Wikiriraye ngoko Yehova abirikughanyira

1-2. Niki kyo kyangaleka abakoli b’amalolo abakabindula emitima yabo ibayowa ndeke? (Ulebaye kijalada.)

OMWAMI Daudi mwaminya ngoko omundu akayowa muhanda busana n’amalolo wiwe wa kera. (Esy. 40:12; 51:3; ebinywa by’eritangirirya) Mwakola amakosa malebe awakalire omo ngebe yiwe. Aliwe mwabindula omutima wiwe wo ndeke-ndeke, na Yehova mwamughanyira. (2 Sam. 12:13) Ekyo mukyaleka iniayowa ndeke abighanyirwa na Yehova.​—Esy. 32:1.

² Nga Daudi, netu twanganayowa ndeke Yehova abitughanyira. Kikasikaya mutima eriminya ngoko Yehova anayiteghekire erighanyira amalolo wetu, nibya n’awakalire, twamabibindula omutima wetu, erighungama amalolo wetu n’erikola ekyosi-kyosi eritsiragho! (Misyo 28:13; Emib. 26:20; 1 Yoh. 1:9) Kandi kikasikaya mutima eriminya ngoko Yehova akatughanyira losi itwabya nga mututakola erilolo eryo n’ahake!​—Ezek. 33:16.

3-4. Mwali wetu mughuma mwayowa ati abibatisibwa, kandi tukendikania okuki omo mwatsi ono?

³ Aliwe, hakanabya endambi abandi ikyabakalako erikirirya ngoko Yehova abiribaghanyira. Tukanaye oko ky’erileberyako kya Jennifer. Mwabutirwa omo kwenene, aliwe abere ayira emyaka y’obusuko, mwatsuka erikola emyatsi eyituwene n’eribisayo ababuti biwe. Aliwe enyuma sy’emyaka milebe mwakola esyombinduka, amayiherera oko Yehova n’eribatisibwa. Akabugha ati: “Kera inianzire ebindu by’ekinya-mubiri byo kutsibu, erikola oburaghane, erinywa kutsibu n’erikapikira kutsibu. Nabya nasi ngoko erilabira embanulo ya Kristo, namabilemba-lemba Yehova n’eribindula omutima waghe iniakendinighanyira. Aliwe, nomo nanabindula omutima n’erimusaba obughanyiri, munitikirirya ng’anabirinighanyira.”

⁴ Naghu kikanakukalako erikirirya Yehova ng’anabirikughanyira amakosa waghu wa kera? Yehova anzire netu itwayowa ndeke ngoko Daudi ayowa abighanyirwa. Omo mwatsi ono tukendikania nga ni busanaki tutolere itwikirirya ngoko Yehova abiritughanyira, n’ebyangatuwatikya erikirirya omwatsi oyo.

BUSANAKI TUTOLERE ERIKIRIRYA NGOKO YEHOVA ABIRITUGHANYIRA?

5. Sitani anzire itwikiriryaki? Teka eky’erileberyako.

⁵ Twanganakinda ekighuma ky’oko bitegho bya Sitani omw’ikirirya ngoko Yehova abiritughanyira. Wibuke ngoko Sitani akendisyalola embere erikola ekyosi-kyosi eritukakirya erikolera Yehova. Erihikira ekyo, Sitani angananza itwikirirya tuti Yehova syangaghanyira amalolo wetu. Tulebaye eky’erileberyako ky’omulume mughuma we Korinto oyo walusibawa omo ndeko busana n’oburaghane. (1 Kor. 5:1, 5, 13) Abere abibindula omutima, Sitani mwanza ati endeko isiyamughanyira, ni bugha ambu isibaligha omulume oyo akasuba omo ndeko. Oko lundi luhande, Sitani mwanza ati omulume oyo naye ayowe nga syangaghanyirwa, omw’ibunika “mutima busana n’obulighe bunene,” n’ekyo ikyaleka inialeka erikolera Yehova. Sitani syalyatabinduka. Aliwe “tunasi amayele wiwe.”​—2 Kor. 2:5-11.

6. Twamabya itukinayowa muhanda busana n’amalolo agho twakola kera, niki kyo kyangatuwatikya eriyowa ndeke?

⁶ Twanganayowa ndeke twamabikirirya ngoko Yehova abiritughanyira. Omughulu tukakola erilolo, tukayowa muhanda. (Esy. 51:17) N’ekyo kyuwene. Obunya-mutima bwetu bwanganatukuna erikola esyombinduka. (2 Kor. 7:10, 11) Aliwe twamabilola embere eriyowa muhanda nibya itwabiribindula omutima wetu, ekyo ikyanganaleka itwabunika mutima. Twamabikirirya ngoko Yehova abiritughanyira isitwangatasyayowa muhanda. Neryo itwanganamukolera ngoko anzire itwamukolera, ni bugha ambu n’obunya-mutima obw’erire kandi n’obutseme. (Kol. 1:10, 11; 2 Tim. 1:3) Aliwe twangakolaki tutoke erikirirya ngoko Yehova abiritughanyira?

TWANGAKOLAKI TUTOKE ERIKIRIRYA NGOKO YEHOVA ABIRITUGHANYIRA?

7-8. Yehova mwabugha atiki okw’iye akakania na Musa, n’ekyo kyanganaleka itwayiketeraki? (Eriluayo 34:6, 7)

⁷ Ulengekanaye oko ebyo Yehova abugha okw’iye. Ng’eky’erileberyako, lengekanaya oko ebyo Yehova abwira Musa oko Kitwa kye Sinai.a (Soma Eriluayo 34:6, 7.) Nomo Yehova anabya n’emibere mingyi eyuwene eyo endibwira Musa, mwasombola eritsuka erimubwira ati iye ni “Mungu w’obughanyiri, n’omukwi w’obulighe.” OMungu oyuli ng’oyu anganabula erighanyira omuramya wiwe oyo wabiribindula omutima wo ndeke-ndeke? Iyehe n’ahake! Amakola atya iniakendibya iniamabya mutsibu n’oyuteghanyira; aliwe Yehova syendisyabya atya n’ekiro n’ekighuma.

⁸ Twanganayiketera ngoko Yehova syangayibughako amabehi kundi ni Mungu w’ekwenene. (Esy. 31:5) Neryo twanganikirirya ebinywa biwe. Wamabya ighukinayowa muhanda busana n’amalolo waghu wa kera, uyibulaye uti: ‘Ninikirirye ngoko kwenene Yehova ni mughanyiri n’omukwi w’obulighe, kandi ngoko syangabula erighanyira omundu wosi-wosi oyo wabiribindula omutima wiwe? Neryo busanaki sinangikirirya ngoko abirinighanyira?’

9. Erighanyirwa amalolo wetu ni bugha ambuki? (Esyonyimbo 32:5)

⁹ Ulengekananaye oko ebyo eBiblia ikabugha oko bughanyiri bwa Yehova. Ng’eky’erileberyako, lengekanaya oko ebyo Daudi ahandika oko bughanyiri bwa Yehova. (Soma Esyonyimbo 32:5.) Daudi mwabugha ati “muwaghanyira olubanza lw’amalolo waghe.” Ekinywa ky’Ekiebrania ekikabindulawamo “erighanyira,” kyanganamaanisya “erisumba,” kutse “eriheka.” Omughulu Yehova aghanyira Daudi, mwabya ng’amasumba amalolo wiwe n’erihekeragho hali. Neryo Daudi mwayowa ndeke ng’omundu oyo bamalusyako omuheke owalitohire. (Esy. 32:2-4) Netu twanganayowa tutya. Omughulu tukabindula omutima wetu wo ndeke-ndeke, situtolere erilola embere eriheka obulito bw’amalolo wetu agho Yehova abirisumba n’erihekera hali okw’itwe.

10-11. Ebinywa “uyiteghekire erighanyira” bikatukangirirayaki oko Yehova? (Esyonyimbo 86:5)

¹⁰ Soma Esyonyimbo 86:5. Akakania oko Yehova, Daudi mwabugha ati, “uyiteghekire erighanyira.” Ekitabu kighuma ekikakanaya oko Biblia, kikabugha kitya oko Yehova: “Ni mughanyiri, kw’alyatya.” Busanaki Yehova akaghanyira? Ekitswe ekikwamire ky’omulondo oyo kikabugha kiti: “Ukakanganaya abosi abakakulakira b’olwanzo lunene oluteleghula.” Ngoko twalangira omo mwatsi owalaba, Yehova akalagha erikangania abandu abamwanzire b’olwanzo oluteleghula kandi syendisyalekeraniabo n’ahake. Olwanzo oluteleghula olo lukaleka ‘iniaghanyira erilua oko mutima’ abosi abakayisubako. (Isa. 55:7, ebinywa by’eyikwa) Wamabya ighukinatika-tika oMungu ng’anabirikughanyira, wanganayibulya uti: ‘Ninikirirye ngoko Yehova anayiteghekire erighanyira abosi abakamusaba obughanyiri n’eribindula omutima wabo? Neryo niki ekikaleka initikirirya ngoko mwanighanyira omughulu namusaba obughanyiri n’eribindula omutima waghe?’

¹¹ Eriminya ngoko Yehova anasi ko tuli bakoli b’amalolo kikatukiranaya. (Esy. 139:1, 2) Tulangire olundi lwimbo lwa Daudi olwanganaleka itwikirirya ngoko Yehova abiritughanyira.

ISIWIBIRIRAWA EKYO YEHOVA AKIBUKA OKW’ITWE

12-13. Erikwamana n’Esyonyimbo 103:14, Yehova akibukaki okw’itwe, n’ekyo kikamukuna erikolaki?

¹² Soma Esyonyimbo 103:14. Akakania oko Yehova, Daudi mwabugha ati, “Akibuka ngoko tuli lututu.” Erilabira ebinywa ebi, Daudi akakanganaya ekighuma ky’oko ebikaleka Yehova iniaghanyira abaramya biwe abakayisubako: Anasi ngoko situhika-hikene. Eryowa ekyo kyo ndeke, muleke tukanaye oko bindi binywa bya Daudi.

¹³ Daudi bwabugha ati Yehova “anasi ndeke ngoko tukokotibwe.” Mwabumba Adamu “omo lututu.” Neryo anasi ngoko tukokotibwe nebyo tulaghireko. Ng’eky’erileberyako, tulaghire oko kalyo, ehighotseri n’omuka. Nibya n’abandu abahika-hikine balaghire okw’ebyo. (Enz. 2:7) Aliwe, Adamu na Eva babere babikola erilolo, mutwatasyabya lututu omo yindi nzira. Kundi tuli bana babo, mutwasighalya eritendihika-hikana lyabo erikatukuna erikola emyatsi eyituwene. Yehova anasi ngoko situhika-hikene, aliwe kandi ngoko Daudi abugha akabya ‘inianibukire’ ekyo. Ekyo ni bugha ambu mughulu wosi akabya inianayiteghekire eritukwira obuli. Omo kikuhi, ebinywa bya Daudi ebyo bikasonda eribugha biti: Yehova akabya inianasi ngoko ndambi silebe twanganakola amakosa; omughulu ekyo kyamahika, akabya inianayiteghekire eritughanyira twamabimusaba obughanyiri n’eribindula omutima wetu.​—Esy. 78:38, 39.

14. (a) Daudi akakanaya atiki oko bughanyiriri bunene bwa Yehova? (Esyonyimbo 103:12) (b) Ngoko Yehova aghanyira Daudi kikatwighisayaki? (Ulebaye akasanduku “Ngoko Yehova akaghanyira n’eribirirwa.”)

¹⁴ Yehova akaghanyira omo lulengo lungahi? (Soma Esyonyimbo 103:12.) Daudi ati omughulu Yehova akaghanyira akaghusa amalolo wetu wo hali “ngoko eyo eryuba rikabuka ni hali oko eyo eryuba rikalengera.” Erilua eyo eryuba rikabuka eriyahika eyo rikalengera ni hali kutsibu kulenga ngoko wangalengekania; ebiharo bibiri ebyo sibyendisyahindana n’ekiro n’ekighuma. Eki kikatukangirirayaki oko malolo agho Yehova akaghanyira? Ekitabu kighuma kikabugha kiti: “OMungu amabya ikw’akaghusa atya hali amalolo wetu, kwesi tutolere itwikirirya ngoko ekikumbo kutse ekinduki ekyangaleka erilolo eryo eryasa omo bwenge bikahera.” Ekikumbo kyanganakwibukya omwatsi mulebe. Aliwe, Yehova akabya amaghanyira akaghusa hali amalolo wetu, ni bugha ambu akayihighulako ebyosi ebyanganabya ng’ekikumbo ebyanganaleka inyibuka erilolo eryo.​—Ezek. 18:21, 22; Emib. 3:19.

15. Tutolere itwayibulya tutiki twamabya itukinayowa muhanda busana n’amalolo wetu wa kera?

¹⁵ Ebinywa bya Daudi ebiri omo Esyonyimbo 103 byanganatuwatikya biti erikirirya ngoko Yehova abiritughanyira? Wamabya ighukinayowa muhanda busana n’amalolo waghu wa kera, wanganayibulya uti: ‘Nabiribirirwa ekyo Yehova akibuka okw’ingye, ni bugha ambu ngoko anasi ko sinihika-hikane kandi ngoko akaghanyira omundu oyukayisubako n’eribindula omutima wiwe? Nikinibukire ekyo Yehova abiribirirwa, ni bugha ambu, amalolo agho abirinighanyirako kandi agho ate anganisuyira busana nagho?’ Yehova syalilola embere erilengekania oko malolo wetu wa kera. Netu tutolere eribya ng’iye. (Esy. 130:3) Omughulu tukikiriraya ngoko Yehova abiritughanyira, netu tukayighanyira n’erilola embere erimukolera itunatsemire.

16. Teka eky’erileberyako ekikakanganaya ngoko sikyuwene erilola embere eriyowa muhanda busana n’amalolo wetu wa kera. (Ulebaye n’epitsa.)

¹⁶ Tuteke eky’erileberyako. Twanganasosekania omundu oyukinayowa muhanda busana n’amalolo wiwe wa kera n’omundu oyukaghendaya omutoka inianemukebera ekiyo oko buli ndambi akalebya ebiri enyuma. Ndambi silebe, si muhanda eribya inianemulebya ebiri enyuma kundi ekyo kyanganamuwatikya erilangira ehatari eyiri enyuma siwe. Aliwe eritoka erilola embere yo ndeke atolere iniaghendya inianemulebya embere siwe. Netu kutya, ndambi silebe si muhanda eryibuka amalolo wetu wa kera kundi ekyo kyanganatuwatikya erighira kugho n’eritendisubiragho. Aliwe, twamabilola embere eribya tukalengekania kugho itwanganayowa muhanda, n’ekyo ikyaleka itwataluka erikolera oMungu. Omo mwanya w’ekyo, ngambe itwalola embere erilebya ebiri embere. Tuli omo ndaki eyikatutwala oko ngebe eyo Mungu abiritulagha omo kihugho kihya-kihya. Omo kihugho ekyo emyatsi yosi eyituwene “siyendisyasyibukwa.”​—Isa. 65:17; Misyo 4:25.

ULOLE EMBERE ERIKIRIRYA KUNDU NGOKO YEHOVA ABIRIKUGHANYIRA

17. Busanaki tutolere itwalola embere erikirirya kundu ngoko Yehova atwanzire kandi ngoko abiritughanyira?

¹⁷ Tutolere itwalola embere erikirirya kundu ngoko Yehova atwanzire kandi ngoko abiritughanyira. (1 Yoh. 3:19) Busanaki? Kundi Sitani akendisyalola embere eriyikasa tutoke erilengekania tuti Yehova syangatwanza kutse eritughanyira. Ekyo Sitani akalandamirira ly’eritukakirya erikolera Yehova. Twikirirye ngoko Sitani akendisyalola embere eriyikandanga kundi anasi ngoko ebiro biwe biri okw’ihwa. (Erib. 12:12) Isitwamulighira eritusinga!

18. Wangakolaki utoke erikirirya kundu ngoko Yehova akwanzire kandi ngoko abirikughanyira?

¹⁸ Ukolesaye amahano agho twalangira omo mwatsi owalaba erikirirya kundu ngoko Yehova akwanzire, n’erikirirya kundu ngoko Yehova abirikughanyira, ulengekanaya oko ebyo abugha okw’iye. Lengakanaya oko ebyo eBiblia ikabugha oko bughanyiri bwiwe. Isiwibirirawa ngoko anasi ko sighuhika-hikene kandi ngoko anayiteghekire erikughanyira. Kandi wibuke ngoko omughulu akaghanyira, akaghanyira olosi. Neryo wamabikirirya ngoko Yehova abirikughanyira, ekyo ikikendileka iwabya n’obutseme. Naghu nga Daudi iwanganabugha uti, “Wasingya Yehova, erinighanyira ‘olubanza lw’amalolo waghe’!”​—Esy. 32:5.