‘Obunaku bw’Okucweramu Orubanja’ Buhikire
OKUSHUURUURWA, ekitabo kya Baibuli ekirikuhererukayo, nikitumanyisa ngu maraika orikugyendera ahaiguru ahagati omu mwanya, ‘aine engiri ey’ebiro n’ebiro.’ Naagamba n’eiraka rihango ati: “Mutiine Ruhanga, mumuhe ekitiinisa, ahakuba obunaku bwe bw’okucweramu orubanja buhikire.” (Okushuuruurwa 14:6, 7) Obwo ‘bunaku bw’okucweramu orubanja’ nibutwariramu okurangiirira hamwe na Ruhanga okucwa emanja. Okucwa emanja kwa Ruhanga nikwija nk’embugiro y’ebiro by’aha mperu hati ebi turikutuuramu.—2 Timoseo 3:1.
Obunaku bw’okucweramu orubanja n’amakuru marungi ahari abo abarikukunda okuhikiirira. Obunaku bw’okucweramu orubanja’ n’obwire obu Ruhanga arireeteramu obugwa-gye aha baheereza be, ababonaboneire omu busingye obu obubi obwijwiremu obutemu, kandi obutarimu rukundo.
Omu bwire obu, ‘obunaku bw’orubanja’ butakareetsire okucwekyerera kw’obusingye obu obubi, nitwehanangirizibwa tuti: “Mutiine Ruhanga, mumuhe ekitiinisa.” Iwe nookora ekyo? Eki nikikira aha kumara agagamba kwonka ngu “niinyikiririza omuri Ruhanga.” (Matayo 7:21-23; Yakobo 2:19, 20) Okutiina Ruhanga okuhikire kushemereire kutureetera okumuha ekitiinisa. Kushemereire kutureetera okureeka obubi bwona. (Enfumu 8:13) Kushemereire kutureetera kukunda ebirungi kandi tukanga ebibi. (Amosi 5:14, 15) Twaba nituheereza Ruhanga ekitiinisa, nitwija kumuhurikiza tutaireho omutima. Titurikwija kuhugibwa ebindi bintu tukabura obwire bw’okushoma Baibuli obutoosha, nikyo Kigambo kye. Nitwija kumwesiga obutoosha n’omutima gwaitu gwona. (Zaaburi 62:8; Enfumu 3:5, 6) Abo abarikumutiina buzima nibamanya ngu nk’Omuhangi w’eiguru n’ensi, niwe Mutegyeki wa Byona, kandi nibamwikiriza na rukundo kuba Omutegyeki w’amagara gaabo. Ku turaabe nitumanya ngu nitwetenga kufayo aha nshonga ezi, reka tukikore tutarikweziringa.
Obwo bunaku bw’okucweramu orubanja obu maraika yaagambireho kandi nibumanywa nka “ekiro kya Yehova.” “Ekiro” nk’ekyo kikahika ahari Yerusaalemu eya ira omuri 607 B.C.E. ahabw’okuba abatuuzi baamwo tibarafiireyo aha kurabura kwa Yehova kurabira omu barangi be. Barikuteekateeka ngu ekiro kya Yehova kikaba kitakabaire kuhika, bakongyera kuta amagara gaabo omu kabi. Yehova akaba yaayehanangiriize ati: ‘Kiri haihi, kandi nikirahuka munonga.’ (Zefania 1:14) Ekindi “kiro kya Yehova” kikahika ahari Babulooni eyaira omuri 539 B.C.E. (Isaaya 13:1, 6) Baine obwesigye omu ngo zaabo ezigumire hamwe n’omuri baaruhanga baabo, Abababulooni bakehuzya okurabura okwabahairwe abarangi ba Yehova. Kwonka omu kiro kimwe, Babulooni orurembo orukuru ekasingurwa Abameedi n’Abaperesi.
N’enki eki tworekyereire omu bunaku obu? ‘N’ekiro kya Yehova’ ekindi ekikuru munonga. (2 Petero 3:11-14) Ruhanga acwereire “Orurembo orukuru Babulooni” orubanja. Omu kitabo kya Okushuuruurwa 14:8, maraika w’omu iguru naagira ati: “Orurembo orukuru Babulooni rugwire.” Ekyo kyaherize kubaho. Tirukibaasa kuzibira abaramya ba Yehova kumuramya. Obutari bwesigwa bwarwo hamwe n’okwejwanzya kwarwo omu ngamba, byona byorekirwe butunu. Mbwenu hati okucwekyerera kwarwo okw’aha muheru kuri haihi. Ahabw’enshonga egyo, Baibuli neyehanangiriza abantu hoona-hoona eti: “Mururugyemu [Orurembo orukuru Babulooni] . . . mutakaakwatanisa narwo omu bibi byarwo, mukaheebwa ekifubiro ky’ebirikwija kurubonabonesa. Ahakuba ebibi byarwo bituumire byahika ahaiguru munonga, kandi Ruhanga aijukire eby’okushiisha byarwo.”—Okushuuruurwa 18:4, 5.
Orurembo orukuru Babulooni n’enki? Nizo diini zoona ez’omu nsi eziine obumanyiso nk’obwa Babulooni eya ira. (Okushuuruurwa, eshuura 17, 18) Yetegyereze bimwe ebirikushushana:
• Abanyamurwa b’omuri Babulooni eyaira bakaba beejumba munonga omu by’obutegyeki. Eki nikwo kiri omu madiini mingi ag’ebiro ebi.
• Abanyamurwa b’omuri Babulooni bakaba bakira kushemba engamba z’amahanga. Amadiini g’obwahati obutoosha nigebeembera omu kushabira abaserikare emigisha amahanga gaaba nigaza omu rugamba kurwana.
• Enyegyesa n’ebikorwa bya Babulooni eya ira bikahitsya eihanga omu bushambani oburengyesereize. Ahabw’abeebembezi b’amadiini ebiro ebi kwehuzya emitindo ya Baibuli, obushambani bweyongyeire omu bakuru b’amakanisa n’omu bashomi. Kandi ekindi ahabw’okugira ngu Babulooni orurembo Orukuru nirushambana n’ab’eby’obutegyeki, ekitabo ky’Okushuuruurwa nikirworeka nka maraaya.
• Baibuli kandi neegira ngu Babulooni orurembo Orukuru “nirurengyesereza omu kwegira gye.” Omuri Babulooni eya ira, ekibiina kya hekalu kikatunga eitaka rihango, kandi abanyamurwa baamwo bakamanywa munonga omu by’obushuubuzi. Obunaku obu, okwongyera aha myanya y’okuramizamu, Babulooni orurembo Orukuru eine ebintu hamwe n’eby’obushuubuzi bingi. Enyegyesa zaayo n’ebiro byayo eby’okuhuumura bigigaigahaize kandi byagaigahaza n’abandi omu nsi z’eby’obushuubuzi.
• Okwejunisa ebishushani, obufumu hamwe n’okucecera bikaba bikanyire omuri Babulooni eya ira, nk’oku biijwire omu bicweka bingi omu bunaku obu. Okufa kukaba nikutwarwa nk’omuhanda gw’okuza omu magara agandi. Babulooni ekaba eijwire zaanyaruju z’okuramizamu baaruhanga baabo, beitu kandi Abababulooni bakaba bahakanisa abaramya ba Yehova. Enyikiriza n’ebikorwa nibyo bimwe ebirikureebwa omuri Babulooni orurembo Orukuru orw’omu bunaku obu.
Omu biro bya ira, Yehova akareetera amahanga ag’amaani okufubira abo abaagumire nibanga kumworobera n’okukuratira ebi akunda. Kiri kityo, Samaria ekahwerekyerezibwa Abasiria omuri 740 B.C.E. Yerusaalemu ekahwerekyerezibwa Abababulooni omuri 607 B.C.E. kandi n’Abarooma omuri 70 C.E. Babulooni, kandi bwanyima ekasingurwa Abameedi n’Abaperesi omuri 539 B.C.E. Omu biro byaitu, Baibuli neeragura ngu ab’eby’obutegyeki, nk’enyamaishwa, baryahindukira “maraaya” ogu kandi bamujwekye busha, batyo boorekye buzima oku ari. Nibaija kumuhwerekyerereza kimwe.—Okushuuruurwa 17:16.
Ab’eby’obutegyeki omu nsi buzimazima nibaija kukora ekintu nk’ekyo? Baibuli neegira ngu ‘Ruhanga aryakita omu mitima yaabo.’ (Okushuuruurwa 17:17) Kiryaba eky’ahonaaho, ekirikutangaaza, ekirikutiinisa, eki omuntu atarikuteekateeka kandi kiryabaho mporampora.
N’enki eki oshemereire kukora? Yebuuze: ‘Nkihamiire aha diini esiisirwe enyegyesa n’ebikorwa ebirikugyoreka nk’ekicweka kya Babulooni orurembo Orukuru?’ N’obu waakuba otagirimu, noobaasa kwebuuza oti: ‘Nyikiriize omwoyo gwayo kunshenshera?’ Omwoyo gwa muringo ki? Omwoyo gw’okwikiriza emicwe mibi, okukunda ebintu hamwe n’eby’okweshemeza omu mwanya gw’okukunda Ruhanga, nari obutafayo ogyendereire (n’omu buntu oburikureebeka nka bukye) kutakuratira Kigambo kya Yehova. Teekateeka gye aha ki orikwenda kugarukamu.
Itwe okubaasa kusiimwa Yehova, nikikuru ngu omu bikorwa byaitu n’omu byetengo by’emitima yaitu, tworekye ngu buzima kwo tituri kicweka kya Babulooni orurembo Orukuru. Tihaakiriyo bwire bw’okweziringa. Erikuturabura ngu emperu neija kuhika kitaraariire, Baibuli neegira eti: ‘Oku nikwo Orurembo orukuru Babulooni rurinagwa aha nsi n’amaani maingi, kandi tirurireebwa bundi.’—Okushuuruurwa 18:21.
Kwonka hariho ebirikukira aho. Omu muringo ogundi ‘ogw’obunaku bw’okucweramu orubanja,’ Yehova naija kucwera ab’eby’obutegyeki omu nsi yoona orubanja, abategyeki, hamwe n’abo boona abarikwehuzya obutegyeki bwe arikurabira omu Bukama bwe obw’omu iguru oburi omu mikono ya Yesu Kristo. (Okushuuruurwa 13:1, 2; 19:19-21) Eby’oburangi ebihandiikirwe omuri Danieli 2:20-45 nibyoreka eby’obutegyeki okuruga omu bunaku bwa Babulooni eya ira okuhika eri izooba nk’ekishushani ekikozirwe omu zaabu, efeeza, omuringa, ekyooma hamwe n’eibumba. Ebikwatiraine n’obunaku bwaitu, oburangi niburagura buti: “Ruhanga w’eiguru aryataho obukama obutaricwekyerezibwa.” Kandi ahari eki obwo Bukama burikwija kukora omu ‘bunaku bw’okucweramu orubanja,’ Baibuli neegira eti: “Buryayatagura obwo bugabe [bw’abantu] bwona, bubumareho kandi bwo buryagumaho.”—Danieli. 2:44.
Baibuli neyehanangiriza abaramya ab’amazima okutakunda ensi n’obu byakuba “ebintu ebigirimu,” nikwo kugira, emitwarize y’ensi egi eyetaaniise ahari Ruhanga ow’amazima. (1 Yohaana 2:15-17) Ebi orikucwamu hamwe n’ebikorwa byawe nibyoreka ngu buzimazima noosiima Obukama bwa Ruhanga? Buzima nobwebembeza omu magara gaawe?—Matayo 6:33; Yohaana 17:16, 17.
[Akabokisi aha rupapura 14]
Emperu Eryahika Ryari?
“Obunaku obu mutarikuteekateeka, nibwo Omwana w’omuntu ariiziramu.”—Matayo 24:44.
“Mugume nimureeba, ahabw’okuba timurikumanya kiro n’obu yaakuba eshaaha.”—Matayo 25:13.
‘Tikirikyerererwa.’—Habakuuki 2:3.
[Akabokisi aha rupapura 14]
Kikaareetsireho Entaaniso ku Waakubaire Noomanya?
Buzimazima ku waakubaire noomanya ngu hakyaburayo emyaka Ruhanga acwe emanja ze, ekyo kikaahindwire aha ku orikutwaza amagara gaawe? Emperu y’obusingye obu ku eraabe etaiziire omu bunaku obu waabaire nooteekateeka, oyikiriize enteekateeka egyo kukugarura enyima omu buheereza bwawe ahari Yehova?—Abaheburaayo 10:36-38.
Itwe okutamanya obunaku bwenyine nikituha omugisha gw’okworeka ngu nituheereza Ruhanga twine ebigyendererwa ebihikire kandi ebirungi. Abo abarikumanya Yehova nibeetegyereza ngu okworeka obweziriki omu bwire oburikushembayo tikirikwija kushemeza Yehova, orikureeba omu mutima.—Yeremia 17:10; Abaheburaayo 4:13.
Ahari abo abarikukunda Yehova buzima, obutoosha nibamuha omwanya gw’okubanza omu magara gaabo. Nk’abandi bantu, Abakristaayo ab’amazima nibabaasa kukora n’emirimo endiijo. Kwonka kandi, ebigyendererwa byabo ti kuba abagaiga, kureka okutunga ebyetengo by’amagara ebirikumara hamwe n’ebindi eby’okubagana na bataahi baabo. (Abaefeso 4:28; 1 Timoseo 6:7-12) Kandi nibakunda eby’okweshemeza ebirungi hamwe n’okuhinduraho aha magara ga butoosha, kwonka ekigyendererwa n’okwenda kuhuumura, kutari kutooreza ebi abandi barikukora. (Mako 6:31; Abarooma 12:2) Nka Yesu Kristo, nibashemerererwa okukora ebi Ruhanga akunda.—Zaaburi 37:4; 40:8.
Abakristaayo ab’amazima nibenda kuheereza Yehova ebiro byona. Amatsiko ago tikugira ngu ti g’omuhendo ahabw’okugira ngu baine kuguma bategyereize emigisha kumara omwanya muraingwa okukira oku baabaire nibateekateeka.
[Akabokisi/Ekishushani ekiri aha rupapura 15]
Enshonga Erikukwata aha Butegyeki
Okubaasa kwetegyereza ahabw’enki Ruhanga naikiriza okubonabona kwingi kubaho, nitwetenga kwetegyereza enshonga erikukwata aha butegyeki.
Ahabw’okuba Yehova niwe Muhangi, aine obushoboorozi bw’okutegyeka ensi hamwe n’abo boona abagituuramu. Kwonka kandi, Baibuli neeshoborora ngu omu kutandika kw’ebyafaayo by’omuntu, obutegyeki bwa Yehova bukabuuzibwaho. Sitaane Omuregi akoomesereza Ruhanga kuba owaabaire naabazitirira ekitarikwetengyesa, ngu Akaba yaabeihire abazaire baitu b’okubanza aha bikwatiraine n’ekyabaire nikiija kubaho kuri baayehugize ekiragiro kya Ruhanga, bakatwaza nk’oku barikwenda omu muringo gwabo, kandi ngu kikaba nikiija kukiraho bayetegyeka beitu atari Ruhanga.—Okutandika eshuura 2, 3.
Ruhanga kuri yaahwerekyereize abagomi aba ahonaaho, ekyo kikaba nikiija kworeka amaani ge, kwonka kikaba kitarikwija kushoborora enshonga ezo. Omu mwanya gw’okuhwerekyereza abagomi ahonaaho, Yehova akaikiriza ebihangirwe byona ebiine obwengye okwetegyereza ebirikuruga omu bugomi. Eki n’obu kiraabe kyarugiremu okubonabona, kwonka kandi kikatuheereza omugisha gw’okuzaarwa.
Okwongyera ahari ekyo, arikwefeereza munonga, na rukundo Yehova akataho entebeekanisa ngu abantu abaakumworobeire kandi bakooreka okwikiriza omu kitambo ky’Omwana we bakabaasize kukomororwa kuruga omu kibi hamwe n’ebi kirikureeta kandi bakaatwire omu Kibanja Kye. Ku kyakwetengyeise, kikaabaasikire kurabira omu kuzooka kuruga omu bafu.
Okwikiriza obwire kuhinguraho obw’okushoborora enshonga egi kihaire abaheereza ba Yehova omugisha gw’okworeka ngu nibabaasa kwakiira Rukundo ya Ruhanga kandi n’okworeka obwesigwa ahari Yehova omu mbeera zoona. Ebihangirwe byona okubaasa kworobera ebiragiro nikyetengyesa okushoborora enshonga erikukwata aha butegyeki bwa Ruhanga, hamwe n’egyo erikukwata aha bwesigwa bw’abantu. Kitari ekyo, obusingye obwa buzima omu nsi tibwakubaasikire nakakye.a
[Obugambo obw’Ahansi]
a Enshonga ezi hamwe n’eki zirikumanyisa nibishobororwaho omu bwijwire omu katabo Draw Close to Jehovah, akahandiikirwe Abajurizi ba Yehova.
[Ekishushani]
Enteekateeka y’eby’obutegyeki ey’omu nsi egi yoona neija kucwekyerezibwa