Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • w20 February m. 26-30
  • Menyia Nyilalɛ Ɔluakɛ Menzukoale Menli Mɔɔ Yɛle Neazo Kpalɛ La

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Menyia Nyilalɛ Ɔluakɛ Menzukoale Menli Mɔɔ Yɛle Neazo Kpalɛ La
  • Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2020
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • ME NYE LIELE ƐZONLENLƐ GYIMA NE ANWO
  • YƐZIALE YƐRALE QUEBEC CITY KƐ ADEKPAKYELƐ TITILIMA
  • BƐMAANLE YƐYƐLE NEAVOLƐ ADENDUVO GYIMA
  • ƐVOLƐ MƆƆ ANWO HYIA LA
  • YƐHƆLE AZƐLƐSINLI FOFOLƐ NU
  • Gyihova Ɛtete Me Ɔvi Me Ngakula Nu
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2026
  • Yɛkile Awie Mɔ Anwo Anyelielɛ A, Ɔfa Nyilalɛ Ɔba Dahuu
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2023
  • Bɛva Yɛ Gyima Ne Bɛwula Mɛla Bo Wɔ Quebec
    Yɛ Kilisiene Ɛbɛlabɔlɛ Nee Yɛ Ɛzonlenlɛ—Nyianu Buluku—2019
  • Mebɔ Kpɔkɛ Kɛ Menrɛmaa Me Sa Nu Ɛnrɛdo
    Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2018
Nea Dɔɔnwo
Ɛzinzalɛ Arane Ɔbɔ Gyihova Belemgbunlililɛ Nolo (Debiezukoalɛ Ɛdeɛ)—2020
w20 February m. 26-30

ƐBƐLABƆLƐ NU EDWƐKƐ

Menyia Nyilalɛ Ɔluakɛ Menzukoale Menli Mɔɔ Yɛle Neazo Kpalɛ La

LÉONCE CRÉPEAULT ANLOA EDWƐKƐ

Léonce Crépeault mgbavolɛ nu.

MELE kakula la, ɛnee ɛzonlenlɛ gyima ne ɛyɛlɛ yɛ se maa me. Melɛnyi la, menyianle gyimalilɛ mɔɔ ɛnee mete nganeɛ kɛ menrɛhola ye yɛ la. Yemɔti bɛmaa menga menli mɔɔ bɛ neazo kpalɛ maanle menlile ɛzulolɛ zo konim na menyianle nyilalɛ dɔɔnwo wɔ ɛvolɛ 58 mɔɔ meva meyɛ dahuu ɛzonlenlɛ gyima ne la anwo edwɛkɛ mengile bɛ.

Bɛwole me wɔ Quebec City, Canada maanzinli bie mɔɔ bɛka Felanze aneɛ la anu. Me awovolɛ, Louis nee Zélia tetele me wɔ abusua mɔɔ ɛlɔlɛ wɔ nu la anu. Ɛnee me papa ɛngulo ɛdendɛlɛ noko ɛnee ɔ nye die debie ɛgengalɛ nwo. Ɛnee me nye die ɛhɛlɛlɛ nwo, na ɛnee ɔle me bodane kɛ mebayɛ adwelie kɛlɛvolɛ kenle bie.

Mɔɔ menyianle ɛvolɛ 12 la, Rodolphe Soucy mɔɔ ɛnee le me papa agɔnwo gyimayɛvo la nee ɔ gɔnwo rakpɔlale yɛ wɔ yɛ sua nu. Ɛnee bɛle Gyihova Alasevolɛ. Ɛnee menze Alasevolɛ ne mɔ kpalɛ yɛɛ ɛnee me nye ɛnlie bɛ ɛzonlenlɛ ne anwo. Noko ɛnee mekulo kɛzi bɛfa Baebolo ne bɛbua kpuya ngakyile la. Ɛnee me awovolɛ noko anye die nwo, ɔti yɛliele Baebolo ɛzukoalɛ yɛdole nu.

Mekɛ zɔhane ɛnee mekɔ Katelekema sukulu. Ɔyɛ a, meka Baebolo ne mɔɔ ɛnee melɛsukoa la anwo edwɛkɛ mekile me gɔnwo mɔ sukuluma. Nzinlii, kilehilevolɛma mɔɔ ɛnee le ɛsɔfoma la dele nwolɛ bie. Kɛ anrɛɛ bɛbava Ngɛlɛlera ne bɛahile kɛ mɔɔ melɛka la le adalɛ la, bɛ nuhua ko hanle ye wɔ me gɔnwo mɔ anyunlu kɛ mele atuadelɛnli! Ɛhye gyegyele me, noko debie kpalɛ vile nu rale. Menwunle kɛ asɔne ne ngilehilelɛ ne ɛngyi Baebolo ne azo, ɔti ɔwɔ kɛ megyakyi sukulu zɔhane ɛhɔlɛ. Me awovolɛ liele dole nu maanle mengɔle sukulu fofolɛ.

ME NYE LIELE ƐZONLENLƐ GYIMA NE ANWO

Mengɔle zo menzukoale Baebolo ne, noko ɛnee mengɔ me nyunlu wɔ sunsum nu ɔluakɛ ɛnee mesulo azua nu daselɛlilɛ. Ɛnee Kateleke Asɔne ne lɛ tumi kpole yɛɛ ɛnee bɛdwazo bɛtia yɛ edwɛkɛhanlɛ gyima ne kpalɛ. Ɛnee Maurice Duplessis mɔɔ ɛnee le kpanyinli wɔ Quebec la gyi asɔne ne anzi kpalɛ. Ɔzile nzakama adua ɔmaanle bɛgyegyele Alasevolɛ ne mɔ kpalɛ. Ɛnee ɔhyia akɛnrasesebɛ kpalɛ na yɛahola yɛaha edwɛkɛ ne.

Adiema John Rae mɔɔ ɛnee yewie Geleade Sukulu mɔɔ tɔ zo ngɔnla la a boale me ɔmaanle mengyinlanle ɛzulolɛ ne anloa a. Ɛnee John lɛ anwubielɛ, ɔle bɛtɛɛ yɛɛ bɛkola bɛbikye ye. Ɛnee ɔnda ɔnga me nyunlu edwɛkɛ, noko menzukoale ninyɛne dɔɔnwo menvile ye neazo ne anu. Ɛnee John ɛnde Felanze aneɛ ne kpalɛ, ɔti ɛnee meta me nee ye kɔ daselɛlilɛ na meaboa ye. Ɔluakɛ ɛnee me nee ye ta dua la ati, ɔmaanle menvale nɔhalɛ ne menyɛle me ɛdeɛ. Mɔɔ menyiale Alasevolɛ ne mɔ la, ye ɛvolɛ 10 anzi, bɛzɔnenle me wɔ May 26, 1951.

Léonce Crépeault yɛɛ John Rae nee bɛ gɔnwo mɔ bie.

Neazo kpalɛ mɔɔ John Rae (A) yɛle la boale me (B) maanle menlile ɛzulolɛ mɔɔ melɛ ye wɔ azua nu daselɛlilɛ gyima ne anu la azo

Ɛnee adekpakyelɛma dɔɔnwo wɔ yɛ asafo ekyii ne mɔɔ wɔ Quebec City la anu. Bɛ neazo kpalɛ ne hanle me ɔmaanle menyɛle adekpakyelɛ. Mekɛ zɔhane, ɛnee yɛfa Baebolo ne angome a yɛyɛ azua nu daselɛlilɛ a. Ɛnee ɔwɔ kɛ yɛfa Ngɛlɛlera ne yɛdi gyima kpalɛ, ɔluakɛ ɛnee yɛnlɛ mbuluku biala. Ɛhye ati, membɔle mɔdenle kɛ mebahye Ngɛlɛlera bie mɔ meagua me ti anu, amaa meahola meahilehile me diedi ne anu. Noko, ɛnee menli dɔɔnwo ɛngenga Baebolo mɔɔ Kateleke Asɔne ne ɛnlie ɛndo nu la.

Wɔ 1952, mengyale Simone Patry mɔɔ ɛnee di nɔhalɛ la. Yɛdule yɛhɔle Montreal, na wɔ ɛvolɛ ko anu, yɛwole yɛ ra Lise. Mengyakyile adekpakyelɛ wɔ mekɛ ezinraa nu kolaa na meagya ɛdeɛ, noko me nee Simone bɔle mɔdenle kɛ yɛbamaa yɛ ɛbɛlabɔlɛ ayɛ sikalɛ amaa yɛava yɛ nwo yɛawula asafo gyimalilɛ ngakyile ne mɔ anu kɛ abusua.

Ɛvolɛ 10 pɛle nu kolaa na meazi kpɔkɛ kɛ metɛlɛ me ɛzonlenlɛ gyima ne anu. Wɔ 1962, mengɔle Belemgbunlililɛ Gyima Sukulu mɔɔ bɛvale siane ko bɛyɛle bɛmaanle asafo nu mgbanyima la wɔ Canada Bɛtɛle, bɛmaanle me nee adiema bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Camille Ouellette lale sua ko anu. Mɔdenlebɔlɛ mɔɔ Camille fa yɛ ɛzonlenlɛ gyima ne la hanle me ahonle kpalɛ, ɔluakɛ ɛnee ɔle abusua tile. Mekɛ zɔhane, ɛnee ɔnda ɔnzi wɔ Quebec kɛ wovolɛ mɔɔ ɔlɛtete kakula la bayɛ adekpakyelɛ, noko ɛnee Camille ɛva ɛzie ɔ nye zo kɛ ɔbayɛ zɔ. Wɔ mekɛ zɔhane mɔɔ yɛbɔle nu yɛdɛnlanle la anu, ɔmaanle me anwosesebɛ kɛ mendwenle me tɛnlabelɛ ne anwo. Wɔ siane ekyi anzi, membɔle dahuu adekpakyelɛ bo bieko. Bie mɔ dendɛle tiale me, noko yeangyegye me ɔluakɛ ɛnee melɛ anwodozo kɛ Gyihova bayila mɔdenle mɔɔ melɛbɔ kɛ meyɛ dɔɔnwo wɔ ɛzonlenlɛ gyima ne anu la azo.

YƐZIALE YƐRALE QUEBEC CITY KƐ ADEKPAKYELƐ TITILIMA

Wɔ 1964, bɛkpale me nee Simone kɛ yɛzonle kɛ adekpakyelɛ titilima wɔ Quebec City mɔɔ le yɛ sua zo la, na yɛzonlenle wɔ ɛkɛ ne ɛvolɛ dɔɔnwo. Mekɛ zɔhane ɛnee daselɛlilɛ gyima ne ɛlɛkɔ zo kɛnlɛma, noko ɛnee menli bie mɔ tɛkpɔ yɛ.

Wɔ Folɛ ewiazo bie, bɛhyele me wɔ Sainte-Marie, sua ekyii bie mɔɔ bikye Quebec City la. Kpolisinli bie vale me hɔle kpolisitehyɛne na ɔdole me efiade, ɔluakɛ ɛnee melɛyɛ azua nu daselɛlilɛ mɔɔ ɛnee menlɛ nwolɛ tumi kɛlata la ati. Nzinlii, bɛvale me bɛragyinlanle ndɛnebuavolɛ bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Baillargeon mɔɔ ɛnee ɔ nwo ka ɛzulolɛ la anyunlu. Ɔbizale me kɛ, nwane a bagyinla me gyakɛ anu wɔ kɔɔto a? Mɔɔ membɔle Glen Howa mɔɔ ɛnee le Dasevolɛ lɔya mɔɔ bɛze ye kpalɛ duma la, ɔdeanle nu kɛ: “Kyɛkyɛ! Tɛ ɔdaye ɔ!” Ɛnee saa Alasevolɛ ne mɔ nyia edwɛkɛ a, Glen How gyinla bɛ nzi ka bie maa bɛ wɔ zɔhane mekɛ ne. Yeangyɛ, kɔɔto ne zele me kɛ bɛpɛ edwɛkɛ ne anu.

Ɛkpɔlɛ mɔɔ ɛnee yɛlɛyia ye wɔ yɛ gyima ne anwo wɔ Quebec la ati, ɛnee ɔyɛ se kɛ yɛbanyia ɛleka kpalɛ yɛayɛ yɛ ayia ne mɔ. Yemɔti ɛnee yɛyia wɔ ɛleka bie mɔɔ bɛfa kale bɛsie na ɛkɛ ne le weɛlɛkɔkɔ kpalɛ la. Amaa ɛkɛ ne ayɛ wuluwulu wɔ ɛyɛlɛ mekɛ ne anu la, mediema ne mɔ sɔ milahyinli bie mɔɔ maa sua nu yɛ wuluwulu la. Kolaa na ayia ne abɔ ɔ bo la, yɛta yɛbɔ nwolɛ mgbɔlɔka yɛyia yɛmaa yɛ nwo anwosesebɛ wɔ dɔnehwele dodo bie anu.

Kɛzi daselɛlilɛ gyima ne ɛnyia anyuhɔlɛ la yɛ anyelielɛ kpole. Wɔ ɛvolɛ 1960 ne mɔ anu, ɛnee asafo ngyikyi ngyikyi bie a wɔ Quebec City ɛleka bie mɔ le kɛ, Côte-Nord maanzinli ne yɛɛ Gaspé Peninsula a. Ɛnɛ, maangyebakyi mɔɔ bo nwiɔ la a wɔ ɛleka ɛhye mɔ a, na mediema ne mɔ sonle wɔ Belemgbunlililɛ Asalo ngɛnlɛma nu.

BƐMAANLE YƐYƐLE NEAVOLƐ ADENDUVO GYIMA

Léonce Crépeault nee neavolɛ adenduvoma bie mɔ wɔ 1977 wɔ Toronto, Canada ayia bie abo.

Wɔ 1977, mengɔle neavolɛ adenduvoma ayia wɔ Toronto, Canada

Bɛdole ɛsalɛ bɛvɛlɛle me nee Simone kɛ yɛrayɛ maangyebakyi gyima ne bie wɔ 1970. Akee bɛmaanle yɛhɔyɛle maangyeba gyima wɔ 1973. Wɔ zɔhane ɛvolɛ ne mɔ anu, menzukoale ninyɛne dɔɔnwo menvile mediema mɔɔ bɔ mɔdenle le kɛ Laurier Saumurb yɛɛ David Splane,c mɔɔ ɛnee bɛlɛsonle kɛ neavolɛ adenduvoma la ɛkɛ. Saa yɛyɛ nyianu biala yɛwie a, me nee David bɔ nzuzulɛ bie mɔ mɔɔ baboa yɛ amaa yɛanyia anyuhɔlɛ wɔ yɛ ngilehilelɛ nu la anwo adawu. Mekakye kɛ, mekɛ bie David zele me kɛ: “Léonce, me nye liele wɔ ɛdendɛlɛ mɔɔ li awieleɛ la anwo. Ɛyɛle deɛ, noko ɛnee wɔ edwɛkɛ ne zonle somaa!” Ɛnee meka ninyɛne dɔɔnwo anwo edwɛkɛ wɔ me ɛdendɛlɛ nu. Ɛnee ɔwɔ kɛ mesukoa kɛzi mebamaa me edwɛkɛ ayɛ sikalɛ la.

Azɛkɛlata mɔɔ maa bɛnwu Canada azuamgbole mɔɔ Léonce Crépeault zonlenle wɔ ɛkɛ la: Sainte-Marie, Quebec City, Montreal, yɛɛ Toronto.

Menzonlenle wɔ azuamgbole ngakyile mɔɔ wɔ Canada aduduleɛ afoa nu la azo

Ɛnee bɛmaa maangyeba zo neavolɛma kɔmaa maangyebakyi zo neavolɛma anwosesebɛ. Noko, ɛnee nolobɔlɛma dɔɔnwo ze me kpalɛ wɔ Quebec. Ɛnee bɛkulo kɛ bɛ nee me dua wɔ daselɛlilɛ nu wɔ mekɛ mɔɔ mebahɔkpɔla maangyebakyi ne mɔ la. Saa me nee bɛ kɔ daselɛlilɛ a, me nye die kpalɛ, noko ɛnee mennyia mekɛ dɔɔnwo memmaa maangyebakyi zo neavolɛ ne. Wɔ mekɛ bie anu, maangyebakyi zo neavolɛ bie vile atiakunlukɛnlɛma nu hakyele me kɛ: “Ɔle kpalɛ kɛ ɛbanyia mekɛ wɔamaa mediema ne mɔ, noko mmamaa ɛ rɛle fi kɛ dapɛne ɛhye le me ɛdeɛ. Medame noko mehyia anwosesebɛmaanlɛ!” Menzukoale ninyɛne dɔɔnwo menvile folɛdulɛ ɛhye anu.

Ɔyɛ alɔbɔlɛ kɛ wɔ 1976, debie mɔɔ me nye ɛnla la zile. Me kulovolɛ Simone, anwo dole ye kpole bie na ɔwule. Ye tunwomaa sunsum nee ɛlɔlɛ kpole mɔɔ ɛnee ɔlɛ ɔmaa Gyihova la maanle ɔyɛle boavolɛ kpalɛ. Kɛ mɔɔ ɛnee mefa mekɛ dɔɔnwo meyɛ ɛzonlenlɛ gyima ne la ati, ɔboale me ɔmaanle mengyinlanle nyane ne anloa. Meda Gyihova ase kɛ yevi ɛlɔlɛ nu yeboa me yemaa megyinla mekɛ ɛtane ɛhye anloa la. Nzinlii, mengyale Carolyn Elliott, mɔɔ ɛnee ɔka Nrelenza na eza ɔle adekpakyelɛnli la wɔ mekɛ mɔɔ ɔrale Quebec kɛ ɔbazonle wɔ ɛleka mɔɔ bɛhyia moalɛ dɔɔnwo la. Carolyn le awie mɔɔ bɛkola bɛbikye ye na ɔ nye die awie mɔ anwo a, titili menli mɔɔ se nyiane anzɛɛ bɛ nwo yɛ bɛ koonwu la. Ɔyɛle nyilalɛ kpole ɔmaanle me wɔ mekɛ mɔɔ ɔrabokale me nwo wɔ neavolɛ adenduvo gyima ne anu la.

ƐVOLƐ MƆƆ ANWO HYIA LA

Wɔ January 1978, bɛhanle kɛ mengile Adekpakyelɛ Ɛzonlenlɛ Sukulu mɔɔ limoa la wɔ Quebec. Me ahonle dule kpalɛ, ɔluakɛ ɛnee mɔɔ bɛbazukoa la le fofolɛ maa me kɛ mɔɔ ɛnee ɔde ɔmaa sukoavoma ne la. Me ti yɛle boɛ, sukoavoma mɔɔ mengilele bɛ debie wɔ sukulu ne mɔɔ limoa anu la anu dɔɔnwo ɛnee le adekpakyelɛma mɔɔ bɛlɛ anwubielɛ. Ɔwɔ nuhua kɛ ɛnee mele kilehilevolɛ ɛdeɛ, noko menzukoale ninyɛne dɔɔnwo menvile sukoavoma ne ɛkɛ!

Nzinlii wɔ 1978, bɛyɛle “Victorious Faith” maanle maanle avinli nyianu wɔ Montreal Olympic Nwɔhoalilɛleka ne. Ɛhye a le nyianu kpole mɔɔ menli dodo mɔɔ bo 80,000 la rale ye wɔ Quebec a. Bɛmaanle mengɔnyɛle gyima wɔ News Service Department. Me nee adwelie kɛlɛvoma dɔɔnwo dendɛle, na me nye liele kɛ menwunle kɛ bɛhɛlɛ ninyɛne mgbalɛ dɔɔnwo bɛvale yɛ nwo la. Bɛvale dɔnehwele mɔɔ bo 20 la bɛbizebizale yɛ nwo edwɛkɛ wɔ TV nee riledio zo yɛɛ edwɛkɛ ne dɔɔnwo vindele adwelie ngɛlata nu. Nea daselɛ kpole mɔɔ ɛhye lile a!

YƐHƆLE AZƐLƐSINLI FOFOLƐ NU

Nzenzaleɛ kpole rale wɔ me afoa nu wɔ 1996. Ɔvi mekɛ mɔɔ bɛzɔnenle me la, mezonle wɔ Quebec azɛlɛsinli mɔɔ bɛka Fenlanze aneɛ la anu, noko nzinlii yɛhɔzonlenle wɔ Toronto maangyeba bie mɔɔ bɛka Nrelenza la anu. Mendele nganeɛ kɛ menfɛta ɔluakɛ ɛnee mengola Nrelenza ka kpalɛ bɔbɔ na meava meamaa ɛdendɛlɛ. Ɛnee ɔwɔ kɛ mekɔ zo meyɛ asɔne na mefa me nwo meto Gyihova anwo zo bɔkɔɔ.

Ɛnee mese nyiane ɛdeɛ, noko mebahola meaha ye nɔhalɛ nu kɛ, me nye liele wɔ ɛvolɛ nwiɔ mɔɔ menvale menzonlenle wɔ Toronto ɛleka zɔhane la kpalɛ. Carolyn nyianle abotane boale me wɔ Nrelenza aneɛ ne ɛzukoalɛ nu yɛɛ mediema ne mɔ noko boale me na bɛmaanle me anwosesebɛ. Yeangyɛ, yɛnyianle agɔnwolɛma fofolɛ dɔɔnwo.

Bieko, saa ɛye yɛ nwo mɔɔ yɛsiezie yɛmaa dapɛne awieleɛ nyianu ne mɔ la ɛsie ahane a, ɛnee eza meta mefa dɔnehwele ko meyɛ azua nu daselɛlilɛ wɔ Yalɛ nɔsolɛ nu. Bie mɔ zuzule kɛ, ‘Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛkɔ daselɛlilɛ wɔ Yalɛ nɔsolɛ nu wɔ mekɛ mɔɔ ɛbahɔ nyianu wɔ dapɛne awieleɛ ne la ɛ?’ Noko, menwunle kɛ, saa me nee menli di adwelie wɔ mekɛ zɔhane a, ɔmaa me anwosesebɛ. Kɛkala bɔbɔ, saa mekɔ daselɛlilɛ a, me nye die dahuu.

Wɔ 1998, bɛmaanle me nee Carolyn ziale hɔle Montreal kɛ adekpakyelɛ titilima. Wɔ ɛvolɛ ekyi mɔɔ ɛze la, bɛmaa meyɛ bagua nu daselɛlilɛ nwo ngyehyɛleɛ yɛɛ me nee adwelie kɛlɛvoma yɛ gyima amaa yɛali adalɛ edwɛkɛ mɔɔ bɛka bɛfale Gyihova Alasevolɛ anwo la anwo gyima. Me nee Carolyn anye die kɛ yɛbali nyɛvolɛ mɔɔ bɛdu bɛra Canada kenle nsa ye na bɛ nye die kɛ bɛbazukoa dɔɔnwo bɛavale Baebolo ne anwo la daselɛ.

Léonce Crépeault nee ɔ ye Carolyn.

Me nee me ye Carolyn

Saa medwenle ɛvolɛ 68 mɔɔ meva mezonle Gyihova la anwo a, ɔmaa mete nganeɛ kɛ menyia nyilalɛ dɔɔnwo amgba. Ɛsukoa kɛ ɛbamaa ɛ nye alie wɔ ɛzonlenlɛ gyima ne anu na ɛboa menli dɔɔnwo ɛmaa bɛnwu nɔhalɛ ne a, ɔmaa ɛ nye die kpole. Mɔɔ me ra raalɛ Lise nee ɔ hu kyekyele abusua wiele la, bɛbɔle dahuu adekpakyelɛ bo. Saa menwu mɔdenle mɔɔ ɔlɛbɔ wɔ ɛzonlenlɛ gyima ne anu la a, ɔmaa me nye die kpalɛ. Meda mediema Kilisienema mɔɔ bɛ neazo nee bɛ folɛdulɛ kpalɛ boale me ɔmaanle menyinle wɔ sunsum nu na menzonlenle Gyihova wɔ ndenle ngakyile zo la ase kpalɛ. Menwu ye wienyi kɛ, saa yɛfa yɛ nwo yɛto Gyihova sunsum ne azo a, yɛbahola yɛayɛ gyima biala mɔɔ ye ahyehyɛdeɛ ne bava amaa yɛ la. (Edw. 51:11) Mekɔ zo meda Gyihova ase, ɔluakɛ yemaa menyia nwolɛ adenle mɔɔ tɛla biala la melɛye ye duma ne ayɛlɛ!​—Edw. 54:6.

a Nea W. Glen How ɛbɛlabɔlɛ nu edwɛkɛ, “The Battle Is Not Yours, but God’s,” mɔɔ wɔ Awake! April 22, 2000 anu la.

b Nea Laurier Saumur ɛbɛlabɔlɛ nu edwɛkɛ, “I Found Something Worth Fighting For” mɔɔ wɔ November 15, 1976, The Watchtower ne anu la.

c David Splane sonle kɛ Gyihova Alasevolɛ Neazo Eku ne anu sonla.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie