Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w25 March m. 20-25
  • Kɔ Zo Dua Diedi Nu

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Kɔ Zo Dua Diedi Nu
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • MEKƐ MƆƆ YƐLƐKPONDƐ GYIMA LA
  • MEKƐ MƆƆ YƐLƐKPONDƐ AWIE MƆƆ YƐBAGYA YE
  • MEKƐ MƆƆ AHYEHYƐDEƐ NE BAVA ADEHILELƐ BIE AMAA YƐ LA
  • Kpɔkɛzilɛ Mɔɔ Ɔkile Kɛ Yɛfa Yɛ Nwo Yɛto Gyihova Anwo Zo La
    Yɛ Kilisiene Ɛbɛlabɔlɛ Nee Yɛ Ɛzonlenlɛ—Nyianu Buluku—2023
  • Die To Nu Kɛ Tɛ Debie Biala A Ɛze A
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
  • Kpondɛ Kpuya Ɛhye Mɔ Anwo Mualɛ
    2025-2026 Maangyebakyi Nyianu Ngyehyɛleɛ, Maangyebakyi Zo Neavolɛ Ɛdeɛ
  • Sisi Kpɔkɛ Mɔɔ Sɔ Gyihova Anye La
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2025
w25 March m. 20-25

EDWƐKƐ 12

EDWƐNE 119 Ɔwɔ Kɛ Yɛnyia Diedi

Kɔ Zo Dua Diedi Nu

“Yɛlua diedi nu, na tɛ mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la anu.”—2 KƆL. 5:7.

BODANE

Kɛ ɔkɛyɛ na yɛahɔ zo yɛalua diedi nu wɔ mekɛ mɔɔ yɛlɛsisi kpɔkɛ mɔɔ anwo hyia la.

1. Duzu ati a ɛnee saa ɛzoanvolɛ Pɔɔlo dwenle ɛbɛla mɔɔ ɔbɔle la anwo a ɔ nye die a?

ƆDWULE mekɛ bie la, ɛnee ɛzoanvolɛ Pɔɔlo ze kɛ bɛbahu ye, noko ɔlua ɛbɛla kpalɛ mɔɔ ɔbɔle la ati, ɛnee ɔ nye die. Ɔhanle kɛ: “Mezu ɛnriandilɛ ne mewie, mezɔ diedi ne anu.” (2 Tim. 4:​6-8) Pɔɔlo sisile kpɔkɛ kpalɛ ɔvale ye ɛbɛlabɔlɛ ɔzonlenle Gyihova, na ɔnwunle kɛ Gyihova anye liele ɔ nwo. Yɛdayɛ noko yɛkulo kɛ yɛsisi kpɔkɛ kpalɛ amaa Nyamenle anye alie yɛ nwo. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛahola yɛayɛ ye zɔ ɛ?

2. Saa bɛka kɛ yɛlua diedi nu a ɔkile duzu?

2 Pɔɔlo hanle ɔ nee Kilisienema nɔhavoma gyɛne anwo edwɛkɛ kɛ: “Yɛlua diedi nu, na tɛ mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la anu.” (2 Kɔl. 5:7) Duzu a ɛnee Pɔɔlo ɛlɛkile a? Wɔ Baebolo ne anu, ɔyɛ a edwɛkɛkpɔkɛ “yɛlua” kile kɛzi awie bɔ ye ɛbɛla la. Saa awie lua ɛnyelɛ zo ala a, ɔgyinla mɔɔ ɔnwu ye, mɔɔ ɔte nee kɛzi ɔte nganeɛ la azo a ɔsisi kpɔkɛ a. Noko saa awie lua diedi nu a, ɔgyinla anwodozo mɔɔ ɔlɛ wɔ Gyihova Nyamenle anu la azo a ɔsisi kpɔkɛ a. Ye nyɛleɛ kile kɛ ɔlɛ anwodozo kɛ Nyamenle bamaa ye ahatualɛ, yɛɛ ɔfa Gyihova folɛdulɛ mɔɔ wɔ ye Edwɛkɛ ne anu la ɔbɔ ye ɛbɛla a, ɔbaboa ye.—Edw. 119:66; Hib. 11:6.

3. Saa yɛdua diedi nu a, kɛzi ɔboa yɛ ɛ? (2 Kɔlentema 4:18)

3 Nɔhalɛ nu, yɛ muala yɛgyinla mɔɔ yɛnwu ye, mɔɔ yɛte nee kɛzi yɛte nganeɛ la azo a yɛsisi kpɔkɛ bie mɔ a. Noko saa yɛgyinla ninyɛne ɛhye mɔ angomekye azo yɛsisi ninyɛne mɔɔ anwo hyia la anwo kpɔkɛ a, bie a yɛbayia ngyegyelɛ. Duzu ati ɔ? Ɔluakɛ ninyɛne mɔɔ yɛnwu ye, mɔɔ yɛte nee kɛzi yɛte nganeɛ la bahola abɛlɛbɛla yɛ. Saa bɛambɛlɛbɛla yɛ bɔbɔ na yɛdua mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la angomekye anu a, bie a ɔnrɛmaa yɛnrɛyɛ mɔɔ Nyamenle kulo la anzɛɛ yɛnrɛva ye folɛdulɛ yɛnrɛli gyima. (Nol. 11:9; Mat. 24:​37-39) Noko saa yɛdua diedi nu a, ɔbamaa yɛasisi kpɔkɛ “mɔɔ sɔ Awulae anye la.” (Ɛfɛ. 5:10) Saa yɛfa Nyamenle folɛdulɛ yɛdi gyima a, ɔbamaa yɛ nzo nu adwo yɛ na yɛ nye alie kpalɛ. (Edw. 16:​8, 9; Aye. 48:​17, 18) Yɛɛ saa yɛkɔ zo yɛdua diedi nu a, yɛbanyia dahuu ngoane.—Kenga 2 Kɔlentema 4:18.

4. Kɛ ɔkɛyɛ na awie anwu kɛ ɔlua diedi nu anzɛɛ ɔlua mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la anu ɛ?

4 Kɛ ɔkɛyɛ na yɛanwu kɛ yɛlua diedi nu anzɛɛ yɛlua mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la anu ɛ? Ɔwɔ kɛ yɛbiza yɛ nwo kpuya ɛhye mɔ: Ninyɛne boni mɔ a yɛgyinla zo yɛsisi kpɔkɛ a? Asoo ninyɛne mɔɔ yɛnwu bɛ la ala a yɛgyinla zo yɛsisi kpɔkɛ a? Anzɛɛ anwodozo mɔɔ yɛlɛ wɔ Gyihova nee ye folɛdulɛ ne anu la a yɛgyinla zo yɛsisi kpɔkɛ a? Maa yɛzuzu kɛzi yɛbahɔ zo yɛalua diedi nu wɔ tɛnlabelɛ titili nsa ɛhye mɔ anu la anwo: mekɛ mɔɔ yɛlɛkpondɛ gyima, mekɛ mɔɔ yɛlɛkpondɛ awie mɔɔ yɛbagya ye yɛɛ mekɛ mɔɔ ahyehyɛdeɛ ne bava adehilelɛ bie amaa yɛ la. Wɔ ko biala anu, yɛbazuzu ninyɛne mɔɔ baboa yɛ yeamaa yɛasisi kpɔkɛ kpalɛ la anwo.

MEKƐ MƆƆ YƐLƐKPONDƐ GYIMA LA

5. Saa yɛlɛkpondɛ gyima a, duzu a ɔwɔ kɛ yɛsuzu nwo a?

5 Yɛ muala yɛkulo kɛ yɛkola yɛnea yɛ nwo nee yɛ abusua ne. (Nol. 7:12; 1 Tim. 5:8) Gyima bie mɔ ahatualɛ ne le kpalɛ tɛla bie mɔ. Gyima bie mɔ kolaa maa gyimayɛvo ne nyia ezukoa dɔɔnwo mɔɔ ɔbahola yeali ye ngyianlɛ nwo gyima na yeava bie yɛazie yeamaa kenle bie la. Gyima bie mɔ noko anu ahatualɛ ne le ekyi, ɔti ninyɛne titili mɔɔ gyimayɛvo ne abusua ne hyia nwo la ala a ɔkola ɔfa ɔdi nwolɛ gyima a. Saa yɛlɛsi kpɔkɛ kɛ yɛbayɛ gyima bie a, ɔle kpalɛ kɛ yɛbazuzu ezukoa dodo mɔɔ yɛbanyia la anwo. Noko saa yemɔ angome a le debie mɔɔ awie dwenle nwo a, bie a ɔbahile kɛ ɔlua mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la ala anu.

6. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛalua diedi nu wɔ mekɛ mɔɔ yɛlɛkpondɛ gyima mɔɔ yɛbayɛ la ɛ? (Hibuluma 13:5)

6 Saa yɛlua diedi nu a, eza yɛbazuzu kɛzi gyima ne bahola aha yɛ nee Gyihova agɔnwolɛvalɛ ne la anwo. Yɛbahola yɛabiza yɛ nwo kɛ: ‘Gyima ɛhye bamaa meava me nwo meawula nyɛleɛ mɔɔ Gyihova kyi la anu ɔ?’ (Mrɛ. 6:​16-19) ‘Ɔnrɛmaa menrɛhola menrɛhɔ debiezukoalɛ dahuu yɛɛ ɔbamaa meavi me abusua ne anwo mekɛ tendenle ɔ?’ (Fel. 1:10) Saa yɛbua kpuya ɛhye mɔ kɛ ɛhɛe a, ɔbayɛ kpalɛ kɛ yɛnrɛyɛ gyima ne, saa bɔbɔ ɔyɛ se kɛ yɛbanyia fofolɛ a. Kɛmɔ yɛlua diedi nu la ati, yɛsisi kpɔkɛ mɔɔ kile kɛ yɛlɛ anwodozo kɛ Gyihova bava mɔɔ yɛhyia nwo la amaa yɛ la.—Mat. 6:33; kenga Hibuluma 13:5.

7-8. Kɛzi adiema nrenyia bie mɔɔ vi South America la luale diedi nu ɛ? (Eza nea nvoninli ne.)

7 Nea kɛzi adiema nrenyia bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Javier,a mɔɔ wɔ South America la nwunle kɛzi ɔhyia kɛ ɔdua diedi nu la. Ɔhanle kɛ: “Ɛnee melɛkpondɛ gyima kpole bie mɔɔ ye ahatualɛ ne le kɛ mɔɔ meyɛ ye dɛba la fane nwiɔ la, amaa yeamaa me nwo adɔ me na me nye alie kpalɛ.” Noko ɛnee Javier lɛ ɛhulolɛ kpole kɛ ɔbayɛ dahuu adekpakyelɛnli. Ɔdoale zolɛ kɛ: “Bɛhilele mekɛ mɔɔ mebava meahɔ na gyima nu kpanyinli ne abizebiza me gyima ne anwo edwɛkɛ la. Kolaa na meahɔ la, menyɛle asɔne, ɔluakɛ ɛnee medie medi kɛ Gyihova ze mɔɔ le kpalɛ maa me la. Ɛnee mekulo kɛ menyia anyuhɔlɛ wɔ gyima ne anu na bɛmaa me ahatualɛ kpole ɛdeɛ, noko saa gyima ne ɛnrɛboa me ɔnrɛmaa menrɛdwu me sunsum nu bodane ne mɔ anwo a, yemɔ menrɛyɛ.”

8 Javier hanle kɛ: “Mɔɔ mengɔnyiale kpanyinli ne la, ɔhanle ɔhilele me kɛ dahuu saa bɛkpɔne gyima a, mebaha gyima nu meadoa me gyima ne azo. Menvile ɛbulɛ nu menganle mengilele ye kɛ, kɛmɔ ɔnrɛmaa menrɛnyia adenle menrɛzonle Gyihova la ati, menrɛyɛ.” Amgba Javier anyɛ gyima ne. Dapɛne nwiɔ anzi, ɔbɔle dahuu adekpakyelɛ gyima ne abo. Na nzinlii wɔ ɛvolɛ zɔhane ala anu, ɔnyianle gyima bie mɔɔ ɔnrɛva ye mekɛ ne amuala ɔnrɛyɛ la. Ɔhanle kɛ: “Gyihova diele me asɔneyɛlɛ ne na ɔmaanle menyianle gyima mɔɔ bamaa meahola meayɛ adekpakyelɛ gyima ne la. Me nye ɛlie kpalɛ kɛ menyia gyima mɔɔ maa menyia mekɛ dɔɔnwo mesonle Gyihova nee me mediema la.”

Adiema nrenyia bie mɔɔ lɛ gyima nu kyɛlɛ na ɔwula gyima nu tɛladeɛ la gyima nu kpanyinli ne ɛva ye ɛhɔ ɔfese bie mɔɔ awie biala ɛnle ɛkɛ la. Gyima nu kpanyinli ne ɛlɛmaa ye gyinlabelɛ kpole wɔ gyima nu.

Saa bɛmaa wɔ gyinlabelɛ kpole wɔ gyima nu a, asoo mɔɔ ɛbayɛ wɔ nwolɛ la bahile kɛ ɛlɛ anwodozo kɛ Gyihova ze mɔɔ le kpalɛ maa wɔ la ɔ? (Nea ɛdendɛkpunli 7-8)


9. Duzu a ɛsukoa ɛfi Trésor anwubielɛ ne anu a?

9 Na saa yɛnwu kɛ gyima mɔɔ yɛyɛ ye kɛkala la ɛmmaa yɛngola yɛnzonle Gyihova kpalɛ ɛ? Suzu Trésor mɔɔ vi Congo la neazo ne anwo. Ɔhanle kɛ: “Ɛnee me gyima fofolɛ ne le gyima mɔɔ yemɔ ala a ɛnee melɛkpondɛ a. Ɛnee ahatualɛ mɔɔ medie la le mɔɔ ɛnee medie ye dɛba la mɔnwo nsa, yɛɛ ɛnee bɛbu me kpalɛ.” Noko akee, kɛmɔ fane dɔɔnwo ne ala bɛkpɔne gyima a Trésor ka gyima nu ɔtoa ye gyima ne azo la ati, ɛnee ɔnda ɔngɔ debiezukoalɛ. Eza bɛtinlitinlinle ɔ nwo zo kɛ saa bɛyɛ awule nyɛleɛ bie wɔ gyima ne anu a ɔmmaka. Ɛnee Trésor kulo kɛ ɔgyakyi gyima ne, noko ɛnee ɔsulo kɛ bie a ɔnrɛnyia gyima fofolɛ. Duzu a boale ye a? Ɔhanle kɛ: “Habakɛke 3:​17-19 boale me maanle mendele ɔ bo kɛ, saa me gyima fi me sa bɔbɔ a, Gyihova balua adenle bie azo anlea me. Ɔti mengyakyile gyima ne.” Ɔdwulale ye edwɛkɛ ne kɛ: “Gyimamenlema dɔɔnwo suzu kɛ saa awie nyia gyima mɔɔ bɛtua ye kakɛ kpalɛ a, ɔbava debie biala, ye abusua nee sunsum nu ninyɛne bɔbɔ yeabɔ afɔle amaa yeahola yeayɛ gyima ne. Ɔyɛ me fɛ kɛ meammaa agɔnwolɛvalɛ mɔɔ me nee Gyihova yɛɛ me abusua ne lɛ la anzɛkye la. Ɛvolɛ ko anzi, Gyihova boale me maanle menyianle gyima kpalɛ mɔɔ maa mekola menea me nwo na meyɛ dɔɔnwo wɔ ye ɛzonlenlɛ nu la. Saa yɛfa Gyihova yɛdimoa yɛ ɛbɛlabɔlɛ nu a, bie a mɔlebɛbo ne yɛ nwo bahyele yɛ wɔ ezukoa afoa nu noko Gyihova banlea yɛ.” Nɔhalɛ nu, saa yɛfa yɛ nwo yɛto Gyihova folɛdulɛ nee ye ɛwɔkɛ ne mɔ azo a, ɔbamaa yɛahɔ zo yɛalua diedi nu na yɛanyia nyilalɛ.

MEKƐ MƆƆ YƐLƐKPONDƐ AWIE MƆƆ YƐBAGYA YE

10. Duzu a bahola amaa yɛagyinla mɔɔ yɛ nye nwu ye la azo yɛakpondɛ awie mɔɔ yɛbagya ye la a?

10 Agyalɛ le ahyɛlɛdeɛ mɔɔ vi Gyihova ɛkɛ a, na awie kulo kɛ ɔgya a nvonleɛ biala ɛnle nwo. Saa adiema raalɛ bie ɛlɛsuzu nrenyia mɔɔ ɔbagya ye la anwo a, bie a ɔbanlea ye anwofɛlɛko, kɛzi ɔyɛ ye nyɛleɛ, kɛzi menli bu ye, ye ezukoa gyinlabelɛ, ye mbusuafoɔ mɔɔ ɔwɔ kɛ ɔnea bɛ yɛɛ saa ɔmaa ɔdaye adiema raalɛ mumua ne ɔ nye die a.b Ninyɛne ɛhye mɔ amuala hyia. Noko saa ninyɛne ɛhye mɔ ala a ye adwenle wɔ zo a, ɛnee ɔlɛdua mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la anu.

11. Saa yɛlɛkpondɛ awie mɔɔ yɛbagya ye a, kɛ ɔkɛyɛ na yɛalua diedi nu ɛ? (1 Kɔlentema 7:39)

11 Nea kɛzi mediema mɔɔ fa Gyihova folɛdulɛ di gyima wɔ mekɛ mɔɔ bɛlɛkpondɛ awie mɔɔ bɛbagya ye la maa Gyihova anye die a! Kɛ neazo la, bɛfa folɛdulɛ mɔɔ se kolaa na bɛ nee awie adu la ɔwɔ kɛ bɛnea kɛ ‘bɛnle kakula somaa’ la anyebolo zo. (1 Kɔl. 7:36) Bɛgyinla subane mɔɔ Gyihova se ɔwɔ kɛ awie nyia amaa yeayɛ kunli anzɛɛ yelɛ kpalɛ la ala azo a bɛsi awie mɔɔ bɛbagya ye la anwo kpɔkɛ a. (Mrɛ. 31:​10-13, 26-28; Ɛfɛ. 5:33; 1 Tim. 5:8) Saa awie mɔɔ ɔnle diedinli la se bɛ ɛhulolɛ a, bɛfa bɛ adwenle bɛsie folɛdulɛ mɔɔ wɔ 1 Kɔlentema 7:39 mɔɔ se bɛgya “Awulae anu ala” la azo. (Kenga.) Bɛkɔ zo bɛdua diedi nu, na bɛlɛ anwodozo kɛ Gyihova baboa bɛ wɔ nganeɛdelɛ nu kpalɛ adɛla awie biala.—Edw. 55:22.

12. Duzu a ɛsukoa ɛfi Rosa neazo ne anu a?

12 Suzu Rosa, adekpakyelɛnli bie mɔɔ wɔ Colombia la anwubielɛ ne anwo. Ɛnee ɔ nee nrenyia bie mɔɔ ɔnle Dasevolɛ na ɔhilele ɔ nwo anyelielɛ la a yɛ gyima a. Rosa noko anye raliele nrenyia ne anwo. Ɔhanle kɛ: “Ɛnee ɔzɔho kɛ ɔle sonla kpalɛ. Ɔdule ɔ nwo ɔmaanle ɔboale menli mɔɔ dede ye kpalɛzo la yɛɛ ɛnee ɔmbɔ ɛbɛla ɛtane ɛtane. Ɛnee ɔmaa me nye die. Ɛnee ɔlɛ subane mɔɔ mekpondɛ wɔ nrenyia mɔɔ mebagya ye la anwo la biala bie, noko ɛnee ɔnle Dasevolɛ.” Ɔdoale zolɛ kɛ: “Ɛnee ɔyɛ se kɛ mebaha meahile ye kɛ mengulo ye. Mekɛ zɔhane ɛnee me nwo yɛ me koonwu ɔti ɛnee mekulo kɛ mekɔ agyalɛ, noko ɛnee metɛnyianle awie wɔ nɔhalɛ ne anu mɔɔ ɔbagya me a.” Noko Rosa anva ye adwenle anzie mɔɔ ɔ nye nwu ye la ala azo. Ɔdwenledwenlenle kɛzi kpɔkɛzilɛ ɛhye baha ɔ nee Gyihova agɔnwolɛvalɛ ne la anwo. Ɔti ɔ nee nrenyia ne anli adwelie bieko na ɔmaanle ɔ nye bolole Gyihova ɛzonlenlɛ nu. Yeangyɛ, bɛmaanle ɔhɔle Belemgbunlililɛ Edwɛkpakavolɛma Sukulu ne bie na kɛkala ɔle adekpakyelɛ titili. Rosa hanle kɛ: “Gyihova ɛmaa fɛlɛkolilɛ ɛyi me ahonle tɛkɛɛ.” Ɔnla aze kɛ yɛbalua diedi nu wɔ ninyɛne mɔɔ la yɛ ahonle nwo kpalɛ la anu ɛdeɛ, noko yɛyɛ zɔ a ɔbaboa yɛ dahuu.

MEKƐ MƆƆ AHYEHYƐDEƐ NE BAVA ADEHILELƐ BIE AMAA YƐ LA

13. Duzu a bahola amaa yɛalua mɔɔ ɛnyelɛ nwu ye la anu wɔ mekɛ mɔɔ ahyehyɛdeɛ ne bava adehilelɛ bie amaa yɛ la ɛ?

13 Gyihova ta dua asafo nu mgbanyima, maangyebakyi zo neavolɛ, Bɛtɛle anzɛɛ Neazo Eku ne anwo zo maa yɛ adehilelɛ mɔɔ baboa yɛ amaa yɛazonle ye kpalɛ la. Na saa ɔdwu mekɛ ne bie na yɛnde deɛmɔti bɛvale adehilelɛ bie bɛmaanle yɛ la abo noko ɛ? Bie a yɛbanwu ngyegyelɛ mɔɔ adehilelɛ ne bamaa yɛayia la ala. Wɔannea bɔbɔ a yɛbabɔ ɔ bo yɛava yɛ adwenle yɛazie mediema mɔɔ vale adehilelɛ ne maanle yɛ la sinlidɔlɛ zo.

14. Duzu a baboa yɛ yeamaa yɛalua diedi nu wɔ mekɛ mɔɔ ahyehyɛdeɛ ne bava adehilelɛ bie amaa yɛ la ɛ? (Hibuluma 13:17)

14 Saa yɛlua diedi nu a, ɔkile kɛ yɛdie yɛdi kɛ Gyihova a ɛlɛkile yɛ adenle a na ɔze tɛnlabelɛ ngakyile mɔɔ yɛwɔ nu la. Ɛhye maa yɛyɛ tieyɛ ndɛndɛ yɛɛ yɛfa adwenle kpalɛ a yɛyɛ zɔ a. (Kenga Hibuluma 13:17.) Ɔmaa yɛdie yɛto nu kɛ saa yɛyɛ tieyɛ a ɔmaa koyɛlɛ ba asafo ne anu. (Ɛfɛ. 4:​2, 3) Yɛlɛ anwodozo kɛ mediema mɔɔ li yɛ nyunlu la ɛnli munli ɛdeɛ noko Gyihova bayila yɛ wɔ yɛ tieyɛ ne anwo. (1 Sa. 15:22) Saa ɔhyia kɛ bɛyɛ nzenzaleɛ bie wɔ adehilelɛ ne anu a, mekɛ kpalɛ nu Gyihova bali nwolɛ gyima.—Maeka 7:7.

15-16. Duzu a boale adiema nrenyia bie maanle ɔluale diedi nu ɔnva nwo kɛ ɛnee ɔnde adehilelɛ bie mɔɔ ɔ sa hanle ye la amuala abo la ɛ? (Eza nea nvoninli ne.)

15 Suzu anwubielɛ bie mɔɔ maa yɛnwu nvasoɛ mɔɔ wɔ zo kɛ yɛbalua diedi nu la anwo. Menli dɔɔnwo ka Spanish aneɛ ne wɔ Peru ɛdeɛ, noko bɛdabɛ mɔɔ bɛkɔto bɛ wɔ daselɛlilɛ nu la dɔɔnwo ka bɛ sua zo aneɛ ngakyile. Aneɛ ɛhye mɔ ko a le Quechua. Mediema mɔɔ ka Quechua aneɛ la vale ɛvolɛ dɔɔnwo kpondɛle bɛdabɛ mɔɔ bɛwɔ bɛ azɛlɛsinli ne anu mɔɔ bɛka Quechua la. Noko amaa bɛali mɛla mɔɔ arane ne lile la azo la, bɛyɛle nzenzaleɛ wɔ adenle mɔɔ bɛdua zo bɛdi menli daselɛ la anu. (Wlo. 13:1) Ɛhye ati, ɛnee bie mɔ ɛngola ɛnnwu ye saa nzenzaleɛ ɛhye bamaa gyima mɔɔ bɛyɛ wɔ azɛlɛsinli ne anu la anyia anyuhɔlɛ a. Kɛmɔ mediema ne mɔ lile adehilelɛ zɔhane azo la ati, Gyihova yilale bɛ mɔdenlebɔlɛ ne azo na ɔmaanle bɛnwunle menli dɔɔnwo mɔɔ bɛka Quechua la.

16 Ɛnee Kevin mɔɔ le asafo nu kpanyinli wɔ asafo mɔɔ bɛka Quechua anu la boka menli mɔɔ bɛ adwenle nu yɛle bɛ kesee la anwo. Ɔhanle kɛ: “Menganle ye me ti anu kɛ, ‘Kɛ ɔkɛyɛ na yɛanwu menli mɔɔ ka Quechua la ɛ?’” Duzu a Kevin yɛle a? Ɔhanle kɛ: “Mengakyele edwɛkɛ mɔɔ wɔ Mrɛlɛbulɛ 3:5 la. Eza Mosisi anwo edwɛkɛ rale me adwenle nu. Ɛnee ɔwɔ kɛ ɔdi Yizilayɛma anyunlu ɔfi Yigyibiti na ɔfa bɛ ɔkɔ Nyevile Kɔkɔlɛ ne anloa, ɛleka mɔɔ ɔzɔho kɛ ɔbamaa Yigyibitima asa aha bɛ ndɛndɛ la. Noko ɔyɛle tieyɛ, na Gyihova yilale ye kpole wɔ ye tieyɛ ne anwo.” (Ɛzɛ. 14:​1, 2, 9-11, 21, 22) Kevin nyianle ɛhulolɛ kɛ ɔbazɔ adenle gyɛne mɔɔ bɛdua zo bɛdi daselɛ la yeanlea. Duzu a vile nu rale a? Ɔhanle kɛ: “Kɛzi Gyihova yilale yɛ gyima ne azo la zinle me nwo. Dɛba ne, ɛnee yɛkɔ daselɛlilɛ a yɛtia too noko bie a sonla ko anzɛɛ menli nwiɔ bie mɔɔ bɛka Quechua la a yɛbanwu bɛ a. Kɛkala yɛkɔ ɛleka mɔɔ menli dɔɔnwo ka Quechua la. Ɛhye maa yɛnyia menli dɔɔnwo yɛ nee bɛ bɔ adawu, yɛyɛ sia kɔkpɔla nee Baebolo ɛzukoalɛ. Menli dɔɔnwo ba debiezukoalɛ kɛkala.” Amgba, saa yɛdua diedi nu a, dahuu Gyihova yila yɛ.

Nrenyia bie mɔɔ ka Quechua la nee agyalɛma bie mɔɔ lua daselɛlilɛ nu la ɛlɛtendɛ. Ɔlɛkile bɛ ɛleka mɔɔ awie mɔɔ ka Quechua la de la.

Mediema ne mɔ nwunle kɛ menli dɔɔnwo mɔɔ bɛyiale bɛ la hilele bɛ bɛdabɛ mɔɔ de bikye bɛ mɔɔ bɛka aneɛ ne la (Nea ɛdendɛkpunli 15-16)


17. Duzu a wɔzukoa wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a?

17 Yɛzuzu kɛzi yɛbahɔ zo yɛalua diedi nu la anwo wɔ ninyɛne titili nsa anu. Noko ɔwɔ kɛ yɛkɔ zo yɛdua diedi nu wɔ yɛ ɛbɛlabɔlɛ afoa biala anu, bie a le mekɛ mɔɔ yɛlɛkpa anyelielɛ ninyɛne nee mekɛ mɔɔ yɛlɛsi nwomazukoalɛ anzɛɛ kakula ɛtetelɛ nwo kpɔkɛ la. Ɔnle kɛ yɛgyinla mɔɔ yɛnwu ye la ala azo yɛsi kpɔkɛ biala mɔɔ ɔwɔ kɛ yɛsi la, emomu eza ɔwɔ kɛ yɛgyinla agɔnwolɛvalɛ mɔɔ yɛ nee Gyihova lɛ, ye folɛdulɛ nee ɛwɔkɛ mɔɔ yebɔ yɛ kɛ ɔbanlea yɛ la azo yɛsi kpɔkɛ ne. Saa yɛyɛ zɔ a, “yɛbalua Gyihova yɛ Nyamenle ne duma nu dahuu.”—Maeka 4:5.

KƐ ƆKƐYƐ NA YƐALUA DIEDI NU . . .

  • wɔ mekɛ mɔɔ yɛlɛkpondɛ gyima mɔɔ yɛbayɛ la ɛ?

  • wɔ mekɛ mɔɔ yɛlɛkpondɛ awie mɔ yɛbagya ye la ɛ?

  • wɔ mekɛ mɔɔ ahyehyɛdeɛ ne bava adehilelɛ bie amaa yɛ la ɛ?

EDWƐNE 156 Melɛ Diedi

a Bɛhakyi aluma bie mɔ.

b Amaa edwɛkɛ ne ayɛ sikalɛ la, ɛdendɛkpunli ɛhye ka adiema raalɛ mɔɔ ɛlɛkpondɛ nrenyia mɔɔ ɔbagya ye la anwo edwɛkɛ. Folɛdulɛ ko ne ala fale adiema nrenyia mɔɔ ɔlɛkpondɛ raalɛ yeagya ye la anwo.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie