Ɛbahola Wɔali Daselɛ Mekɛ Mɔɔ Ɛnle Daselɛlilɛ Nu La!
1. (a) Mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la daselɛlilɛ a le duzu? (b) Menli nyɛ a wɔ debiezukoalɛ ɛhye abo mɔɔ bɛluale daselɛlilɛ ɛhye azo a bɛnwunle nɔhalɛ ne a?
1 Menli nyɛ a wɔ wɔ asafo ne anu mɔɔ awie lile bɛ daselɛ mekɛ mɔɔ ɔnle daselɛlilɛ nu na bɛnwunle nɔhalɛ ne a? Wɔannea a bɛka bɛkile wɔ a, ɔbazi ɛ nwo. Daselɛ mɔɔ yɛdi wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la kile edwɛkpa ne mɔɔ yɛka yɛkile menli mɔɔ yɛ nee bɛ yia wɔ alehyenlɛ biala gyimayɛlɛ nu—mekɛ mɔɔ yɛlɛtu adenle, yɛlɛkɔ yɛahɔkpɔla yɛ mbusua anzɛɛ yɛ kpalɛzoamra, yɛlɛdi gua, wɔ sukulu nu, gyima nu nee mɔɔ bokɛboka nwo la. Wɔ Alasevolɛ ekpunli ko mɔɔ bo 200 mɔɔ bɛzɔne bɛ la anu, nuhua ɛya ko ngyɛnu 40 le menli mɔɔ bɛluale daselɛlilɛ ɛhye azo a bɛ nee bɛ dendɛle a! Ɛhye ati, adenle ɛhye mɔɔ bɛdua zo bɛdi daselɛ la boa kpalɛ.
2. Daselɛ mɔɔ bɛdi wɔ mekɛ mɔɔ bɛnle daselɛlilɛ nu la anwo neazo boni mɔ a wɔ Ngɛlɛlera ne anu a?
2 Ɛvoyia ne mɔɔ lumua la anu edwɛkpakavolɛma ɛnee ta di daselɛ mekɛ mɔɔ bɛnle daselɛlilɛ nu la. Kɛ neazo la, mekɛ mɔɔ Gyisɛse hɔvale Samɛlea maanzinli nu la, ɔlile raalɛ bie mɔɔ ɛnee ɔlɛto Gyekɔbo bula ne bie la daselɛ. (Dwɔn 4:6-26) Felepe bɔle ɔ bo nee Yiteyopea kpanyinli bie mɔɔ ɛnee ɔlɛkenga Ayezaya buluku ne la bɔle adwelielilɛ bo na ɔbizale ye kɛ: “Asoo ɛte mɔɔ ɛlɛkenga la abo?” (Gyi. 8:26-38) Mekɛ mɔɔ bɛdole ɛzoanvolɛ Pɔɔlo efiade wɔ Felepae la, ɔlile sinzavolɛ ne daselɛ. (Gyi. 16:23-34) Nzinlii mɔɔ bɛhyele Pɔɔlo mɔɔ ɛnee ɔ ngome a ɔde la, “ɔliele menli mɔɔ rale ɔ nwo ɛkɛ ne la amuala, ɔhanle Nyamenle Belemgbunlililɛ ne anwo edwɛkɛ na ɔhilehilele menli ninyɛne mɔɔ fane Awulae Gyisɛse Kelaese anwo la.” (Gyi. 28:30, 31) Ɛdawɔ noko ɛbahola wɔali daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɛnle daselɛlilɛ nu la, saa bɔbɔ ɛse nyiane a. Adenle boni azo?
3. Duzu a baboa yɛ na yɛanze nyiane a?
3 Kɛzi Bɛbɔ Ɔ Bo La: Ɔyɛ se ɔmaa yɛ nuhua dɔɔnwo kɛ yɛbabɔ ɔ bo yɛ nee nyɛvolɛ ali adwelie. Saa yɛ nee menli bɔbɔ mɔɔ yɛze bɛ la ɛlɛtendɛ na yɛlɛka nɔhalɛ ne anwo edwɛkɛ yɛahile bɛ a, ɔyɛ se ekyii. Noko akee saa yɛdwenledwenle Gyihova kpalɛyɛlɛ, nɔhalɛ ne mɔɔ sonle bolɛ mɔɔ yeva yemaa ye azonvolɛ nee gyinlabelɛ mɔɔ ɛnle kpalɛ mɔɔ menli wɔ nu wɔ ewiade ye anu la anwo a, ɔbaha yɛ yeamaa yɛali bɛ daselɛ. (Dwn. 4:11; Edw. 40:5; Mat. 13:52) Bieko, yɛbahola yɛazɛlɛ Gyihova kɛ ‘ɔmaa yɛ akɛnrasesebɛ.’ (1 Tɛs. 2:2) Geleade sukoavo ko hanle kɛ: “Menwu ye kɛ fane dɔɔnwo ne ala saa ɔyɛ se ɔmaa me kɛ me nee menli kɛdendɛ na meyɛ asɔne a, ɔboa me.” Saa ɔyɛ wɔ ɛse kɛ ɛkɛdendɛ ɛkɛhile menli a, yɛ asɔne sikalɛ wɔ ɛ ti anu.—Nih. 2:4.
4. Bodane boni a yɛbahola yɛalumua yɛava yɛazie yɛ nye zo a, na duzu ati ɔ?
4 Kɛmɔ ye duma ne kile la, yɛlɛdi daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la a, ɔngyia kɛ yɛfa mukenye edwɛkɛ anzɛɛ ngɛlɛlera bie mɔɔ yɛyɛ kɛ yɛbava yɛali gyima la yɛbɔ ɔ bo. Yɛbahola yɛanwu kɛ saa yɛfa yɛsie yɛ nye zo kɛ yɛbava edwɛkɛ sikalɛ bie yɛabɔ adwelielilɛ bo na yɛanyɛ ye kɛ yɛdi daselɛ ɛkɛ ne ala a ɔbaboa. Nolobɔlɛma dɔɔnwo ɛbɔ amaneɛ kɛ, saa bɛyɛ ɛhye a ɔmaa bɛnyia akɛnrasesebɛ mɔɔ bɛhyia la na awieleɛ kolaa ne bɛka edwɛkpa ne anwo edwɛkɛ. Saa ahenle ɛngulo kɛ ɔ nee yɛ kɛli adwelie a, ɔngyia kɛ yɛyɛ ye kyengye kɛ yɛ nee ye kɛdendɛ. Fi ɛbulɛ nu pɛ edwɛkɛ ne azo na kɔ ɛleka fofolɛ.
5. Duzu a boa adiema raalɛ ko mɔɔ se nyiane la maa ɔdi daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɔnle daselɛlilɛ nu la ɛ?
5 Saa adiema raalɛ ko mɔɔ se nyiane la kɔ gua nu kɛ ɔkadɔ debie a, ɔdumua ɔnea awie anyunlu na ɔsele. Saa ahenle noko sele a, ɔka edwɛkɛ sikalɛ ɔkile ye. Saa ahenle tie a, ɔmaa ɔnyia akɛnrasesebɛ na ɔ nee ye toa zo di adwelie. Ɔtie ahenle kpalɛ na ɔbɔ mɔdenle kɛ ɔkɛnwu edwɛkpa ne foa mɔɔ ɔka a ahenle anye balie nwolɛ la. Yelua adenle ɛhye azo yeva mbuluku dɔɔnwo yemaa na bɔbɔ yebɔ Baebolo ɛzukoalɛ bo.
6. Kɛzi yɛbahola yɛabɔ adwelielilɛ bo wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la ɛ?
6 Bɔ Adwelielilɛ Bo: Duzu a yɛbahola yɛaha yɛava yɛabɔ adwelielilɛ bo a? Mekɛ mɔɔ Gyisɛse nee raalɛ ne ɛlɛtendɛ wɔ bula ne azo la, ɔbɔle ɔ bo ɔzɛlɛle ye ala kɛ ɔmaa ye nzule ne bie ɔmaa ɔnlo. (Dwɔn 4:7) Bie a, yɛbahola yɛava ahyebizalɛ anzɛɛ kpuyia bie yɛabɔ adwelielilɛ bo. Mekɛ mɔɔ ɛlɛtendɛ la, ɛbahola wɔahwe adwenle wɔahɔ Ngɛlɛlera bie azo na bie a wɔalua nɔhalɛ ma ne. (Nolo. 11:6) Bie mɔ ɛnwu kɛ bɛka edwɛkɛ mɔɔ yɛ anyelielɛ mɔɔ maa bɛdwenle na bɛbiza nwolɛ kpuyia la a ɔboa. Kɛ neazo la, saa yɛlɛkendɛ kɛ yɛkanwu dɔketa bie a, yɛbahola yɛabɔ adwelielilɛ bo na yɛaha kɛ, “Me nwo ɛnrɛdo me bieko a, anrɛɛ ɔbayɛ me fɛ.”
7. Kɛzi yɛyɛ ninyɛne nzonlɛ a, ɔbaboa yɛ yeamaa yɛali daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la ɛ?
7 Saa yɛyɛ ninyɛne nzonlɛ a, ɔbaboa yɛ yeamaa yɛabɔ adwelielilɛ bo. Saa yɛnwu awovolɛ mɔɔ nee ngakula mɔɔ anzo ɛnyɛ se la lua a, yɛbahola yɛahanvo ye na yɛabiza ye kɛ, “Duzu a ɛboa wɔ ɛmaa wɔtete ɛ mra ne zɛhae a?” Adiema raalɛ ko tie edwɛkɛ mɔɔ awie mɔ ka ye wɔ gyima nu la na akee ɔka edwɛkɛ fɔɔnwo mɔɔ ɔ gɔnwo mɔ gyimayɛvoma anye balie nwo la ɔkile bɛ. Mekɛ mɔɔ ɔdele kɛ raalɛ ko mɔɔ wɔ gyima ne anu ɛlɛsiezie ɔ nwo ahɔ agyalɛ la, ɔvale Awake! mɔɔ ka kɛzi bɛyɛ agyalɛ nwo ngyehyɛleɛ la ɔmanle ye. Ɛhye manle ɔdoale zo ɔ nee ye hanle Baebolo ne anu edwɛkɛ.
8. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛava yɛ mbuluku ne yɛabɔ adwelielilɛ bo ɛ?
8 Adenle bieko mɔɔ yɛbahola yɛalua zo yɛabɔ adwelielilɛ bo la a le kɛ, yɛbagenga yɛ mbuluku ne wɔ ɛleka mɔɔ menli banwu yɛ la. Adiema nrenya ko buke The Watchtower anzɛɛ Awake! ne ɛleka mɔɔ yɛ anyelielɛ la na ɔyɛ koonwu ɔbɔ ɔ bo kɛ ɔkenga. Saa ɔnwu kɛ awie mɔɔ bikye ye la ɛlɛnea magazine ne a, ɔbiza ye kpuyia anzɛɛ ɔka mɔɔ ɔlɛkenga la anwo edwɛkɛ sikalɛ. Ɛhye maa ɔta ɔbɔ adwelielilɛ bo na ɔdi daselɛ. Saa yɛgyakyi yɛ mbuluku ne mɔ ko wɔ ɛleka mɔɔ menli banwu ye a, ɔbaha yɛ gɔnwo mɔ gyimayɛvoma anzɛɛ sukuluma yeamaa bɛabiza nwolɛ edwɛkɛ.
9, 10. (a) Kɛzi yɛbahola yɛakpondɛ adenle yɛalua zo yɛali daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la ɛ? (b) Kɛzi wɔhola wɔyɛ ɛhye ɛ?
9 Kpondɛ Nwolɛ Adenle: Kɛmɔ nolobɔlɛ gyima ne hyia ndɛndɛ la ati, ɔnle kɛ yɛbu daselɛ mɔɔ yɛdi wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la kɛ debie mɔɔ nwolɛ adenle bara ala. Emomu, mekɛ mɔɔ yɛlɛyɛ alehyenlɛ ne anu gyima ngakyile la, ɔwɔ kɛ yɛkpondɛ nwolɛ adenle yɛdi menli daselɛ. Dumua dwenle menli mɔɔ bie a ɛbayia bɛ la anwo na kpondɛ ndenle mɔɔ ɛbahola wɔalua zo wɔabɔ adwelielilɛ bo la. Maa Baebolo nee mbuluku ɛbikye wɔ amaa wɔahola wɔali menli mɔɔ anye die edwɛkɛ ne anwo la daselɛ.—1 Pita 3:15.
10 Nolobɔlɛma dɔɔnwo mɔɔ ɛnwu ndenle ɛhye mɔ kpalɛ la ɛnyia nwolɛ adenle ɛli daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ bɛnle daselɛlilɛ nu la. Adiema raalɛ ko mɔɔ de ɛleka mɔɔ azua dɔɔnwo wɔ mɔɔ bɛbɔ nwolɛ bane kpalɛ la fa abɔdeɛ nwo nvoninli ngɛnlɛma mɔɔ ɛli afonla la gua ɛleka mɔɔ bɛtɛnla bɛdie bɛ ɛnwomenle la. Mekɛ mɔɔ menli kɛbɔ ɔ bo kɛ bɛka nwolɛ edwɛkɛ la, ɔfa nwolɛ adenle ne ɔbɔ adwelielilɛ bo na ɔka Baebolo ne anu ɛwɔkɛ mɔɔ fane “anwuma fofolɛ nee azɛlɛ fofolɛ” nwo la ɔkile bɛ. (Yek. 21:1-4) Ɛbahola wɔakpondɛ ndenle ngakyile mɔɔ ɛbalua zo wɔali daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɛnle daselɛlilɛ nu la ɔ?
11. Saa yɛdi awie daselɛ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu, na yɛnwu kɛ ɔ nye die nwo a kɛzi yɛbahola yɛadoa anyelielɛ ne azo ɛ?
11 Toa Anyelielɛ Ne Azo: Saa ɛnee awie yia na ɔtie wɔ a, bɔ mɔdenle toa anyelielɛ ne azo. Saa ɔbayɛ boɛ a, ɛbahola wɔaha wɔahile ahenle kɛ: “Me nye liele kpalɛ kɛ me nee wɔ dendɛle la. Nienwu a mebanwu wɔ na yɛadoa yɛ adwelie ne azo a?” Nolobɔlɛma bie fa bɛ address nee bɛ telefuu nɔma maa ahenle na bɛka kɛ: “Me nye liele yɛ adwelielilɛ ne anwo. Saa ɛkulo kɛ ɛnwu dɔɔnwo ɛfane mɔɔ yɛzuzule nwolɛ la anwo a, ɛdua nɔma nee address ɛhye azo a ɛ sa baha me.” Saa ɛdawɔ mumua ne ɛnrɛhola ɛnrɛdoa anyelielɛ ne azo a, yɛ ngyehyɛleɛ maa asafo mɔɔ fɛta la ɛdoa zolɛ ɔlua Please Follow Up (S-43) kɛlata ne mɔɔ ɛbava wɔamaa wɔ asafo nu kɛlɛhɛlɛvolɛ ne ndɛndɛ la azo.
12. (a) Duzu ati a ɔwɔ kɛ yɛbu mekɛ mɔɔ yɛfa yɛdi daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la anwo mgbonda ɛ? (b) Ma boni a daselɛ mɔɔ yɛdi wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la ɛzo a? (Nea ɛlɛka ne mɔɔ se, “Mekɛ Mɔɔ Yɛnle Daselɛlilɛ Nu La Daselɛlilɛ So Ma!”)
12 Ɔwɔ kɛ yɛbu mekɛ mɔɔ yɛfa yɛdi daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la anwo mgbonda. Ɛhye ati, saa ɔle mitini ekyi bie bɔbɔ a, bɔ mɔdenle yɛ nwolɛ kɛlɛtokɛ. Suzu ɛhye anwo nea: Saa nolobɔlɛnli ko biala fa mitini nnu di daselɛ kenle ko biala wɔ mekɛ mɔɔ ɔnle daselɛlilɛ nu la a, anrɛɛ siane biala bɛka bɛbɔ nu a ɔbabo dɔnehwele mgbe 17!
13. Duzu a ɔwɔ kɛ ka yɛ maa yɛdi daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la ɛ?
13 Adwenle kpalɛ ti a yɛdi daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la a—Nyamenle nee yɛ gɔnwo mɔ anwo ɛlɔlɛ. (Mat. 22:37-39) Gyihova subane ne anwo anyezɔlɛ nee ye bodane ngakyile mɔɔ ɛyi yɛ ahonle nu la ka yɛ maa yɛka ye “belemgbunlililɛ ne anyunlunyia” kɛnlɛma ne anwo edwɛkɛ. (Edw. 145:7, 10-12) Yɛ gɔnwo mɔ mɔɔ yɛdwenle bɛ nwo kpalɛ la ka yɛ maa yɛfa nwolɛ adenle kpalɛ biala mɔɔ yɛkɛnyia la yɛdi bɛ daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ awieleɛ ne ɛtɛbale la. (Wulo. 10:13, 14) Saa yɛdumua yɛdwenledwenle edwɛkɛ mɔɔ yɛbaha la anwo na yɛsiezie yɛ nwo a, yɛ muala yɛbahola yɛali daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ yɛnle daselɛlilɛ nu la, na bie a yɛanyia anyelielɛ mɔɔ bɛmaa awie mɔɔ lɛ ahonle kpalɛ la nwu nɔhalɛ ne a ɔfi nu ɔba la bie.
[Edwɛkɛ mɔɔ bɛkpa wɔ mukelɛ 4]
Saa ɛfa ɛyɛ wɔ bodane kɛ ɛyia menli a ɛbabɔ adwelielilɛ bo a ɔbaboa wɔ
[Edwɛkɛ mɔɔ bɛkpa wɔ mukelɛ 5]
Nolobɔlɛma dɔɔnwo mɔɔ ɛnwu ndenle ɛhye mɔ kpalɛ la ɛnyia nwolɛ adenle ɛli daselɛ wɔ mekɛ mɔɔ bɛnle daselɛlilɛ nu la
[Ɛlɛka wɔ mukelɛ 5]
Kɛzi Bɛbɔ Adwelielilɛ Bo La Anwo Nzuzulɛ
◼ Yɛ asɔne kpondɛ moalɛ fa bɔ ɔ bo
◼ Kpondɛ menli mɔɔ kulo agɔnwolɛ na bɛmkpondɛ ye ndɛndɛ la
◼ Nea bɛ nyunlu, sele na ka edwɛkɛ mɔɔ yɛ anyelielɛ la
◼ Yɛ awie mɔɔ tie edwɛkɛ kpalɛ
[Ɛlɛka wɔ mukelɛ 6]
Mekɛ Mɔɔ Yɛnle Daselɛlilɛ Nu La Daselɛlilɛ So Ma!
• Mekɛ mɔɔ adiema nrenya bie ɛlɛkendɛ yeamaa bɛayɛ ye kale boɛ la, ɔlile menli mɔɔ wɔ ɔ nwo ɛkɛ ne la daselɛ na ɔvale ɛsalɛdolɛ kɛlata ɔmanle bɛ kɛ bɛrɛla bɛradie nyianu bagua nu ɛdendɛlɛ ne bie. Wɔ nyianu mɔɔ bɛyɛle ye ɛvolɛ bieko la abo, adiema nrenya mɔɔ ɛnee ɔnyɛ ye nzonlɛ la bizale ye ahye. Menli mɔɔ ɔvale ɛsalɛdolɛ kɛlata ne ɔmanle bɛ wɔ ɛleka mɔɔ ɔhɔyɛle ye kale ne boɛ wɔ ɛkenle ɛvolɛ ne la anu ko ɔ! Nrenya ne hɔdiele bagua nu ɛdendɛlɛ ne bie na ɔvale ye duma ɔmanle kɛ bɛ nee ye ɛzukoa Baebolo ne. Ɛnee bɛzɔne ɔdaye nee ɔ ye.
• Adiema raalɛ bie mɔɔ luale daselɛlilɛ ɛhye azo zukoale nɔhalɛ ne la bu menli mɔɔ ɔlua ɔ mra nsa ne ati ɔ nee bɛ yia la kɛ ye azɛlɛsinli titile. Agɔnwolɛma nee awovolɛ mɔɔ ɔ nee bɛ yia wɔ sukulu yɛɛ awovolɛ ayia bo la wɔ azɛlɛsinli ne anu. Saa ɔ nee bɛ yia a, ɔbɔ ye duma na ɔka edwɛkɛ sikalɛ mɔɔ yɛ anyelielɛ la kɛ Baebolo ne boa ye kpalɛ wɔ ɔ mra ne mɔ ɛtetelɛ nu, na akee ɔka edwɛkɛ gyɛne ɔboka nwo. Noko kɛmɔ yelumua yebɔ adwelielilɛ bo la ati, ɔmmaa ɔnyɛ se ɔmmaa ye kɛ ɔkɛha Baebolo nu edwɛkɛ wɔ adwelielilɛ mɔɔ ɛha la anu. Yelua adenle ɛhye azo yeboa menli 12 yemaa bɛlie ɛzɔnenlɛ.
• Nrenya ko mɔɔ yɛ insurance gyima la hɔkpɔlale adiema raalɛ bie, adiema raalɛ ne vale nwolɛ adenle ne lile ye daselɛ. Ɔbizale ye kɛ saa ɔkulo kɛ ɔnyia banebɔlɛ wɔ kpɔkɛdelɛ kpalɛ, anyelielɛ nee dahuu ngoane nwo a. Ɔhanle kɛ ɛhɛe na ɔbizale ye banebɔlɛ holɛ ko mɔɔ ɔlɛka nwolɛ edwɛkɛ la. Ɔbukele Baebolo ne anu ɛwɔkɛ ne mɔ ɔhilele ye na ɔmanle ye yɛ mbuluku ne mɔ ko, na ɔvale kenle ko nɔsolɛ ɔgengale ɔ muala. Bɛyɛle Baebolo ɛzukoalɛ nwo ngyehyɛleɛ. Nrenya ne bɔle ɔ bo kɛ ɔkɔ debiezukoalɛ na nzinlii bɛzɔnenle ye.
• Mekɛ mɔɔ adiema raalɛ ko de anwuma ɛlɛne nu ɛlɛtu adenle la, ɔbɔle ɔ bo ɔ nee raalɛ bie mɔɔ de ɔ nwo ɛkɛ ne la dendɛle na ɔholale ɔlile ye daselɛ. Mekɛ mɔɔ bɛdwule aze la, adiema raalɛ ne vale ye address nee telefuu nɔma manle ye na ɔhanle ɔhilele ye kɛ, Gyihova Alasevolɛ bakpɔla ye mekɛ bieko a, ɔmaa bɛ nee ye ɛzukoa Baebolo ne. Aleɛ hyenle ala la, Alasevolɛ nwiɔ hɔle raalɛ ne ɛkɛ. Raalɛ ne bɔle ɔ bo zukoale Baebolo ne, ɔnyianle anyuhɔlɛ na bɛzɔnenle ye na yeangyɛ ɔdaye ɔbɔle ɔ bo kɛ ɔyɛ Baebolo ɛzukoalɛ nsa.
• Adiema nrenya ko mɔɔ ɛnyia ɛvolɛ 100 na ɔwɔ ɛleka mɔɔ bɛnea mgbanyima la ta ka kɛ, “Yɛhyia Belemgbunlililɛ ne anwo.” Ɛhye manle nɛɛsema nee wuleravolɛma mɔɔ wɔ ɛkɛ la bizale ye kpuyia na ɔnyianle adenle ɔhilehilele kɛzi Belemgbunlililɛ ne de la anu. Mraalɛ mɔɔ yɛ gyima wɔ ɛkɛ ne la anu ko bizale ye gyima mɔɔ ɔkɔ Paladaese a ɔbayɛ la. Ɔbuale kɛ, “Mebanwu debie na meadia bieko na meayela ehwili ne mɔɔ mede nu la.” Kɛmɔ ɔ nye ɛzi la ati, ɔmaa raalɛ ne kenga magazine ne kile ye. Mekɛ mɔɔ adiema nrenya ne ara raalɛ rale ɛkɛ la, raalɛ ne zɛlɛle ɔ ra raalɛ ne kɛ ɔmaa ɔva magazine ne ɔhɔ sua nu. Nɛɛse ne hanle hilele ɔ ra raalɛ ne kɛ, “Edwɛkɛ fofolɛ mɔɔ yɛka ye wɔ ɛke la a le: ‘Yɛhyia Belemgbunlililɛ ne anwo.’”
• Adiema raalɛ bie mɔɔ ɛlɛkendɛ na yeadɔ aleɛ wɔ ɛleka mɔɔ bɛtɔne aleɛ la dele kɛ mgbanyima bie mɔɔ de ahane ɛkɛ ne la ɛlɛka maanyɛlɛ nwo edwɛkɛ. Nrenya ko hanle kɛ, arane ɛnrɛhola ɛnrɛli bɛ ngyegyelɛ nwo gyima. Adiema raalɛ ne hanle hilele ɔ nwo kɛ, ‘Ɛhye le nwolɛ adenle maa me.’ Ɔyɛle asɔne sikalɛ na ɔhɔle bɛ nwo ɛkɛ. Ɔbɔle ye duma na ɔhanle tumililɛ mɔɔ bahola ali alesama ngyegyelɛ nwo gyima mɔɔ le Nyamenle Belemgbunlililɛ ne la anwo edwɛkɛ na ɔvale brohyua bie mɔɔ ɔlɛ la ɔmanle bɛ. Yeangyɛ biala yɛɛ kpanyinli ne mɔɔ nea ɛkɛ la rale a. Ɛnee adiema raalɛ ne suzu kɛ ɔbavoa ye. Emomu, ɔhanle ɔhilele ye kɛ ɛnee ɔlɛtie bie na ɔdaye noko ɔkulo brohyua ne bie. Gyimayɛvolɛ bie mɔɔ ɔdaye noko ɛnee ɔlɛtie edwɛkɛ ne bie la vale ɛzunlɛ ralɛ ɛkɛ. Ɔle awie mɔɔ ɛnee ɔsukoa Baebolo ne a na ɔkpondɛ kɛ ɔsia ɔtoa ye debiezukoalɛ ne azo.