EKICWEKA EKY’OKWEGA 37
EKYESHONGORO 118 “Twongyereho Okwikiriza”
Ebaruha Erikutuhwera Kugumisiriza omu Bwesigwa Kuhitsya aha Muheru
“Nitugumiza kimwe ebi twabandize kwikiriza tutarikubanganisa okuhitsya aha muheru.”—HEB. 3:14.
ENTIMA
Okwega amashomo makuru agari omu baruha y’Abaheburaayo nikiija kutuhwera kugumisiriza omu bwesigwa kuhitsya aha muheru gw’entebeekanisa y’obusingye obu.
1-2. (a) Embeera omuri Buyudaaya zikaba ziri zita obu entumwa Paulo yaahandiikira Abaheburaayo? (b) Ahabw’enki ebaruha egyo yaabaire neeyetengyesa omu bwire obwo?
ABAKRISTAAYO Abaheburaayo abaabaire nibatuura Yerusaalemu na Buyudaaya bakahikwaho embeera zigumire emyaka eyaakuratsireho Yesu aherize kufa. Ekibiina Ekikristaayo kikahiinganisibwa munonga kiherize kutandikwaho. (Byak. 8:1) Bwanyima y’emyaka nka 20, abakuratsi ba Kristo bakahikwaho oburemeezi bw’amaani omu by’entaatsya, oburikubaasa kuba bwareetsirweho enjara yaabaire eherize kuteera. (Byak. 11:27-30) Kwonka, nk’omu gwa 61 Y.A.K., Abakristaayo bakaba baine obusingye oburikukira obu baabaire nibaija kugira omu biro by’omumaisho. Omu bwire obwo, bakatunga ebaruha kuruga aha ntumwa Paulo eyaabaire neeyetengyesa.
2 Ebaruha y’Abaheburaayo ekaba neeyetengyesa, ahabw’okugira obusingye obu Abakristaayo baabaire baine bukaba butarikwija kugumaho. Entumwa Paulo akaha obuhabuzi obwabaire nibwija kubahwera kugumisiriza oburemeezi obu baabaire boorekyereire. Emperu y’entebeekanisa y’Ekiyudaaya ei Yesu yaabaire agambire ekaba eyiriire haihi. (Luk. 21:20) Amazima gari ngu, Paulo n’Abakristaayo omuri Buyudaaya bakaba batarikumanya obu okucwekyerera kuraabeho. Kwonka, Abakristaayo abo bakaba nibabaasa kukoresa obwire obwo kwetebeekanisa, barikuteeraho kugira emitwarize nk’okwikiriza n’okugumisiriza.—Heb. 10:25; 12:1, 2.
3. Ahabw’enki ebiri omu kitabo ky’Abaheburaayo ni bikuru aha Abakristaayo obunaku obu?
3 Turi hakye kuhikwaho okubonabona okurikukira okwahikire aha Bakristaayo Abaheburaayo. (Mat. 24:21; Kush. 16:14, 16) N’ahabw’ekyo, ka tushwijume obuhabuzi bumwe obu Yehova yaahaire Abakristaayo abo oburikubaasa kutugasira.
“TUGUMIZEMU” NITUTUNGUUKA
4. Abakristaayo Abayudaaya bakahikwaho buremeezi ki? (Reeba n’ekishushani.)
4 Abakristaayo Abayudaaya bakahikwaho oburemeezi bw’amaani. Hariho obu baabaire bari eihanga rya Yehova eritoorainwe. Yerusaalemu ekaba eri ekitebe ky’omu nsi eky’Obukama bwa Ruhanga, kandi hekalu eri entima y’okuramya okw’amazima. Abayudaaya abeesigwa bakaba nibakuratira Ebiragiro bya Musa ebi baabaire beegyesibwa abeebembezi baabo b’ediini. Ebiragiro ebyo bikaba nibikwata aha by’okurya, okusharwa, n’oku baabaire baine kutwariza Abanyamahanga. Kwonka bwanyima y’okufa kwa Yesu, Ebiragiro bya Musa bikaihwaho, kandi kikaba kitakyetengyesa kuhayo ebitambo aha hekalu. Ekyo kikagumira Abakristaayo Abayudaaya abaabaire batwire nibagyendera aha Biragiro kwikiriza. (Heb. 10:1, 4, 10) Nangwa n’Abakristaayo abakuzire omu by’omwoyo, nk’entumwa Petero bakagumirwa kumanyiira empinduka ezimwe. (Byak. 10:9-14; Gal. 2:11-14) Ahabw’enyikiriza zaabo ensya bakahiiganisibwa abeebembezi b’ediini y’Ekiyudaaya.
Abakristaayo bakaba baine kuhamira aha mazima, n’okwangira enyegyesa z’ebishuba ez’abahakanisa Abayudaaya (Reeba akacweka 4-5)
5. Abakristaayo bakaba baine kwerinda ki?
5 Abakristaayo Abaheburaayo bakaba nibahakanisibwa guruupu z’emiringo ebiri. Abeebembezi b’ediini y’Ekiyudaaya bakaba nibabareeba nk’abeehagwire aha mazima. Kandi, abamwe abaabaire nibeeyeta Abakristaayo bakaba nibagira ngu abakuratsi ba Kristo baine kugumizamu nibakora ebiri omu Biragiro bya Musa, obundi ahabw’okugira ngu bakaba batarikwenda kuhiiganisibwa. (Gal. 6:12) Niki ekyabaire nikibaasa kuhwera Abakristaayo abeesigwa kuhamira aha mazima?
6. Paulo akahiga Abakristaayo bagyenzi be kukora ki? (Abaheburaayo 5:14–6:1)
6 Omu baruha ei Paulo yaahandiikire Abaheburaayo akabahiga kwongyera kushwijuma gye Ekigambo kya Ruhanga. (Shoma Abaheburaayo 5:14–6:1.) Akakoresa Ebyahandiikirwe eby’Oruheburaayo kworeka ab’eishe-emwe bagyenzi be ngu okuramya okw’Ekikristaayo kukaba nikukira okw’Ekiyudaaya.a Paulo akaba naamanya ngu Abakristaayo abo baaba nibeetegyereza gye amazima nikiija kuboorobera kumanya, n’okutahabisibwa enyegyesa z’ebishuba.
7. Twine buremeezi ki obunaku obu?
7 Okushushana n’Abakristaayo Abaheburaayo, nituhurira obutumwa, n’emiteekateekyere erikutaana n’emitindo ya Yehova ehikiriire. Abahakanisa nibagaya enyikiriza zaitu ezirikukwata aha micwe, barikugira ngu nituremera aha nshonga, kandi titwine saasi. Emiteekateekyere n’emitwarize y’ensi neeyongyera kutaanira kimwe n’emiteekateekyere ya Ruhanga ehikiriire. (Enf. 17:15) N’ahabw’ekyo, twine kuhamya okubaasa kwaitu kw’okumanya kandi tukeetantara emiteekateekyere ei abahakanisa barikukoresa kutumaramu amaani nari kutuhabisa.—Heb. 13:9.
8. Nitubaasa kukora ki kutunguuka omu by’omwoyo?
8 Paulo akahiga Abakristaayo Abaheburaayo kutunguuka omu by’omwoyo, kandi naitwe nikyo twine kukora. Ekyo nikitwariramu okwongyera kushwijuma gye amazima n’okuhindura emiteekateekyere yaitu kuhikaana n’eya Yehova. Ekyo nitugumizamu kukikora na bwanyima y’okwehayo kandi tukabatizibwa. Yaaba tumazire obwire burikwingana ki omu mazima, twena twine kushoma Ekigambo kya Ruhanga obutoosha, kandi tukakyeyegyesa. (Zab. 1:2) Entebeekanisa nungi y’okweyegyesa neija kutuhwera kugira okwikiriza kuhami, oku Paulo yaagambireho emirundi mingi omu baruha ei yaahandiikiire Abaheburaayo.—Heb. 11:1, 6.
GIRA OKWIKIRIZA OKURIKUJUNA AMAGARA GAITU
9. Ahabw’enki Abakristaayo Abaheburaayo baabaire baine kugira okwikiriza kuhami?
9 Abakristaayo Abaheburaayo bakaba baine kugira okwikiriza kuhami kubaasa kwemera oburemeezi obwabaire nibuza kuhika ahari Buyudaaya. (Heb. 10:37-39) Yesu akaba yaarabwire abakuratsi be ngu ku baraareebe Yerusaalemu eyehiguririziibwe amahe, bahungire omu nshozi. Obuhabuzi obu yaahaire bukaba nibukwata aha Bakristaayo boona, yaaba baabaire nibatuura omu rurembo orwo nari haihi narwo. (Luk. 21:20-24) Abantu omu bwire obwo ku baabaire batiinatinisibwa eihe ry’abazigu, bakaba bahungira omu rurembo nka Yerusaalemu orwabaire orwine engo. N’ahabw’ekyo okuhungira omu nshozi kikaba nikireebeka nk’ekitari ky’obwengye, kandi okukikora kikaba nikyetengyesa okwikiriza kuhami.
10. Okwikiriza kuhami kuba nikwija kuhiga Abakristaayo kukora ki? (Abaheburaayo 13:17)
10 Abakristaayo Abaheburaayo bakaba baine kwesiga abu Yesu yaabaire naakoresa kureeberera ekibiina. Abaabaire nibareeberera ekibiina nibabaasa kuba baahaire eby’okukuratira kuhwera buri omwe omu kibiina kugyendera aha buhabuzi bwa Yesu omu bwire obuhikire, kandi omu muringo ogutebeekanisiibwe gye. (Shoma Abaheburaayo 13:17.) Ekigambo ky’Orugriika “mworobere” ekirikukoresibwa omu Abaheburaayo 13:17, nikimanyisa okureetera omuntu kworoba ahabw’okugira ngu naayesiga omuntu orikuha obuhabuzi. Ekyo nikitwariramu ekirikukira aha kumworobera ahabw’okugira ngu aine obushoboorozi bw’okuha obuhabuzi. N’ahabw’ekyo, Abakristaayo Abaheburaayo bakaba baine kwesiga abareeberezi oburemeezi butakabaireho. Abakristaayo abo kuri baayorobeire obuhabuzi bw’abareeberezi omu bwire bw’obusingye, kikaba nikiija kuboorobera n’okukikora omu bwire bugumire.
11. Ahabw’enki Abakristaayo hati baine kugira okwikiriza kuhami?
11 Naitwe obunaku obu twine kugira okwikiriza kuhami nk’oku Abakristaayo Abaheburaayo baabaire baine kugira. Turi omu bwire obu abantu baingi barikwanga, kandi bakakiniika okurabura kwa Baibuli okurikukwata aha mperu y’obusingye obu. (2 Pet. 3:3, 4) Ekindi, n’obu Baibuli erikutugambira ebirikukwata aha kubonabona kwingi, hariho bingi ebi tutarikumanya. Twine kugira okwikiriza kuhami ngu emperu y’obusingye obu neija kubaho omu bwire obuhikire, kandi Yehova naija kutureeberera omu bwire obwo.—Hab. 2:3.
12. Niki ekiraatuhwere kuhonokaho omu kubonabona kwingi?
12 Twine kwesigira kimwe ‘omwambari omwesigwa kandi ow’obwengye’ ou Yehova arikukoresa kutuha obuhabuzi hati. (Mat. 24:45) Okubonabona kwingi kukuraatandikye, nitubaasa kutunga obuhabuzi bw’okukiza amagara gaitu, nk’obu Abakristaayo Abaheburaayo batungire obu amahe g’Abarooma gaayehinguririza Yerusaalemu. Hati nibwo obwire bw’okwesigira kimwe obuhabuzi obu turikutunga kuruga ahari abo abarikureeberera ekibiina kya Yehova. Twaba tutoorobeire obuhabuzi bwabo hati nikiija kutugumira kuboorobera omu kubonabona kwingi.
13. Ahabw’enki obuhabuzi bw’omu Abaheburaayo 13:5, bwabaire nibwetengyesa?
13 Abakristaayo Abaheburaayo bakaba baine kworobya embeera zaabo, kandi beetantare ‘okukunda [esente]’ bategyereize akamanyiso k’okuhunga. (Shoma Abaheburaayo 13:5.) Abamwe aharibo bakaba baarabire omu bwire bw’enjara n’obworo. (Heb. 10:32-34) N’obu baraabe baabaire baagumisiriize embeera ezo ahabw’amakuru marungi, abamwe bakaba batandikire kureeba obutungi nk’eky’oburinzi. Kwonka tihariho esente ezaabaire nizibaasa kubarinda okucwekyerezibwa okwabaire nikuza kubaho. (Yak. 5:3) Amazima gari ngu, weena owaabaire naakunda eby’obutungi akaba naija kugumirwa kuhunga kutsigaho eka ye n’ebintu bye.
14. Okugira okwikiriza kuhami nikibaasa kutuhwera kita twaba nitucwamu aha bikwatiraine n’okugira ebintu?
14 Twaba nituhamiza kimwe ngu entebeekanisa y’obusingye obu eri haihi kuhendera, tituraije kukunda eby’obugaiga. Abantu ‘nibaija kunaga efeeza zaabo omu mihanda’ ahakuba nibaija kwetegyereza ngu efeeza ‘n’ezaabu zaabo tizirikubaasa kubajuna aha izooba ry’ekiniga kya [Yehova].’ (Ezk. 7:19) Omu mwanya gw’okuta omutima aha kugira esente nyingi, twine kucwamu omuringo ogurikutubaasisa kwereeberera n’amaka gaitu, kandi tukagumizamu nituheereza Yehova. Eki nikitwariramu okwetantara amabanja agatarikwetengyesa, nari kurundaana ebintu ebirikutwara obwire bwingi kureeberera. Kandi twine kwegyendesereza kukunda munonga ebintu ebi twine. (Mat. 6:19, 24) Twaba tutegyereize emperu y’entebeekanisa y’obusingye obu, okwikiriza kwaitu nikubaasa kugyezibwa eby’obugaiga n’ebintu ebindi.
“NIMWETENGA KUGUMISIRIZA”
15. Ahabw’enki Abakristaayo Abaheburaayo baabaire baine kugira okugumisiriza?
15 Abakristaayo Abaheburaayo bakaba baine kugumisiriza ebyabaire nibiija kugyeza okwikiriza kwabo embeera omuri Buyudaaya zaayongyera kuba mbi. (Heb. 10:36) N’obu bamwe aha Abakristaayo abo baabaire baagumisiriize okuhiiganisa kw’amaani, abaingi bakahinduka Abakristaayo obu haabaire hariho obusingye buringaniire. Paulo akagira ngu n’obu baraabe baagumisiriize ebyagyerize okwikiriza kwabo, bakaba batakabonaboine nka Yesu kuhika aha kufa. (Heb. 12:4) Abakristaayo ku baakanyire, abahakanisa Abayudaaya baakongyera kubahiiganisa n’okubagirira ekiniga. Emyaka mikye enyima, obu Paulo yaabaire ari Yerusaalemu Abayudaaya abarikurenga 40 bakeesharinga “baahiga nibarahira okutarya n’obu kwakuba okunywa okuhitsya obu baraite Paulo.” (Byak. 22:22; 23:12-14) N’obu haraabe haabaireho okuhiiganisa kw’amaani na rwango, Abakristaayo abo bakagumizamu nibeeteeranira hamwe kuramya, kubuurira amakuru marungi, n’okuhamya okwikiriza kwabo.
16. Ebaruha y’Abaheburaayo neetuhwera eta kugira emiteekateekyere ehikire aha kuhiiganisibwa? (Abaheburaayo 12:7)
16 Niki ekyabaire nikiija kuhwera Abakristaayo kugumisiriza okuhiiganisibwa? Paulo akaba naamanya ngu baine kugira emiteekateekyere ehikire. Akashoboorora ngu Ruhanga naabaasa kwikiriza ebirikugyeza okwikiriza kubaho nk’omuringo gw’okutendeka Omukristaayo. (Shoma Abaheburaayo 12:7.) Okutendeka okwo nikubaasa kumuhwera kugira emitwarize y’Ekikristaayo eshemeziibwe. Abakristaayo Abaheburaayo kuri baataire omutima aha byabaire nibiija kuruga omu kugyezibwa kwabo, kikaba nikiija kuboorobera kugumisiriza.—Heb. 12:11.
17. Paulo akaba ayegire ki aha bikwatiraine n’okugumisiriza okuhiiganisibwa?
17 Paulo akahiga Abakristaayo kumariirira kugumisiriza okugyezibwa. Niiwe yaabaire ahikire kubahandiikira ebaruha egyo, ahabw’okugira akahiiganisa Abakristaayo, kandi akaba naayetegyereza embeera ei baabaire nibarabamu. Ekindi akaba naamanya kugumisiriza okuhiiganisibwa, ahabw’okuba akaba ahiiganisiibwe omu miringo mingi atakabaire Mukristaayo. (2 Kor. 11:23-25) N’ahabw’ekyo, akaba naayetegyereza gye ekirikutwarirwa omu kugumisiriza. Akaijutsya Abakristaayo abo ngu baaba nibagumisiriza okugyezibwa tibaine kweyesiga, kureka baine kwesiga Yehova baagire bati: “[Yehova] niwe muhwezi wangye, tinditiina.”—Heb. 13:6.
18. Niki eki turikumanya aha biro by’omumaisho, kandi twine kukora ki hati?
18 Ab’eishe-emwe bagyenzi baitu abamwe nibagumisiriza okuhiiganisibwa hati. Nitubaasa kubashagika turikubashabira, kandi obumwe turikubahwera omu miringo erikureebwa butunu. (Heb. 10:33) Baibuli neekyoreka butunu eti: ‘Abamaririire kumara ebiro by’amagara gaabo byona omuri Yesu nibatiina Ruhanga nibaija kuhiiganisibwa.’ (2 Tim. 3:12) Ahabw’enshonga egyo, twena twine kwetebeekanisiza ebirikwija kubaho omu biro by’omumaisho. Ka tugumizemu nitwesigira kimwe Yehova twine obwesigye ngu naaza kutuhwera kugumisiriza okugyezibwa kwona okuraatuhikyeho! Omu bwire obuhikire, naija kujuna abaheereza be abeesigwa.—2 Tes. 1:7, 8.
19. Ni bintu ki ebi turikubaasa kukora kwetebeekanisiza okubonabona kwingi? (Reeba n’ekishushani.)
19 Hatariho kubangaanisa, ebaruha ei Paulo yaahandiikire Abaheburaayo ekahwera Abakristaayo ab’ekyasha ky’okubanza kwetebeekanisiza oburemeezi obwabaire nibuza kubahikaho. Paulo akahiga ab’eishe-emwe bagyenzi be kwongyera kumanya gye Ebyahandiikirwe n’okubyetegyereza. Okukora ekyo, kikaba nikiija kubabaasisa kumanya n’okwangira enyegyesa ezaabaire niziija kutuubya okwikiriza kwabo. Akabahiga kuhamya okwikiriza kwabo kugira ngu babaase kukuratira obuhabuzi bwa Yesu ahonaaho, n’obw’abareeberezi. Akahwera Abakristaayo kugira okugumisiriza barikugira emiteekateekyere ehikire aha kugyezibwa, kandi bakakureeba nk’omuringo gw’okutendekwa Ishebo oine rukundo. Naitwe twateeraho kugyendera aha buhabuzi obwo, nitwija kubaasa kugumisiriza omu bwesigwa kuhitsya aha muheru.—Heb. 3:14.
Abakristaayo abeesigwa bakatunga emigisha ahabw’okugumisiriza. Bwanyima y’okuhunga Buyudaaya, bakagumizamu nibeeteeranira hamwe. Ekyo nitubaasa kukyegyeraho ki? (Reeba akacweka 19)
EKYESHONGORO 126 Ogume Nooreeba, Ohami, Oine Amaani
a Omu shuura y’okubanza yonka, Paulo akajuriza Ebyahandiikirwe eby’Oruheburaayo emirundi mushanju kworeka ngu okuramya okw’Ekikristaayo nikukirira kimwe okw’Ekiyudaaya.—Heb. 1:5-13.