Ngoko twangabya omo buholo n’abatunga betu abate Bimiri

1-2. Niki kyo kyangaleka obwira n’abatunga betu ibwahwa tukanaminya ekwenene?

YESU mwabwira omulume oyo wasonda erimukwama ati: “Ughende eka eyiri abatunga baghu. Uyabakaniraye ebyosi ebyo Yehova abirikukolera.” (Mar. 5:19) Yesu amubwira ebinywa ebyo kundi inianasi ngoko abandu bangyi bakanza erikanirya abatunga babo b’emyatsi eyuwene eyo bamowa.

² Wanamibuka nga muwayowa ghuti omughulu watsuka eryigha eBiblia? Ahate eritika-tika muwatsema, kandi mughutanza erihunira omwatsi oyo! Aliwe abatunga baghu bangabya imubatatsema bakaminya ngoko wabiritsuka eryigha eBiblia n’Abimiri ba Yehova. Kutse enzira eyo wakolesaya ukakaniryabo ekwenene yangabya imuyaleka ihabya eritendihulikirirana. Byamabya iko biri bitya wangasubya ghuti obwira haghuma nabo n’erilolya obwira obo bw’embere kandi ighunemukwama esyokanuni sy’eBiblia?

3. Tukendikania okuki omo mwatsi ono?

³ Omo mwatsi ono tukendikania oko myatsi ini: (1) Ngoko omubere w’erikwira abandi b’obulighe angatukuna eritsomana abatunga abate Bimiri nibya nomo bangabya isibalitsema tukakaniryabo oko Yehova; (2) ekyo twangakola bamabugha kutse eritukolera muhanda; (3) ngoko twangawatikya abatunga betu twamabya n’omubere w’erihanda omutima n’eribya n’amaha ngoko kiro kighuma bakendisyakolera Yehova; (4) ngoko twangakangania ko twanzirebo.

UBYE UKAKWIRABO OBULIGHE

4. Yesu mwakolaki abandu babighana erihulikirira omwatsi wiwe?

⁴ Yesu mwataleka erikanirya engulu mbuya abatabya banzire erimuhulikirira. Mwayisosekania n’omulume oyo wabya akakolera omo lirima ly’emizabibu oyo wayikandanga erisulubirira omuti w’omutini atoke erihetya amatunda. (Luka 13:6-9) Yesu ayisosekanaya n’omulume oyo ihamabilaba emyaka isatu inianemuyikasa eriwatikya Abayahudi bamwikiriraye n’eribya bigha biwe. Busanaki mwalola embere eriwatikyabo? Iniakakwirabo obulighe, n’ekyo mukyaleka iniayitsinga eriwatikyabo.

5. Niki kyo kyakuna Yesu erikwira Abayahudi balikyabo b’obulighe?

⁵ Yesu mwakwira Abayahudi balikyabo b’obulighe kundi abakulu babo b’ebisomo ibabiritaluka eriwatikyabo eriminya ekwenene eyilebirye oMungu. Yesu mwalangira abandu abo ibali “ng’esyombuli esitawite mulisya.” (Mar. 6:34) Biro bike embere ahole, Yesu mwalira busana ne Yerusalema, kundi inianasi ngoko abikalani bangyi bamo bakendisyahola busana n’eritendibya n’obwikirirya. (Luka 19:41-44) Kwesi litolere itwabya tukakwira abatunga betu b’obulighe. Ekyo ikikenditukuna eriwatikyabo bunya-kirimu.

6. Busanaki litolere itwahanda omutima tukawatikya abatunga betu? (Abanya Galatia 6:9)

⁶ Soma Abanya Galatia 6:9. Abatunga betu nomo bangabya lino isibalihulikirira omwatsi wetu, litolere itwahanda omutima kandi isitwaluha “erikola ebyuwene.” Tunasi ngoko omundu erilekana n’amalengekania wiwe awatuwene oko Bimiri n’erikirirya Yehova kisaba endambi. Naghu une mughuma w’oko abo omukwenda Paulo abugha ati “simwabya n’amaha kandi simwabya n’oMungu omo kihugho”? (Efe. 2:12) Aliwe omundu mwahanda omutima, amakuwatikya eribinduka n’erikukangirirya oko Yehova. Naghu litolere ekyo ikyakukuna eriwatikya abatunga baghu bahikire eriminya Yehova kyamatokekana.

BAMAKUBWIRA KUTSE ERIKUKOLERA MUHANDA

7. Niki kyo kyangabya ikyaleka baghala babo Yesu ibatamwikirirya?

⁷ Baghala babo Yesu bangabya imubowa oko bitiko-tiko ebyo akola e Galilaya. (Luka 4:14, 22-24) Nomo bine, mubatalua bakamwikirirya. (Yoh. 7:5) Busanaki? EBiblia siyiritubwira. Aliwe ikatubwira ekyaleka Abayahudi balebe ibatabya bigha ba Yesu. Abandu babya bakasagha erighanwa eyo bikere. (Yoh. 9:18-22) Abandi babya ibanasi Yesu erilua omo bulwana bwiwe neryo isibangataligha bati angabya iyo Masiya. (Mar. 6:1-4) Emyatsi eyi yangabya imuyatula n’oko baghala babo Yesu. Mbino n’abatunga baghu bakaghana erikuhulikirira kundi bakasagha erighanwa kutse kundi banakwasi ndeke?

8. Ni byahi ebyangaleka abatunga betu abate Bimiri ibatubughako muhanda n’eritukolera muhanda?

⁸ Ulengekanaye oko kyangabya ikikakunabo eribugha n’erikola omo nzira nyilebe. Baghala babo Yesu bangabya ibali omo batunga biwe ababugha bati “omutwe wiwe abiritsanda.” (Mar. 3:21) Niki kyo kyangabya ikyaleka ibabugha batya? EBiblia ikakanganaya ngoko oko mughulu oyo Yesu abya ahatatene kutsibu busana n’erikangirirya n’erilamya abandu, neryo isyalibana n’akatambi k’erirya. (Mar. 3:20) Mbino ekyo mukyaleka abatunga biwe ibalengekania bati abirilabyaho kateho? Kitokekene. Abatunga betu banganatsuka erilangira nga tukalabayaho kateho omo by’ekisomo kyetu. Bamalengekania batya, litolere itwakangania omo byo tukabugha n’ebyo tukakola ngoko situlabiryeho kateho.

9. Niki kyo kyangawatikya abatunga betu eribindula amalengekania awatuwene agho bawite okw’itwe? (1 Petro 3:1, 2) (Ulebaye n’esyopitsa.)

⁹ Ubye ukayiwata ndeke. Eribwira abatunga betu b’ebinywa ebyuwene n’erikolerabo ndeke kyanganawatikyabo eribya n’amalengekania aghuwene oko Bimiri ba Yehova. (Soma 1 Petro 3:1, 2.) Eky’erileberyako kya kino: Tubughe tuti omwira wa mwali wetu mulebe si Mwimiri wa Yehova. Iba wa mwali wetu oyo anganayowa omo mbwera kutse iniayowa muhanda mwali wetu oyo akaghenda oko mihindano kutse omw’itulira. Kundi mwali wetu syanzire mwira wiwe akayowa atya, anganabindula eprograme yiwe y’erikola eby’obunya-kirimu atoke eribana endambi y’erilabya haghuma n’iba wiwe. Anganatulira omughulu mwira wiwe ahatatene omo yindi mibiiri kutse omughulu syali eka. Omukali Mukristo amakola esyombinduka ng’esyo busana n’erilengekania okw’iba wiwe, ikyanaleka omulume oyo iniabya n’amalengekania aghuwene oko Bimiri ba Yehova.

10. Abandu bamatubughako muhanda, twangakwama tuti eky’erileberyako kya Yesu?

¹⁰ Oko sindi ndambi abatunga bamakubughako muhanda, uyibere bukutu. Abandu mubalegha Yesu bati ni mukundirya kandi bati ni w’omururu. Aliwe Yesu mwatahitana kutse erisonda eriyilwirako. Omo mwanya w’ekyo, mwabugha ati bahange ameso, bakendiyilangirira nga ni kwenene kutse nga ni mabehi. (Mat. 11:19) Kandi omo ngebe yiwe, mwakangania ko ni mundu oyutelabayaho kateho. (Lebaya n’omo Yohana 2:2, 6-10.) Naghu litolere iwakola nga Yesu; isiwasubaya oko buli kinywa kibi ekyo ukowa bakakubughako. Omo mwanya w’ekyo, erilabira emibere yaghu, ukanganaye ngoko uli mundu w’olulengo, oyutsemire. Neryo ibobene-bene bakendiyilangirira. Abatunga betu bamabilangira ekyo, ibakendiminya ngoko ebyo babya bakatwowako ni mabehi.

UHANDE OMUTIMA KANDI ISIWATWA AMAHA

11. Yesu iniakolera ati baghala babo abatikirirye?

¹¹ Ebitabu bye Injili bikakanganaya ngoko Yesu mwataluha eriwatikya abaghala babo. Ng’eky’erileberyako, alinga nabo babya ibane e Kana omughulu Yesu akola ekitiko-tiko kiwe ky’erimbere. (Yoh. 2:11, 12) Aliwe, ngoko twanabirilangira, mubatamwikirirya. Aliwe Yesu mwataghanabo. EBiblia ikakanganaya ngoko Yesu enyuma w’emyaka ng’isatu iniabirikola ekitiko-tiko e Kana, mwalola embere erikania ndeke n’abaghala babo.​—Yoh. 7:5-8.

12. Niki kyo kyangatuwatikya eribya n’amaha ngoko kiro kighuma abatunga betu banganasyabindula omutima?

¹² Eribya itwabiriminya ngoko Yehova ni Mungu oyukaghanyira likaleka itwalola embere eribya n’amaha ngoko kiro kighuma abatunga betu bakendisyayisogha erimukolera. Omughulu ebisomo by’amabehi bikenditoghotibwa, abatunga betu banganibuka ngoko mutwanakaniryabo oko mwatsi oyo.a (Erib. 17:16) Banganasyatsuka eriramya netu eryaghalwa rinene ryabitsuka! Nibya na lino omughulu bali omo mibere eyikalire, litolere itwawatikyabo ngoko twangatoka. Ekyo ikyanganaleka ibatuhulikirira tukakaniryabo oko ebyo twikirirye kundi ibabirilangira ngoko tutsomenebo kandi ngoko twanzirebo erilua oko mutima.

BALANGIRE KO UBANZIRE

13. Nomo twangabya ituhatatene kutsibu omo mubiiri wa Yehova, litolere itwayiteya okuki?

¹³ Nomo twangabya ituhatatene omo mubiiri wa Yehova, sitwanzire eriyiwata omo nzira eyikendileka abatunga betu ibalangira nga situkiwitirebo endambi kutse nga situkyanzirebo. (Mat. 7:12) Twangakangania tuti ko tutsomenebo? Twanganakola emyatsi eyiri ahikwa hano.

14-15. Enguma y’oko syonzira sy’erikangania ko twanzire abatunga betu ni yahi? Teka eky’erileberyako.

¹⁴ Ubye ighunemukania nabo n’erikangania ko wanzirebo. Tukakanganya ko twanzire abatunga betu omw’ibya itunemukania nabo ngendo nyingyi n’eribwirabo oko mibere eyo tulimo. Ng’eky’erileberyako twanganahandikirabo n’eritumirabo esyopitsa syetu sy’ebyo twatsemera lino-lino kutse itunemulabya endambi n’abira betu. Twanganatumirabo ekindu kilebe nomo kyangabya kike kutse nibya itwatumirabo akabaruha. Ekyo ikikendileka ibalangira ngoko tutsomenebo kandi ikyuwania obwira bwetu nabo. Erikola emyatsi eyi, likaleka ibalangira ko twanzirebo.

¹⁵ Tukanaye oko ky’erileberyako kya mwali wetu we Armenia ye Anna. Ekihanda kiwe kikalabaya endambi nene yo haghuma, kutsibu-tsibu oko biro by’amabutwa n’ebindi biro bikulu. Mwabya abibya Mwimiri, abatunga biwe mubahangya-hangya, bamalengekania bati eribya mwimiri rikendileka iniatabya akalabya nabo endambi. Kandi mubalengekania bati eribya Mwimiri rikendileka engebe yiwe iyakala. Neryo Anna akakolaki bakasyahangya-hangya kutsibu. Akabugha ati: “Omughulu ngalenderera abatunga baghe, ngakanirayabo oko ngebe yaghe n’eribwirabo oko ebyo ninemukola. Kandi ngabirikirabo ewaghe n’erikanganiabo abira baghe. Abatunga baghe bangyi babiriminya abira baghe kandi sibesaghabo. Abangyi bakabugha bati nitsemire kutsibu, neryo sibakihanga-hangaya busana naghe.”

16. Yesu mwakangania ati ngoko atsomene mughala wabo ye Yakobo? (Ulebaye n’ebinywa by’eyikwa.)

¹⁶ Ukanganayebo ko utsomenebo. Yesu abere abilubuka, iyuwene-wene mwaghenda eyiri mughala wabo ye Yakobo. Ekyo mukyakangania ngoko amutsomene. (1 Kor. 15:7) Ukalengekanaya ghuti Yakobo mwayowa ati akalangira ngoko Yesu akinamwanzire? Eyi yangabya iy’endambi eyaleka Yakobo inialigha ndeke-ndeke ngoko Yesu yo Masiya. Enyuma w’aho Yakobo angabya imwayakanirya abatunga biwe atoke erilighisyabo ngoko Yesu yo Masiya.b​—Mib. 1:14.

17. Twangakolesya tuti akanuni akali omo Abanya Roma 12:15? (Ulebaye n’epitsa.)

¹⁷ Soma Abanya Roma 12:15. Abatunga betu bakabya ibanemulaba omo mighulu eyuwene n’eyituwene. Twamakangania ko tutsomenebo, kutsibu-tsibu omughulu bamatulaghako, ikyanganaleka ibabindula amalengekania mabi agho balue batuwiteko.c Ng’eky’erileberyako, omutunga amabuta, twanganamusima kutse itwamutumira ekihembo erikangania ko twabiritsema haghuma naye. Omutunga amaholerwa, litolere itwayamuwako n’erimukirania kutse itwamuwatikya omo sindi nzira. Kandi litolere itwabya itunemukania n’abatunga betu, kutsibu-tsibu omughulu bakalaba omo mighulu eyikalire.

18. Twangakwama tuti eky’erileberyako kya Andrea?

¹⁸ Ukanganayebo abandi Bimiri balikyenyu. Andrea abere abiminya ngoko Yesu yo Masiya, mwalw’iniaghenda eyiri mughala wabo ye Petro n’erimuleta eyiri Yesu. (Yoh. 1:40-42) Netu twanganakolera abatunga betu b’ekiri ng’ekyo. Ndambi silebe, twanganakokya omutunga wetu y’oko mihindano kutse itwamubirikira eka wetu, itwabirikira n’abandi balikyetu, neryo itwalabya endambi yo haghuma. Eriminya abandi Bimiri likendileka inialangira ngoko tune ng’abandi bandu kandi ngoko tuli bandu abuwene, abatsomene abandi.

19. Nomo abatunga betu sibangaminya emyatsi milebe eyo twikirirye, litolere itwakolerabo tuti? (1 Petro 3:15)

¹⁹ Soma 1 Petro 3:15. Kyanganakala oko batunga betu eriminya ndeke-ndeke ekikaleka itutakola emyatsi milebe. Aliwe sibangibirirwa n’ahake omughulu tukakolerabo omo lwanzo n’omw’isikya. Kandi kundi situlabaya nabo endambi oko makinga wabo w’ekipagani n’esyofete syabo sy’ekipagani, ibakenditsema twamalabya nabo endambi oko yindi mighulu. Ng’eky’erileberyako, twanganalendererabo, itwabirikirabo ewetu, kutse itwahabo ebihembo oko mighulu eyisighene n’ey’esyofete syabo n’ebisendele byabo.

ISIWALUHA OKO BATUNGA BAGHU

20. Eky’erileberyako kya Yakobo kikatusikaya mutima kiti?

²⁰ Ni kwenene, Yakobo mwatatulira haghuma na Yesu omughulu abya oko kihugho. Aliwe endambi muyahika amabya mwigha wa Yesu. (Gal. 1:18, 19; 2:9) Nomo Yakobo syabya oko bigha ba Yesu b’erimbere-mbere, kilangirikire ngoko mwayighisya kutsibu oko makangirirya wa Yesu. Ng’eky’erileberyako, omo baruha eyo ahandika omo busondoli bw’ekirimu kibuyirire, muli emyatsi mingyi eyiwatene n’Amakangirirya wa Yesu w’oko Kitwa.d

21. Busanaki litolere itwabya n’amaha ngoko kiro kighuma abaghuma b’oko batunga betu bakendisyaramya Yehova?

²¹ Twanganayikasa kutsibu eritsomana abatunga betu n’erikolerabo ebibuya aliwe ibaghana erihulikirira omwatsi wetu kutse nibya ibalola embere eritukolera muhanda. Isitwaluha. Busanaki? Kundi omughulu tukakolerabo ndeke tukakanganaya ko tuwite omutima w’obughanyiri nga Yehova Mungu wetu na Mughala wiwe, Yesu. (Luka 6:33, 36) Ebiro bikalaba, emibere yetu yanganaleka ibabindula amalengekania agho balue batuwiteko. Kandi nibya ibanganibuka emyatsi eyilebirye obwikirirya bwetu eyo twabirikaniryabo. Twamayitsinga eriwatikya abatunga betu n’erikolerabo ndeke, abaghuma ba kubo ibanganasyayisogha eriramya Yehova haghuma netu. Ekyo kyamabya, itukenditsema kutsibu!