Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w26 January m. 8-13
  • Ɛbahola Wɔali Ɛ Rɛle Mɔɔ Bɔ La Azo Kpalɛ

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Ɛbahola Wɔali Ɛ Rɛle Mɔɔ Bɔ La Azo Kpalɛ
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • NINYNE MƆƆ ƐNEE ƆMAA PƆƆLO ARƐLE BƆ LA
  • MƆƆ BOA PƆƆLO WƆ MEKƐ MƆƆ Ɔ RƐLE BABƆ LA
  • SAA YƐ RƐLE BƆ A, DUZU A YƐBAHOLA YƐAYƐ A?
  • NYIA ANWODOZO KƐ NINYƐNE BAYƐ BOƐ KENLE BIE
  • Kɛzi Ɛbanyia Anyelielɛ Kpole Wɔ Daselɛlilɛ Nu La
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2024
  • Die To Nu Kɛ Tɛ Debie Biala A Ɛze A
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
  • Gyihova Yɛ “Mɔɔ Ye Ahonle Ɛbubu La Ayile”
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2024
  • Kpondɛ Kpuya Ɛhye Mɔ Anwo Mualɛ
    2025-2026 Maangyebakyi Nyianu Ngyehyɛleɛ, Maangyebakyi Zo Neavolɛ Ɛdeɛ
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
w26 January m. 8-13

MARCH 9-15, 2026

EDWƐNE 45 Me Ahonle Nu Nzuzulɛ

Ɛbahola Wɔali Ɛ Rɛle Mɔɔ Bɔ La Azo Kpalɛ

“Me nwo yɛ anwunvɔne kpole!”—WLO. 7:24.

BODANE

Mɔɔ yɛbahola yɛayɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛ rɛle babɔ la.

1-2. Ɛnee ɔdwu mekɛ ne bie a kɛzi ɛzoanvolɛ Pɔɔlo te nganeɛ ɛ, na kɛzi mɔɔ ɔhɛlɛle la fale yɛdayɛ noko yɛ nwo ɛ? (Wulomuma 7:​21-24)

SAA ɛte ɛzoanvolɛ Pɔɔlo duma a, duzu a ba wɔ adwenle nu a? Ɛnwu ye kɛ ɔle edwɛkpatɛlɛvolɛ mɔɔ lɛ akɛnrasesebɛ, kilehilevolɛ mɔɔ bɔ mɔdenle anzɛɛ Baebolo kɛlɛvolɛ mɔɔ yebe ɔ? Ɛhye mɔ amuala le nɔhalɛ. Noko ɛnee ɔdwu mekɛ ne bie a Pɔɔlo di alɔbɔlɛ, ɔ rɛle bɔ anzɛɛ adwenleadwenle tɔ ɔ nwo. Ɛnee ɔle kɛ yɛ nuhua dɔɔnwo ala la.

2 Kenga Wulomuma 7:​21-24. Pɔɔlo hanle kɛzi ɔte nganeɛ la wɔ ye kɛlata ne mɔɔ ɔhɛlɛle ɔhɔmaanle Wulomuma la anu, na zɔhane ala a yɛ nuhua dɔɔnwo noko te nganeɛ a. Ɔle Kilisienenli mɔɔ di nɔhalɛ ɛdeɛ, noko ɛnee ɔlɛko konle bie wɔ ye nu—yemɔ a le kɛ ɛnee ɔkulo kɛ ɔyɛ Nyamenle ɛhulolɛdeɛ, noko kɛmɔ ɔnli munli la ati ɛnee ye sonlabaka ne twehwe ye kɛ ɔyɛ ɛtane. Ɛye ɛhye ɛsie ahane a, ɛnee ɔyɛ a ɛbɛla mɔɔ Pɔɔlo bɔle ye dɛba nee ngyegyelɛ mɔɔ ɔgyi ɔ nloa la maa ɔ sa nu to.

3. Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a? (Eza nea “Edwɛkɛ Mɔɔ Bɛhilehile Nu.”)

3 Ɛnee ɔyɛ a Pɔɔlo arɛle bɔa ɛdeɛ, noko yeammaa yemɔ anvo ɔ nwo zo. Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu, yɛbazuzu kpuya ɛhye mɔ anwo: Duzu a ɛnee ɔyɛ a ɔmaa Pɔɔlo te nganeɛ kɛ ɔ “nwo yɛ anwunvɔne kpole” a? Saa ɔ rɛle bɔ a, kɛzi ɔdi nwolɛ gyima ɛ? Saa yɛdayɛ noko yɛ rɛle bɔ a, kɛ ɔkɛyɛ na yɛali nwolɛ gyima kpalɛ ɛ?

NINYNE MƆƆ ƐNEE ƆMAA PƆƆLO ARƐLE BƆ LA

4. Ninyɛne boni mɔ a ɛnee ɔmaa Pɔɔlo arɛle bɔ a?

4 Ninyɛne mɔɔ ɔyɛle ye dɛba la. Kolaa na Pɔɔlo, mɔɔ ɛnee bɛfɛlɛ ye Sɔɔlo la arayɛ Kilisienenli la, ɔyɛle ninyɛne mɔɔ nzinlii ɔnlunle ɔ nwo wɔ nwolɛ la. Kɛ neazo la, ɔliele ɔdole nu na ɔnleanle ɔmaanle bɛzile Sitivin mɔɔ le nɔhavo la awolɛ bɛhunle ye. (Gyi. 7:58; 8:1) Eza Sɔɔlo kpɔle Kilisienema ne ɛsesebɛ.—Gyi. 8:3; 26:​9-11.

5. Kɛzi Pɔɔlo dele nganeɛ wɔ ninyɛne mɔɔ ɔyɛle ye dɛba la anwo ɛ?

5 Mɔɔ Pɔɔlo rayɛle Kilisienenli la, ɛnee ɔyɛ a ninyɛne mɔɔ ɔyɛle ye dɛba la maa ɔdi nyane. Ɔbayɛ kɛ ɔrayɛle Kilisienenli la anzi, mekɛ ɛlɛkɔ la ɛnee akee mɔɔ ɔyɛle la ɛlɛgyegye ye kpalɛ. Kɛ neazo la, mɔɔ ɔhɛlɛle ye kɛlata ne mɔɔ limoa la ɔhɔmaanle Kɔlentema wɔ kɛyɛ ɛvolɛ 55 Y.M. la, ɔhanle kɛ: “Menfɛta kɛ bɛkɛvɛlɛ me ɛzoanvolɛ ɔluakɛ menyɛle Nyamenle asafo ne kpɔdekpɔde.” (1 Kɔl. 15:9) Wɔ kɛyɛ ɛvolɛ nnu anzi, ɔhɛlɛle ɔ nwo edwɛkɛ wɔ kɛlata mɔɔ ɔvale ɔhɔmaanle Ɛfɛsɛsema ne la anu kɛ ɔndwu “nwuanzanwuanzama ne mɔ anu mɔɔ le ekyi bɔbɔ la.” (Ɛfɛ. 3:8) Mɔɔ Pɔɔlo kɛlɛ Timote kɛlata la, ɔhanle ɔ nwo edwɛkɛ kɛ, “ɛnee meka munzule edwɛkɛ, meyɛ menli kpɔdekpɔde yɛɛ membu debie.” (1 Tim. 1:13) Ɛnea a, saa Pɔɔlo kɔ asafo bie anu na ɔkɔnwu menli mɔɔ ɔyɛle bɛ kpɔdekpɔde la bie anzɛɛ bɛ mbusuafoɔ bie mɔ a, kɛzi ɔbade nganeɛ ɛ?

6. Duzu bieko a maanle Pɔɔlo lile nyane kpole a? (Eza nea ɔbodwɛkɛ ne.)

6 Bɛvale debie mɔɔ le kɛ bowule la bɛwulale ɔ nwo nane nu. Pɔɔlo hanle debie bie mɔɔ ɛnee gyegye ye kpole la anwo edwɛkɛ. Ɔhanle kɛ ɔle kɛ bowule bie mɔɔ bɛva bɛwula ɔ nwo nane nu la. (2 Kɔl. 12:7) Ɛzoanvolɛ ne anga deɛ holɛ, noko ndonwo mɔɔ ɔvale ɔlile gyima la maa yɛnwu kɛ ɔbayɛ ewule bie, nganeɛdelɛ nu ngyegyelɛ bie anzɛɛ debie gyɛne mɔɔ ɛnee ɔmaa ɔdi nyane kpalɛ la.b

7. Kɛzi Pɔɔlo sinlidɔlɛ ne mɔ hanle ye ɛ? (Wulomuma 7:​18, 19)

7 Ye sinlidɔlɛ ne mɔ. Ɛnee ɔnla aze ɔmmaa Pɔɔlo kɛ ɔbali ye sinlidɔlɛ ne mɔ anwo gyima. (Kenga Wulomuma 7:​18, 19.) Ɛnee ɔkulo kɛ ɔyɛ mɔɔ le kpalɛ la ɛdeɛ, noko ye sinlidɔlɛ ne mɔ maanle ɔyɛle se kɛ ɔbayɛ mɔɔ yebɔ kpɔkɛ kɛ ɔyɛ la. Ɔliele ɔdole nu kɛ ɛnee ye sinlidɔlɛ ne mɔ ko tia ɛhulolɛ mɔɔ ɔlɛ kɛ ɔbayɛ mɔɔ le kpalɛ la dahuu. Noko Pɔɔlo bɔle mɔdenle kɛ ɔbayɛ nzenzaleɛ. (1 Kɔl. 9:27) Nea kɛzi ɔ rɛle babɔ wɔ mekɛ mɔɔ ɔbala subane ɛtane bie mɔɔ ɔlɛbɔ mɔdenle kɛ ɔbagyakyi la ali la!

MƆƆ BOA PƆƆLO WƆ MEKƐ MƆƆ Ɔ RƐLE BABƆ LA

8. Duzu a Pɔɔlo yɛle mɔɔ ɔboale ye ɔmaanle ɔnyianle subane kpalɛ a?

8 Kɛ mɔɔ yɛnwu ye wɔ Pɔɔlo ngɛlata ne mɔ anu la, ɔdwenledwenlenle kɛzi Nyamenle sunsum ne bahola aboa ɔdaye nee ɔ mediema diedima yeamaa bɛaho bɛatia bɛ sinlidɔlɛ ne mɔ na bɛali zolɛ konim la anwo. (Wlo. 8:13; Gal. 5:​16, 17) Ɛnee Pɔɔlo ta ka subane nee atiakunluwɔzo ɛtane mɔɔ ɔwɔ kɛ Kilisienema ko tia ye la anwo edwɛkɛ. (Gal. 5:​19-21, 26) Ɛhye kile kɛ Pɔɔlo dwenlenle ɔdaye mumua ne ye bɛtɛɛyɛlɛ ne mɔ anwo, ɔkpondɛle folɛdulɛ ɔvile Ngɛlɛlera ne anu amaa yeanwu ninyɛne fɔɔnwo mɔɔ ɔwɔ kɛ ɔyɛ amaa yeali ye sinlidɔlɛ ne mɔ anwo gyima la. Yɛbahola yɛanyia anwodozo kɛ ɔvale folɛ mɔɔ ɔdule awie mɔ la ɔlile gyima.

9-10. Saa Pɔɔlo arɛle bɔ a, duzu a boa ye a? (Ɛfɛsɛsema 1:7) (Eza nea nvoninli ne.)

9 Ɔnva nwo kɛ ɔyɛ a Pɔɔlo arɛle bɔ la, ninyɛne dɔɔnwo maanle ɔ nye liele dahuu. Kɛ neazo la, saa ɔte asafo ne mɔ anwo amaneɛbɔlɛ kpalɛ ɔfi ɔ gɔnwo mɔ adenduvoma ne ɛkɛ a, ɔmaa ɔ nye die. (2 Kɔl. 7:​6, 7) Ɔ nee ɔ mediema diedima agɔnwolɛvalɛ ne maanle ɔ nye liele. (2 Tim. 1:4) Yɛɛ ɛnee ɔze kɛ Gyihova die ye to nu. Nɔhalɛ nu, ɛnee Pɔɔlo anye die ɔluakɛ ɔholale ɔvale “adwenle mɔɔ anu te” la ɔzonlenle Nyamenle. (2 Tim. 1:3) Mekɛ mɔɔ ɔla efiade wɔ Wulomu bɔbɔ la, ɔmaanle ɔ mediema diedima anwosesebɛ kɛ “bɛli fɛlɛko wɔ Awulae anu.” (Fel. 4:4) Ye edwɛkɛ ne ɛngile kɛ ɛnee dahuu ɔ rɛle ɛbɔ. Ɔda ali kɛ, mekɛ biala mɔɔ ninyɛne mɔɔ maa ɔ rɛle bɔ la bara ɔ ti anu la, ɔbɔ mɔdenle kɛ ɔbadwenle ninyɛne mɔɔ maa ɔ nye die la anwo ndɛndɛ.

10 Debie bieko mɔɔ boale ye maanle ɔ nye liele la a le ɛkpɔnedeɛ ne. Ɔliele ɔlile kɛ ɔle ahyɛlɛdeɛ mɔɔ Gyihova vale maanle ɔdaye Pɔɔlo mumua ne a. (Gal. 2:20; kenga Ɛfɛsɛsema 1:7.) Ɛhye ati, ɛnee ɔlɛ anwodozo bɔkɔɔ kɛ Gyihova bava ye ɛtane ahyɛ ye ɔlua Gyisɛse Kelaese afɔlebɔlɛ ne ati. (Wlo. 7:​24, 25) Pɔɔlo yɛle ɛtane wɔ dɛba ne yɛɛ ɛnee ɔyɛ nvonleɛ ɛdeɛ, noko ɔholale ɔvale “ɛzonlenlɛ nwuanzanwuanza” ɔmaanle Nyamenle wɔ anyelielɛ nu.—Hib. 9:​12-14, ɔbdw.

Nvoninli ngakyile: 1. Ɛzoanvolɛ Pɔɔlo ɛlɛdwenledwenle ninyɛne nwo. 2. Ɔlɛkakye mekɛ bie mɔɔ ɔmaanle sogyanli bie hwenle Kilisiene nrenyia bie vile ye sua nu hɔle la. 3. Ɔlɛdwenledwenle Gyisɛse ewule wɔ amaneɛnwunlɛ baka ne azo anwo.

Ɔyɛ a ɛtane mɔɔ Pɔɔlo yɛle ye dɛba ne la gyegye ye ɛdeɛ, noko ɔdwenledwenlenle ɛkpɔnedeɛ ne anwo amaa ɔ rɛle ambɔ (Nea ɛdendɛkpunli 9-10)


11. Duzu ati a Pɔɔlo neazo ne maa yɛ anwosesebɛ a?

11 Kɛ mɔɔ ɔdole Pɔɔlo la, bie a yɛte nganeɛ kɛ ɔwɔ kɛ yɛbɔ mɔdenle dahuu amaa yɛannyia adwenle, yɛanga edwɛkɛ anzɛɛ yɛanyɛ ninyɛne mɔɔ ɛnzɔ Gyihova anye la. Bie a yɛdayɛ noko yɛbaha kɛ, ‘Me nwo yɛ anwunvɔne kpole!’ Adiema bɛlɛra bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Elizac mɔɔ yebo ɛvolɛ 20 la hanle kɛzi ɔte nganeɛ la anwo edwɛkɛ kɛ: “Saa medwenle Pɔɔlo tɛnlabelɛ ne anwo a, ɔmaa me anwosesebɛ. Ɔyɛ me fɛ kɛ tɛ me ngomekye a mete nganeɛ zɔ la. Ɔle ngakyelɛ bieko mɔɔ kile kɛ Gyihova ze mɔɔ ye menli ɛlɛkɔ nu la.” Kɛ mɔɔ Pɔɔlo yɛle la, saa yɛ rɛle bɔ a, duzu a yɛbahola yɛayɛ amaa yɛanyia adwenle mɔɔ anu te na yɛali fɛlɛko a?

SAA YƐ RƐLE BƆ A, DUZU A YƐBAHOLA YƐAYƐ A?

12. Saa yɛdi ngyehyɛleɛ kpalɛ mɔɔ yɛfa yɛyɛ sunsum nu ninyɛne la azo dahuu a, kɛzi ɔboa yɛ ɔmaa yɛ nye die ɛ?

12 Di ngyehyɛleɛ kpalɛ mɔɔ ɛfa ɛyɛ sunsum nu ninyɛne la azo dahuu. Saa yɛyɛ ngyehyɛleɛ kpalɛ yɛfa yɛyɛ sunsum nu ninyɛne a, ɔbaboa yɛ yeamaa yɛava yɛ adwenle yɛazie ninyɛne mgbalɛ zo. Yɛbahola yɛava ngyehyɛleɛ zɛhae yɛatoto nyɛleɛ kpalɛ mɔɔ yɛda ye ali dahuu a ɔbamaa yɛanyia kpɔkɛdelɛ kpalɛ la anwo. Saa yɛdi aleɛ kpalɛ, yɛta yɛkpundikpundi yɛ akpɔkɛ nu na yɛda kpalɛ a, ɔmaa yɛte kpɔkɛ kpalɛ. Zɔhane ne ala a yɛ muala yɛnwu kɛ saa yɛkenga Nyamenle Edwɛkɛ ne dahuu, yɛyɛ daselɛlilɛ gyima ne bie, yɛdimoa yɛsukoa debie mɔɔ yɛbazukoa wɔ debiezukoalɛ bo, yɛkɔ debiezukoalɛ na yɛmaa mualɛ a, ɔmaa yɛ nye die a. Ninyɛne ɛhye mɔ maa yɛ anwosesebɛ na ɔmmaa yɛnva yɛ adwenle yɛnzie ninyɛne mɔɔ maa yɛ rɛle bɔ la azo.—Wlo. 12:​11, 12.

13-14. Kɛzi mediema bie mɔ ɛnyia ngyehyɛleɛ kpalɛ mɔɔ bɛfa bɛyɛ sunsum nu ninyɛne la azo nvasoɛ ɛ?

13 Fa John mɔɔ nyianle kansa wɔ mekɛ mɔɔ ɛnee yeli ɛvolɛ 39 la kɛ neazo. Mɔlebɛbo ne, ye ahonle dule yɛɛ adwenleadwenle dɔle ɔ nwo. Ɔhanle ye ɔ ti anu kɛ: ‘Duzu ati a medame kakula nu menyia ewule zɛhae a?’ Mekɛ zɔhane ɛnee ɔlɛ ɔ ra kakula nrenyia mɔɔ yeli ɛvolɛ nsa ala la. Duzu a boale John amaa ɔ rɛle ambɔ dahuu a? Ɔhanle kɛ: “Ɔnva nwo kɛ ɛnee me nwo yɛ me bɛtɛɛ la, menea kɛ me abusua ne bali ngyehyɛleɛ mɔɔ yɛfa yɛyɛ sunsum nu ninyɛne la azo dahuu. Yɛhɔle debiezukoalɛ biala bie, yɛhɔle daselɛlilɛ dapɛne biala yɛɛ yɛyɛle abusua ɛzonlenlɛ dahuu ɔnva nwo kɛ ɔdwu mekɛ ne bie a ye ɛyɛlɛ ɛnla aze la.” Eza ɔhanle kɛ: “Saa yɛkɔ tɛnlabelɛ mɔɔ anu yɛ se la anu a, bie a mɔlebɛbo ne yɛ rɛle babɔ. Noko menwu kɛ ɔngyɛ, Gyihova maa yɛ anwosesebɛ na yɛnwu kɛzi ɔkulo yɛ la. Gyihova bahola amaa ɛ nwo ayɛ se kɛ mɔɔ ɔyɛle ɔmaanle me la.”

14 Eliza mɔɔ yɛha ɔ nwo edwɛkɛ la hanle kɛ: “Mekɛ biala mɔɔ mebahɔ debiezukoalɛ anzɛɛ mebayɛ me ti anwo debiezukoalɛ la, ɔmaa mekakye kɛ Gyihova tie me yɛɛ amgba ɔkulo me. Yemɔ maa me nye die.” Nolan, maangyebakyi zo neavolɛ bie mɔɔ wɔ Africa la hanle ɔ nee ɔ ye Diane anwo edwɛkɛ kɛ: “Saa yɛ rɛle bɔ bɔbɔ a, yɛdi ngyehyɛleɛ mɔɔ yɛfa yɛyɛ sunsum nu ninyɛne la azo. Dahuu Gyihova maa yɛnwu ye wienyi kɛ ɔlɛboa yɛ yeamaa yɛ nye alie. Yɛbɔ mɔdenle kɛ yɛbahakye yɛ nwo kɛ Gyihova bayila yɛ; yɛnze kɛzi ɔbayɛ ye la noko yɛze ye kɛ ɔbayɛ zɔ.”

15. Saa yɛ rɛle bɔ a, duzu bieko a yɛbahola yɛayɛ a? Yɛ ndonwo.

15 Saa yɛ rɛle bɔ mekɛ tendenle a, ninyɛne gyɛne wɔ ɛkɛ mɔɔ ɔbahyia kɛ yɛyɛ a. Maa yɛyɛ ndonwo bie. Fa ye kɛ ɛ nzi bowule ne fofo wɔ. Saa ɛmaa awie fa ayile yɛ zo maa wɔ a, tɛ yemɔ ala a ɔbamaa yeahɔ a. Ɔwɔ kɛ ɛgua ɛ nye aze ɛnea deɛ holɛ mɔɔ maa ɛ nzi bowule ne fofo wɔ la; bie bɔbɔ a ɛbava wɔahɔ asopiti. Zɔhane ala a saa yɛ rɛle ta bɔ a, bie a ɔbahyia kɛ yɛyɛ neɛnleanu wɔ Baebolo ne nee yɛ mbuluku ne mɔ anu anzɛɛ yɛka nwolɛ edwɛkɛ yɛkile adiema bie mɔɔ ɛnyi sunsum nu la amaa yɛanwu kɛzi yɛbahola yɛali nwolɛ gyima la. Nea nzuzulɛ bieko mɔɔ ɔbahola yeaboa la bie mɔ.

16. Duzu a bahola aboa wɔ yeamaa wɔanwu debie mɔɔ maa ɛ rɛle bɔ la a? (Edwɛne 139:​1-4, 23, 24)

16 Sɛlɛ Gyihova kɛ ɔboa wɔ ɔmaa ɛnwu mɔɔ ɛhyia nwo la. Ɛnee Belemgbunli Devidi ze kɛ Gyihova ze ye kpalɛ. Ɔti Devidi zɛlɛle Gyihova kɛ ɔboa ye ɔmaa ɔnwu debie mɔɔ ɛmaa “adwenleadwenle” ɛdɔ ɔ nwo la. (Kenga Edwɛne 139:​1-4, 23, 24.) Ɛdawɔ noko ɛbahola wɔazɛlɛ Gyihova kɛ ɔboa wɔ ɔmaa ɛnwu deɛmɔti ɛ rɛle ɛbɔ nee mɔɔ ɛyɛ a ɛbahola wɔali nwolɛ gyima la. Eza ɛbahola wɔabiza ɛ nwo kpuya ɛhye mɔ: ‘Duzu a ɛmaa me rɛle ɛbɔ a? Debie bie wɔ ɛkɛ mɔɔ ɔta ɔmaa me rɛle bɔ zɔhane a? Debie mɔɔ maa me rɛle bɔ la ba me ti anu a, menye me adwenle menvi zo ndɛndɛ ɔ?’

17. Edwɛkɛ boni mɔ a ɛsukoa nwolɛ debie a ɔbamaa wɔadwenle ninyɛne mɔɔ maa anwosesebɛ la anwo a? (Eza nea nvoninli ne.)

17 Sukoa tɛnlabelɛ mɔɔ ɛwɔ nu la anwo debie. Wɔnwu ye kɛ ɔyɛ a ɔle kpalɛ kɛ ɛbazukoa Gyihova subane ne mɔ bie anwo debie. Kɛ neazo la, mɔɔ ɛzoanvolɛ Pɔɔlo dwenledwenle ɛkpɔnedeɛ ne nee Gyihova ɛtanefakyɛ ne anwo la, ɔboale ye kpole kpalɛ. Ɛdawɔ noko ɛbahola wɔayɛ zɔ. Dua Gyihova Alasevolɛ Neɛnleanu Buluku, Watch Tower Publications Index anzɛɛ mbuluku gyɛne mɔɔ yɛfa yɛsukoa Baebolo ne mɔɔ bɛyɛ wɔ wɔ aneɛ nu la azo sukoa Nyamenle anwunvɔnezelɛ, ye ɛtanefakyɛ nee ye ɛlɔlɛ kpundii ne anwo debie. Ɛnwu edwɛkɛ bie mɔɔ ɔbaboa wɔ la a, kɛlɛ to ɛkɛ. Fa beta ɛleka mɔɔ ɛbanwu ye la, na saa ɛ rɛle kpondɛ abɔ a, kenga edwɛkɛ zɔhane mɔ bie. Bɔ mɔdenle kɛ ɛbava mɔɔ wɔgenga la wɔali gyima wɔ tɛnlabelɛ mɔɔ ɛwɔ nu la anu.—Fel. 4:8.

Adiema kpavolɛ bie ɛva Baebolo, tabelɛte yɛɛ buluku ɛlɛyɛ ɔ ti anwo debiezukoalɛ. Ɔlɛkɛlɛ debie wɔ ye Baebolo ne anu.

Saa ɛ rɛle bɔ a, sukoa edwɛkɛtile mɔɔ ɔbaboa wɔ yeamaa ɛ nye alie bieko la anwo debie (Nea ɛdendɛkpunli 17)


18. Edwɛkɛtile boni mɔ a Kilisienema bie mɔ ɛzukoa nwolɛ debie a?

18 Eliza mɔɔ yɛha ɔ nwo edwɛkɛ la zukoale Dwobu anwo debie. Ɔhanle kɛ: “Me edwɛkɛ ne le kɛ Dwobu ɛdeɛ ne la. Ɛnee ye sɔnea ne ba toɔdoa zo. Noko mekɛ mɔɔ ɛnee ɔ rɛle ɛbɔ kpole la, ɔhɔle zo ɔvale ɔ nwo ɔdole Gyihova anwo zo, ɔnva nwo kɛ ɛnee ɔnze deɛmɔti ɔlɛyia ngyegyelɛ zɔhane la.” (Dwobu 42:​1-6) Diane mɔɔ yɛha ɔ nwo edwɛkɛ la hanle kɛ: “Me nee me hu ɛyɛ ngyehyɛleɛ ɛlɛsukoa Draw Close to Jehovah buluku ne. Ɔyɛ yɛ fɛ kɛ Gyihova nwo yɛ kɛ mɔɔ buakɛ nwovolɛ fa ndɛtɛlɛ nwo buakɛ la. Kɛ anrɛɛ yɛbava yɛ adwenle yɛazie ninyɛne mɔɔ yɛangola yɛanyɛ la azo la, yɛbɔ mɔdenle kɛ yɛbadwenle kɛzi Gyihova ɛlɛnwo yɛ yeamaa yɛayɛ menli mgbalɛ la anwo. Ɛhye maa yɛbikye ye kpalɛ.”—Aye. 64:8.

NYIA ANWODOZO KƐ NINYƐNE BAYƐ BOƐ KENLE BIE

19. Anwodozo boni a yɛbahola yɛanyia a?

19 Saa yɛlɛ ngyehyɛleɛ kpalɛ mɔɔ yɛfa yɛyɛ sunsum nu ninyɛne nee mɔɔ yɛfa yɛsukoa tɛnlabelɛ mɔɔ yɛwɔ nu la anwo debie bɔbɔ a, ɔnle kɛ yɛmaa yɛ nye da kɛ yɛ rɛle ɛnrɛbɔ anzɛɛ yɛnrɛli nyane bieko. Ɔyɛ a yɛbade nganeɛ kɛ yɛ nwo yɛ anwunvɔne! Noko ɔlua Gyihova moalɛ zo, yɛbahola yɛaye yɛ adwenle yɛavi zo na yɛazie yɛ nwo dii. Yɛbahola yɛanyia anwodozo kɛ yɛbanyia adwenle mɔɔ anu te na yɛayɛ ninyɛne mɔɔ maa yɛ nye die ɛbɛlabɔlɛ nee Gyihova ɛzonlenlɛ nu la fane dɔɔnwo.

20. Duzu a wɔbɔ kpɔkɛ kɛ ɛbayɛ a?

20 Maa yɛbɔ kpɔkɛ kɛ yɛnrɛmaa ɛtane dɛba mɔɔ yɛyɛle, ngyegyelɛ mɔɔ yɛwɔ nu anzɛɛ yɛ sinlidɔlɛ nwo adwenleadwenle ɛnrɛvo yɛ nwo zo. Ɔlua Gyihova moalɛ zo, yɛbahola yɛali yɛ rɛle mɔɔ bɔ la azo na yɛazie yɛ nwo dii. (Edw. 143:10) Yɛ nye la mekɛ mɔɔ adwenle biala mɔɔ ɔbara yɛ ti anu la bamaa yɛ nye alie la ade. Mekɛ zɔhane, debie biala mɔɔ maa yɛ rɛle bɔ la ɛnrɛra yɛ ti anu, na nwonlomɔ biala yɛdwazo a, yɛbava anyelielɛ yɛazonle yɛ ɛlɔlɛ Nyamenle Gyihova!

KƐZI ƐBAYE Ɔ NLOA Ɛ?

  • Duzu a ɛnee ɔyɛ a ɔmaa ɛzoanvolɛ Pɔɔlo arɛle bɔ a?

  • Duzu a boale Pɔɔlo maanle ɔnyianle adwenle mɔɔ anu te ɔnva nwo kɛ ɔyɛ a ɔ rɛle bɔ la ɛ?

  • Saa yɛ rɛle bɔ a, duzu a yɛbahola yɛayɛ a?

EDWƐNE 34 Fa Nɔhalɛlilɛ Dua

a EDWƐKƐ MƆƆ BƐHILEHILE NU: Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu, yɛlɛsuzu menli mɔɔ ɔyɛ a bɛ rɛle bɔ anzɛɛ bɛdi nyane la anwo. Yɛnga bɛdabɛ mɔɔ adwenleadwenle kola tɔ bɛ nwo mekɛ tendenle mɔɔ ɔhyia kɛ bɛfa bɛkɔ asopiti bɛmaa dɔketa nea bɛ la anwo edwɛkɛ.

b Pɔɔlo ngɛlata ne mɔ maa ɔda ali kɛ ɛnee yenyia ɛnyelɛ ewule bie mɔɔ maa ɔyɛ se ɔmaa ye kɛ ɔbahɛlɛ debie na yeayɛ ye ɛzonlenlɛ gyima ne la. (Gal. 4:15; 6:11) Anzɛɛ bie a ɛnee ɔlɛka adwenleadwenle mɔɔ adalɛ kilehilevolɛma bie ɛmaa yedɔ ɔ nwo la anwo edwɛkɛ. (2 Kɔl. 10:10; 11:​5, 13) Yɛnze debie fɔɔnwo mɔɔ ɛnee Pɔɔlo ɛlɛka nwolɛ edwɛkɛ ɛdeɛ, noko yɛze kɛ ɔyɛ a ɔmaa ɔdi nyane kpalɛ.

c Bɛhakyi aluma bie mɔ.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie