Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w26 January m. 2-7
  • Kɔ Zo Di Wɔ “Sunsum Nu Ngyianlɛ” Nwo Gyima

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Kɔ Zo Di Wɔ “Sunsum Nu Ngyianlɛ” Nwo Gyima
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • ƆBƐLƐLE Ɔ NWO AZE, Ɔ SA NU ANDO YƐƐ ƆLALE DIEDI ALI
  • SUKOA PITA—KƆ ZO DI SUNSUM NU ALEƐ KPALƐ
  • SUKOA PƆƆLO—KƆ ZO WULA SUNSUM NU ADƐLADEƐ KPALƐ
  • SUKOA DEVIDI—MAA GYIHOVA ƐBƆ Ɛ NWO BANE
  • KƆ ZO DI WƆ SUNSUM NU NGYIANLƐ NWO GYIMA
  • Die To Nu Kɛ Tɛ Debie Biala A Ɛze A
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
  • Sukoa Kɛzi Gyihova Nee Gyisɛse Dwenle Ninyɛne Nwo La
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
  • Kpɔkɛzilɛ Mɔɔ Ɔkile Kɛ Yɛfa Yɛ Nwo Yɛto Gyihova Anwo Zo La
    Yɛ Kilisiene Ɛbɛlabɔlɛ Nee Yɛ Ɛzonlenlɛ—Nyianu Buluku—2023
  • Kpondɛ Kpuya Ɛhye Mɔ Anwo Mualɛ
    2025-2026 Maangyebakyi Nyianu Ngyehyɛleɛ, Maangyebakyi Zo Neavolɛ Ɛdeɛ
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
w26 January m. 2-7

MARCH 2-8, 2026

EDWƐNE 97 Yɛ Ngoane Gyi Nyamenle Edwɛkɛ Zo

Kɔ Zo Di Wɔ “Sunsum Nu Ngyianlɛ” Nwo Gyima

YƐ 2026 ƐVOLƐDWƐKƐ NE: “Anyelielɛ a le bɛdabɛ mɔɔ bɛze bɛ sunsum nu ngyianlɛ la.”—MAT. 5:3.

BODANE

Kɛ ɔkɛyɛ na yɛanyia sunsum nu aleɛ, sunsum nu adɛladeɛ yɛɛ sunsum nu dabelɛ anzɛɛ feabelɛ mɔɔ Gyihova fa maa yɛ la azo nvasoɛ dahuu la.

1. Ninyɛne mɔɔ alesama hyia nwo wɔ bɛ ɛbɛlabɔlɛ nu la bie mɔ a le boni? (Mateyu 5:3)

GYIHOVA ze ninyɛne mɔɔ alesama hyia nwo wɔ bɛ ɛbɛlabɔlɛ nu la. Kɛ neazo la, amaa yɛadɛnla ngoane nu la yɛhyia aleɛ, adɛladeɛ yɛɛ dabelɛ. Saa yɛ sa anga ninyɛne ɛhye mɔ anu bie wɔ mekɛ ezinraa nu bɔbɔ a, edwɛkɛ bahola ado yɛ. Saa ɛye ninyɛne ɛhye mɔ mɔɔ Gyihova ze kɛ yɛhyia nwo la ɛsie ahane a, eza ɔze kɛ yɛlɛ sunsum nu ngyianlɛ. (Kenga Mateyu 5:3.) Saa yɛkulo kɛ yɛ nye die kpalɛ a, ɔwɔ kɛ yɛnwu zɔhane ngyianlɛ ne na yɛkɔ zo yɛdi nwolɛ gyima.

2. Saa bɛka kɛ ‘ɛze wɔ sunsum nu ngyianlɛ’ a, duzu a ɔkile a? Yɛ ndonwo.

2 Saa bɛka kɛ ‘yɛze yɛ sunsum nu ngyianlɛ’ a, duzu a ɔkile a? Wɔ Giliki aneɛ ne anu, mɔɔ edwɛkɛ zɔhane maa ɔba menli ti anu la a le awie mɔɔ ɔsɛlɛzɛlɛ ninyɛne la. Pɛ awie mɔɔ ɔwula adɛladeɛ mɔɔ ɛwie tete na ɔde bane bie abo wɔ awɔdenle ne azo ɔlɛsɛlɛzɛlɛ ninyɛne la anwo nvoninli. Kɛmɔ ɔnnyia aleɛ ɔnli la ati yeyɛ bɛtɛɛ yɛɛ kɛzi ɔ nwo ɛyɛ la ati awie ɛmpili ye. Ewia ɛlɛfi a ɔka ye yɛɛ ɛyɛlɛ ba nɔsolɛ nu noko a ɔde nu. Sonla ɛhye ze ye wienyi kɛ amaa ninyɛne ayɛ boɛ wɔ ye asetɛnla nu la, ɔhyia moalɛ a. Zɔhane ala a awie mɔɔ ze ye sunsum nu ngyianlɛ la noko die to nu kɛ amaa ninyɛne ayɛ boɛ wɔ ye asetɛnla nu la, ɔhyia moalɛ. Ɔti ɔlɛ ɛhulolɛ kɛ ɔbabɔ mɔdenle amaa yeanyia sunsum nu ninyɛne dɔɔnwo ne mɔɔ Gyihova fa maa bɛdabɛ mɔɔ bɛkulo Ye la azo nvasoɛ.

3. Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a?

3 Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu, yɛbalimoa yɛazuzu mɔɔ yɛbahola yɛazukoa yɛavi Fonehyea raalɛ bie mɔɔ zɛlɛle Gyisɛse kɛ ɔboa ye la ɛkɛ la anwo. Ye edwɛkɛ ne maa yɛnwu subane nsa mɔɔ ɔwɔ kɛ menli mɔɔ bɛze bɛ sunsum nu ngyianlɛ la nyia la. Akee yɛbazuzu ɛzoanvolɛ Pita nee Pɔɔlo yɛɛ Belemgbunli Devidi mɔɔ ɛnee bɛ muala bɛze bɛ sunsum nu ngyianlɛ la neazo ne anwo.

ƆBƐLƐLE Ɔ NWO AZE, Ɔ SA NU ANDO YƐƐ ƆLALE DIEDI ALI

4. Duzu a ɛnee Fonehyea raalɛ ne kulo kɛ Gyisɛse yɛ maa ye a?

4 Kenle ko bie, Fonehyea raalɛ bie hɔle Gyisɛse ɛkɛ. Ɛnee ‘sunsum ɛtane ɛlɛgyegye ɔ ra raalɛ ne kpalɛ.’ (Mat. 15:​21-28) Raalɛ ne hotole na ɔzɛlɛle Gyisɛse kɛ ɔboa ye. Mɔɔ Fonehyea raalɛ ɛhye hɔle Gyisɛse ɛkɛ la, ɔlale subane ngɛnlɛma ali. Maa yɛzuzu bie mɔ anwo.

5. Subane boni mɔ a raalɛ ne lale ye ali a, na duzu a Gyisɛse yɛle boale ye a? (Eza nea nvoninli ne.)

5 Fonehyea raalɛ ne bɛlɛle ɔ nwo aze kpalɛ. Duzu ati a yɛkola yɛka ye zɔ a? Ɔluakɛ yeanva kɛzi Gyisɛse buale ye edwɛkɛ ne la anwo ɛya. Gyisɛse yɛle ndonwo bie mɔɔ zɔho kɛ ɔvale ye ɔtotole twea ralɛ, ayɛmoa mɔɔ ɛnee bɛdabɛ mɔɔ bɛnle Dwuuma la sie wɔ bɛ sua nu la anwo. Saa ɛdawɔ a Gyisɛse hanle zɔhane edwɛkɛ ne hilele wɔ a, anrɛɛ duzu a ɛbayɛ a? Anrɛɛ ɛbade nganeɛ kɛ yebɔ wɔ aholoba na wɔagyakyi ye ɛkɛ wɔahɔ wɔ ɛleka bie ɔ? Fonehyea raalɛ ne anyɛ ye zɔ. Ɔbɛlɛle ɔ nwo aze yɛɛ eza yeammaa ɔ sa nu ando. Kɛzi ɔhɔle zo ɔzɛlɛle Gyisɛse kɛ ɔboa ye la a maa yɛnwu ye zɔ a. Duzu a maanle ɔyɛle zɔ a? Diedi mɔɔ ɔlɛ wɔ Gyisɛse anu la ɔ. Raalɛ ɛhye diedi ne hanle Gyisɛse ahonle kpalɛ ɔti ɔmaanle ɔyɛle debie mɔɔ yɛ nwanwane la. Gyisɛse hanle kɛ bɛzoa ye kɛ ɔraboa “Yizilayɛ sua nu mboane mɔɔ bɛminli la ala” ɛdeɛ, noko ɔdule sunsum ɛtane ne ɔvile raalɛ ɛhye mɔɔ ɛnle Dwuunli la ara raalɛ ne anwo.

Fonehyea raalɛ bie ɛhoto ɛlɛkpa Gyisɛse kyɛlɛ kɛ ɔboa ye. Gyisɛse nee ye ɛdoavolɛma nsa de aleɛ nwo na bɛlɛtie ye edwɛkɛ ne.

Ɛnee ɔhyia kɛ Fonehyea raalɛ ne bɛlɛ ɔ nwo aze, ɔnrɛmaa ɔ sa nu ɛnrɛdo na ɔnyia diedi amaa yeanyia moalɛ mɔɔ ɔkpondɛ la (Nea ɛdendɛkpunli 5)


6. Duzu a yɛsukoa yɛfi Fonehyea raalɛ ne edwɛkɛ ne anu a?

6 Amaa yɛali yɛ sunsum nu ngyianlɛ nwo gyima la, ɔwɔ kɛ yɛnyia subane zɔhane ala bie. Ɔwɔ kɛ yɛbɛlɛ yɛ nwo aze, ɔnle kɛ yɛmaa yɛ sa nu to yɛɛ ɔwɔ kɛ yɛnyia diedi kpole. Awie mɔɔ bɛlɛ ɔ nwo aze la ala a ɔbahɔ zo yeazɛlɛ Nyamenle moalɛ mɔɔ ɔnrɛmaa ɔ sa nu ɛnrɛdo a. Eza ɔwɔ kɛ yɛnyia diedi kpole wɔ Kelaese Gyisɛse anu na yɛdie bɛdabɛ mɔɔ ɔlɛdua bɛ nwo zo yeahile ye ɛdoavolɛma adenle la yɛdi. (Mat. 24:​45-47) Gyihova nee ɔ Ra ne anye die nwo kɛ bɛbali menli mɔɔ da subane ɛhye mɔ ali la sunsum nu ngyianlɛ nwo gyima bɛamaa bɛ. (Fa toto Gyemise 1:​5-7 anwo.) Akee maa yɛzuzu adenle mɔɔ Gyihova dua zo maa yɛ sunsum nu aleɛ, sunsum nu adɛladeɛ yɛɛ sunsum nu dabelɛ anzɛɛ feabelɛ la anwo. Eza yɛbazuzu mɔɔ yɛbahola yɛazukoa yɛavi ɛzoanvolɛ Pita nee Pɔɔlo yɛɛ Belemgbunli Devidi neazo ne anu mɔɔ ɔbaboa yɛ yeamaa yɛanyia Gyihova nziezielɛ ɛhye mɔ azo nvasoɛ la anwo.

SUKOA PITA—KƆ ZO DI SUNSUM NU ALEƐ KPALƐ

7. Gyima boni a bɛvale bɛmaanle Pita a, na duzu a ɛnee ɔhyia kɛ ɔdaye noko ɔyɛ a? Kilehile nu. (Hibuluma 5:14–6:1)

7 Suzu ɛzoanvolɛ Pita neazo ne anwo. Ɔboka Dwuuma mɔɔ limoale nwunle kɛ Gyisɛse a le Mɛzaya ne—ahenle mɔɔ Gyihova ɛlɛdua ɔ nwo azo aha “edwɛkɛ mɔɔ maa dahuu ngoane” ahile Ye menli ne la anwo. (Dwɔn 6:​66-68) Mɔɔ bɛdwazole Gyisɛse la, ɔvale gyima ɛhye ɔmaanle Pita kolaa na yeahɔ anwuma, ɔse: “Maa me mboane ngyikyi ne aleɛ.” (Dwɔn 21:17) Pita yɛle gyima zɔhane pɛpɛɛpɛ, na Gyihova bɔbɔ maanle ɔhɛlɛle ngɛlata nwiɔ mɔɔ bɛvale bɛbokale Baebolo ne anwo la. Noko ɛnee ɔhyia kɛ Pita mumua ne sukoa Nyamenle Edwɛkɛ ne. Kɛ neazo la, ɔzukoale ɛzoanvolɛ Pɔɔlo ngɛlata ne mɔ mɔɔ ɛnee Nyamenle ɛmaa yelimoa yehɛlɛ la. Pita liele dole nu kɛ “ninyɛne bie mɔ mɔɔ bɛ bo ɛdelɛ yɛ se la” wɔ Pɔɔlo ngɛlata ne mɔɔ ɔhɛlɛle la anu. (2 Pita 3:​15, 16) Noko Pita ammaa ɔ sa nu ando, na ɛnee ɔlɛ diedi kɛ Gyihova baboa ye yeamaa yeade “aleɛ mɔɔ anu yɛ ɛlomboɛ” mɔɔ ɔmaanle Pɔɔlo hɛlɛle ye wɔ ye ngɛlata ne mɔ anu la abo na yeava yeabɔ ye ɛbɛla.—Kenga Hibuluma 5:14–6:1.

8. Duzu a Pita yɛle wɔ adehilelɛ fofolɛ mɔɔ Nyamenle luale anwumabɔvolɛ bie anwo zo vale maanle ye la anwo a?

8 Pita lile adehilelɛ mɔɔ ɔ sa hanle la azo na yemɔ maanle ɔlale ali kɛ ɔlɛ diedi wɔ Gyihova anu. Kɛ neazo la, kenle ko bie mɔɔ Pita wɔ suakpole Dwɔpa azo la, ɔnyianle ɛnyelɛzodeɛnwunlɛ bie. Anwumabɔvolɛ bie hanle hilele ye wɔ nu kɛ ɔhu nane mɔɔ ɛnee Mosisi Mɛla ne se bɛ nwo ɛnde la bie ɔli. Adehilelɛ zɛhae bazi awie biala mɔɔ le Dwuunli la anwo. Mɔlebɛbo ne Pita hanle kɛ: “Kyɛkyɛ Awulae, metɛdile debie mɔɔ nwolɛ ɛgua evinli na nwolɛ ɛnde la ɛlɛ.” Akee anwumabɔvolɛ ne hanle kɛ: “Mmaka kɛ ninyɛne mɔɔ Nyamenle ɛde nwolɛ la anwo ɛgua evinli.” (Gyi. 10:​9-15) Pita dele mɔɔ ɔlɛka la abo. Kɛzi yɛkola yɛnwu ye zɔ ɛ? Ɛnyelɛzodeɛnwunlɛ ne anzi, yeangyɛ mrenyia nsa rale Pita ɛkɛ. Kɔnileɛse, awie mɔɔ ɔnle Dwuunli la a zoanle bɛ wɔ ɔ nwo ɛkɛ a, na ɔse ɔkulo kɛ ɔ nee Pita tendɛ. Dɛba ne a, anrɛɛ Pita ɛnrɛlie ɛnrɛdo nu ɛlɛ kɛ ɔbahɔ awie mɔɔ ɔnle Dwuunli la sua nu. Ɛnee Dwuuma bu bɛdabɛ mɔɔ bɛnle Dwuuma la kɛ bɛ nwo ɛnde. (Gyi. 10:​28, 29) Noko Pita lile adehilelɛ fofolɛ mɔɔ Gyihova vale maanle ye la azo. (Mrɛ. 4:18) Ɔhanle edwɛkpa ne bie ɔhilele Kɔnileɛse nee ye sua nu amra na ɔ nye liele wɔ mekɛ mɔɔ ɔnwunle kɛ bɛlie nɔhalɛ ne bɛli, bɛnyia sunsum nwuanzanwuanza ne na bɛzɔnenle bɛ la.—Gyi. 10:​44-48.

9. Saa yɛmaa yɛ nye die sunsum nu aleɛ mɔɔ anu yɛ ɛlomboɛ la anwo a, nvasoɛ nwiɔ boni mɔ a yɛbanyia a?

9 Kɛmɔ Pita yɛle la, ɔwɔ kɛ yɛta yɛno nyɛfonzule anzɛɛ yɛsukoa mɔlebɛbo ngilehilelɛ ne mɔɔ wɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne anu la. Noko eza ɔwɔ kɛ yɛmaa yɛ nye die sunsum nu aleɛ mɔɔ anu yɛ ɛlomboɛ—Baebolo nu nɔhalɛ mɔɔ bie a ɔ bo ɛdelɛ yɛ se la anwo. Ɔwɔ kɛ yɛye mekɛ yɛsie ahane na yɛnyia ɛhulolɛ kɛ yɛbabɔ mɔdenle ɛsesebɛ amaa yɛade Nyamenle Edwɛkɛ ne abo kpalɛ. Duzu ati ɔ? Yeanyɛ boɛ fee la yɛnyia zolɛ nvasoɛ nwiɔ: Mɔɔ limoa, yɛsukoa Gyihova anwo ninyɛne mɔɔ maa ɛlɔlɛ nee ɛbulɛ mɔɔ yɛlɛ yɛmaa ye la yɛ kpole; yɛɛ mɔɔ tɔ zo nwiɔ, ɔka yɛ ɔmaa yɛnyia ɛhulolɛ kɛ yɛbaha yɛ anwuma Selɛ ne mɔɔ yɛ nwanwane ninyɛne la anwo edwɛkɛ yɛahile awie mɔ. (Wlo. 11:33; Yek. 4:11) Pita neazo ne maa yɛnyia ɛzukoalɛdeɛ bieko: Saa bɛyɛ nzenzaleɛ wɔ kɛzi yɛte Nyamenle Edwɛkɛ ne abo la anu a, ɔhyia kɛ yɛkakyi yɛ nzuzulɛ nee yɛ nyɛleɛ ndɛndɛ. Saa yɛyɛ zɔ a, yɛɛ yɛbanyia anyuhɔlɛ wɔ sunsum nu na Gyihova ahola ava yɛ ali gyima a.

SUKOA PƆƆLO—KƆ ZO WULA SUNSUM NU ADƐLADEƐ KPALƐ

10. Saa bɛka kɛ yɛwula sunsum nu adɛladeɛ a, ɔkile duzu? (Kɔlɔsaema 3:​8-10)

10 Amaa yɛayɛ mɔɔ sɔ Nyamenle anye la, ɔwɔ kɛ yɛfa Gyihova nziezielɛ bieko mɔɔ yeyɛ la yɛdi gyima: yemɔ a le kɛ yɛbawula sunsum nu adɛladeɛ ne. Duzu a ɛhye kile a? Ɛzoanvolɛ Pɔɔlo hɛlɛle kɛ ɔwɔ kɛ yɛye “subane dɛba ne” yɛgua na yɛfa “subane fofolɛ ne” yɛwula. (Kenga Kɔlɔsaema 3:​8-10.) Ɔdie mekɛ nee mɔdenlebɔlɛ na yɛahola yɛawula adɛladeɛ ɛhye mɔ. Fa Pɔɔlo mumua ne kɛ neazo. Ɔbɔle mɔdenle kɛ ɔbanyia Nyamenle anyunlu ɛlolɛ ɔvi ye ngakula nu. (Gal. 1:14; Fel. 3:​4, 5) Noko ɛnee ɔnlɛ Nyamenle bodane ne anwo ndelebɛbo mɔɔ di munli ɔti ɛnee ye sunsum nu gyinlabelɛ ɛnle kpalɛ. Kɛmɔ ɛnee ɔnze Kelaese ngilehilelɛ ne yɛɛ ɛnee ɔle anwomemaazo la ati, ɔmaanle ɔyɛle awie mɔɔ ‘ɔmbu debie’ yɛɛ ɔnyianle subane ɛtane dɔɔnwo.—1 Tim. 1:13.

11. Subane ɛtane boni a ɛnee ɔwɔ kɛ Pɔɔlo bɔ mɔdenle di nwolɛ gyima a? Kilehile nu.

11 Kolaa na Pɔɔlo arayɛ Kilisienenli la, ɛnee ɔngyɛ na yeava ɛya. Kɛlɛtokɛ bie mɔɔ wɔ Gyima buluku ne anu la hanle kɛ Pɔɔlo vale Gyisɛse ɛdoavolɛma ne anwo ɛya kpole ɔti “ɛnee ɔlɛkɔ zo yeanwunlonwunla Awulae ɛdoavolɛma ne na ɔkulo kɛ ɔku bɛ.” (Gyi. 9:1) Mɔɔ Pɔɔlo rayɛle Kilisienenli la, ɔbayɛ kɛ ɔbɔle mɔdenle ɛsesebɛ kɛ ɔye subane ɛhye mɔɔ boka ye subane dɛba ne anwo la yeagua. (Ɛfɛ. 4:​22, 31) Yemɔ bɔbɔ, mɔɔ Pɔɔlo nee Baanabase anloa anzɛ bɛ nwo wɔ edwɛkɛ bie anwo la, “ɛhye vale akɛsakɛsa kpole rale.” (Gyi. 15:​37-39) Mekɛ zɔhane, Pɔɔlo anyɛ mɔɔ Nyamenle kulo kɛ ɔyɛ la ɛdeɛ, noko yeammaa ɔ sa nu ando. Ɔhɔle zo ‘ɔhilele ɔ nwonane ne nyane’—ɔlile ye sinlidɔlɛ ne mɔ anwo gyima—amaa yeahɔ zo yeanyia Gyihova anyunlu ɛlolɛ.—1 Kɔl. 9:27.

12. Duzu a boale Pɔɔlo maanle ɔholale ɔyele subane ɛtane ɔguale a?

12 Pɔɔlo anva ɔ nwo ando ɔdaye mumua ne ye anwosesebɛ zo, ɛhye ati a ɔholale ɔyele ye subane ɛtane ne mɔ ɔguale na ɔwulale subane fofolɛ ne la. (Fel. 4:13) Kɛ mɔɔ Pita yɛle la, zɔhane ala a Pɔɔlo noko vale ɔ nwo dole “anwosesebɛ ne mɔɔ Nyamenle fa maa la azo” a. (1 Pita 4:11) Noko ɔyɛ a Pɔɔlo yɛ nvonleɛ na ɔ rɛle bɔ. Saa ɔ rɛle bɔ a, ɔdwenle ninyɛne mgbalɛ mɔɔ ye anwuma Selɛ ne ɛyɛ ɛmaa ye la anwo na yemɔ maa kpɔkɛ mɔɔ yebɔ kɛ ɔbahɔ zo yeamia ɔ nye la anu yɛ se.—Wlo. 7:​21-25.

13. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛazukoa Pɔɔlo ɛ?

13 Amaa yɛazukoa Pɔɔlo la, ɔwɔ kɛ yɛnwu kɛ ɔnva nwo mekɛ tendenle mɔɔ yɛva yɛzonle Gyihova la, ɔhyia kɛ yɛkɔ zo yɛbɔ mɔdenle kɛ yɛbaye subane dɛba ne yɛagua na yɛawula subane fofolɛ ne—sunsum nu adɛladeɛ ne mɔɔ Nyamenle fa maa yɛ la. Saa yɛyɛ nvonleɛ bie—bie a yɛvale ɛya na yɛyɛle debie mɔɔ ɛnle kpalɛ anzɛɛ yɛhanle edwɛkɛ ɛtane bie yɛhilele awie a—ɔnle kɛ yɛbu yɛ nwo kɛ yɛyɛ sonlamgbane. Emomu, ɔwɔ kɛ yɛkɔ zo yɛyɛ gyima ɛsesebɛ amaa yɛali kpɔkɛ mɔɔ yɛbɔ kɛ yɛbahakyi yɛ nzuzulɛ nee yɛ nyɛleɛ la azo. (Wlo. 12:​1, 2; Ɛfɛ. 4:24) Noko mekɛ mɔɔ yɛlɛyɛ ɛhye la, ɔwɔ kɛ yɛkakye edwɛkɛ bie mɔɔ anwo hyia la: Saa yɛtɔ tɛladeɛ bie na ɔ nee yɛ ɛnle ko a, bie a ɔwɔ kɛ bɛyɛ nzenzaleɛ wɔ nwolɛ amaa yɛahola yɛawula, noko sunsum nu adɛladeɛ ne mɔɔ Gyihova fa maa yɛ la ɛnle zɔ; ɔwɔ kɛ yɛdayɛ mumua ne a yɛyɛ nzenzaleɛ na yɛahola yɛawula a. Nrɛlɛbɛ wɔ nu bɔkɔɔ kɛ yɛbahakyi amaa yɛahola yɛava Nyamenle ngyinlazo ne mɔ yɛabɔ yɛ ɛbɛla.

SUKOA DEVIDI—MAA GYIHOVA ƐBƆ Ɛ NWO BANE

14-15. Kɛzi Gyihova maa ye menli ne sunsum nu feabelɛ ɛ? (Edwɛne 27:5) (Eza nea nvoninli ne.)

14 Amaa yɛ nye alie kpalɛ la, tɛ sunsum nu aleɛ nee sunsum nu adɛladeɛ ala a yɛhyia nwo a. Eza yɛhyia sunsum nu feabelɛ. Yemɔ a le duzu, na kɛ ɔkɛyɛ na yɛahɔ zo yɛanyia anwobanebɔlɛ wɔ ɛkɛ ne ɛ?

15 Belemgbunli Devidi hanle sunsum nu feabelɛ ne mɔɔ Gyihova fa maa la anwo edwɛkɛ. (Kenga Edwɛne 27:5.) Kɛzi Gyihova bɔ ye azonvolɛ nwo bane ɛnɛ ɛ? Gyihova bɔ ye menli nwo bane fi awie biala nee debie biala mɔɔ ɔbahola yeazɛkye diedi mɔɔ bɛlɛ wɔ Ye nu bɔkɔɔ la. Yebɔ ɛwɔkɛ kɛ akodeɛ biala mɔɔ bɛbayɛ bɛatia bɛ la ɛnrɛgyinla. (Edw. 34:7; Aye. 54:17) Seetan nee ɔ sa zo mɔ lɛ tumi ɛdeɛ, noko bɛnrɛhola bɛnrɛyɛ debie mɔɔ ɔbagyegye yɛ dahuu la. Saa bɛku yɛ bɔbɔ a, Gyihova badwazo yɛ wɔ ewudwazo ne anu. (1 Kɔl. 15:​55-57; Yek. 21:​3, 4) Eza saa adwenleadwenle tɔ yɛ nwo a, Gyihova baboa yɛ amaa yɛangyakyi ye ɛzonlenlɛ. (Mrɛ. 12:25; Mat. 6:​27-29) Eza yɛ anwuma Selɛ ne mɔɔ lɛ ɛlɔlɛ la ɛmaa yɛ sunsum nu mediema mɔɔ bɛboa yɛ yɛɛ asafo nu mgbanyima mɔɔ kilehile yɛ maa yɛ diedi nu yɛ se la. (Aye. 32:​1, 2) Saa yɛkɔ debiezukoalɛ a, yɛsukoa ninyɛne fɔɔnwo mɔɔ yɛyɛ a ɔbamaa Gyihova abɔ yɛ nwo bane la anwo debie.—Hib. 10:​24, 25.

Adiema raalɛ bie ɛmaa ɔ sa zo kɛ ɔmaa mualɛ wɔ mekɛ mɔɔ bɛlɛsukoa “Ɛzinzalɛ Arane” ne la. Mediema gyɛne noko ɛmaa bɛ sa zo.

Adiema raalɛ bie nee ɔ mediema ɛhɔ debiezukoalɛ amaa yeanyia sunsum nu moalɛ (Nea ɛdendɛkpunli 14-15)


16. Kɛzi Gyihova bɔle Devidi anwo bane ɛ?

16 Mɔɔ Devidi diele Gyihova la, ɔbɔle ɔ nwo bane na yeammaa yeanyia ngyegyelɛ mɔɔ bɛdabɛ mɔɔ bɛ nye fuu bɛyɛ ɛtane la yia la bie. (Fa toto Mrɛlɛbulɛ 5:​1, 2 anwo.) Noko mɔɔ Devidi bule ɔ nye guale Nyamenle ngyinlazo zo la, Gyihova anlie ye anvi mɔɔ vi ye nyɛleɛ ne mɔ anu rale la anu. (2 Sa. 12:​9, 10) Na saa awie mɔ nyɛleɛ ti Devidi nwu amaneɛ noko ɛ? Devidi ka ye ahonle nu edwɛkɛ kile Gyihova wɔ asɔneyɛlɛ nu, na Gyihova maa Devidi nwu kɛ ɔkulo ye kpalɛ na ɔbanlea ye. Yemɔ maa Devidi adwenleadwenle zo te ekyi.—Edw. 23:​1-6.

17. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛazukoa Devidi ɛ?

17 Amaa yɛazukoa Devidi la, ɔwɔ kɛ yɛkpondɛ Gyihova folɛdulɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛlɛsisi kpɔkɛ la. Eza yɛdie yɛto nu kɛ ɔyɛ a yɛbayia ngyegyelɛ, tɛ kɛ Gyihova ambɔ yɛ nwo bane la ati ɔ, emomu kɛmɔ bie a yɛansisi kpɔkɛ kpalɛ la ati ɔ. (Gal. 6:​7, 8) Yɛɛ saa awie mɔ nvonleɛ maa yɛyia ngyegyelɛ a, yɛka yɛ ahonle nu edwɛkɛ yɛkile Gyihova wɔ asɔneyɛlɛ nu na yɛlɛ anwodozo kɛ ɔbabɔ yɛ ahonle nee yɛ nzuzulɛ nwo bane.—Fel. 4:​6, 7.

KƆ ZO DI WƆ SUNSUM NU NGYIANLƐ NWO GYIMA

18. Ngyegyelɛ boni a yɛgyi ɔ nloa a, na kɛ ɔkɛyɛ na yɛahɔ zo yɛali yɛ sunsum nu ngyianlɛ nwo gyima ɛ? (Eza nea nvoninli ne mɔ.)

18 Yɛ 2026 ɛvolɛdwɛkɛ ne se: “Anyelielɛ a le bɛdabɛ mɔɔ bɛze bɛ sunsum nu ngyianlɛ la.” Edwɛkɛ ɛhye anwo hyia ɛnɛ tɛla mekɛ biala. Duzu ati ɔ? Ɔluakɛ ɛnɛ menli mɔɔ bɛ nye ɛnlie na bɛnlie bɛndo nu kɛ bɛlɛ zɔhane ngyianlɛ ne anzɛɛ bɛbɔ mɔdenle kɛ bɛdabɛ mumua ne bɛbalua adalɛ ɛzonlenlɛ anzɛɛ alesama nrɛlɛbɛ zo bɛali nwolɛ gyima la ɛbɔ yɛ ɛyia. Ɔnle kɛ yɛmaa bɛ subane ne nyia yɛ nwo zo tumi. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛahola yɛayɛ zɔ ɛ? Ɔwɔ kɛ yɛdi sunsum nu aleɛ mɔɔ Gyihova fa maa yɛ la, yɛwula subane fofolɛ ne na yɛkpondɛ feabelɛ wɔ anwobanebɔlɛ ne mɔɔ Gyihova fa maa la anu.

Nvoninli ngakyile: Adiema raalɛ ne mɔɔ yɛnwunle ye wɔ nvoninli ne mɔɔ limoa la anu la ɛlɛkɔ zo ali ye sunsum nu ngyianlɛ nwo gyima. 1. Ɔlɛsukoa “Ɛzinzalɛ Arane” ne anu edwɛkɛ bie. 2. Yeva aleɛ yehɔmaa agyalɛma bie wɔ bɛ sua nu. Nrenyia ne de ebia nu, bɛva bandage bɛkyekye ɔ ti yɛɛ bɛva nzule bɛzie ɔ nwo zo. 3. Asafo nu mgbanyima nwiɔ ɛrakpɔla ye.

Ɔwɔ kɛ yɛkɔ zo yɛdi kɛzi yɛhyia sunsum nu aleɛ, sunsum nu adɛladeɛ nee sunsum nu feabelɛ la anwo gyima (Nea ɛdendɛkpunli 18)a

KƐ ƆKƐYƐ NA YƐANYIA GYIHOVA NGYEHYƐLEƐ ƐHYE MƆ AZO NVASOƐ Ɛ?

  • Sunsum nu aleɛ

  • Sunsum nu adɛladeɛ

  • Sunsum nu feabelɛ

EDWƐNE 162 Mebazonle Wɔ Dahuu

a NVONINLI NE ANWO NGILENU Ɔ Nyunlu: Adiema raalɛ mɔɔ wɔ nvoninli ne mɔɔ yɛlimoale yɛnwunle ye la anu la ɛlɛdua Ɛzinzalɛ Arane ne mɔɔ ɔlɛsukoa la azo ali sunsum nu aleɛ, ɔlɛda atiakunlukɛnlɛma ali yeava yeawula subane fofolɛ ne yɛɛ ɔlɛmaa asafo nu mgbanyima mɔɔ ɛra ye ɛkɛ ne la aboa ye.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie