OMWATSI W’ERIGHA 50
OLWIMBO 48 Erilendera na Yehova buli kiro
Wighe omubere wa Yehova ow’eriyikehya
“Mubye n’emibere eyiri ng’ey’oMungu, kundi muli bana biwe banzwa.”—EFE. 5:1.
ENZUMWA NGULU
Erilangira esyonzira ini esyo twangighamo omubere wa Yehova ow’eriyikehya.
1. Busanaki kikaswekaya erilangira ngoko Yehova akayikehaya?
UKALANGIRA abatabali b’ekihugho bo ghuti? Wanganabugha uti bakayikehaya? Alinga iyehe. Ibwa Yehova iye, Omutoki w’Ebyosi k’akayikehaya! (Esy. 113:5-8) Sihali omundu oyukayikehaya nga Yehova; syalimo emiyiheko yosi-yosi. Tukendikania oko mibere ini eyo Yehova akakanganaya, kandi tukendilangira omubere w’eriyikehya ng’akalangirika ati omo buli mughuma w’oko mibere eyo. N’ekindi, tukendilebya Yesu nga mwakangania ati omubere w’eriyikehya nga Tata wiwe. Eritsopolya emibere eyi kikendituwatikya eriyitunda hakuhi kutsibu na Yehova, kandi kikendituwatikya eritasyigha omubere wa Yehova ow’eriyikehya omo lulengo lunene.
ERIHIKIRA YEHOVA SIRIKALIRE
2. Erisako ry’Esyonyimbo 62:8 likatuwatikaya eriminyaki oko Yehova? (Ulebaye n’epitsa kijalada.)
2 Si kyolo erihikira omundu oyukayiheka. Abandu abakayiheka bakamina-minaya abandi kundi bakalengekanaya bati buwene kulenga abandi; neryo ekyo kikaleka abandi ibasaghabo n’eriyihighula okw’ibo. Yehova iye kw’ate atya! Busana n’eriyikehya liwe, Yehova akatukokaya eriyitunda hakuhi naye n’erimubwira ebyosi ebikatuhangaya-hangaya omo bwenge n’omo mutima. (Soma Esyonyimbo 62:8.) Yehova ak’angirira n’erihulikirira emisabe y’abaghombe biwe ngoko baba oyo wanzire abana biwe akanahulikirirabo ndeke bakamukanirya oko bikakenderayabo. EBiblia yikanirye oko bandu abo Yehova ahulikirira bakamukanirya erilabira omusabe oko ebikahanga-hangayabo. Ekyo kikakanganaya ngoko erihikira Yehova sikikalire. (Yos. 10:12-14; 1 Sam. 1:10-18) Nikwa byangabya biti kyamabya ikikanatuhikira itwayowa nga situtolere eriyitunda hakuhi na Yehova?
Omw’iyikehya, baba anemuhulikirira akaghala kiwe akamabitula ekindu eky’erihiramo amawa kakatsanga, omw’ikola atya amakangania ngoko anemwigha Yehova (Ulebaye enungu 2)
3. Niki kyo kikakanganaya ngoko Yehova anzire itwayitunda hakuhi naye?
3 Twanganayitunda hakuhi na Yehova erilabira omusabe nibya n’omughulu tukayowa nga syangatwanza kundi situtolere. Ekikaleka itwabugha tutya niki? Omo musyo ogho Yesu ateka ow’omwana muhererya, Yesu mwasosekania Yehova na tata oyukaghanyira erilua oko mutima. Omughala wa baba oyo mwabya akayowa nga syatolere erilighirwa erisuba eka wabo. Neryo omughala wiwe abere asuba eka, baba wiwe mwayira ati? Yesu mwabugha ati baba w’omulwana oyo abere alangira omughala wiwe akasa, “mwatibita eyo ali, amamuwako n’erimuha ebizu.” (Luka 15:17-20) Yehova ali nga tata oyo. Omughulu Yehova akowa emisabe yetu tukamusaba itwabiriyowa muhanda busana n’amakosa agho twakola, kutse busana n’erihangya-hangya omo mutima, omubere wiwe w’eriyikehya akamukuna erituhulikirira ndeke. (Eki. 3:19, 20) Yehova akanguha eritukirania n’eritukangania ndeke-ndeke ngoko atwanzire. (Isa. 57:15) Yehova akakola ekyo ky’ati munabwire? Kangyi-kangyi akakolesaya abasyakulu b’endeko, abatunga betu abakamukolera, n’abandi Bakristo balikyetu. (Yak. 5:14, 15) Yehova akatuwatikaya kundi anzire itwayitunda hakuhi naye.
4. Ekyaleka abandu ibabya bakahikira Yesu yo bweghu-bweghu niki?
4 Yesu mwigha Tata wiwe. Nga tata wiwe, Yesu naye iniakayikehaya. Neryo abandu ibakamuhikira bweghu-bweghu. Ibakayowa bwiranda erimubulya amabulyo. (Mar. 4:10, 11) Neryo iniakabya abulyabo amalengekania wabo oko mwatsi mulebe, ibakalw’ibamubwira ebiri oko mitima yabo. (Mat. 16:13-16) N’omughulu babya bakakola amakosa, isibalyubaha bati Yesu akendihitana kubo. Babya ibanasi ngoko Yesu ni w’omutima mubuya, akaghanyira, kandi awite omutima w’erilindirira. (Mat. 17:24-27) Kundi Yesu iniakayikehaya nga Tata wiwe, ekyo mukyawatikya abandu eriminya Yehova yo ndeke. (Yoh. 14:9) Mubigha ngoko Yehova syali ng’abasondoli babo b’ebisomo. Abasondoli babo abo, babya batsibu, ibalimo emiyiheko, kandi isibatsomenebo. Aliwe mubalangira ngoko Yehova iye akayikehaya, kandi sikikalire erimuhikira.
5. Omubere w’eriyikehya angatuwatikya ati eribya bandu abakahikirawa bweghu-bweghu?
5 Twangigha Yehova yo tuti? Twamabiyikasa eribya bandu abakayikehaya, abandi ibakendibya bakatuhikira bweghu-bweghu. Twamatendibya tukayikehya, itwanganatsuka eribyamo eritsuro, emiyiheko, kandi isitwendibya tukaghanyira abandi. Emibere eyiri ng’eyo yikaleka abandu ibayihighula okw’itwe. Aliwe twamabya tukayikehya, itukendibya bandu b’olukogho, itukendibya tukalindirira, kandi itukendibya tukaghanyira. Emibere ng’eyo yikakurira abandu b’okw’itwe. (Kol. 3:12-14) Kutsibu-tsibu abasyakulu b’endeko litolere ibayikasa eribya bandu abakahikirawa bweghu-bweghu. Eritoka erikola batya, litolere ibabya bakayikangya, n’eribya bakalabya endambi haghuma n’abaghala n’abali babo. Ekyo ni bugha ambu litolere ibayikasa eribya bakahika oko mihindano ko kibiri-biri, isibabya bakakwamirayo oko internete isihali omwatsi mukulu owakaleka. N’ekindi, erikwamana n’emibere eyo balimo, litolere ibayikasa eribya bakatulira nyumba oko nyumba haghuma n’abaghala n’abali babo. Abaghala n’abali betu bamabibeghera oko basyakulu b’endeko ko ndeke, isibendibya bakasagha erihikirabo omughulu balaghire oko buwatikya.
YEHOVA SYALIMAKIRIRA AMALENGEKANIA WIWE
6-7. Leta eby’erileberyako ebikakanganaya ngoko Yehova mwabindula amalengekania wiwe omughulu abaghombe biwe bamusaba.
6 Abandu abakayiheka bakalengekanaya bati ebyo basi byo byuwene bisa, neryo sibalibindula amalengekania wabo. Aliwe Yehova iye kw’ate atya. Tunasi ngoko sihali oyo wangamuhikako omo myatsi yosi. Nomo bine bitya, kundi akayikehaya, akahulikirira amalengekania w’abandi, nibya akanabindula n’amalengekania wiwe. Tulebaye ekyo erilabira enzira eyo akoleramo mwali wabo Musa, ye Miriamu. Iye na mughala wabo ye Haruni, mubayilungumula oko Musa oyo wabya mbuyi ya Yehova. Neryo omw’iyilungumula oko Musa, Miriamu mwakangania ngoko syakengire Yehova. Busana n’ekyo, Yehova mwahitana oko Miriamu ko kutsibu, amamughusako obukoni bw’ebihagha. Aliwe Haruni mwalemba-lemba Musa ati awatikaye mwali wabo, na Musa amalemba-lemba Yehova ati alamaye Miriamu. Neryo Yehova mwayira ati? Yehova mwatabugha ati nabirisoha nabirisoha, sinangayisubako. Kundi Yehova akayikehaya, mwabindula amalengekania wiwe, amalamya Miriamu.—Migh. 12:1-15.
7 Yehova mwatasyakangania ngoko akayikehaya erilabira enzira eyo akoleramo Omwami Hezekia. Yehova mwatuma omuminyereri wiwe eriyabwira omwami ati akendihola. Hezekia mwalira, amalemba-lemba Yehova ati amulamaye. Yehova mwakangania Hezekia y’olukogho, amowa omusabe wiwe neryo amatasyongerya oko ngebe yiwe kw’emyaka 15. (2 Ab. 20:1, 5, 6) Inga, omubere w’eriyikehya wa Yehova akamukuna erikwira abandu b’obulighe n’eribindula amalengekania wiwe.
8. Ni by’erileberyako byahi ebikakanganaya ngoko Yesu syalilabayaho kateho? (Mariko 3:1-6)
8 Yesu mwigha Tata wiwe. Omughulu abya oko kihugho, Yesu iniakakolera abandi b’ebibuya omughulu amalangira ikyamatolera eriwatikyabo. Ng’eky’erileberyako, Yesu abya iniakalamaya abandu omo kiro ky’Esabato nomo abasondoli b’ebisomo ab’emitima eyikalire banabya bakabugha bati omwatsi ng’oyo syatolere erikolwa omo Sabato. (Soma Mariko 3:1-6.) Na munabwire omo nzira yiwe y’erisondolamo endeko y’Ekikristo, Yesu akinakanganaya ngoko syalimakirira amalengekania wiwe kutse syalilabayaho kateho, kandi akakwira abandu b’obulighe. Ng’eky’erileberyako, omundu mulebe omo ndeko amabikola erilolo erikalire, Yesu akamukanganaya omutima w’erilindirira n’erimulekera akatambi k’eriyisubako.—Erib. 2:2-5.
9. Ekyangatuwatikya eribya n’omubere w’eritendibya tukamakirira amalengekania wetu niki, kandi twangakangania tuti ngoko situlilabayaho kateho? (Ulebaye n’esyopitsa.)
9 Twangigha Yehova yo tuti? Omw’iyikehya, litolere itwayikasa erigha Yehova, itwakangania ngoko situlimakirira amalengekania wetu omo mikolere yetu n’omo ebyo tukapanga erikola. (Yak. 3:17) Ng’eky’erileberyako, ababuti abawite amalengekania aghuwene oko myatsi kutse abatelabayaho kateho, sibalilindirira bingyi oko bana babo kulenga ebyo bangatoka erikola. Nikwa ekyo sibugha ambu bakendibya bakalekerania emyatsi. Ekyo kikalangirika ndeke-ndeke omo ekyo Yakobo akola, ekikanibweko omo risako ry’Enzuko 33:12-14. Ababuti abakayikehaya, kandi abawite amalengekania aghuwene oko myatsi, litolere ibayikasa eritendibya bakalingirirania abana. Abasyakulu b’endeko nabo, litolere ibayikasa eritendibya bakamakirira amalengekania wabo. Omusyakulu w’endeko anganakola atya omw’ibya akabindula amalengekania wiwe, neryo iniakwama amalengekania agho abangyi babiriyisogha hamabya isihali akanuni kalebe k’eBiblia akabiribunwa. (1 Tim. 3:2, 3) Litolere netu, itwe bosi itwayikasa eribya tukahulikirira amalengekania w’abandi nibya nomo twagabya itukalangira emyatsi omo yindi nzira. (Rom. 14:1) Abandu bosi, litolere ibalangira ngoko obuli mughuma w’okw’itwe omo ndeko ‘syalimakirira amalengekania wiwe.’—Flp. 4:5.
Tata oyuwite amalengekania aghuwene oko myatsi, syalilindirira oko bana biwe ko bingyi kulenga ebyo bangatoka erikola omo mubiiri w’eritulira (Ulebaye enungu 9)
YEHOVA AWITE OMUTIMA W’ERILINDIRIRA
10. Yehova abirikangania omutima w’erilindira omo nzira syahi?
10 Alinga wabiriyilangirira ngoko abandu b’erighundu sibaliyira omutima w’erilindirira. Erighundu rikaleka ibabya n’epaku-paku. Yehova iye kw’ate atya n’ahake, sihali oyukalindirira ngaye! Ng’eky’erileberyako, omo biro bya Noa, Yehova mwabugha ati akendilinda emyaka 120 embere atoghotaye ababi. (Enz. 6:3) Ekyo mukyaha Noa y’akanya k’erikulya abana biwe, n’erihimba obwato bakawatikania n’ekihanda kiwe. Omo ghundi mughulu enyuma sy’aho, omumalaika oyo wabya akabugha omo mwanya wa Yehova mwahulikirira Abrahamu butsir’iluha omughulu abya akamubulya amabulyo awalebirye eritoghotibwa lye Sodomo ne Gomora. Omundu w’emiyiheko anganabwirire Abrahamu ati, ‘Ukatanibuliriraya ngandi iwe!’ Aliwe omumalaika oyo mwabya n’omutima w’erilindirira nga Yehova, neryo mwahulikirira Abrahamu butsir’iluha.—Enz. 18:20-33.
11. Ngoko kiri omo 2 Petro 3:9, ekikaleka Yehova inialindirira oko mughulu wetu ono niki?
11 N’omo mughulu wetu ono, omw’iyikehya, Yehova anemukangania omutima w’erilindirira. Anemulindirira endambi eyo abirihiraho eyo enduli y’ekihugho kino ikendisyahikirako. Ekikaleka inialindirira niki? “Kundi syanzire n’omundu n’omughuma akatsandibwa, aliwe anzire abosi ibabindula emitima.” (Soma 2 Petro 3:9.) Yehova anemuluhira busa akalindirira? Iyehe! Amamilioni w’abandu ab’emitima eyitolere banemuyitunda hakuhi naye. Twikirirye ngoko yikine n’awandi mamilioni w’abandu abakendibya bira ba Yehova. Nomo bine bitya, erilindirira lya Yehova rinawite enduli. Yehova anzire abandu, aliwe syalilekeranaya emyatsi. Syendisyalekerania obubi bo kera na kera.—Hab. 2:3.
12. Yesu akakanganaya ati omubere w’erilindirira nga Yehova?
12 Yesu mwigha Tata wiwe. Omo maelfu w’emyaka, Yesu abirikangania omutima w’erilindirira nga Tata wiwe, ye Yehova. Yesu abya inianalangire Sitani akalegha Yehova n’abandu bataleghula. (Enz. 3:4, 5; Yobu 1:11; Erib. 12:10) Yesu abiriyilangirira iyuwene-wene ngoko abandu bakaghalawa kutsibu. Alinga wanganalw’iwayilangirira ighuwene-wene ngoko Yesu ali n’engumbu nene ‘y’eribughaho emibiiri ya Diabolo!’ (1 Yoh. 3:8) Niki kyo kikawatikaya Yesu erilindirira erihika omughulu Yehova akendisyamuhamulira eritoghotya olosi emibiiri ya Diabolo? Omughuma w’oko myatsi eyikamuwatikaya, wo mubere wiwe w’eriyikehya. Omubere oyo akamukuna erilekera emyatsi oyuwite ehamuli y’erikolayo, ni bugha ambu ye Yehova.—Mib. 1:7.
13. Yesu mwakangania abakwenda biwe b’omutima w’erilindirira omo nzira syahi, kandi busanaki?
13 Omughulu Yesu abya oko kihugho, mwakangania abakwenda biwe b’omutima w’erilindirira. Ng’eky’erileberyako, omughulu abakwenda babya bakakubisania obuhaka omukulu omw’ibo nga nindi, Yesu mwatatwa amaha ati alinga sibendisyabinduka n’ahake. Omo mwanya w’ekyo, mwalola embere erikanganiabo omutima w’erilindirira. (Luka 9:46; 22:24-27) Abya ikirirye ngoko endambi ikendisyahika ibabinduka. Naghu wanabirikola ekosa ngumerera yo kangyi-kangyi? Byamabya bitya, ahate eritika-tika ukasima kutsibu kundi Omwami wetu akayikehaya kandi awite omutima w’erilindirira.
14. Ekyangatuwatikya eribya n’omutima w’erilindirira niki?
14 Twangigha Yehova yo tuti? Twamabiyikasa eribya n’“amalengekania wa Kristo,” ikikenditwolobera eribya tukalengekania n’erikola nga Yehova. (1 Kor. 2:16) Ekyangatuwatikya eribya tukalengekania nga Kristo niki? Sihali akatirisa! Ekyo twangakola ry’eribya tukasoma ebitabu bye Enjili. N’omughulu tukasoma, tubye tukalengekania kutsibu oko ebyo Yesu akola, n’ebyaleka iniakolabyo. N’ekindi, litolere itwasaba Yehova atuwatikaye eribya tukayikehya n’eribya tukakangania omutima w’erilindirira nga Yesu. Omughulu tukayikasa eribya n’amalengekania wa Kristo, kikatwolobera erigha Yehova, ni bugha ambu itukendibya tukakangania Abakristo balikyetu b’omutima w’erilindirira n’erikanganiagho omo myatsi eyitulebirye itw’ibene-bene.—Mat. 18:26-30, 35.
YEHOVA AKAHA ABANDU B’AHISI B’OLUKENGERWA
15. Teka eby’erileberyako ebikakanganaya ngoko nomo Yehova ane endata akayiteghereraya abandu abakayikehaya. (Esyonyimbo 138:6)
15 Soma Esyonyimbo 138:6. Yehova Omukama Mukulu omo buhangwa bwosi, akalangira abandu abakayikehaya mo b’obughuli. Olo ni lusunzo lunene kutsibu! Tukanaye oko bandu balebe abo abandi babya ibanganaghonera, aliwe Yehova iye mwahabo olukengerwa. Abaghuma ba kubo banganabula eryasa omo bwenge mo luba, aliwe banakanibweko omo Biblia. Erilabira ekirimu kiwe kibuyirire, Yehova mwasondola Musa ahandike erina ly’omukali oyo wabya mulemberi wa Rebeka, ye Debora. Abyaho oko mughulu w’abotata b’ebihanda. Ye Debora mwabugha emyaka nga 125 inianemukola butaleghula omubiiri w’obughombe. Abya mughombe wa Isaka na Yakobo kutya! Nomo tutasi bingyi oko mukali mutaleghula oyu, aliwe Yehova iye mwakola ekyosi Musa syabule erihandika erina liwe, atoke erikangania ngoko abya anzirwe. (Enz. 24:59; 35:8, ebinywa by’eyikwa) Emyaka mingyi enyuma sy’aho, Yehova mwasombola omulwana mulisya oyukahulawa mo Daudi, amamuyira mo mwami we Israeli. (2 Sam. 22:1, 36) Katambi kake Yesu abibutwa, oMungu mwaha abalisya abakayikehaya b’olukengerwa. Mwatuma abamalaika biwe, bamaha abalisya abo b’olukengerwa olw’eribya b’erimbere eriminya ngoko Masiya oyo walaghawa abiributwa e Betlehemu. (Luka 2:8-11) N’omughulu Yozefu na Maria baleta Yesu y’oko hekalu, Yehova mwaha ye Simeoni na Hana ababya ibabirikekeluha b’olukengerwa, omw’ikangyabo Omughala wiwe. (Luka 2:25-30, 36-38) Inga, “Yehova nomo ane endata, akayiteghereraya abakayikehaya!”
16. Nga Tata wiwe, Yesu naye mwabya akakolera abandu b’ati?
16 Yesu mwigha Tata wiwe. Nga Tata wiwe, Yesu naye mwaha abandu abakayikehaya b’olukengerwa. Mwakangirirya “abandu abatasomire kanene, kandi abe kawaida” ekwenene eyilebirye Obwami bw’oMungu. (Mib. 4:13; Mat. 11:25) Mwalamya n’abakoni, kandi mwakola atya omo nzira eyaleka ibayowa ngoko banzirwe kandi ngoko ni bandu b’omughaso. (Luka 5:13) Ekiro kiwe ky’enduli oko kihugho, omo kiro, Yesu mwakola omubiiri owakakolawa n’abaghombe; mwanabya ebisando by’abakwenda biwe. (Yoh. 13:5) N’embere asambire elubula, mwaha abigha biwe bosi b’olukengerwa, abo abya nabo aho n’ab’omo biro ebikasa. Mwahabo omubiiri owalengire eyindi yosi, ni bugha ambu eriwatikya abandi eribana engebe y’erikota.—Mat. 28:19, 20.
17. Twangaha abandi b’olukengerwa tuti? (Ulebaye n’epitsa.)
17 Twangigha Yehova yo tuti? Tukaha abandi b’olukengerwa omughulu tukatula engulu mbuya oko bosi abakahulikirira, butsir’itsomana emibere eyo bakuliramo, erangyi y’engobi yabo, kutse akalasi ako basoma. Tukaha n’abaghala n’abali betu b’olukengerwa omughulu tukalangirabo mo b’omughaso kutulenga nomo twangabya ituwite obutoki bwahi, kutse ituwite emibiiri yahi omo ndeko. (Flp. 2:3) Omughulu tukayikehaya, itwabya b’erimbere eriha abandi b’olukengerwa n’omo sindi nzira kulenga esyo twamabikaniako, Yehova akatsema.—Rom. 12:10; Zef. 3:12.
Tukigha omubere wa Yehova ow’eriyikehya omughulu tukatulira engulu mbuya oko bandu b’emihanda yosi (Ulebaye enungu 17)a
18. Busanaki wanzire erigha omubere w’eriyikehya wa Yehova?
18 Twamabiyikasa erigha omubere w’eriyikehya owa Tata wetu w’elubula oyutwanzire, itukendibya bandu abakahikirawa bweghu-bweghu, isitwendibya tukamakirira amalengekania wetu kutse erilabyaho kateho, kandi itukendibya n’omutima w’erilindirira, kandi itukendibya tukaha abandi b’olukengerwa ngoko Yehova akanakola. Neryo itwe bosi tuyikase kutsibu eriyitunda hakuhi n’oMungu wetu oyukayikehaya, n’ekyo ikikendileka itwabya b’omughaso munene omo meso wiwe!—Isa. 43:4.
OLWIMBO 159 Uhe Yehova y’olukengerwa
a ERIKANIA OKO PITSA Y’OKO: Bali betu banemukangania omubere wa Yehova w’eriyikehya, banemukanirya abakali abali omo ngomo oko ngulu mbuya.