balikas na sangi nen Jehova” so walaan na direktan pisikal a gungguna