EKICWEKA EKY’OKWEGA 35
Mugume ‘Nimwombekana’
“Mugumyane, kandi mwombekane.”—1 TES. 5:11.
EKYESHONGORO 90 Tugumyane
EBIRAAGAMBWEHOa
1. Kurugiirira aha 1 Abatesalonika 5:11, ni murimo ki ogu twena turikwejumbamu?
EKIBIINA kyawe kirahunduurizeho Ekyombeko ky’Obukama nari kukyombeka? Ku kiraabe nikwo kiri, buzima noijuka oruteerane rwanyu rw’okubanza omu kyombeko kisya ekyo. Okasiima Yehova. Nangwa, noobaasa kuba waarengirwe enyehurira okaremwa n’okweshongora gye ekyeshongoro ky’okubanza. Ebyombeko byaitu by’Obukama ebyombekire gye nibihimbisisa Yehova. Kwonka nitumuhimbisa munonga twayejumba omu murimo gw’okwombeka ogw’omuringo ogundi. Omurimo ogu nigutwariramu ekintu ky’omuhendo ekirikukira ebyombeko. Nigutwariramu okwombeka abantu abarikwija omu myanya y’okuramizamu egyo. Entumwa Paulo akaba naateekateeka aha kwombeka oku okw’akamanyiso obu yaahandiika ebigambo ebiri omu 1 Abatesalonika 5:11, ekyahandiikirwe kikuru eky’ekicweka eki.—Kishome.
2. Nituza kushwijuma ki omu kicweka eki?
2 Entumwa Paulo akaba ari eky’okureeberaho kirungi omu kwombeka Abakristaayo bagyenzi be omu by’omwoyo. Akabagirira esaasi. Omu kicweka eki, nituza kureeba oku yaahweraire beene ishe na banyaanya (1) kwemera okugyezibwa, (2) kukoragana omu busingye, (3) n’okwongyera kwikiririza omuri Yehova. Ka tureebe oku turikubaasa kumutooreza kwombeka ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe ebiro ebi.—1 Kor. 11:1.
PAULO AKAHWERA BEENE ISHE NA BANYAANYA KWEMERA OKUGYEZIBWA
3. Paulo akaba aine miteekateekyere ki eringaniire?
3 Paulo akaba naakunda munonga ab’eishe-emwe. Nawe akahikwaho oburemeezi, n’ahabw’ekyo akaba naabaasa kugirira bagyenzi be embabazi n’esaasi omu kugyezibwa kwabo. Hariho obu Paulo yaabaire ataine sente zirikumara, reero akasherura eky’okukora kubaasa kwebaisaho na bagyenzi be. (Byak. 20:34) Akaba naabaziira amahema. Ku yaahikire Korinso, akabanza kukora n’Akula na Priskila nabo abaabaire nibabaziira amahema. Kwonka “buri sabato” akaba abuurira Abayudaaya n’Abagriika. Bwanyima ya Siila na Timoseo kwija, Paulo akata omutima aha “kigambo kya Ruhanga.” (Byak. 18:2-5) Paulo tareebirwe ekigyendererwa kye ekikuru, eky’okuheereza Yehova. Ahabw’okugira ngu Paulo akaba ari omukozi omweziriki, akaba naabaasa kugumya beene ishe. Akabaijutsya kutaikiriza amaganya g’ensi egi n’okubaisaho ab’amaka gaabo kubareetera kwehuzya ebirikukira obukuru, nibyo byona ebiine akakwate n’okuramya Yehova.—Fil. 1:10.
4. Paulo na Timoseo bakahwera bata Abakristaayo bagyenzi baabo kugumisiriza omu kuhiiganisibwa?
4 Obwire bukye ekibiina kya Tesalonika kiherize kutandikwaho, Abakristaayo basya abo bakahikwaho okuhiiganisibwa kw’amaani. Abeesharingi ku baabuzire kubona Paulo na Siila, bakakurura ‘bamwe aha b’eishe-emwe, baabatwara omu maisho g’abategyeki b’orurembo,’ barikugira bati: ‘Abashaija aba nibagomera ebiragiro bya Kaisaari.’ (Byak. 17:6, 7) Noobaasa kuteera akashushani oku Abakristaayo basya abo baine kuba baatiinire ku baamanyire ngu abashaija b’orurembo babeehindukaine? Omujinya gwabo omu buheereza gukaba nigubaasa kutuuba, kwonka Paulo akaba atarikwenda ngu ekyo kibeho. N’obu we na Siila baarugire omu mwanya ogwo, bakahamya ngu ekibiina kisya ekyo kyaguma nikireebererwa gye. Paulo akaijutsya Abatesalonika ati: “Twatuma ow’eishe-emwe Timoseo. . . , kubagumya n’okubeezirikisa omu kwikiriza kwanyu, ngu hatagira owaashoberwa ahabw’okubonabonesibwa okwo.” (1 Tes. 3:2, 3) Timoseo naabaasa kuba yaahiiganisibweho omu tauni y’owaabo eya Lusitura. Akaba yaareebire oku Paulo yaagumize ab’eishe-emwe b’ekicweka ekyo. Ahabw’okugira ngu Timoseo akaba yaareebire oku Yehova yaabahweraire, akaba naabaasa kuhamiza Abakristaayo abasya abo ngu nabo buri kimwe nikiija kubagyendera gye.—Byak. 14:8, 19-22; Heb. 12:2.
5. Ow’eishe-emwe Bryant akagasirwa ata omu buhwezi bw’omureeberezi?
5 Paulo akakora ki ekindi kugumya Abakristaayo bagyenzi be? Obu Paulo na Barunaba baabaire nibagaruka Lusitura, Ikonio na Antiokia, bakataho abareeberezi omu buri kibiina. (Byak. 14:21-23) Buzima abashaija abo abaatoorainwe bakagumya ebibiina, nk’oku abareeberezi ebiro ebi barikukora. Yetegyereze ebigambo by’ow’eishe-emwe Bryant ebi: “Ku naahikize emyaka 15, tata akaruga omu ka, kandi maawe yaabingwa omu kibiina. Nkehurira nk’otsigirweho naaburwa obusingye.” Niki ekyahweraire Bryant kugumisiriza omu bwire bugumire obwo? Naagira ati: “Omureeberezi orikwetwa Tony, akaba agaaniira naanye naaza omu nteerane n’omu bwire obundi. Akangambira abandi abahikirweho okugyezibwa kwonka bakaguma bashemereirwe. Akanyoreka Zaaburi 27:10, kandi akaba naakira kungambira ebirikukwata ahari Hezekia, owaagumire ari omwesigwa n’obu ishe yaabaire atari ky’okureeberaho kirungi.” Obuhwezi obu bukagasira buta Bryant? Bryant naagira ati: “Ahabw’obuhwezi bwa Tony, nkarugaho naaza omu buheereza obw’obutwire oburikureeta okumarwa.” Abareeberezi, mugume nimufayo kuhwera abo abari nka Bryant, nibabaasa kuba nibenda “ekigambo kirungi” ky’okubagumya.—Enf. 12:25.
6. Paulo akakoresa ata ebyamuhikireho kugumya beene ishe na banyaanya?
6 Paulo akaijutsya Abakristaayo bagyenzi be ngu ahabw’amaani ga Yehova, “omutwe muhango gwa baakareebi” bakabaasa kwemera embeera zigumire. (Heb. 12:1) Paulo akaba naayetegyereza oku ebyahikire ahari abo abaagumisiriize ira, birikubaasa kuhwera ab’eishe-emwe na banyaanya kugira obumanzi n’okuguma bataire omutima aha “rurembo rwa Ruhanga ohuriire.” (Heb. 12:22) Nikyo kimwe na hati. N’oha otarikugumibwa yaashoma aha ku Yehova yaahweraire Gideoni, Baraki, Daudi, Samueli, n’abandi baingi? (Heb. 11:32-35) Kandi shi ab’eishe-emwe abaine okwikiriza hati? Aha ofiisi enkuru, nitukira kutunga amabaruha kuruga aha b’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe abu okwikiriza kwabo kwongyeire kuhama bwanyima y’okushoma ebyafaayo by’abaheereza ba Yehova abeesigwa aba hati.
PAULO AKOOREKA ABEENE ISHE NA BANYAANYA OKU BARIKUBAASA KUKORAGANA OMU BUSINGYE
7. Nooyega ki omu buhabuzi bwa Paulo oburi omu Abarooma 14:19-21?
7 Nitwombeka ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe twareetaho obusingye omu kibiina. Titurikwebaganisamu ahabw’okugira emiteekateekyere etarikushushana. Kandi titurikuremera aha bugabe bwaitu kyaba kitarikuhenda emisingye y’Ebyahandiikirwe. Nk’eky’okureeberaho. Ekibiina kya Rooma kikaba kirimu Abakristaayo Abayudaaya n’Abanyamahanga. Ebiragiro bya Musa ku byarugireho, hakaba hatakiriho ekirikuzibira okurya eby’okurya ebimwe. (Mak. 7:19) Kuruga obwo, Abakristaayo abamwe Abayudaaya bakaba nibareeba ngu tikiine nshonga kurya eby’okurya by’emiringo yoona. Kwonka Abakristaayo Abayudaaya abandi, bakaba nibareeba ngu tikihikire kubirya. Ekibiina kikeebaganisamu ahabw’enshonga egi. Paulo akahamiiriza obukuru bw’okurinda obusingye reero yaagira ati: “Ni kirungi okutarya nyama, nari okunywa viinyo, nari ekintu kyona ekirikuteeza mwene sho entsibo, nari okumugwisa nari okumumaramu amaani.” (Shoma Abarooma 14:19-21.) Paulo akahwera Abakristaayo bagyenzi be kureeba oku obutaikirizana obwo buri obw’akabi aha bantu n’aha kibiina kyona. Nawe akaba ayeteekateekire kuhindura omu mitwarize ye kutateeza bandi entsibo. (1 Kor. 9:19-22) Naitwe nitubaasa kwombeka abandi, kandi turinde obumwe, turikwetantara kuremera aha nshonga ezi abantu baine obugabe kwecweramu.
8. Paulo akatwaza ata obu enshonga nkuru yaayenda kushiisha obusingye bw’ekibiina?
8 Paulo akataho eky’okureeberaho kirungi aha bikwatiraine n’okurinda obusingye n’abatarikwikirizana aha nshonga nkuru. Nk’eky’okureeberaho, abamwe omu kyasha ky’okubanza bakaba nibenda ngu Abanyamahanga abaahindukire basharwe, obundi barikwenda kwetantara okwetomboita kw’Abayudaaya. (Gal. 6:12) Paulo akaba atarikwikirizana n’emiteekateekyere egyo, kwonka omu mwanya gw’okugyema abandi kugyendera aha ki arikwenda, omu bucureezi enshonga akagitwarira entumwa n’abareeberezi omuri Yerusaalemu. (Byak. 15:1, 2) Omuringo ogu yaakwatsiremu enshonga, gukahwera Abakristaayo kuguma baine okushemererwa n’obusingye omu kibiina.—Byak. 15:30, 31.
9. Nitubaasa kutooreza tuta Paulo?
9 Haabaho empaka z’amaani, niturinda obusingye turikusherura obuhabuzi aha bu Yehova atooraine kureeberera ekibiina. Kaingi, obuhabuzi obwo nibushangwa omu bitabo n’omu by’okukuratira ebi ekibiina kirikutaho. Twafayo kukuratira obuhabuzi obwo omu mwanya gw’okuhamira aha miteekateekyere yaitu, nitwija kureetaho obusingye omu kibiina.
10. Paulo akakora ki ekindi kureetaho obusingye omu kibiina?
10 Paulo akareetaho obusingye arikugamba aha mitwarize mirungi ya beene ishe na banyaanya, beitu etari mitwarize yaabo mibi. Nk’eky’okureeberaho, Paulo arikuhendera ebaruha ei yaahandiikiire Abarooma, akagamba amaziina g’abantu baingi, kandi okukira munonga akagamba aha birungi byabo, nari emitwarize yaabo mirungi. Nitubaasa kutooreza Paulo turikugamba aha mitwarize mirungi y’ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe twihire aha mutima. Twakora tutyo, nitubaha ah’okwihirira kwirirana haihi, ekirikureetera ekibiina kukundana.
11. Nitubaasa kugaruraho tuta obusingye haabaho obutaikirizana?
11 Obumwe, n’Abakristaayo abakuzire omu by’omwoyo nibabaasa kugira obutaikirizana nari kutongana. Eki kikabaho ahari Paulo na munywani we ow’aha mara Barunaba. Abashaija abo bombi tibaraikirizaine aha bikwatiraine n’okugyenda na Mako omu rugyendo rwabo rw’obumiisani orundi. Bakagira “empaka” z’ekiniga, kyabaremesa n’okugumizamu nibagyenda hamwe. (Byak. 15:37-39) Kwonka Paulo, Barunaba, na Mako bakagonjoora obutaikirizana bwabo, baayoreka ngu okurinda obusingye n’obumwe bw’ekibiina nibyo baabaire nibatwara nka bikuru. Bwanyima Paulo akagamba gye ahari Barunaba na Mako. (1 Kor. 9:6; Kol. 4:10) Naitwe twine kumariirira kushoboorora obutaikirizana bwona obu turikubaasa kuba twine n’abandi omu kibiina, reero tugume tutaire omutima aha mitwarize yaabo mirungi. Reero obwo, nitwija kureetaho obusingye n’obumwe.—Efe. 4:3.
PAULO AKAHAMYA OKWIKIRIZA KWA BEENE ISHE NA BANYAANYA
12. Ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe nibaraba mu mbeera ki ezigumire?
12 Nitwombeka ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe twahamya okwikiriza kwabo omuri Yehova. Abamwe nibajumwa ab’amaka gaabo, abu barikukora nabo, nari abu barikushoma nabo, abatari omu mazima. Abandi nibateganisibwa amagara mabi, nari nibarwana kusingura okwehurira kubi. Abandi bamazire emyaka bari Abakristaayo ababatiziibwe, kandi batwire bategyereize entebeekanisa y’ensi egi kuhendera. Embeera ezi nizibaasa kugyeza okwikiriza kw’Abakristaayo hati. Ab’ekibiina omu kyasha ky’okubanza bakahikwaho emirabanamu nk’egyo. Paulo akakora ki kubaasa kugumya beene ishe na banyaanya?
Nk’entumwa Paulo, nitubaasa kwombeka tuta abandi? (Reeba akacweka 13)b
13. Paulo akahwera ata abaabaire nibajumwa ahabw’enyikiriza zaabo?
13 Paulo akakoresa Ebyahandiikirwe kwombeka okwikiriza kwa beene ishe na banyaanya. Nk’eky’okureeberaho, Abakristaayo Abayudaaya nibabaasa kuba baabaire batarikumanya eki baraagarukyemu ab’amaka gaabo abatari Bakristaayo, abaabaire nibagira ngu ediini y’Ekiyudaaya neekira Obukristaayo. Buzima ebaruha Paulo ei yaahandiikiire Abaheburaayo ekagumya munonga Abakristaayo abo. (Heb. 1:5, 6; 2:2, 3; 9:24, 25) Bakaba nibabaasa kukoresa ebi yaabahandiikiire kuhikaanisa ebiteekateeko n’abaabaire nibabahakanisa. Hati, nitubaasa kuhwera Abakristaayo bagyenzi baitu abarikuhiiganisibwa kukoresa gye ebitabo ebirikwegamira ahari Baibuli kushoboorora enyikiriza zaabo. Kandi abaana baitu baarahurwa ahabw’okwikiririza omu kuhanga, nitubaasa kubahwera kusherura omu katabo Was Life Created? na Obukomooko Bw’amagara Ebibuuzo Bitaano Ebihikire Kubuuzibwa kushoboorora ahabw’enki nibaikiriza ngu ebintu bikahangwa.
Nk’entumwa Paulo, nitubaasa kwombeka tuta abandi? (Reeba akacweka 14)c
14. N’obu Paulo araabe yaabaire naayehenenga omu kubuurira n’okwegyesa abantu, akakora ki?
14 Paulo akahiga ab’eishe-emwe na banyaanya kugirirana rukundo kurabira omu ‘kukora ebirungi.’ (Heb. 10:24) Akahwera ab’eishe-emwe na banyaanya ti mu bigambo byonka beitu n’omu bikorwa bye. Nk’eky’okureeberaho, Abakristaayo bagyenzi be omuri Buyudaaya ku baateirwe enjara, akabahwera kutunga eby’okubabaisaho. (Byak. 11:27-30) Nangwa, n’obu Paulo yaabaire naayehenenga omu kubuurira n’okwegyesa, butoosha akaba asherura oburyo bw’okuhwera abaine ebi bakyenire. (Gal. 2:10) Omu kukora atyo, akahwera Abakristaayo bagyenzi be kwongyera kwesiga Yehova ngu naija kubareeberera. Hati, twahayo obwire bwaitu, amaani, n’emyoga yaitu kuhwera abahikirweho ebihikiirizi, nitwombeka okwikiriza kw’ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe. Nikyo kimwe ekirikubaho, twaguma nituha kushagika omurimo ogurikukorwa omu nsi yoona. Omu miringo egi n’endiijo, nituhwera ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe kwesiga Yehova ngu tarikwija kubatsigaho.
Nk’entumwa Paulo, nitubaasa kwombeka tuta abandi? (Reeba akacweka 15-16)d
15-16. Twine kutwariza tuta abu okwikiriza kwabo kutuubire?
15 Paulo akaguma naahwera ab’okwikiriza kwabo kutuubire. Akabagirira embabazi kandi yaagamba nabo omu muringo murungi ogurikwombeka. (Heb. 6:9; 10:39) Nk’eky’okureeberaho, omu baruha ei yaahandiikiire Abaheburaayo, akakoresa ekigambo “itwe,” kworeka ngu nawe obuhabuzi obwo bukaba nibumukwataho. (Heb. 2:1, 3) Nka Paulo, titurikurekyera aho kuhwera abu okwikiriza kwabo kutuubire. Kureka, nitubombeka turikworeka ngu nitubafaho buzima. Omu muringo ogu, nitubahamiza ngu nitubakunda. Nitubaasa kubombeka twakoresa eiraka eririkworeka embabazi n’okufayo.
16 Paulo akahamiza ab’eishe-emwe na banyaanya ngu Yehova akaba naamanya ebirungi ebi barikukora. (Heb. 10:32-34) Naitwe nitubaasa kukora nikyo kimwe kuhwera Omukristaayo mugyenzi waitu ou okwikiriza kwe kutuubire. Nitubaasa kumushaba kutugambira oku yaayegire amazima nari kumuhiga kuteekateeka aha mirundi ei Yehova yaamuhweraire. Nitubaasa kukoresa obwire obwo kumuhamiza ngu Yehova tarikwebwa ebikorwa bye ebya rukundo, kandi tarikwija kumutsigaho omu biro by’omumaisho. (Heb. 6:10; 13:5, 6) Okugaaniira nk’oku nikubaasa kwimutsya ekyetengo ky’abakundwa aba, eky’okugumizamu omu buheereza bwe.
MUGUME ‘NIMUGUMYANA’
17. Ni bintu ki ebi turikubaasa kwongyera kubonezamu?
17 Nk’oku omwombeki arikwongyera kuboneza omwoga gwe gw’okwombeka haahinguraho obwire, naitwe nitubaasa kwongyera kuboneza omu ku turikwombekana. Nitubaasa kuhwera abandi kugumisiriza okugyezibwa turikubagambira ebirikukwata ahari abo ababaasize kugumisiriza ira. Nitubaasa kureetaho obusingye turikugamba ebirungi ebi turikureeba omu bandi, turikukwatanisa nabo, kandi turikugonjoora obutaikirizana. Kandi nitubaasa kugumizamu nikwombeka okwikiriza kw’ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe turikubagambira amazima makuru ga Baibuli, turikubahwera, kandi turikushagika boona abahweiremu amaani omu by’omwoyo.
18. Omaririire kukora ki?
18 Abarikwejumba omu kwombeka ebyombeko eby’ekibiina baine okushemererwa n’okumarwa. Nitubaasa kutunga okushemererwa n’okumarwa twahwera omu murimo gw’okwombekana ogw’eby’omwoyo omu kibiina. Okutashushana n’ebyombeko ebirikusiisikara bwanyima y’obwire, okwombekana omu by’omwoyo nikurugamu ebirungi eby’obutwire! Ka tumariirire kugumizamu ‘nitugumyana, kandi nitwombekana.’—1 Tes. 5:11.
EKYESHONGORO 100 Baakiire omu Bufura
a Embeera omu entebeekanisa y’ensi egi zigumire. Abakristaayo bagyenzi baitu nibagyemeserezibwa munonga. Nitubaasa kubahwera munonga twasherura oburyo bw’okubagumya. Aha nshonga egi, nikiza kutuhwera kushwijuma eky’okureeberaho ky’entumwa Paulo.
b ENSHOBOORORA Y’EKISHUSHANI: Omuzaire naayoreka omuhara oku arikubaasa kukoresa obuhabuzi oburi omu bitabo byaitu kwangira okugyemeserezibwa kukuza Noiri.
c ENSHOBOORORA Y’EKISHUSHANI: Omushaija n’omukazi we bakaza omu kicweka ky’eihanga ekindi kuhwera abahikirweho ekihikiirizi.
d ENSHOBOORORA Y’EKISHUSHANI: Omureeberezi yaataayaayira ow’eishe-emwe ou okwikiriza kwe kutuubire. Ariyo naayoreka ow’eishe-emwe ogwo ebishushani by’Eishomero ry’Obuheereza Erya Baapayoniya eri baagiiremu hamwe emyaka mingi enyima. Ebishushani ebi byamureetera kwijuka okushemererwa oku baabaire baine. Ow’eishe-emwe naayenda kugaruka kugira okushemererwa nk’oku yaabaire aine obu yaabaire naaheereza Yehova. Bwanyima y’obwire, agaruke omu kibiina.