Kapitulo 26

Say Sagradon Sekreto na Dios—Say Maglorian Kapantokan To!

1. (a) Panon itayon papakabatan nen Juan a say sagradon sekreto so akasabi’d kasumpalan? (b) Akin a mansasalitan maksil iray abalbaleg ya ulop na saray anghel?

NANONOTAN mo ta imay insamban deklarasyon na mabiskeg ya anghel ya akarekord ed Apocalipsis 10:1, 6, 7? Inkuan to: “Say panaon agla manabala. Balet dia ed saray agew na boses na komapito ya anghel, sano asingger lan paknolen to, say misteryo [“sagradon sekreto,” NW] na Dios sikato la so nasumpal, unong ed maong a balita ya impaamta to ed saray aripen to a propetas.” Say panaon ya inggeter nen Jehova a pamaknol ed saman ya unor a trumpeta so sinmabi la! Panon sirin a say sagradon sekreto so akasabi’d kasumpalan? Si Juan so peteg ya aliketan a mangipakabat ed sikatayo! Insulat to: “Tan say komapito ya anghel amaknol, et tinmumbok so angkakabaleg a boses diman ed tawen, a kuanda: Saray nanarian na mundo agawa ran nanarian na Katawan tayo, tan si Kristo to: tan manari ed ando lan ando.” (Apocalipsis 11:15) Saraman ya abalbaleg ya ulop na saray anghel so walaan na rason pian mansalitan maksil, ya anggan diad singa karol iran tono! Lapud sayan maawaran ya anunsio so walaan na sankatalbaan a kaimportantian. Nepeg a paninteresan a maong itan na amin a mabilay a pinalsa.

2. Kapigan tan diad anton ebento a say sagradon sekreto so akasabi’d matalonan kasumpalan?

² Say sagradon sekreto so akasabi ed maliket a kapantokan to! Diad magloria tan matalonggaring a paraan, satan so akasabi ed matalonan kasumpalan nen 1914 sanen introno nen Katawan a Jehova so Kristo to bilang kaiban Ari. Bilang manangilaman nen Ama to, si Jesu-Kristo so ginmapon aktibon anguley diad leet na kabusol a mundo na katooan. Bilang say insipan a Bini, inawat to so pakayari ed Panarian pian galpongen so Uleg tan saray bini to tan ipawil so malaparaison kareenan ed sayan dalin. (Genesis 3:15; Salmo 72:1, 7) Bilang Mesianikon Ari, si Jesus so manumpal sirin ed Salita nen Jehova tan mangiyalangon ed Ama to, “say Ari ya andi-angga,” a kaukolan a manuley bilang Soberanon Katawan ed “ando lan ando.”—1 Timoteo 1:17.

3. Akin ya inyabuloy nen Jehova a Dios a niwala iray arum a gobierno ed dalin, anggaman sikato so lawas lan Ari?

³ Ingen panon a “saray nanarian na mundo [et] agawa ran nanarian na Katawan tayo,” a si Jehova? Agta lawas lan Ari si Jehova a Dios? Tua itan, lapud onia so inkanta na Levitan Asap: “Say Dios sikato so Arik a nanlapu ed una.” Tan oniay inyabawag na sananey nin salmista: “Si Jehova manari! . . . Say tronom niletneg la nen una: sika nanlapu ka ed maando lawas.” (Salmo 74:12; 93:1, 2) Anggaman ontan, lapud kakabatan to, inabuloyan nen Jehova a niwala ed dalin iray arum a gobierno. Kanian nagnap ya asubok so isyu a linmesa diad Eden nipaakar ed no kasin sarag na too ya uleyan so inkasikato ya anggapoy tulong na Dios. Say uley na too so makapasinagem a sinmaew. Tuan peteg iray salita na propeta na Dios: “O Jehova, amtak a say dalan na too anggapo ed sikato lanlamang. Aliwa a wala ed too a manakar a mangitonton ed saray kurang to.” (Jeremias 10:23) Nanlapu la’d intunganga na inmunan atateng tayo, say interon panaayaman a dalin so niwalad silong na pananguley na “say daan ya uleg,” si Satanas. (Apocalipsis 12:9; Lucas 4:6) Panaon la natan parad sigpot a pananguman! Pian niyalangon so makanepegan a pasen to, ginapoan nen Jehova ya agamilen so inkasoberano to ed dalin diad balon paraan, panamegley na inletneg ton Mesianikon Panarian.

4. Sanen akasabi’d 1922 so pamapaknol ed saray trumpeta, anto so nipabitar? Ipaliwawa.

⁴ Sanen akasabi’d 1922 so pamapaknol ed saray pitoran trumpeta, say kombension na saray Estudyante na Biblia ed Cedar Point, Ohio, so angiparungtal na sakey a paliwawa a nibase’d tekston “Say panarian na tawen so asingger la,” ya impresenta nen J. F. Rutherford. (Mateo 4:17, King James Version) Sinampotan to itan ed sarayan balikas: “Sirin pawil kayo ed lawak, O sikayoran anak na sankatagyan a Dios! Isulong yoy kinlong yo! Magmaliw a seryoso, manalerto, aktibo, manpakpel. Manmatoor tan mansiansian tua iran tasi ed Katawan. Mantultuloy ya onabanti ed pilalaban anggad mankibalatar so amin a pakasuysoyan na Babilonia. Ibalita so mensahe ed amin a pasen. Kaukolan a nakabatan na mundo a si Jehova so Dios tan si Jesu-Kristo so Ari na arari tan Katawan na kakatawan. Saya so sankatalonggaringan ed amin ya agew. Nia, say Ari so manuuley la! Sikayo iray manangiyabawag to. Sirin iyabawag, iyabawag, iyabawag, so Ari tan say panarian to.” Nipabitar so Panarian na Dios panamegley nen Kristo Jesus, tan satan so gapoan la na malaknab a panangipulong ed Panarian a mangilalaktip ed saray panangukom a niparungtal diad impamaknol na saray anghel ed amin a pitoran trumpeta.

5. Nen 1928, anto so agawa ed kombension na saray Estudyante na Biblia ya angipabitar ed komapiton tanol na trumpeta?

⁵ Say tanol na trumpeta na komapiton anghel so nipatnag diad saray pabitar na kombension na saray Estudyante na Biblia ed Detroit, Michigan, nen Hulyo 30–Agosto 6, 1928. Diad saman a panaon 107 iran istasyon na radio so nankokonektaan ed ‘sankalaknaban tan sankamablian lan konektaan na saray radyo ed awaran,’ a singa impaneskribe na The New York Times. Maligligsan inawat na kombension so mabiskeg a “Deklarasyon Sumpad si Satanas tan Parad si Jehova,” a mangipapabitar ed kageba nen Satanas tan say mauges ya organisasyon to diad Armagedon, tan kibulos na amin a mangaaro ed inkatunong. Saray matoor a sakop na Panarian na Dios so aliketan ya akaawat na sakey a paway ed kombension, say 368-pahinan libron Government. Saya so angitarya ed sankalinewan iran prueba a “say Dios et introno to so Alanaan ya Ari to nen 1914.”

Inala nen Jehova so Pakapanyari

6. Panon so impangireport nen Juan ed panangiyabawag a si Kristo so nitrono la diad Panarian na Dios?

⁶ Si Kristo so nitrono diad Panarian na Dios—agaylan liket so itatawag na sayan panangiyabawag! Oniay inreport nen Juan: “Tan saray duamplo tan apat a mamasiken, a wala ra a manyurong ed arap na Dios ed saray trono ra, indakmomo ra so kalupaan da, tan inggalang da so Dios. A kuanda, Yawat mi’d sikay pisasalamat, O Katawan a Dios, a Makapanyarin-amin, a wala ka natan tan wala ka nensaman; ta inalam so baleg a pakapanyarim, tan nanari ka.”—Apocalipsis 11:16, 17.

7. Panon a say pisasalamat so iiter ed si Jehova a Dios (a) na saray nakdaan na simbolikon 24 a mamasiken ed dalin? (b) na saramay simbolikon 24 a mamasiken ya apaoli’d saray pasen da ed tawen?

⁷ Saramay 24 a mamasiken, a mangisisimbolo ed alanaan ya agagi nen Kristo diad mangatatawen a pasen da, so mangibabalikas ed sarayan pisasalamat ed si Jehova a Dios. Manlapud 1922 a manpatuloy say nakdaan ed dalin na sarayan 144,000 ya alanaan so nagmaliw ya okupado ed kimey a ginmapo diad impamaknol ed saray trumpeta. Amoria da so sigpot a kabaliksan na tanda ed Mateo 24:3–25:46. Balet, anggan sanen kagapo ni labat na agew na Katawan, saray kapara ran tasi a ‘nansiansian [matoor] angga ed patey’ so apaoli la pian okupaan iray pasen da diad tawen, ta pian nayarian la na saratan ya irepresenta so interon grupo na 144,000 diad idakmomo ra pian mangigalang ed si Jehova. (Apocalipsis 1:10; 2:10) Agaylay pisasalamat na sarayan amin lapud ag-impaleen na Soberanon Katawan da ya itarok so sagradon sekreto ed pantok a kasumpalan!

8. (a) Antoy epekto ed nasyones na say impamaknol ed komapiton trumpeta? (b) Siopa so angipatnagan na saray nasyon na sanok da?

⁸ Diad biek a dapag, say pamapaknol ed komapiton trumpeta so ag-angitarok na liket ed nasyones. Sinmabi la so panaon pian sagmaken da so sanok nen Jehova. Unong ya isasalaysay nen Juan: “Tan sinmanok so saray nasyon, tan say sanok mo sinmabi la, tan say panaon na saray inatey pian sikara so naukom, tan pian iter mo so tumang ed saray aripen mo a propetas, tan saray sasantos, tan saray antakot ed ngaran mo, ed saray ankekelag tan saray ankakabaleg; tan pian bagbagen mo so saray mamagbag ed dalin.” (Apocalipsis 11:18) Manlapud 1914 a manpatuloy, saray nasyon ed mundo so masebeg ya angipatnag na sanok da sumpad balang sakey, sumpad Panarian na Dios, tan nagkalalo la sumpad saray duaran tasi nen Jehova.—Apocalipsis 11:3.

9. Panon so panederal na saray nasyon ed dalin, tan anto so determinado lan gawaen na Dios nipaakar ed satan?

⁹ Diad interon awaran, saray nasyon so manederal ed dalin panamegley na anggapoy tundan pambabakal da tan makapuy a panangasikaso da ed satan. Balet, manlapud 1914, makapataktakot so inloor na sayan panagderal. Lapud agum tan inkakurakot et onaawang iray desierto tan onaawang so napipirdin mabungan dalin. Maaw-awang lay dineral na maasido ya uran tan radioactive iran lurem. Mapolusyon la iray panlalapuan na tagano. Kontaminado lay dagem a susungapen tayo tan say danum ya iinumen tayo. Saray dutak na pabrika so mamipeligro ed bilay diad dalin tan dayat. Walay panaon ya impagyaw na saray makapanyarin nasyon so sigpot a kadederal diad pangupot ed katooan panamegley na nuklear. Makapaliket ta si Jehova et ‘bagbagen to iramay mamabagbag ed dalin’; ipaakseb toy panangukom ed saramay matangsit, andiay-dios iran totoon natetel ed makapaermen lan kipapasen na dalin. (Deuteronomio 32:5, 6; Salmo 14:1-3) Kanian, iyaareglo nen Jehova so komatlon kasi odino ey-ey, pian mikuentaan irayan managgaway kaugsan.—Apocalipsis 11:14.

Abagey Laray Managderal!

10. (a) Anto so komatlon ey-ey? (b) Diad anton dalan a say komatlon ey-ey so mangitatarok na mas ni nen say panamairap?

¹⁰ Nia sirin, so komatlon ey-ey. Mapmaples ya onsasabi! Saya so paraan nen Jehova pian deralen iramay manederal ed ‘gagatinay-sali’ to, salanti, sayan alay dakep a dalin a panaayaman tayo. (Isaias 66:1) Say manggawa ed satan et say niletneg a Mesianikon Panarian—say sagradon sekreto na Dios. Saray kakabusol na Dios, tan nagkalalo la iray lider odino papangulo na Kakristianoan, so apairap la ed inmunan duaran ey-ey—a nagkalautlan resulta na impanalot na saray duroduron tan saray de-kabayoan ya armada; balet ta say komatlon ey-ey, ya ipaakseb na Panarian nen Jehova a mismo, so mangitarok na mas ni nen say panamairap. (Apocalipsis 9:3-19) Satan so mangitarok na patey diad pangekal to ed makaderal a sosyedad na too tan saray manuley na satan. Saya so pinagkapantok na panangukom nen Jehova diad Armagedon. Onian mismo so impasakbay nen Daniel: “Tan dia ed saray agew naani na saratan ya ar-ari [saray manuley a manederal ed dalin], say Dios na tawen mamaalagey naani na sakey a panarian ya anggan kapigan agnaani naderal tan say pananguley to agnaani niiter ed sananey a baley. Balet buybuyaken to naani tan upoten to naani so saraya ya amin a panarian, et sikato so mansiansia lawas.” Singa sakey ya abalbaleg a palandey, say Panarian na Dios so manuley ed interon dalin ya agawan magloria, a mangitandoro ed inkasoberano nen Jehova tan mangiter na andi-anggaan a gayaga ed katooan.—Daniel 2:35, 44; Isaias 11:9; 60:13.

11. (a) Antoran nagagawan serye na maliket iran ebento so dedeskribien na propesiya? (b) Anton panangipatnag na agmakanepegan a panangasi so nasumpal, panon, tan panamegley na siopa?

¹¹ Say komatlon ey-ey et walay kabansag ton serye na makapaliket iran ebento a progresibon nagawa legan na agew na Katawan. Satan so panaon pian ‘saray inatey so naukom, tan pian iter so tumang ed saray aripen to a propetas, tan saray sasantos, tan saray antakot ed ngaran to.’ Satan so mankabaliksan na kioli! Parad saramay alanaan a sasanto a naugip la ed patey, saya so nagawa ed kagapo na agew na Katawan. (1 Tesalonica 4:15-17) Diad manepeg a panaon, saray nakdaan a sasanto so nikasakey ed saraya panamegley na sankakirem a kioli. Wala met iray arum a natumangan, a kaiba iray ariripen na Dios a propetas nensaman a panaon tan amin niran katooan ya ontatakot ed ngaran nen Jehova, balanglan kabiangan ira na baleg ya ulop a makaliktar ed baleg a kairapan odino na “saray inaatey, ankekelag tan ankakabaleg,” a napaoli ed bilay legan na Milenyon Uley nen Kristo. Lapud say Mesianikon Ari na Dios so walaan na saray tombok na patey tan ed Hades, say uley na Panarian to so mangilukas ed sikato na dalan pian mangipagamor na andi-anggaan a bilay ed amin ya ondampot ed satan a mablin probisyon. (Apocalipsis 1:18; 7:9, 14; 20:12, 13; Roma 6:22; Juan 5:28, 29) Balanglan satan so imortal a bilay ed tawen odino maandon bilay diad dalin, sayan regalon bilay et panangipatnag nen Jehova na agmakanepegan a panangasi to, a nayarin magnayon a pisalamatan na siopaman a makaawat ed satan!—Hebreos 2:9.

Nengnengen so Kaban na Sipan To!

12. (a) Unong ed Apocalipsis 11:19, anto so anengneng nen Juan ed tawen? (b) Anto so insimbolo na kaban na sipan, tan anto so agawa ed satan sanen akautibo so Israel ed Babilonia?

¹² Si Jehova so manuuley! Diad panamegley na Mesianikon Panarian to, aagamilen to so inkasoberano to ed katooan diad makapakelkelaw a paraan. Saya so apekderan ed tinmumbok ya anengneng nen Juan: “Tan nilukas so templo na [santuaryo na] Dios a walad tawen; tan say kaban na impisipan so anengneng ed templo to; tan tinmumbok so kirmat, tan boses, tan karol, tan yegyeg, tan baleg ya uran na kristal [graniso].” (Apocalipsis 11:19) Saya so mogmon impanalambit na Apocalipsis ed kaban na sipan na Dios. Say Kaban et saya imay nanengneng a simbolo na kiwawala nen Jehova ed saray totoo ton Israel. Diad tabernakulo, tan diad saginonor, diad templon impaalagey nen Solomon, satan so impasen diad Sankasantosan. Balet sanen akautibo so Israel diad Babilonia nen 607 B.C.E., say Jerusalem so nankibalatar tan naandi so kaban na sipan. Diad saman a tinmundan “imyurong ed trono nen Jehova ed inkaari” iray manangilaman ed abung nen David.—1 Awaran 29:23.a

13. Anto so isusuheri na impakanengneng ed kaban na sipan na Dios diad mangatatawen a santuaryo To?

¹³ Natan, kayari na masulok a 2,600 a taon, say Kaban so anengneng lamet. Balet diad pasingawey nen Juan, sayan Kaban so anggapo ed sakey a mangaraldalin a templo. Satan so anengneng diad mangatatawen a santuaryo na Dios. Maminsan lamet, si Jehova so manuuley panamegley na sakey ya ari diad maarin linya nen David. Balet, diad sayan pankanawnawa, say Ari, si Kristo Jesus, so nitrono diad mangatatawen a Jerusalem—say nitandoron pasen a manlapu ditan et ipapaakseb toray panangukom nen Jehova. (Hebreos 12:22) Niparungtal ed sikatayo iraya diad ontumbok iran kapitulo na Apocalipsis.

14, 15. (a) Diad Jerusalem nensaman, siopa lambengat so nayarin makanengneng ed kaban na sipan, tan akin? (b) Diad mangatatawen a templon santuaryo na Dios, siopa so nayarin makanengneng ed kaban na sipan to?

¹⁴ Diad mangaraldalin a Jerusalem nensaman, say Kaban so ag-anengneng na saray Israelita ed inkalapagan, anggan saramay saserdoten manlilingkor ed templo, lapud satan so walad loob na Sankasantosan ya asaniban manlapud Masanto a Pasen panamegley na sakey a kurtina. (Numeros 4:20; Hebreos 9:2, 3) Say atagey a saserdote lambengat so makakanengneng ed satan sano sikato so onloloob ed Sankasantosan diad tinaon ya Agew na Pananakbong. Anggaman ontan, sano nalukasan so templon santuaryo diad katawenan, say simbolikon kaban so nanengneng na aliwa labat lan say Atagey a Saserdote nen Jehova, si Jesu-Kristo, noag ontan met na saray katangbayan to iran saserdote, saray 144,000, kaibay Juan.

¹⁵ Asingsingger a nanenengneng na saramay inmunan apaoli ed tawen iyan simbolikon kaban, lapud wala la ira ed pasen da diad kaliberliber na trono nen Jehova bilang kabiangan ed 24 a mamasiken. Tan say Juan a klase ed dalin so naliliwawaan panamegley na espiritu nen Jehova pian natebek da so kiwawala To diad espiritual a templo To. Wala met iray tandan pakakapatnagan na katooan diad inkalapagan pian natebek da iyan alay-abig ya agawa. Say pasingawey nen Juan so manutukoy ed kirkirmat, saray bosis, karokarol, yegyeg, tan graniso. (Ikompara so Apocalipsis 8:5.) Anto so isisimbolo na saraya?

16. Panon a walaray kirmat, boses, karokarol, yegyeg, tan ankabaleg a graniso?

¹⁶ Manlapud 1914, pirmi lay inkayegyeg na saray relihyon. Balet, makapaliket ta sayan ‘impanyegyeg’ et walay kabansag ton naskey iran bosis a mangiiter na malinew a mensahe nipaakar ed niletneg a Panarian na Dios. Nipapaknol la iray singa karol ‘a bagyon pasakbay’ na Biblia. Singa kirmat et nanenengneng la tan nipapalapag la iray kiddiam na pakatebek nipaakar ed mapropetikon Salita na Dios. Binulosan la so makaderal ya “uran na kristal” na madibinon panangukom sumpad Kakristianoan tan palson relihyon diad inkalapagan. Amin na saraya so anagyat la komon ed imano na totoo. Balet, makapaermen ta sinmaew so karaklan a manebek ed kasumpalan na sarayan tanda na Apocalipsis a singa met ed saray totoo na Jerusalem ed panaon nen Jesus.—Lucas 19:41-44.

17, 18. (a) Say pamapaknol ed saray trumpeta na pitoran anghel so mangitatarok na anton responsabilidad ed saray dedikadon Kristiano? (b) Panon a susumpalen na saray Kristiano so kimey da?

¹⁷ Itutuloy na saray pitoran anghel a papaknolen iray trumpeta da, a mangipapasakbay na maawaran iran nagawgawa dia ed dalin. Baleg so responsabilidad na saray dedikadon Kristiano pian itultuloy ya iyabawag irayan anunsio ed mundo. Agaylay liket dan manusumpal ed satan a kimey! Saya so mabitabitar lapud legan na 20 a taon manlapud 1986 anggad 2005, ngalngali ra adoble so oras a tinaon a nausar diad ministeryo—manlapud 680,837,042 ya anggad 1,278,235,504. Peteg, “say misteryo [“sagradon sekreto,” NW] na Dios . . . unong ed maong a balita” so nipapakabat la angga ed “sampot na mundo.”—Apocalipsis 10:7; Roma 10:18.

¹⁸ Manatalaran ed sikatayo natan so arum niran pasingawey legan a mantutultuloy a nipaparungtal iray gagala na Panarian na Dios.

[Paimano ed leksab]

[Kahon ed pahina 173]

Saray Pabitar ed Panangiyabawag na Saray Singa-trumpetan Panangukom nen Jehova

1. 1922 Cedar Point, Ohio: Sakey ya angat ed saray lider na relihyon na Kakristianoan, politika, tan baleg a negosyo pian ikatunongan so insaew dan mangitarok na kareenan, inkadaakan, tan liket. Say Mesianikon Panarian so mogmon solusyon.

2. 1923 Los Angeles, California: Say publikon paliwawa ya, “Amin a Nasyones so Mamapaarap la Natan ed Armagedon, Balet Minilyon a Manbibilay Natan so Aglan Balot Ompatey,” so amaseseg ed maaro ed kareenan iran “karnero” a mangikaindan ed makapatey a dayat na sankatooan.

3. 1924 Columbus, Ohio: Inakusaan iray klero lapud panangitandoro ed inkasikaran dili tan agda labay ya ipulong so Mesianikon Panarian. Kaukolan ya ipulong na saray tuan Kristiano so panangibales na Dios tan manligliwa ed maneermen a maong a katooan.

4. 1925 Indianapolis, Indiana: Sakey a mensahe na ilalo a pakapatnagan na pandumaan na espiritual a kabilungetan na Kakristianoan tan say masnag a sipan na Panarian a kareenan, inkadaakan, bunigas, bilay, kawayangan, tan maandon liket.

5. 1926 London, Inglatera: Sakey a singa duro-duron a manasalot ed Kakristianoan tan ed saray klero to, a mangiwawalwal ed pangipupulisay da ed Panarian na Dios, tan mangikekelyaw ed inkianak na satan a mangatatawen a gobierno.

6. 1927 Toronto, Canada: Sakey ya imbitasyon, ya intarok na singa saray armada a de-kabayoan, ya ontatawag ed totoo a mangitalirak ed ‘organisadon Kristianismo’ tan mangiter na impapuson katooran ed si Jehova a Dios tan ed Ari tan Panarian to.

7. 1928 Detroit, Michigan: Sakey a deklarasyon sumpad si Satanas tan parad si Jehova, a mangipapalinew a say alanaan ya Ari na Dios, a nitrono nen 1914, so maneral ed mauges ya organisasyon nen Satanas tan mangibulos ed katooan.

[Kahon ed pahina 175]

Panederal ed Dalin

“Kada taloran segundo et walay naaandin singa kabaleg na panaggalawan na football a kabiangan na orihinal a masupok a takel. . . . Say kaaandi na ankabaleg a katakelan so manederal ed nilibon klase na tanaman tan ayayep.”—Illustrated Atlas of the World (Rand McNally).

“Diad loob na duaran siglon impanayam, [say Ankabaleg Iran Linok] so nagmaliw met a sankabalgan ya imburnal ed mundo.”—The Globe and Mail (Canada).

Nen Abril 1986, say insabog tan pool diad planta na nuclear power diad Chernobyl, U.S.S.R., “so sankagrabian a nuklear ya insidente . . . nanlapula’d samay impanbomba ed Hiroshima tan Nagasaki,” ya angikayat na “manbayag a radiation ed dagem, akintapew a dalin tan danum na mundo a mipara ed karakel na impugso na amin ya impanali ed nuklear tan bomban pinasabog.”—JAMA; The New York Times.

Diad Minamata, Hapon, sakey a planta na kemikal so angibantak na methylmercury ed dayat. Say pangan ed kontaminadon sira tan saray de-baley so nansengegay Minamata disease (MD) sakey a “graben sakit ed nerbiyos. . . . Anggad sayan petsa [1985], 2578 lan totoo ed interon Hapon so kompirmado lan walaay MD.”—International Journal of Epidemiology.

[Kahon ed pahina 176]

Saray ambelat a panangiyabawag ed Apocalipsis 11:15-19 et introduksion na saray ontumbok a pasingawey. Say kapitulo 12 na Apocalipsis so mangipanonot ed saray abenegan tan detalyadon mangipapabitar ed saray engranden anunsio ed Apocalipsis 11:15, 17. Say Kapitulo 13 so mangiiter na detalye nipaakar ed 11:18, legan ya idedeskribe na satan so lapuan tan inkatibukel na mapolitikan organisasyon nen Satanas a sengegay pakakaderal na dalin. Say kapitulo 14 tan 15 so nagkalalon mangidedetalye ed saray panangukom na Panarian a misiglaotan ed panangipaknol ed komapiton trumpeta tan komatlon ey-ey.

[Saray litrato ed pahina 174]

Si Jehova et ‘bagbagen to iramay mamabagbag ed dalin’