Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • be ɛzukoalɛdeɛ 41 m. 226-m. 229 ɛden. 1
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Ndelebɛbo Wɔ Nu

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Edwɛkɛ Mɔɔ Ndelebɛbo Wɔ Nu
  • Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • Maa Bɛde Wɔ Edwɛkɛ Ne Abo
    Maa Ɛ Nye Ɛbolo Ɛgengalɛ Nee Ngilehilelɛ Nwo
  • Tievolɛma Nyia Zolɛ Nvasoɛ
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Bagua Nu Ɛdendɛlɛ Ɛziezielɛ
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Kilehile Maa Nuhua Ɛla Ɛkɛ
    Yɛ Belemgbunlililɛ Gyima—2009
Nea Dɔɔnwo
Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
be ɛzukoalɛdeɛ 41 m. 226-m. 229 ɛden. 1

ƐZUKOALƐDEƐ 41

Edwɛkɛ Mɔɔ Ndelebɛbo Wɔ Nu

Duzu a ɔhyia kɛ ɛyɛ a?

Ka edwɛkɛ ne wɔ adenle mɔɔ ɔbamaa awie mɔ ade ɔ bo ndɛndɛ la azo.

Duzu ati a ɔhyia a?

Saa tievolɛma te wɔ edwɛkɛ ne abo ndɛndɛ a, ɔboa bɛ kpalɛ.

SAA ɛlɛtendɛ a, mmaka wɔ edwɛkɛ ne ala ɛgua ye ɛkɛ. Bɔ mɔdenle kɛ ɛbamaa wɔ tievolɛma ade mɔɔ ɛlɛka la abo. Saa ɛlɛtendɛ wɔahile menli mɔɔ bɛwɔ asafo ne anu anzɛɛ menli mɔɔ bɛnle Alasevolɛ la a, ɛhye bahola aboa wɔ yeamaa ɛ nee bɛ abɔ adawu kpalɛ.

Ninyɛne dɔɔnwo a maa bɛte edwɛkɛ mɔɔ bɛka la abo a. Bɛhilehile bie mɔ anu wɔ Ɛzukoalɛdeɛ 26, “Edwɛkɛ Mɔɔ Bɛmaa Ɔtoɔdoa Zo” la anu. Bɛhilehile bie mɔ noko anu wɔ Ɛzukoalɛdeɛ 30, “Kile Awie Mɔ Anwo Anyelielɛ” anu. Wɔ ɛzukoalɛdeɛ ɛhye anu, yɛbazuzu edwɛkɛ titile bie mɔ anwo yɛaboka nwolɛ.

Edwɛkɛ Agbɔkɛ Mɔɔ Ɔ Bo Ɛdelɛ Ɛnyɛ Se. Edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ ɔ bo ɛdelɛ ɛnyɛ se nee ɛdendɛmunli nzinrenzinra boa kpalɛ wɔ adawubɔlɛ nu. Gyisɛse Boka Zo Ɛdendɛlɛ ne le ɛdendɛlɛ nwo neazo titile ko mɔɔ tievolɛma bahola ade ɔ bo ɔnva nwo kɛ asolo bɛ tɛnlabelɛ nee ɛleka mɔɔ bɛvi la. Bie a bɛnze ngilehilelɛ ne ɛdeɛ. Noko bɛbahola bɛade mɔɔ Gyisɛse hanle la abo ɔluakɛ ɔhanle edwɛkɛ mɔɔ fane yɛ muala yɛ nwo la: kɛzi yɛbahola yɛanyia anyelielɛ, kɛzi yɛ nee awie mɔ badɛnla anzondwolɛ nu, kɛzi yɛbahola yɛagyinla adwenleadwenle nloa, nee kɛzi yɛ nye balie asetɛnla nu la. Ɔvale aneɛ mɔɔ awie biala te ɔ bo la ɔlile gyima. (Mat., adile 5-7) Nɔhalɛ nu, Baebolo ne fa kɛzi bɛhyehyɛ ɛdendɛlɛ ngakyile nee ye tendenle la anwo neazo dɔɔnwo maa. Ɔwɔ kɛ ɛfa ɛyɛ wɔ bodane titile kɛ ɛbamaa adwenle mɔɔ wɔ nu la ala ali na bɛade ɔ bo.

Saa ɛlɛkilehile edwɛkɛ mɔɔ nuhua pi bɔbɔ la anu na ɛfa edwɛkɛ mɔɔ ɔ bo ɛdelɛ ɛnyɛ se a, ɔbamaa bɛade ɔ bo ndɛndɛ. Kɛ ɔkɛyɛ na wɔahola wɔayɛ ɛhye ɛ? Mmaka edwɛkɛ mɔɔ anwo ɛngyia la ɛfa ɛgyegye wɔ tievolɛma. Siezie wɔ edwɛkɛ ne maa ɔmaa wɔ edwɛkɛ titile ne mɔ ɛla ali. Kpa wɔ ngɛlɛlera titile ne mɔ kpalɛ. Kɛ anrɛɛ ɛbapele ɛ nwo wɔagenga tɛkese ne wɔagua ye ɛkɛ la, kenga na kilehile nuhua kpalɛ. Mmaka edwɛkɛ dɔɔnwo ɛmaa wɔ nzuzulɛ kpalɛ ne mɔ minli.

Saa ɛlɛyɛ sua nu Baebolo ɛzukoalɛ a, fa ngyinlazo ko ne ala di gyima. Mmabɔ mɔdenle kɛ ɛkilehile edwɛkɛ ne amuala anu. Boa sukoavo ne maa ɔde edwɛkɛ titile ne mɔ abo. Saa nzinlii ɔyɛ ɔ ti anwo debiezukoalɛ na ɔkɔ asafo debiezukoalɛ a, ɔbazukoa mɔɔ ɛha la yeaboka nwo.

Anwoziezielɛ kpalɛ hyia amaa wɔaha edwɛkɛ wɔ adenle mɔɔ bɛte ɔ bo la azo. Saa ɛkulo kɛ bɛte wɔ edwɛkɛ ne abo a, ɔwɔ kɛ ɛdawɔ mumua ne ɛte ɔ bo kpalɛ. Saa ɛte debie bo kpalɛ a, ɛkola ɛka deɛmɔti ɔle zɔ la wienyi. Eza ɛkola ɛfa wɔ edwɛkɛ ɛkilehile nuhua.

Kilehile Edwɛkɛ Mɔɔ Bɛnze Ye La Anu. Amaa tievolɛma ade edwɛkɛ ne abo la, ɔdwu mekɛ ne bie a ɔwɔ kɛ ɛkilehile edwɛkɛ mɔɔ bɛnze ye la anu. Mmabu wɔ tievolɛma kɛ bɛze debie somaa, yɛɛ mmabu bɛ kɛ bɛnrɛde ɔ bo. Kɛmɔ wɔzukoa Baebolo ne la ati, bie a ɛbava edwɛkɛ bie mɔ mɔɔ menli gyɛne ɛnze bɛ la wɔali gyima. Saa wɔangilehile mɔhama, ‘akɛlɛ nɔhavo nee nrɛlɛbɛvolɛ ne,’ ‘mboane gyɛne’ nee “menli pemgbenleamgbe” ne anu a, menli mɔɔ bɛ nee Gyihova Alasevolɛ ɛnzonle la ɛnrɛde ɔ bo kɛ bɛfane menli ekpunli titile bie mɔ anwo. (Wulo. 11:5; Mat. 24:45; Dwɔn 10:16; Yek. 7:9) Zɔhane ala a saa awie ɛnze Gyihova Alasevolɛ ahyehyɛdeɛ ne anwo edwɛkɛ a, bie a ɔnrɛde edwɛkɛ le kɛ “nolobɔlɛnli,” “adekpakyelɛnli,” “maangyebakyi zo neavolɛ,” nee “Ngakyelɛlilɛ” abo a.

Bie a ɔbahyia kɛ ɛkilehile Baebolo nu edwɛkɛ bie mɔ mɔɔ menli mɔɔ bɛnle Alasevolɛ la ta fa di gyima bɔbɔ la anu. Bie mɔ te ɔ bo kɛ “Amagɛdɔn” kile nukelea konle ninyɛne mɔɔ bɛbava bɛahu menli dɔɔnwo la. Bɛbahola bɛaha kɛ “Nyamenle Belemgbunlililɛ” ne wɔ sonla ahonle nu anzɛɛ anwuma, na bɛnrɛnwu ye kɛ ɔle arane. Saa ɛka “ɛkɛla” nwo edwɛkɛ a, ɔbahola yeamaa bɛ adwenle ahɔ sunsum bie mɔɔ bɛse ɔwɔ sonla nu mɔɔ sonla wu a ɔnwu la azo. Bɛhilehile menli mgbe dɔɔnwo kɛ “sunsum nwuanzanwuanza” ne le sonla na ɔboka Nsa-Ko Nyamenle ne anwo. Ɔluakɛ menli dɔɔnwo ɛkpo Baebolo ɛbɛlabɔlɛ ngyinlazo la ati, bɛbahyia moalɛ amaa bɛade Baebolo edwɛkɛ mɔɔ se: ‘Bɛgyakyi adwɔmane ɛbɔlɛ’ la abo.​—1 Kɔl. 6:18.

Saa menli ɛngenga Baebolo ne dahuu na ɛka kɛ “Pɔɔlo hɛlɛle kɛ . . . ” anzɛɛ “Luku hanle kɛ . . . ” a, bɛnrɛde mɔɔ ɛlɛka la abo. Bie a kɛ bɛfɛlɛ bɛ gɔnwo mɔ anzɛɛ menli mɔɔ de bikye bɛ la bie mɔ la ɛne. Bie a ɔbahyia kɛ ɛka edwɛkɛ bie ɛkilehile nuhua ɛmaa bɛnwu ye kɛ ɔle Keleseɛne ɛzoanvolɛ anzɛɛ Baebolo kɛlɛvolɛ.

Fane dɔɔnwo ne ala, adwuleso tievolɛma hyia moalɛ amaa bɛade ngɛlɛlera ne anu edwɛkɛ mɔɔ fane kɛzi ɛnee tete amra suzu debie anzɛɛ tete amaamuo bie mɔ abo. Kɛ neazo la, bie a bɛnrɛde edwɛkɛ mɔɔ kile kɛ Nowa ɛlɛne ne tendenle le mita 133, ye tɛtɛlɛ le mita 22 na ye anwumahɔlɛ le mita 13 la abo. (Mɔl. 6:15) Noko saa ɛfa debie mɔɔ wɔ tievolɛma ze ye la ɛkilehile kɛzi ɛnee ɛlɛne ne kpole de la anu a, ɔbamaa bɛanwu ye ndɛndɛ.

Fa Ngilenu Mɔɔ Hyia La Maa. Ɔbahyia kɛ ɛkilehile edwɛkɛ bie anu ɛkɔ moa amaa wɔ tievolɛma ade wɔ edwɛkɛ ne abo. Wɔ Ɛzela mekɛ zo, ɛnee saa bɛkenga Mɛla ne wɔ Gyɛlusalɛm a bɛkilehile nuhua. Livaema ne hilehilele Mɛla ne nee kɛzi menli ne bava ali gyima wɔ tɛnlabelɛ mɔɔ ɛnee bɛlɛyia ye wɔ zɔhane mekɛ ne anu la anu amaa bɛade ɔ bo. (Nih. 8:8, 12) Zɔhane ala a ɔwɔ kɛ ɛnyia mekɛ ɛkilehile ngɛlɛlera mɔɔ ɛkenga nee kɛzi bɛbava bɛali gyima la anu a.

Gyisɛse wule na ɔdwazole la anzi, ɔhilehilele nuhua ɔhilele ye ɛdoavolɛma kɛ, mɔɔ ɛzi la ɛmaa Ngɛlɛlera ne ɛra nu. Eza ɔzile gyima mɔɔ bɛlɛ kɛ bɛbabɔ ninyɛne ɛhye mɔ anwo nolo la azo. (Luku 24:44-48) Saa ɛboa menli ɛmaa bɛnwu kɛzi ɔwɔ kɛ mɔɔ bɛhilehile bɛ la ka bɛ ɛbɛlabɔlɛ la a, bɛbade mɔɔ ɔkile la abo kpalɛ.

Kɛzi Ahonle Ne Boa La. Nɔhalɛ nu, saa wɔ ngilehilenu ne anu la ɛkɛ bɔbɔ a, ninyɛne bie mɔ bahola amaa awie ade ɔ bo anzɛɛ ɔnrɛde ɔ bo. Saa awie ahonle ɛsolo a, ɔnrɛmaa ɔnrɛde mɔɔ wɔha la abo. (Mat. 13:13-15) Wɔ bɛdabɛ mɔɔ bɛsuzu ninyɛne nwo wɔ nwonane nu la afoa nu, sunsum nu ninyɛne le ɛzɛlɛ debie maa bɛ. (1 Kɔl. 2:14) Saa awie da zɛhae sunsum ne bie ali a, ɔbayɛ kpalɛ kɛ ɛbapɛ adawubɔlɛ ne azo​—bie a ɛbahɔ na wɔara.

Noko ɔdwu mekɛ ne bie a, asetɛnla nu ngyegyelɛ maa awie ahonle solo. Saa sonla zɛhae nyia nwolɛ adenle tie Baebolo ne anu nɔhalɛ ne ɔkɔdwu mekɛ bie a, bie a ɔbabuke ye ahonle nu yeadie. Mɔɔ Gyisɛse hanle hilele ye ɛdoavolɛma kɛ bɛbabila ye mbaka na bɛahu ye la, bɛande ɔ bo. Duzu ati ɔ? Ɔda ali kɛ tɛ mɔɔ ɛnee bɛ nye la ye ade nee debie mɔɔ bɛkpondɛ la ɛne! (Luku 18:31-34) Noko, mekɛ guale nu la, ɛzoanvolɛma ne anu 11 vale mɔɔ Gyisɛse hilehilele bɛ la lile gyima hilele kɛ bɛdele ye edwɛkɛ ne abo.

Neazo Kpalɛ Boa. Yɛfa edwɛkɛ mɔɔ yɛka nee yɛ nyɛleɛ noko yɛboa awie mɔ. Menli dɔɔnwo ka kɛ ɛlɔlɛ mɔɔ bɛlale ye ali wɔ mekɛ mɔɔ lumua mɔɔ bɛhɔle Belemgbunlililɛ Asalo la a bɛkakye a, na tɛ edwɛkɛ mɔɔ bɛhanle la ɔ. Zɔhane ala a anyelielɛ mɔɔ yɛda ye ali la ɛboa suamenlema dɔɔnwo yemaa bɛdie Baebolo nu nɔhalɛ ne a. Nyele mɔɔ Gyihova menli da ye ali kile bɛ nwo nee awie mɔ mɔɔ bɛsuzu bɛ nwo wɔ mekɛ mɔɔ bɛkɛyia ngyegyelɛ la ɛmaa bie mɔ ɛha kɛ Gyihova Alasevolɛ a le nɔhalɛ ɛzonlenlɛma a. Yemɔti, mekɛ mɔɔ ɛlɛbɔ mɔdenle wɔaboa awie mɔ wɔamaa bɛade Baebolo nu nɔhalɛ ne abo la, anrɛɛ suzu kɛzi ɛkilehile edwɛkɛ nu nee neazo mɔɔ ɛyɛ la anwo.

KƐZI ƐBAYƐ YE LA

  • Fa aneɛ mɔɔ nuhua la ɛkɛ nee ɛdendɛmunli nzinrenzinra da edwɛkɛ titile ne mɔ ali.

  • Si edwɛkɛ titile ekyi bie ala azo.

  • Kilehile edwɛkɛ mɔɔ wɔ tievolɛma ɛnze ye la anu.

  • Nyia mekɛ kilehile ngɛlɛlera nee kɛzi bɛbava bɛali gyima la anu.

  • Suzu kɛzi wɔ neazo ne bahola aha menli mɔɔ ɛtendɛ ɛkile bɛ la anwo.

GYIMAYƐLƐ: Bɔ mɔdenle kɛ ɛbaha debie mɔɔ ɛ nye liele nwolɛ wɔ asafo debiezukoalɛ bo dapɛne ɛhye la wɔahile wɔ busuanli mɔɔ ɔnle Dasevolɛ, ɛ gɔnwo mɔɔ ɛ nee ye yɛ gyima anzɛɛ ɛ nee ye kɔ sukulu. Bɔ mɔdenle kɛ ɛbahilehile edwɛkɛ mɔɔ bie a ahenle ɛnrɛde ɔ bo la anu.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie