Namabikolera Yehova omo myaka nga 70 omo kihugho kye Kiba

Nikinibukire ngoko omo kalongo ketu ituli omo buholo. Itwikere hakuhi n’abatunga balebe erihirako abaghala n’abali babo babuti betu, na sokulu na mukaka. Ituwite oko kalyo kangyi kandi n’engebe iyikayitwala.

Nabere nayira hakuhi emyaka 5, ababuti baghe mubatsuka erigha eBiblia haghuma na Walton Jones. Abya mutuliri w’omuhwa munene kandi iniakaghenda olughendo lw’ebisando olw’esyosaha 9 erihika omo mulongo wetu. Iniakabya ahika, abangyi b’oko batunga betu, ibakahindana aho wa sokulu na mukaka erikania naye oko Biblia; ibakabugha esyosaha nyingyi. Ababuti baghe, papa-leki Pedro, na sungali Ela, mubatsemera kutsibu ebyo babya bakigha, neryo mubalw’ibabatisibwa, bamabya Bimiri ba Yehova. Ela amabibya n’emyaka nga 100 kandi akine mupainia e Kiba.

Oko mughulu oyo, omo Kiba, Abimiri ba Yehova ibawite obwiranda bw’eriramya. Itwasibwe ng’abakatulira oko buli nyumba, ibane n’esyogode n’esyomalete esyoswiremo ebitsapo ebiseghemere eBiblia. Kandi itukaghenda lughendo luli omo bisando! Ngabya nibuka ‘emighulu eyuwene’ eyo y’erikolera Yehova inikine mulere, ngatsema. Aliwe ‘n’emighulu eyikalire’ yabya iyinemwasira embere.​—2 Tim. 4:2.

EMYATSI YAMATSUKA ERITSANDA E KIBA

Inamabiyira emyaka nga 5, baba na papa-leki waghe mubaghenda oko muhindano munene omo kindi kiharo ky’omo Kiba. Eky’obulighe, omo lughendo mubalwala etifoide busana n’amaghetse. Ninibukire ngoko esyonzwiri sya papa-leki musyamuhwa oko mutwe, aliwe mwatahola. Aliwe baba, iye mwahola. Abya awite emyaka 32 misa.

Baba abere abihola, mama mwatuhumirya ewa muyomba wetu, oyo wabya ikere omo mulongo we Lombillo. Mutwabya hali oko batunga betu, erihirako sokulu na mukaka, abo twabya twanzire kutsibu. Aliwe ekihanda kyetu mukyalola embere eriramya Yehova.

Munabatisibwa kiro 26 Omwisi 8, 1957, omo kitsinga hakuhi n’omulongo we Lombillo. Nabya n’emyaka 10. Nabya isinasi ngoko omo myaka ibiri eyiri embere emyatsi ikendikala oko Bimiri ba Yehova omo Kiba. Oko 1959, omo Kiba mumwabya obundi butabali, obw’Ekikoministe.

Obutabali obo ibwanzire eribya n’abasuda banene kandi abakalire. Ekyo mukyakalirya Abimiri ba Yehova b’engebe kundi sibalibya basuda kutse eriyingirya omo politike, ehosi-hosi eyo bikere. Busana n’ekyo, mutwatsuka eriherya obwiranda bw’eriramya obo twabya nabo. Abatabali mubatughania eritulira n’erihindana, n’abaghala betu bangyi bataleghula mubahirwa omo ngomo. Abaghuma ba kubo ibakuhunzawa kangyi-kangyi n’eriimwa akalyo. Ihakabya omughulu ibabaha akalyo akalimo omughuba, ako eBiblia ikabugha yiti Abakristo sibatolere erirya.

Nomo hanabya amaligho wosi ayo, mututaleka eriramya Yehova. (Ebr. 10:25) Nibya mututaleka erikola emihindano minene-minene omo maferme, nomo yindi myanya eyitasibwe. Nikinibukire ngoko mughala wetu mughuma mwabugha ati tubye tukahindanira omo kibanda kiwe ekyo abya akatsungiramo esyombuli. Isitulitoka eribiryakyo kutse erilusyamo esyombuli embere tutsuke omuhindano. Nomo bine bitya, itukahindana tu; itwe, esyombuli sy’oMungu, n’esyombuli sya mughala wetu oyo itukabya haghuma!​—Mika 2:12.

Mutwasima baghala betu ababya bakatuwatikya eribana amakangirirya w’oMungu. Ng’eky’erileberyako, ibakatsuka barekodi emihindano minene-minene oko mabande kasete neryo amabande ayo iniatimba omo Kiba yosi. Ihakanayira abaghala betu babiri basa ibasombolwa eriteghekania emikania yosi eyiri oko programe, erilabyayo, n’erirekodiyo. Kundi abaghala betu abo ibakarekodi omo myanya mbiriri-mbiriri ibanabiseme, ihakabya omughulu itwowa esyongoko sikabika n’eyindi milenge-milenge. Aho tukendikolera omuhindano munene hamabya isihali ekura, mughala wetu mughuma iniakapedale ekinga ekikabya haghumerera ekiriko edinamo tutoke eribana ekura. Itukahira eradio kasete y’oko kura, neryo itwakwama omuhindano. Sitwabya n’obwiranda bw’eriramya kandi sitwabya n’ebitsapo ng’abaghala betu b’omo bindi bihugho, aliwe mututabula ebyo tulaghire tutoke eriteya obwira bwetu na Yehova. Kandi oko kwenene mutwatsema erikolera Yehova yo haghuma.​—Neh. 8:10.

ERIBYA BAPAINIA N’ERIBYA BABUTI

Nabere nayira emyaka 18, munabya mupainia w’omughulu wosi. Munakolera omo muyi we Florida. Muhabya habilaba hakuhi omwaka mughuma, munabya mupainia w’embaghane. Mubanituma e Camagüey; abya muyi munene w’omo kiharo kighuma kye Kiba. Eyo yo nasungana na Emilia, mwali wetu mubuya we Santiago de Kiba. Neryo mutwatsukisya obwira bw’eritahania. Mutwalunga habilaba hakuhi omwaka mughuma.

Eleta iyiwite amaizine mangyi w’erikokotya esukari; neryo munatsuka eritumika omo izine nguma y’oko maizine ayo. Omubiiri oyo iniakanilira endambi nene. Ingye n’omukali waghe ye Emilia twabya isitukiri bapainia; aliwe, twabya itukinanzire erikola binene omo mubiiri wa Yehova. Ingatumika oko saa tisa y’omo kiro (3h) erihika oko saa tano (11h). Isiniryanza eribuka omo tututu, aliwe eprograme eyo muyaniwatikya eribana endambi eyitosire y’erihubirya n’erihika oko mihindano yosi haghuma n’omukali waghe ye Emilia.

Oko 1969, mutwabuta omwana wetu w’erimbere ye Gustavo. Abutawa inamabitasyatsuka omubiiri w’omughulu wosi; iniri mulebya w’omutimbo. Oko mughulu oyo, omo Kiba omundu iniakanabya mulebya w’omutimbo inianawite n’oko bana. Oko mughulu oyo ituwite ebingyi by’erikola, aliwe kandi itutsemire kutsibu. Ingye na Emilia mutwalangira ini lusunzo erikolera baghala n’abali betu omo nzira eyi. Itune omo mubiiri w’omutimbo, mutwabuta oghundi mulwana ye Obed, twamamusubyako Abner, n’enyuma w’emyaka milebe twamabuta omusika ye Mahely.

Ngabya nalengekania oko myaka eyo twalabaya omo mutimbo, ngatsema ngalangira ngoko Yehova abiritsumula abandu biwe be Kiba. Kandi mwatuwatikya erikangirirya abana betu erimwanza n’erimukolera. Muleke nibakaniraye amaisa wetu ng’abya ati omughulu twabya omo mubiiri w’omutimbo.

ERIKOLA OMUBIIRI W’OMUTIMBO ELETA IYABIRIGHANIA OMUBIIRI WETU

Omo myaka ye 60 n’emyaka ye 70, emyatsi muyakala kutsibu. Kundi ebikakiryo by’eleta mubyaleka ikyakala oko baghala n’abali betu erihindana n’eritulira. Ebisenge by’Obwami mubyakingwa. Abamisionere mubabwirwa ambu balue omo Kiba. Mubahamba abaghala betu bangyi balwana n’erighusabo omo ngomo. Ebeteli eyabya e Havana muyakingwa.

Busana n’ebikakiryo, itukalenderera esyondeko sy’omo Poso n’omo Yenga. Neryo itukalenderera endeko omo mayenga abiri. Isituliheka ebindu binene kandi ngendo nyingyi itukaghenda oko kinga kundi ekyo ikikaleka abapolisi ibatatufumbula. Itukakola eziara y’omo bubiso-biso. Itukabya ng’abakayabana abatunga. Isikikalire erikola ekyo. Mutwabegheranako kutsibu, twamabya ng’ekihanda kighuma; neryo itukayikasa eritendibirirwa ngoko tulyabalenderera kundi ni ziara. (Mar. 10:29, 30) Nomo bine, itutolere eriyilandako. Ngendo nyingyi abapolisi ibakatukwama n’eritutondesya. Ngo twafumbulawa, abakatukokaya bendibohwa.​—Rom. 16:4.

Omo mubiiri w’omutimbo, abaghala n’abali betu bangyi ibakatukokaya nomo babya isibawite oko bindu bingyi. Omo biharo bilebe imuswire emistike, aliwe abaghala betu abalyatukokaya ibakatuha omustikere mughuma musa ogho bawiteko tutoke erighotsera ndeke. N’abandi ibakaligha tupange ewabo nomo bangabya ibawite oko kalyo kake kutsibu. Busana n’ekyo ihakabya omughulu itwaheka akalyo ako tukendirya n’ekihanda ekiryatupangisaya.

Isitwangatoka erighenda n’abana bosi tukalenderera esyondeko. Neryo itukaghenda n’omwana mughuma musa; abandi itukasighirabo mukaka wabo na sungali wabo. Erilendera n’omwana irikaleka abandu b’eleta ibatatukenderya. Ihakanayira abapolisi ibakwesa-kwesa ebindu byetu, aliwe kundi itukabya itwabiribisa ebitsapo omo sakose eyirimo ebilaliyo ebitafulire, isibangafumbula, kundi isibalilebaya omo sakose eyo eyirimo ebilaliyo.

Ngasima Emilia yo kutsibu oko byosi ebyo akola erisulubirira abana n’eriniwatikya omo mubiiri w’omughulu wosi. Nabya ingakolera oko izine kandi inine mulebya w’omutimbo. Ingatoka niti? Ihakanayira inakola enyuma w’esyosaha sy’omubiiri kaghuma kutse kabiri oko yenga nitoke erisyabana endambi y’erilenderera esyondeko omo Poso n’omo Yenga (omo wikende). Enyuma w’aho, eprograme yaghe y’omubiiri muyabinduka. Munabya mukulu w’ekipya ekyo ngakola nakyo, kandi munatolera erikola ebiro 7 byosi by’eyenga. Nabya isinangaghana. Aliwe munalangira ngoko namaha ekipya kyaghe ky’omubiiri owatosire w’erikola omo Poso n’omo Yenga, isibalibwira omundu wosi-wosi ngoko munititakola omo biro ebyo!

MUNAYIKASA ERIBYA ININATSEMIRE OMUGHULU W’ESYOMBINDUKA

Kiro kighuma, oko 1994, abaghala betu ababya bimanire omubiiri omo Kiba, mubabirikira abalebya bosi oko muhindano w’embaghane e Havana; itwe bosi twabya 80. Habya ihamabilaba emyaka mingyi isitwesyalolanako, neryo mutwatsema kutsibu! Oko muhindano oyo mutwakania oko syombinduka nyilebe esikendibya omo ndondeka. Neryo abaghala betu mubatubwira omwatsi owatuswekaya. Abaghala betu mubatubwira bati banemupanga eribwira abakulu b’eleta b’amena wetu! Busanaki?

Mubatubwira bati hamabilaba ebiro ibanemukania n’abakulu b’eleta hatoke eribya obwira omo kati-kati k’eleta n’Abimiri ba Yehova. Abakulu b’eleta babya ibabirisababo amena w’abalebya bosi b’emitimbo. Itwe bosi mutwaligha tuti babahe amena wetu. Enyuma sy’aho, obwira bwetu n’eleta mubuwana.

Neryo mutwatsuka erihindana n’eritulira butsira buba, nomo eleta yabya isiyiriyatuha amadokima w’eriligha ekisomo kyetu. Enyuma w’aho, mutwafumbula ngoko abandu b’eleta babya ibanasi amena w’abalebya balebe b’omutimbo. Banza eriminya amena agho bawiteko nga wanagho.

Oko Mwisi 9, 1994, mutwahamulirwa eritasyakingula Ebeteli. Ebeteli muyasuba omo nyumba eyo yanabyamo kera; habya ihamilaba emyaka 20.

Oko 1996, mughala wetu mughuma w’oko Beteli mwatubirikira oko telefone akatubwirwa ngoko twamabirikirwa eriyakolera oko Beteli. Munasweka kutsibu, neryo namamubwira ngoko nikinawite oko bana babiri b’erisulubirira. Abaghala betu mubabya babitsopolya omwatsi oyo, mubatubwira bati tu banzire itwayakolera oko Beteli. Mutwaligha, neryo ekihanda kyosi kyamatsuka eripanga olughendo lw’eriya e Havana.

Eribugha ekwenene, oko mwanzo munitatsemera n’ahake Ebeteli. Nabya inabiribugha emyaka mingyi omo mubiiri w’omutimbo, kandi inabiryanzagho kutsibu. Mukyanikalako eribeghera ebiro. Aliwe abandi abali oko Beteli na kutsibu-tsibu omukali waghe ye Emilia, mubaniwatikya kutsibu eribya n’amalengekania awatolere. Ebiro bikalaba, munatasyabya n’obutseme, na lino ninemukolera oko Beteli ininatsemire.

Ingye na Emilia twamabikula. Tukatsema kutsibu tukalengekania oko baghala n’abali betu abo twabiriminya n’abo twabirikola nabo omo myaka yosi eyo. Kutsibu-tsibu tukatsema erilangira abana betu, kutya n’abitsikulu betu, bakakolera Yehova. Tukayowa ng’omukwenda Yohana oyo wabugha bino iniabiribya musyakulu: “Ngatsema kutsibu omughulu ngowa ngoko abana baghe banemukwama ekwenene.”​—3 Yoh. 4.

Ingye na Emilia twamabibugha emyaka 30 oko Beteli. Nomo tuli mulwala-lwala busana n’obukulu, tuneyimukasa erikola omubiiri ogho twamahabwa. Twabirilaba omo maligho malebe omo myaka eyo twamabibugha omo mubiiri w’omughulu wosi, aliwe tutsemire kundi twamabikolera “oMungu w’obutseme” omo myaka nga 70 hano omo kisanga kye Kiba!​—1 Tim. 1:11; Esy. 97:1.