Agmo ‘Aanapen Iray Baleg a Bengatla Parad Inkasika’

1, 2. (a) Diad komapat a taon na uley nen Joacim, antoy nagmaliw a problema nen Baruc? (b) Panon a tinulongan nen Jehova si Baruc?

SI Baruc, a matoor ya eskriba odino sekretaryo nen Jeremias, et nakekesawan la. Komapat a taon la’d saman na uley na mauges ya arin si Joacim, salanti, manga 625 B.C.E. Diad sakey a libro et impaisulat nen Jeremias ed sayan sekretaryo to so amin a sinalita nen Jehova nipaakar ed Jerusalem tan Juda panamegley to, salanti, saramay mensahen inawat to manlapu la’d apalabas a 23 taon na pampropropesiya to. (Jer. 25:1-3; 36:1, 2) Saray karga na satan a libro et ag-imbasan tampol nen Baruc ed saray Judio, noagta dia ni’d ontumbok a taon. (Jer. 36:9, 10) Balet, wala ta’y bengatlan mangogonigon ed si Baruc?

² “Abagey ak la!” so inyey-ey nen Baruc, “ta si Jehova inyarum to so ermen ko ed irap ko. Naksawan ak ed pantagleey ko.” Nayarin no maminsan et nibabalikas mo met so pakakakesawan mo, odino nayarin nibabagam labat la itan diad pusom. Dinanman ed saraya so ginawa nen Baruc, nadngel itan nen Jehova. Amta na Manag-usisa na puso no akin a nagogonigon si Baruc, tan sikatoy maaron impetek na Dios panamegley nen Jeremias. (Basaen so Jeremias 45:1-5.) Balet, nayarin pankelawan mo no akin a nakekesawan lan maong si Baruc. Kasin lapud asainmin a naawat to odino saray kipapasen a dalanen to legan ton gagawaen itan? Andi, say sengegan et say mismon walad puso to, ta sikatoy ‘manaanap na baleg iran bengatla.’ Anto iratan? Antoy impaseguro nen Jehova ed sikato no awaten toy simbawa tan bilin To? Tan antoy naaralan tayo ed eksperiensya nen Baruc?

ANTO IRAMAY “BALEG A BENGATLA”?

3. Anto so sengegan na problema nen Baruc ed espiritual?

³ Maseguron amta la nen Baruc no anto iramay “baleg a bengatla.” Kabat na sayan eskriba a say “mata na [Dios] wala ra ed saray dalan na too, tan sankanengneng to so amin a kakaakar to.” (Job 34:21) Say rason no akin a say pakalikna nen Baruc et anggapo lay ‘naromog ton painawa’ legan ton isusulat iray propesiya nen Jeremias et aliwan say mismon kimey to, noagta say dilin panmoria to ed no antoray baleg a bengatla​—no anto ‘may walad puso to. Pampirpirawatan nen Baruc so nawalaan na “baleg a bengatla” parad inkasikato, kanian agto la naiimano iramay mas importante, saramay misiglaotan ed pananumpal ed linawa na Dios. (Fil. 1:10) Susto so impangipasabi na New World Translation ed samay orihinal a salita tan impatalos da itan a “naynay ya aanapen.” Say pampipirawat sirin nen Baruc et aliwan temporaryo labat. Abayag to lan aanapen iray “baleg a bengatla” sanen pinasakbayan nen Jehova ya ontunda. Sayan matoor a sekretaryo nen Jeremias et gagawaen toy linawa na Dios, balet pipirawaten to met iray “baleg a bengatla.”

4, 5. Akin a nayarin saray “baleg a bengatla” ya aanapen nen Baruc et nipaakar ed inkaprominente tan posisyon, tan akin a duga labat a sikatoy pinasakbayan nen Jehova?

⁴ Nayarin say sakey a pakapapagaan nen Baruc et nipaakar ed inkaprominente tan posisyon. Anggaman sikatoy sekretaryo nen Jeremias, nayarin aliwa labat a si Jeremias so nanlingkoran to. Diad Jeremias 36:32, si Baruc et atukoy ya “eskriba.” Ipapanengneng na saray akotkot na arkeologo a nayarin atagey so posisyon to ed palasyo. Diad tua, ontan met a titulo so inusar ed si “Elisama ya eskriba,” a sakey ed saray prinsipe na Juda. Mapatnag sirin a makakaloob met si Baruc ed “silir na eskriba” diad “abung na ari” bilang sakey ed saray katrabaho nen Elisama. (Jer. 36:11, 12, 14) Kanian, si Baruc et nayarin sakey ya edukadon opisyal ed palasyo. Say agi ton si Saraias so bantay-silir nen Arin Zedekias tan akaiba na ari ed sakey ya importantin misyon ed Babilonia. (Basaen so Jeremias 51:59.) Bilang bantay-silir, nayarin si Saraias so mangaasikaso ed saray pankaukolan na ari, tan pati say tuloyan to sano ombiabiahe. Talagan atagey itan a posisyon!

⁵ Natalosan tayo a say sakey a toon apasal ed atagey a posisyon et nayarin nakesawan a mansulat lan mansulat na saray mensahe na panangukom sumpad Juda. Diad tua, nayarin nipepeligro nen Baruc so posisyon tan trabaho to diad panusuporta to ed propeta na Dios. Tan nonoten pa met iray pansumpalan no igeba la nen Jehova iray impaalagey to, a singa ibabaga na Jeremias 45:4. Nayarin magmaliw ya andi-kana iramay nononoten nen Baruc a “baleg a bengatla”​—balanglan pakawalaan na mas atagey a posisyon ed palasyo odino inkayaman ed materyal. No say pipirawaten nen Baruc et say pakawalaan na maong a posisyon ed Judion sistema a magano lan naderal, makatunongan labat sirin a sikatoy ipetek na Dios.

6, 7. No bilang ta say pipirawaten nen Baruc a “baleg a bengatla” et say materyal a kaykayarian, siopara ed panaon to so mipara’d awawey to?

⁶ Balet, say sakey nin nayarin ipapasen nen Baruc a “baleg a bengatla” et say inkayaman ed materyal. Saray bansan akapaliber ed Juda et nanmatalek a maong ed saray kayarian tan kayamanan. Nanmatalekan na Moab iray ‘gawa tan kayamanan’ to. Ontan met na Amon. Tan impaideskribe nen Jehova ed si Jeremias so Babilonia bilang walaan na ‘daakan a kayamanan.’ (Jer. 48:1, 7; 49:1, 4; 51:1, 13) Balet, diad tua et ukomen na Dios iratan a nasyon.

⁷ Sirin, no say aanapen nen Baruc et kaykayarian tan kayamanan, natalosan mo no akin a sikatoy pinasakbayan nen Jehova ed satan. Sano ‘iyunat la na Dios so lima to’ ed saray Judio, saray kaabungan tan daralusan da et nakayarian na saray kalaban da. (Jer. 6:12; 20:5) Isipen pan nambilay ka ed Jerusalem nen panaon nen Baruc. Parad maslak a kanasyonan mo, kaiba la ray prinsipe, saserdote, tan say mismon ari, nepeg iran milaban ed saray manasakop a taga Babilonia. Balet ta naamtaan moy mensahe nen Jeremias a: “Manlingkor kayo ed ari na Babilonia et manbilay kayo.” (Jer. 27:12, 17) No dakdakel so kayarian mo ed syudad, mainomay mo kasin natulok so ganggan na Dios? Say liknaan mo kasi ed saratan a kaykayarian et mamainomay ed sikan ontulok ed pasakbay nen Jeremias odino aligen so karaklan? Diad tua et alimas tan inawit ed Babilonia so amin a mablin bengatla ed Juda tan Jerusalem, pati saramay walad templo. Kanian, anggapoy kakanaan na pantipon na materyal a kayamanan. (Jer. 27:21, 22) Wala ta’y naaralan tayo ed saya?

‘ITER KO ED SIKAY BILAY MO BILANG SAMSAM’

8, 9. Akin a nibagam ya aliwan melmelag a bengatla so impakaawat nen Baruc ed bilay to bilang samsam?

⁸ Natan, nonoten pa iya: Anto kasi naawat nen Baruc no tuloken toy bilin na Dios? Say mismon bilay to! Nipaseguron awaten to itan bilang sakey a “tekmel” odino samsam. (Basaen so Jeremias 45:5.) Dagdaiset so akaliktar. Siopara ‘tan? Saramay angunor ed ganggan na Dios ya ontipon, odino onsuko ed saray Caldeo. (Jer. 21:9; 38:2) Nayarin isipen na arum, ‘Atan labat so agunggona ra’d intulok da?’

⁹ Isipen pay kipapasen ed Jerusalem sanen kukubkoben itan na Babilonia. Say Jerusalem et singano kalkalnan ikakalot ed petang na satan ya impangubkob. Diad pidumaan, say Sodoma et tampol ya aderal. Kanian, nibagan say inkaderal na Sodoma et mas mainomay ya itepel. (Tag. 4:6) Inrekord nen Baruc so propesiya a saray manaayam ed Jerusalem et balanglan ompatey ed espada, eras, odino salot. Tan maseguron naimatonan toy impakasumpal na satan. Asimot so naakan ed Jerusalem. Seguradon makapataktakot so walad sakey a syudad a saray kainaan, a sipor a mapangasi, et ilalambong tan kakanen da ray mismon ananak da! (Tag. 2:20; 4:10; Jer. 19:9) Balet ta akaliktar si Baruc. On, diad ontan lan kauges a kipapasen, say bilay a mismo et nibagan sakey a samsam, singa sakey a premyo ed saray analo’d bakal. Malinew, inawat tan tinulok nen Baruc so bilin na Dios ya agto aanapen iray “baleg a bengatla.” Tan agamoran toy panangabobon nen Jehova, unong a papaneknekan na inkiliktar to.​—Jer. 43:5-7.

KASIN ANAPEN MO IRAY “BALEG A BENGATLA”?

10, 11. Panon ya onaplika ed panaon tayo tan ed sikatayon mismo so salaysay nipaakar ed si Baruc?

¹⁰ Anggaman okupadoy Baruc ed panggagaway linawa na Dios, walay panaon a nilabanan toy pampilalek ed saray “baleg a bengatla.” Sikatoy pinasakbayan nen Jehova ed kapeligroan na satan, tan sikatoy niliktar ed espiritual tan pisikal ya ipapatey. Singa si Baruc, nayari kasin natukso itayo met tan nadaeg na saray akaamot a pilalek na puso tayo, anggano aktibo itayon manlilingkor ed si Jehova?

¹¹ Nayarin baleg a tukso ed si Baruc so pampilalek ton nawalaay atagey a posisyon. Naisip yo met kasi a nayarin oniay nononoten to: ‘Ompano naekal ak ed trabahok bilang “sekretaryo”? Onatagey ni kasi posisyon ko?’ Komusta tayo balet? Tepetan pay inkasika, ‘Wala ta iray isesekretok ya “ambisyon” ya onasenso ed sayan mundo, natan odino diad arapen?’ Oniay nayarin nodnonoten na arum a kalangweran a Kristiano, ‘Kasin say posibilidad a nawalaan na marakep a trabaho tan onyaman panamegley na atagey ya edukasyon so manasagyat ed siak ya anapen iray “baleg a bengatla” parad inkasiak?’

12. Panon ya inanap na sakey ya agi iray baleg a bengatla parad si Jehova, tan antoy nibagam ed desisyon to?

¹² Walay agin manlilingkor la natan ed sankamundoan a hedkuarter a naopresian na libren panaral ed unibersidad sanen 15 años to. Adismaya iray maestra to lapud agto itan inawat, ta mas labay toy manpayunir. Balet, agkabaliksan na satan ya agto la labay so makaaral. Sikatoy nagmaliw a misionero ed sakey ya isla tan inaral toy lenguahe ditan ya uusaren na masulok a 10,000 a totoo. Anggapoy diksionaryo ed satan a lenguahe, kanian sikatoy nanggaway listaan na saray manunan salita tan say kabaliksan na saratan. Akabisado ton siansia itan a lenguahe tan niasain a mangipatalos ed pigaran publikasyon tayo. Diad kaunoran, samay listaan a ginawa to et inusar a basiyan parad sankaunaan a diksionaryo ed satan a lenguahe. Aminsan, inkuan to ed dakdakel a dumerengel diad sakey a distriton kombension: “No inawat ko ‘may edukasyon ed unibersidad, antokaman a nagawaan ko lapud satan et kirayewan ko. Balet, anggapoy agamoran kon atagey ya edukasyon ed sayan mundo. Kanian, antokaman so agawaan ko, aliwan siak so narayew, noag si Jehova lambengat.” (Uli. 25:27) Antoy nibagam ed desisyon to sanen mantaon na 15? Diad dakel lan taon, amayamay so pribilehyon agamoran to ed limog na totooy Dios. Sika ey, panoy labay mon pangusar ed saray talentom? Imbes ya anapen moy kirayewan mon dili, determinado ka kasin usaren iratan parad kirayewan nen Jehova?

13. Akin a nepeg a nodnonoten na atateng imay subok ed si Baruc?

¹³ Nia ni nayarin peligro: say pananap ed saray “baleg a bengatla” parad odino panamegley na saray inadaro tayo tan naimpluensyaan tayo. Nayarin naiimanom ya imamaneobra na agmananisian atateng iray bengatla pian nagamoran na anak da so mas ni nen say agamoran dan mismo ed bilay odino pian sikatoy nilastog da. Akadngel ka la seguroy oniaran komento: “Agko labay ya ondalan ed irap so ana’ko a singa siak” odino “labay kon makapan-kolehyo so ana’ko pian mas mainaway bilay to.” Nayarin ontan met so nalikna na saray Kristianon ateng. Tua, nayarin ikuan na sakey, ‘Agak pa manaanap na baleg iran bengatla parad inkasiak.’ On, balet ta ompan idadalan to itan ed arum, nayarin diad anak to. No panon ya atuksoy Baruc pian gemtanen so inkaprominente diad pangusar na posisyon o trabaho to, nayarin maamot met a gegemtanen itan na sakey ya ateng panamegley na saray nagawaan na anak to. Ingen, kasin ag-itan amta na ‘managsali na kapusoan,’ a singa ed kipapasen nen Baruc? (Uli. 17:3) Nepeg tayon kerewen ed Dios ya usisaen toy utel na puso tayo, a singa ginawa nen David. (Basaen so Salmo 26:2; Jeremias 17:9, 10.) Nayarin mangusar si Jehova na pigaran paraan pian napasakbayan itayo ed peligroy pananap ed saray “baleg a bengatla,” a singa sayan panaaral tayo ed agawa’d si Baruc.

SAY PATIT NA SARAY MATERYAL A “KAYARIAN”

14, 15. Panon a saray kayamanan et nayarin magmaliw a “baleg a bengatla” ed sikatayo?

¹⁴ Anto kasi no say aanapen nen Baruc a “baleg a bengatla” et materyal iran kayamanan? Singa nipaimano la, no pinasyay panamabli nen Baruc ed saray kayarian to ed Juda, nayarin mairap toy ontulok ed ganggan na Dios ya onsuko ira ed saray Caldeo. Nayarin naiimanom a say toon mayaman et mabetbet lan manmamatalek ed saray “kayarian” to, balet ibabaga na Biblia a say proteksion a niiter na satan et imahinasyon to labat. (Uli. 18:11) Amin a lingkor nen Jehova et nagunggonaan no nonoten dan naynay so ibabaga na Salita to nipaakar ed balansin panmoria ed materyal iran bengatla. (Basaen so Uliran 11:4.) Ingen nayarin oniay irason na arum, ‘Akin agto sarag a panliketan iray bengatlan walad mundo, anggan daiset labat?’

¹⁵ No say puso na sakey a Kristiano et walad saray materyal a kayarian, nayarin anap-anapen to la’d satan iray bengatla ed sayan mangangga lan sistema. Aliwan ontan so agawa’d si Jeremias tan Baruc. Kalabas na pigaran taon, pinasakbayan nen Jesus iray totoo a manbibilay “sano omparungtal la so Anak na too.” Inkuan to: “Nodnonot yo so asawa nen Lot.” Ontan met, nepeg labat a panonotan iray Kristiano na onia: ‘Nodnonot yoy Jeremias tan Baruc.’ (Luc. 17:30-33) No iteen tayoy kapusoan tayo ed saray materyal a bengatla, nairapan tayon mangiyaplika ed bilin nen Jesus. Balet, tandaan a sineryoso nen Baruc so pasakbay na Dios kanian sikatoy nansiansian mabilay.

16. Mangisalaysay pa na situasyon a pinansiansia na saray lingkor na Dios so balansin panmoria ed materyal iran bengatla.

¹⁶ Imanoen pay kipapasen na saray agagi ed Romania legay uley na Komunista. Sano lolooban na saray imbaki na gobierno so kaabungan na saray Tasi, mangaala ra no maminsan na kagawaan, lalo la iramay nilako ra. (Tag. 5:2) Dakel so agagin akaparaan a mangisakripisyo ed saray kayarian da. Walaray anaynan ed saray kagawaan tan kayarian da sanen inyalis ira ed arum a pasen; balet, nansiansia iran matoor ed si Jehova. No ondalan ka ed ontan a subok, abuloyan mo kasi a lapud panamablim ed saray materyal a bengatla et naderal lay katooran mo ed Dios?​—2 Tim. 3:11.

17. Panon ya akatulong ed si Jeremias tan Baruc so arum a kapanaonan da?

¹⁷ Imanoen pa ya akatulong ed si Jeremias tan Baruc so arum ed saray kapanaonan da. Si Sofonias et nampropesiya legan na uley nen Josias, a diad satan et manlilingkor lan propeta si Jeremias. Anto kasi ninonot nen Jeremias ed saramay nabasa ed Sofonias 1:18? (Basaen.) Tan isipen pay Jeremias ya inanabang to ed si Baruc iyan impuyan a pasakbay. Say sakey nin kapanaonan to et si Ezequiel, a puersaan ya inawit ed Babilonia nen 617 B.C.E. Arum ed saray kimey tan mensahe nen Ezequiel et parad saray Judio ya atilak ed nasyon da, kanian nayarin naamtaan nen Jeremias tan si Ezequiel no antoray imbaga odino ginawa na kada sakey ed sikaran dua. Kabiangan la’d saya imay nabasa ed Ezequiel 7:19. (Basaen.) Singa si Jeremias tan Baruc, nagunggonaan itayo met ed saratan ya impuyan a salita. Diad agew nen Jehova, saray totoo et ontawag ed dirios da pian mangiliktar ed sikara. Balet, ag-ira niliktar na dirios da, ni saray kayamanan da.​—Jer. 2:28.

NAAWAT MO KASI ‘BILAY MO BILANG SAMSAM’?

18. Say “bilay” na siopa so pirawaten tayon naawat bilang samsam, tan panon itan a posible?

¹⁸ Nepeg tayon tandaan a say insipan nen Jehova ya awaten tayon samsam et say “bilay” tayo. Anggano walaray pigaran matoor a lingkor na Dios a nayarin ompatey ed panamasegsegang legan na “baleg ya irap” sano say relihyon et puliktaran la na mapolitikan saklor na atap ya ayep, agnibagan atalo ira. Say “bilay” da et seguradon ipawil ed sikara, pian napanggayagaan day “peteg a bilay” diad balon mundo. (Apo. 7:14, 15; 1 Tim. 6:19) Ingen, makaseguro itayo a makaliktar ed baleg ya irap so karaklan ed saray lingkor na Dios a mansiansian matoor diad satan a panaon. Makaseguro kan no deralen la na Dios iray nasyon, anggapoy matoor a nibilang ed “saray pinatey nen Jehova.”​—Jer. 25:32, 33.

19. Panon a say panaral ed alimbawa nen Jeremias tan Baruc et mamabiskeg ed determinasyon mon paliisan so pananap ed saray “baleg a bengatla” parad inkasika?

¹⁹ Nayarin agnakokontento so arum no nonoten dan say “bilay” da labat so awaten da no makaliktar ira. Balet diad tua, ag-itan nepeg a pakadismayaan. Nonoten pa ya anggano ompapatey ed eras iray totoo ed Jerusalem, sinustuni nen Jehova si Jeremias. Panon? Sikatoy impaasikaso nen Arin Zedekias ed Silir na Bantay tan ‘inagew-agew ton inikdan na sankabukel a tinapay manlapud lansangan na saray managtinapay, anggad say amin a tinapay ed syudad et naupot.’ (Jer. 37:21) Tan nantultuloy a nambilay si Jeremias! Sarag nen Jehova ya usaren so antokaman a paraan a labay to pian nasustuni iray lingkor to. Tan talagan sustunien nen Jehova iray lingkor to, ta ginarantiyaan to so ilalo ran pambilay ya andi-anggaan. Aliktaran nen Baruc so inkaderal na Jerusalem lapud agto intultuloy ya ‘inanap iray baleg a bengatla.’ Mipadpara, makapanilalo itayo met a niliktar itayo ed Armagedon pian nidayew si Jehova, a say “bilay” tayo so samsam a napanggayagaan tayo ed andi-anggaan.