ƐZUKOALƐDEƐ 28
Adawubɔlɛ Adenle Zo
SAA menli nee bɛ gɔnwo mɔ ɛlɛbɔ adawu a, bɛnda bɛndwenle mɔɔ bɛbaha la anwo. Bɛ edwɛkɛ ne mumua ne a ba a. Bie mɔ fa anyelielɛ a tendɛ a; bie mɔ noko ɛngulo ɛdendɛlɛ dɔɔnwo. Noko saa awie fa ɔ ne kpalɛ tendɛ a, ɔmaa ɔyɛ fɛ.
Noko saa ɛlɛyia ɛyɛvolɛ a, ɔnrɛyɛ kpalɛ kɛ ɛbadendɛ wɔ adenle mɔɔ ɛdua zo ɛtendɛ dɛba la azo wɔahile ye. Nɔhalɛ nu, wɔ maandeɛ bie mɔ anu, bɛlɛ adenle titile bie mɔɔ bɛdua zo bɛ nee nyɛvolɛ tendɛ a. Saa ɛda ɛbulɛ ali ɛwie a, ɔbayɛ kpalɛ kɛ ɛbava nwunu wɔali gyima wɔava aneɛ mɔɔ ɔnle kyengye la ɛ nee ye adendɛ wɔ adawubɔlɛ adenle zo.
Saa ɛgyi bama ne azo ɛlɛtendɛ a, ɔwɔ kɛ ɛnea boɛ kpalɛ. Saa ɛdua adenle biala azo ɛtendɛ a ɔbaha ɛbulɛ mɔɔ bɛlɛ bɛmaa Keleseɛnema ayia ne nee kɛzi deɛ mɔɔ ɛlɛka nwolɛ edwɛkɛ la anwo hyia la. Wɔ aneɛ bie mɔ anu, saa bɛlɛtendɛ bɛahile kpanyinli, kilehilevolɛ, arane nu kpanyinli, anzɛɛ wovolɛ bie a, bɛfa edwɛkɛ bie mɔ bɛdi gyima. (Yɛ edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ bɛvale bɛlile gyima wɔ Gyima ne 7:2 nee 13:16 la nzonlɛ.) Saa awie nee ye agyalɛ bokavolɛ anzɛɛ ɔ gɔnwo kpalɛ bie ɛlɛtendɛ a, asolo edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ ɔfa ɔdi gyima a. Ɔwɔ nuhua kɛ saa yɛgyi bama ne azo a ɔnle kɛ yɛ edwɛkɛ yɛ kyengye ɛdeɛ, noko ɔwɔ kɛ ɔda ɛbulɛ ali.
Noko akee ninyɛne bie mɔ wɔ ɛkɛ mɔɔ maa awie ɛdendɛlɛ yɛ kyengye a. Nuhua ko a le kɛzi bɛhyehyɛ ɛdendɛmunli ne anzɛɛ ɛdendɛfoa ne la. Saa tendɛvolɛ bie bɔ mɔdenle kɛ ɔbaha edwɛkɛ ne mɔɔ bɛhɛlɛ la pɛpɛɛpɛ a, ɔfa ngyegyelɛ ɔba. Fane dɔɔnwo ne ala, edwɛkɛ mɔɔ bɛkɛlɛ nee mɔɔ yɛka la le ngakyile ekyi. Nɔhalɛ nu, edwɛkɛ mɔɔ bɛhɛlɛ la a ɛbanlea zo wɔaziezie ɛ nwo wɔamaa ɛdendɛlɛ bie a. Bie a ɛdendɛlɛ kɛlata a ɛbanlea zo wɔamaa ɛdendɛlɛ ne a. Noko saa ɛka adwenle mɔɔ wɔ nu la pɛpɛɛpɛ kɛmɔ bɛhɛlɛ la anzɛɛ ɛkenga ɛfi ɛdendɛlɛ kɛlata ne azo wɔ mekɛ mɔɔ ɛlɛmaa ɛdendɛlɛ ne la a, wɔ edwɛkɛ ne ɛnrɛyɛ adawubɔlɛ. Amaa wɔ edwɛkɛ ne ayɛ adawubɔlɛ la, fa ɛdawɔ mumua ne wɔ edwɛkɛ da wɔ nzuzulɛ ali na kpo kɛ ɛbava ɛdendɛmunli kpomgbondee wɔali gyima.
Debie bieko a le kɛzi ɛbadendɛ ndɛndɛ anzɛɛ bɛtɛɛ la. Edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ bɛtwehwe nu na bɛka ye adenle ko ne ala azo la ta maa ɛdendɛlɛ yɛ kyengye. Yɛkakyihakyi kɛzi yɛtendɛ nee mekɛ tendenle mɔɔ yɛfa yɛgyinla la wɔ yɛ adawubɔlɛ nu.
Saa ɛlɛtendɛ wɔahile tievolɛma dɔɔnwo a, ɔwɔ kɛ ɛfa ɛnelɛ mɔɔ wɔ anwuma, nuhua yɛ se na ɔyɛ anyelielɛ la ɛtendɛ wɔ adawubɔlɛ adenle zo amaa wɔ tievolɛma ne adwenle ara zo.
Amaa wɔala adawubɔlɛ subane mɔɔ fɛta la ali wɔ daselɛlilɛ nu la, ɔwɔ kɛ ɛmaa ɔyɛ wɔ subane kɛ ɛbadendɛ kpalɛ dahuu. Ɛhye ɛngile kɛ ɔwɔ kɛ ɛkɔ sukulu ɛkɔ moa. Emomu ɔle kpalɛ kɛ ɛbala ɛdendɛlɛ subane mɔɔ ɔbamaa awie mɔ adie mɔɔ ɛlɛka la kpalɛ la ali. Mekɛ mɔɔ ɛhye wɔ ɛ ti anu la, nea saa ɔhyia kɛ ɛsuzu edwɛkɛ ɛhye mɔ mɔɔ doɔdoa zo la anwo wɔ wɔ dahuu adawubɔlɛ nu a.
Koati kɛ ɛbava edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ nee aneɛmɛla ɛnyia anzɛɛ mɔɔ bahile kɛ ɛboka menli mɔɔ bɛnva Nyamenle ngyinlazo bɛnli gyima anwo la wɔali gyima. Mɔɔ nee folɛdulɛ mɔɔ wɔ Kɔlɔsaema 3:8 yia la, kpo kɛ ɛbava ɛdendɛlɛ ɛvinli wɔali gyima. Eza nvonleɛ ɛnle nwo kɛ ɛbava edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ bɛngɛlɛ na bɛka la wɔali gyima. Edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ bɛfa bɛbɔ adawu alehyenlɛ biala anzɛɛ bɛngɛlɛ la ɛnli mɛla titile bie azo ɛdeɛ, noko bɛdie bɛto nu.
Koati edwɛkɛ nee ɛdendɛsinli mɔɔ bɛti nuhua bɛfa bɛda nzuzulɛ ngakyile ali la. Sukoa kɛ ɛbava edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ bala wɔ nzuzulɛ ali wienyi la wɔali gyima.
Maa mɔɔ ɛkpondɛ kɛ ɛka la ɛdɛnla wɔ adwenle nu na koati kɛ ɛbadi edwɛkɛ mɔɔ wɔha ye dɛba la anu; akee bɔ ɔ bo tendɛ.
Mmafa edwɛkɛ agbɔkɛ dɔɔnwo ɛdi gyima ɛmaa adwenle kpalɛ mɔɔ wɔ nu la minli. Sukoa kɛ ɛbava ɛdendɛmunli sikalɛ wɔala edwɛkɛ titile mɔɔ hyia kɛ bɛkakye la ali.
Tendɛ wɔ adenle mɔɔ kile kɛ ɛbu menli la azo.