RAIBURARE Y'AHA INTANEETI eya Watchtower
Omunaara gw'Omurinzi
RAIBURARE Y'AHA INTANEETI
Runyankore
  • BAIBULI
  • EBITABO
  • ENTEERANE
  • ijwyp omutwe 5
  • Abazaire Bangye ku Baakuba Nibenda Kugaitururwa?

Vidiyo ei waatoorana teriho.

Haine ekyashoba omu kutaho vidiyo.

  • Abazaire Bangye ku Baakuba Nibenda Kugaitururwa?
  • Eminyeeto Nibabuuza
  • Emitwe Emikye
  • Ebintu bishatu ebi oine kwetantara
  • Ebintu bishatu ebi orikubaasa kukora
Eminyeeto Nibabuuza
ijwyp omutwe 5
Omwojo ogwirwe kubi tarikwenda kureeba abazaire be abariyo nibatongana.

EMINYEETO NIBABUUZA

Abazaire Bangye ku Baakuba Nibenda Kugaitururwa?

Kimwe aha birikukirayo kureetera eminyeeto amaganya maingi n’okugaitururwa kw’abazaire baabo. Noobaasa kugumisiriza ota amaganya ago?

Omu kicweka eki

  • Ebintu bishatu ebi oine kwetantara

  • Ebintu bishatu ebi orikubaasa kukora

  • Eki ab’orwingano rwawe barikugamba

Ebintu bishatu ebi oine kwetantara

1. Okwetaho orubanja

“Eizooba rimwe maawe akangira ngu oburemeezi bwona obu aine na tata bukatandika obu naazaarwa, n’ahabw’ekyo nkateekateeka ngu niinye naareeteire obushwere bwabo kushenyuka.”—Diana.

Guma noijuka eki: Okugaitururwa kwabo tikwine kakwate naiwe. Bombi nibo baine oburemeezi. Tiiwe waareetsire oburemeezi bwabo, n’ahabw’ekyo torikubaasa kubugonjoora. Nibo baine kushoboorora oburemeezi bw’obushwere bwabo.

‘Omuntu weena naija kwekorera omutwaro gwe wenka.’—Abagalatia 6:5.

2. Okubiika enziika

“Nyiniire tata ekiniga kingi ahabw’okutaba mwesigwa ahari maawe. Nikiija kumwetengyesa kukora n’amaani nyowe kugaruka kumwesiga.”—Rianna.

Guma noijuka eki: Obundi oine ekiniga n’okushoberwa ahabw’ebiriyo nibibaho aha gati y’abazaire baawe, kandi ohikire kwehurira otyo. Kwonka okubiika enziika n’eky’akabi aha magara gaawe. Nikibaasa kushiisha omubiri gwawe n’enyehurira. Niyo nshonga ahabw’enki nikigambwa ngu okubiika enziika nikishushana n’okunywa obutwa orikuteekateeka ngu omuntu ondiijo niwe araarware.a

“Reka kuguubwa kubi, ruga omu kiniga.”—Zaaburi 37:8.

3. Okubangaanisa ngu naiwe obushwere bwawe nibwija kubamu okushemererwa

“Nintiina ngu naanye niinyija kukora nk’ebi tata yaakozire. Nintiina ngu ku ndaaze omu bushwere nkazaara abaana, niinyija kuba naayeta omu mbeera nk’ezaareeteire abazaire bangye kugaitururwa.”—Jessica.

Guma noijuka eki: Ahabw’okugira ngu obushwere bw’abazaire baawe bushenyukire, tikirikumanyisa ngu n’obwawe nibwija kushenyuka. Nangwa, ekyahikire aha bazaire baawe noobaasa kukyegyeraho amashomo makuru. Nk’eky’okureeberaho, eki nikibaasa kukwegyesa kumanya emitwarize ei ou orikwenda kutaaha nawe omu bushwere ashemereire kuba aine. Kandi obushwere bw’abazaire baawe obushenyukire nibubaasa kukuhiga kugira emitwarize eraakuhindura omushaija murungi nari omukazi murungi.

‘Omuntu weena agyeze [ebikorwa bye].’—Abagalatia 6:4.

Omwojo oshembire okuguru ariyo naakoresa kompyuta.

Okukira obusaasi oburikureetwaho okugaitururwa kw’abazaire ni nk’okukira obusaasi bw’okuhendeka eigufa. Obusaasi obu nibutwara obwire kutuuba

Ebintu bishatu ebi orikubaasa kukora

1. Gamba obusaasi bwawe. Abantu abarikuhunamira enyehurira mbi, nibakira kwejumba omu mize y’akabi nk’okukoresa kubi amaarwa, nari emibazi. Omu mwanya gw’okukora ebyo, gyezaho kukora ebiri ahaifo:

Gambira abazaire baawe. Omwe aha bazaire baawe nari bombi baateeraho kukutaasya omu nshonga zaabo, omu bucureezi kwonka ohamiire aha kihikire gamba oku eki kirikukureetera kwehurira. Kyaba nikikugumira kugamba nabo butunu, noobaasa kuhandiikira omwe aharibo nari bombi.

Omwishiki ariyo naahandiika ebaruha.

Gambiraho omunywani ou orikwesiga. Okugira omuntu akahurikiza buhurikiza nikibaasa kukureetera oburuhuuko bw’amaani. Baibuli neegira ngu, omunywani owaabuzima naayoreka rukundo obwire bwona, kandi n’ow’eishe-emwe ozaariirwe obwire bw’amaganya.—Enfumu 17:17.

Gambira Omuhangi. Hariho orikuba ayeteekateekire kukuhurikiza butoosha, ni Yehova Ruhanga ‘ogwo orikuhurira okushaba.’ (Zaaburi 65:2) Baibuli neegira ngu noobaasa ‘kumwegyekyerera okushoberwa kwawe kwona, ahabw’okuba naakutaho omutima.’—1 Petero 5:7.

  • Aha bazaire baawe n’oha ou orikubaasa kugaaniira nawe ocureire, kandi orikwetegyeka?

  • Omunywani ou orikwesiga n’oha (yaaba ow’orwingano rwawe nari omukuru) ou orikubaasa kuhindura obwegamo bwawe?

  • Ni nshonga ki ezi orikubaasa kugambaho butunu omu kushaba?

Balabu erikwaka.

Akakoryo: Guma noohandiika. Raquel ou abazaire be baagaituriirwe aine emyaka 12, naagira ati: “Ebiteekateeko byawe nibibaasa kutakora makuru hati, kwonka okubihandiika nikibaasa kukuhwera kumanya empinduka nungi ezi oriyo nookora. Eki buzima kikampwera kwehurira gye.”

2. Manyiira empinduka

Okugaitururwa kw’abazaire baawe nikubaasa kutwariramu okuza omu ka nsya, eishomero risya, nari entaatsya nsya, nangwa n’abanywani basya. Eki buzima nikibaasa kukureetera kugira amaganya n’okushoberwa, kandi noobaasa kushusha ngu toine butooro. Niki ekirikubaasa kukuhwera kurahuka kumanyiira empinduka? Teeraho kuta omutima aha kumanyiira empinduka nsya.

  • Okakora mpinduka ki mpango ahabw’okugira ngu abazaire baawe bakagaitururwa?

  • Noobaasa kukora ki kumanyiira empinduka ezo?

“Nkeega kumarwa omu muringo gwona ogu mba ndimu.”—Abafilipi 4:11.

Balabu erikwaka.

Akakoryo: Huumura ekirikumara, rya eby’okurya by’ekiriisa, kandi kora ebisasayizi. Amagara marungi nigabaasa kukuhwera kuhama omu nyehurira n’okwongyera kwehangaana. Eki nikiija kukubaasisa kwemera amaganya n’empinduka ezibaireho.

3. Manya okubaasa kwawe

N’obu okugaitururwa kw’abazaire baawe kuraabe nikubaasa kukureetera amaganya maingi, nikubaasa kukuhwera kumanya okubaasa kwawe. Nikubaasa n’okukwongyera amaani. Jeremy ou abazaire be baagaituriirwe aine emyaka 13 naagira ati: “Okugaitururwa kw’abazaire bangye kukampwera kuba omuntu w’obujunaanizibwa. Niinye naabaire ndi omwana mukuru, n’ahabw’ekyo nkaba ninkira kuhwera maawe, na munyaanyazi omuto.”

Omwishiki ariyo naahwera omurumuna kukora ebi baamuha kukorera omuka, obwo nyinabo ariyo naateeka eby’okurya.

Okugaitururwa kw’abazaire baawe nikubaasa kukuhiga kuba omuntu w’obujunaanizibwa omuka

  • Ahabw’embeera y’abazaire baawe, oyetegyereize ngu oine kubaasa ki?

  • Ni mitwarize ki ei oine kwongyeramu amaani?

‘Ebyahandiikirwe byona bihandiikisiibwe Ruhanga, [kandi biine omugasho gw’okuteera enshonga].’—2 Timoseo 3:16.

Balabu erikwaka.

Akakoryo: Gira ebi waashoma omu Baibuli buri izooba. Emisingye ya Baibuli neija kukuhwera kugira emitwarize eraakuhwere omu mbeera ezirikureeta amaganya, nk’okugaitururwa kw’abazaire baawe.

a Okwega ebirikukiraho, reeba ekicweka, “How Can I Control My Anger?”

Eki ab’orwingano rwawe barikugamba

“Juba nibwo mperize kukiikiriza ngu abazaire bangye bakagaitururwa. Omu kubanza nkaba ntarikwetegyereza ekirikugyenda omu maisho. N’ekyarugiremu, omu bushogoyo bwangye, nkagira enziika. Hati obu nyine emyaka 18, mbaasize kwikiriza ekyabaireho n’okuta omutima aha by’omumaisho.”—Elena.

“Abazaire bangye bakagaitururwa obu naabaire nyine emyaka mushanju. Ku naahikize emyaka 21, nkagambira tata ngu nkaba niinyenda angambire byona ebyabaireho. Okumara eshaaha nka ibiri, tukagaaniira aha mbeera ezabareeteire kugaitururwa n’oku naakwatsirweho. Niinyangira kimwe okugaitururwa, kwonka ninkunda tata kandi nkabaasa kumwetegyereza. Nkaikiriza ekyabaireho, kandi naagira obusingye bw’omu mutima.”—Katelyn.

    Ebitabo Ebiri omu Runyankore (1996-2026)
    Shohora
    Taahamu
    • Runyankore
    • Yoherereza ondiijjo
    • Ebi Orikukunda
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ebiine Kukuratirwa
    • Okurinda Ebirikukukwataho
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Taahamu
    Yoherereza ondiijjo