Ngakula “Le Agyapadeɛ Mɔɔ Vi Gyihova Ɛkɛ”
SAA ɛte edwɛkɛkpɔkɛ “agyapadeɛ” a, duzu a ba wɔ adwenle nu a? Bie a mɔɔ ba ɛ ti anu la a le ezukoa, sua anzɛɛ debie bie mɔɔ sonle bolɛ mɔɔ wɔ busuanli bie vale gyakyile wɔ la. Kɛzi agyapadeɛ ne de biala la, ɛbanlea ye boɛ ɔluakɛ ɔsonle bolɛ ɔmaa wɔ.
Baebolo ne fɛlɛ ngakula “agyapadeɛ mɔɔ vi Gyihova ɛkɛ.” (Edw. 127:3) Nɔhalɛ nu, Kilisiene awovolɛ bu bɛ mra kɛ bɛle ahyɛlɛdeɛ mɔɔ sonle bolɛ mɔɔ vi yɛ anwuma Selɛ ne ɛkɛ a. Bɛkpondɛ kɛ bɛyɛ biala mɔɔ bɛbahola la bɛmaa bɛ mra asa ka ninyɛne mɔɔ bɛhyia nwo amaa bɛadɛnla ngoane nu, bɛanyia kpɔkɛdelɛ kpalɛ, bɛ nye alie na bɛ nee Gyihova anyia agɔnwolɛvalɛ kpalɛ la.
Noko mɔɔ yɛ alɔbɔlɛ la a le kɛ ɛnɛ, awovolɛ dɔɔnwo ɛmbu ngakula kɛ bɛle ahyɛlɛdeɛ mɔɔ vi Nyamenle ɛkɛ a. (Aye. 49:15; 2 Tim. 3:1-3) Bie mɔ noko kulo kɛ bɛfi bɛ ahonle nu bɛnea bɛ mra ne mɔ noko bɛngola bɛnyɛ zɔ ɔlua ngyegyelɛ bie mɔ ati. Ngyegyelɛ ɛhye mɔ bie a le boni? Duzu a Gyihova kpondɛ avi awovolɛ ɛkɛ a? Na kɛ ɔkɛyɛ na Kilisiene awovolɛ ahola atete bɛ mra boɛ ɛ?
NGYEGYELƐ NE
Mɔɔ bɛ mbusuafoɔ nee awie mɔ gyɛne kpondɛ kɛ bɛyɛ la. Wɔ ewiade ɛleka bie mɔ, menli bu awovolɛ mɔɔ bɛwo dɔɔnwo la. Ɔlua ɛhye ati, agyalɛma bie mɔ mbusuafoɔ anzɛɛ menli mɔɔ wɔ ɛleka mɔɔ bɛde la tinlitinli bɛ kɛ bɛwo dɔɔnwo—mɔɔ bie a bɛdabɛ mumua ne bɛnrɛhola bɛ nea la.
Kenle bie nwo adwenleadwenle. Wɔ ewiade ɛleka bie mɔ, aleɛ kpalɛ mɔɔ bɛnnyia bɛnli, ewule ngakyile yɛɛ dɔketa anzɛɛ asopiti dɔɔnwo mɔɔ ɛnle ɛkɛ la ati ɔmaa mbɔdɔma ta wu. Ɛhye ati, agyalɛma bie mɔ wo dɔɔnwo mɔɔ bɛ adwenle a le kɛ bie wu a bie badɛnla aze. Agyalɛma bie mɔ noko kpa kɛ bɛbawo dɔɔnwo amaa bɛyɛ mrelera a bɛ mra ne mɔ anlea bɛ. Ɛhye ta si wɔ maanle mɔɔ arane ne ɛtɛyɛle ngyehyɛleɛ biala mɔɔ bɛfa bɛnea mrelera la anu.
Awolɛ nwo ngyehyɛleɛ. Wɔ maanle bie mɔ anu, bɛnlɛ nyile mɔɔ boa agyalɛma ne amaa bɛannrenzɛ anzɛɛ amaa bɛahwehwe bɛ awolɛ nu la dɔɔnwo. Bie mɔ nyia nyile ne mɔ bie ɛdeɛ, noko kɛmɔ nyile ne mɔ ɛnle kpalɛ la ati, bɛsulo kɛ ɔbagyegye bɛ. Yɛɛ kɛmɔ nyile ɛhye mɔ bolɛ yɛ se la ati bie mɔ ɛngola ye tɔ.a
DUZU A GYIHOVA KPONDƐ AVI AWOVOLƐ ƐKƐ A?
Nyia mekɛ maa ɛ mra ne mɔ anu ko biala
Bɛva mɔɔ bɛ mra hyia nwo la bɛmaa bɛ. Gyihova kulo kɛ awovolɛ yɛ gyima ɛsesebɛ amaa bɛahola bɛamaa bɛ mra asa aha aleɛ, adɛladeɛ nee dabelɛ kɔkpula kɛ bɛbanyi la. Eza Gyihova anye la kɛ awovolɛ bahilehile bɛ mra. Ɔti Kilisiene awovolɛ ɛnva bɛ mra ɛngɔ boarding school (sukulu mɔɔ bɛda ɛkɛ). Emomu bɛ nee bɛ mra tɛnla amaa saa bɛlɛnyi a bɛahola bɛahɔ sukulu mɔɔ fɛta la na bɛamaa bɛ nye ahɔ bɛ nwo, na ɛhye bamaa bɛade nganeɛ kɛ bɛlɛ banebɔlɛ yɛɛ bɛkulo bɛ. Noko akee, Gyihova ɛmkpondɛ kɛ awovolɛ yɛ sukoavolɛma kolaa na bɛahola bɛnlea bɛ mra. Gyihova kpale awovolɛ mɔɔ bɔ mɔdenle noko ɛnee bɛnlɛ ezukoa la ɔmaanle bɛtetele ye kulovolɛ Ralɛ ne.—Mat. 13:55, 56; Luku 2:24.
Baebolo ngyinlazo: “Nɔhalɛ nu, saa awie ɛnnea ɔdaye ye menli, titili ye sua nu amra a, ɛnee yekpo diedi ne na ɔle ɛtanevolɛ ɔtɛla sonla mɔɔ ɛnlɛ diedi la.”—1 Tim. 5:8.
Gyihova ze kɛ saa awovolɛ ne mɔ ɛlɛyɛ mgbanyinli a bie a bɛbahyia moalɛ. Nɔhalɛ nu, adenle ko mɔɔ ngakula bɛahola alua zo ali bɛ awovolɛ eni la a le kɛ saa bɛ awovolɛ ɛlɛyɛ mrelera a, bɛbava mɔɔ bɛhyia nwo la bɛamaa bɛ. (Ɛzɛ. 20:12; 1 Tim. 5:4) Noko akee, saa awovolɛ dimoa dwenle kɛzi bɛbanlea bɛ mra na tɛ kɛzi bɛ mra ne mɔ banlea bɛ la anwo a, ɔmaa Gyihova anye die kpalɛ.—2 Kɔl. 12:14.
Kilehile ɛ mra Gyihova anwo debie. Eza ɔle Kilisiene awovolɛ ɛzonlelilɛ kɛ bɛbatete bɛ mra bɛamaa bɛahulo Gyihova na bɛazonle ye. Gyihova bu ɛhye kɛ yemɔ a le debie mɔɔ nwolɛ hyia kpalɛ wɔ ngakula ne mɔ ɛtetelɛ nu a.—Dit. 6:6, 7.
Baebolo ngyinlazo: “Bɛhɔ zo bɛva Gyihova folɛdulɛ nee ye ngilehilelɛ bɛtete bɛ” mra.—Ɛfɛ. 6:4.
GYIHOVA KPONDƐ KƐ ƆWIE WƆ BOƐ
Bɛlimoa bɛzuzu ngakula dodo mɔɔ bɛkulo kɛ bɛwo bɛ la anwo
Bɛziezie bɛ nwo bɛmaa kenle bie. Saa bɛlɛdwenle nwo kɛ bɛbawo a, bɛzuzu tɛnlabelɛ mɔɔ bɛwɔ nu la anwo kpalɛ. Kɛ neazo la, asoo bɛlɛ ezukoa mɔɔ bɛbava bɛadɔ aleɛ nee adɛladeɛ bɛamaa ngakula dɔɔnwo na bɔbɔ bɛava bie bɛnlea bɛ sukulu ɔ? Saa bɛnlɛ bie a, ɛ nee ɛ hu anzɛɛ ɛ ye ɛzuzu nwo saa bɛbade ngakula dodo mɔɔ bɛbawo bɛ la azo a, amaa bɛahola bɛava moalɛ mɔɔ bɛ nuhua ko biala hyia la bɛamaa ye kɛ mɔɔ Gyihova kpondɛ la. Nɔhalɛ nu, Gyihova te ɔ bo kɛ tɛ debie biala a yɛbahola yɛayɛ nwolɛ ngyehyɛleɛ. (Nol. 9:11) Noko Gyihova bayila mɔdenle mɔɔ bɛlɛbɔ kɛ ɛbayɛ awovolɛ kpalɛ la azo.
Baebolo ngyinlazo: “Sonla mɔɔ bɔ mɔdenle yɛ gyima la ngyehyɛleɛ bawie boɛ, noko bɛdabɛ mɔɔ bɛpele bɛ nwo bɛyɛ debie la kɔsɔɔti bali ehyia.”—Mrɛ. 21:5.
“Bɛ nuhua boni a kpondɛ kɛ ɔsi tawa a ɔnlimoa ɔndɛnla aze ɔnsese ye bolɛ ɔnnea kɛ saa ɔlɛ dɔɔnwo mɔɔ ɔbava yeawie la a?”—Luku 14:28.
Bɛva Gyihova bɛlimoa wɔ bɛ abusua ne anu. Bɛmaa Gyihova ɛzonlenlɛ ɛyɛ debie mɔɔ anwo hyia bɛ kpalɛ wɔ bɛ abusua ne anu a. Saa bɛlɛ ngakula a, bɛbɔ kpɔkɛ kɛ bɛbahilehile bɛ nuhua biala bɛamaa yeahulo Gyihova. Bɛboa bɛ bɛmaa bɛyɛ koonwu wɔ debiezukoalɛ bo amaa bɛade mɔɔ bɛlɛsukoa la abo. Bɛbɔ mɔdenle kɛ bɛbayɛ bɛ Abusua Ɛzonlenlɛ ne dapɛne biala. Bɛtete bɛ mra ne mɔ bɛmaa bɛyɛ ɛzonlenlɛ gyima ne bie. Bɛmmafa bɛ ɛzonlelilɛ ɛhye bɛmaa bɛ mra mgbanyinli anzɛɛ bɛ mbusuafoɔ gyɛne. Ɔhyia mekɛ nee mɔdenlebɔlɛ na bɛahola bɛatete bɛ mra bɛamaa bɛahulo Gyihova ɛdeɛ, noko bɛbanyia nwolɛ ahatualɛ kpole.
Baebolo ngyinlazo: “Debie biala ɛnyɛ me anyelielɛ ɛndɛla ɛhye: kɛ mekɛde kɛ me mra ne mɔ kɔ zo dua nɔhalɛ ne anu.”—3 Dwɔn 4.b
Bɛva bɛ nwo bɛdo Gyihova anwo zo. Saa ɔwɔ bɛ adwenle nu kɛ bɛbawo anzɛɛ bɛwo a, bɛnwu ye kɛ Gyihova ngyinlazo ne mɔ kpogya tɛla sonla mɛla anzɛɛ amaamuo.
Ɔhyia mekɛ nee mɔdenlebɔlɛ na bɛahola bɛaboa bɛ mra ne mɔ wɔ sunsum nu
Saa bɛsi kpɔkɛ kɛ bɛnrɛwo dɔɔnwo a, bɛnyia anwodozo kɛ Gyihova banlea bɛ wɔ bɛ mrelera nu. Ɔnva nwo mɔɔ awie mɔ ka la, bɛmmanyia adwenle kɛ bɛwo amaa bɛ mra ne mɔ ayɛ kɛ asɛɛ bɛ “pɛnhyɛne nwo ngyehyɛleɛ.” Bɛmmamaa bɛ ahonle tu kɛ bie a bɛyɛ mrelera a bɛnrɛnyia awie ɛnrɛnlea bɛ. Gyihova ɛbɔ ɛwɔkɛ kɛ ɔbanlea bɛ, na ɔdi ye ɛwɔkɛ zo dahuu.—Dwɔh. 23:14.
Baebolo ngyinlazo: “Fi wɔ ahonle muala anu fa ɛ nwo to Gyihova anwo zo, na mmafa ɛ nwo ɛto wɔ ndelebɛbo zo. Nwu ye wɔ wɔ ndenle kɔsɔɔti anu, na ɔbamaa wɔ ndenle adenrɛ fɔɔnwo.”—Mrɛ. 3:5, 6.
“Ɛnee mele kakula, na kɛkala meyɛ kpanyinli; na metɛnwunle tenlenenli mɔɔ bɛkpo ye, anzɛɛ ɔ mra kɛ bɛlɛsɛlɛzɛlɛ aleɛ.”—Edw. 37:25.
“Yemɔti, bɛhɔ zo bɛlimoa bɛkpondɛ Belemgbunlililɛ ne nee Nyamenle tenleneyɛlɛ ne, na ɔbava ninyɛne ɛhye mɔ mɔɔ ɛha la amuala yeaboka nwo yeamaa bɛ.”—Mat. 6:33.
Ngakula le ahyɛlɛdeɛ mɔɔ bɛsonle bolɛ mɔɔ Gyihova ɛva bɛ ɛmaa awovolɛ a. Saa awovolɛ kola nea bɛ mra kɛ mɔɔ Gyihova kulo la a, nea kɛzi ɔbamaa ɔ nye alie a! Bɛfi ɛlɔlɛ nu bɛfa ninyɛne mɔɔ bɛ mra ne mɔ hyia la bɛmaa bɛ, bɛnea kɛ bɛ mra ne mɔ anye balie na bɛahulo Gyihova; bɛsuzu ngakula dodo mɔɔ bɛbawo bɛ la anwo; yɛɛ bɛbu mɔɔ Gyihova kpondɛ kɛ bɛyɛ la kɛ nwolɛ hyia tɛla amaamuo mɔɔ wɔ ɛleka mɔɔ bɛde la. Saa awovolɛ yɛ ye zɔ a, bɛmaa ɔda ali kɛ bɛ mra ne mɔ le ahyɛlɛdeɛ mɔɔ sonle bolɛ—“agyapadeɛ mɔɔ vi Gyihova ɛkɛ.”
a Agyalɛma ne a bazi ngakula dodo mɔɔ bɛbawo, mekɛ mɔɔ bɛkulo kɛ bɛwo nee ayile mɔɔ bɛnva bɛnye bɛ ko noko ɔsi ɛnrenzɛlɛ adenle la anwo kpɔkɛ a. Ɔnle kɛ awie biala bua bɛ ndɛne wɔ kpɔkɛ mɔɔ bɛbazi la anwo. (Wlo. 14:4, 10-13) Eza saa Kilisienema mɔɔ bɛgya la ɛlɛsisi kpɔkɛ ɛhye mɔ a, ɔwɔ kɛ bɛkakye folɛdulɛ mɔɔ wɔ 1 Kɔlentema 7:3-5 la.
b Mralɛ mɔɔ bɛha bɛ nwo edwɛkɛ wɔ Baebolo ngyɛnu ɛhye anu la kile Kilisiene ɛdoavolɛma ɛdeɛ, noko awovolɛ te nganeɛ ko ne ala mɔɔ Dwɔn dele la bie wɔ bɛ mra ne mɔ anwo.