Een waarderende brief — Maar waarom herroepen?

VORIG jaar november deed de Katholieke Kerk tijdens een congres van Italiaanse bisschoppen in Bologna (Italië) een aanval op Jehovah’s Getuigen. Onder het thema „Christus onze God en onze hoop: Wanneer christenen geconfronteerd worden met Jehovah’s Getuigen”, verklaarde priester Giovanni Marinelli dat de Getuigen „een gevaar voor religie en maatschappij” vormen. Wegens hun snelle groei in Italië, afkomstig uit de katholieke gelederen, beschuldigde hij de Getuigen ervan ’een virus te zijn dat vooral degenen treft die het meest kwetsbaar zijn’.

Katholieke bisdommen en parochies in geheel Italië werden geïnstrueerd een actief standpunt tegen de Getuigen in te nemen. Hoe? Door in elke stad groepen te vormen die „zich zouden interesseren” voor de activiteit van de Getuigen ten einde „de ogen van onze gelovigen te openen”.

Welke uitwerking heeft zo’n mobilisatie tegen Jehovah’s Getuigen gehad? In een brief die in La Voce, het parochietijdschrift van Piario, werd gepubliceerd, schreef een priester: „Persoonlijk vind ik Jehovah’s Getuigen sympathiek; ik geef het eerlijk toe. U allen bent volkomen vrij er anders over te denken en mij misschien zelfs te excommuniceren. . . . De Getuigen die ik ken, zijn zeer welgemanierd, spreken met zachte, vriendelijke stem . . . [en] beschikken over een grote overredingskracht. Wanneer zullen wij begrijpen dat waarheid een aanvaardbare presentatie behoeft? Dat degenen die de waarheid bekendmaken, niet halfslachtig, slonzig of slordig hoeven te zijn of vies hoeven te ruiken?

Ook komen Jehovah’s Getuigen bij u aan huis. Thuis bent u in uw eigen omgeving en hebt u dus veel voor. . . . U kunt uw hand uitsteken en uw bijbel . . . van de plank pakken en u kunt controleren of een aangehaalde schriftplaats juist is, er de precieze betekenis van begrijpen, enz.

En mag ik ook zeggen dat het mij werkelijk treft dat Jehovah’s Getuigen zich persoonlijk ’geroepen’ voelen . . . tot de bediening van het Woord? Dat is een taak die wij al lang zijn vergeten, hetgeen onze evangelisatie onnoemelijk veel schade heeft berokkend. ’Hoe zullen zij horen tenzij iemand het bekendmaakt?’ In mijn ogen schijnen Jehovah’s Getuigen ’volkomen’ te zijn: niet alleen wat hun huiselijk leven, hun werk en hun ontspanning betreft, maar ook ten aanzien van de persoonlijke bestudering van hun geloofsovertuigingen en hoe zij anderen moeten helpen deze te begrijpen. Maar waar ik helemaal ’weg’ van ben, zijn de begrafenissen van Jehovah’s Getuigen. Als ik ze vergelijk met onze katholieke begrafenissen, waar de enige persoon die zijn mond houdt de overledene is, waar niemand een bijbel in de hand heeft om de gemeenschappelijke voorlezing te volgen. . . . Wat een licht! Wat een gebeden! Wat een geloof! Wat een serene waardigheid! Wie weet of ik de verleiding kan weerstaan om aan mijn testament toe te voegen: ’Ik wil een door Jehovah’s Getuigen geleide begrafenis hebben.’ Wie weet!

Hun inleidende woorden zijn uitermate passend. Misschien komt het doordat ook ik ontevreden en onvoldaan ben dat ik hun openlijke beschuldigingen begrijp. Zij zeggen: ’De wereld waarin wij leven is vol geweld en immoraliteit.’ Hebt u er zin in te bewijzen dat zij ongelijk hebben? Ik niet. . . . ’Aangezien de Katholieke Kerk tot de meer algemeen beoefende en oudste religies behoort, draagt ze de grootste verantwoordelijkheid voor een dergelijke ontaarding.’ Zult u uw stem verheffen omdat u het er niet mee eens bent? Ik niet. Aardige mensen, welgemanierd, . . . toegewijd. Jehovah’s Getuigen hebben de moed die uit logica voortspruit. Zij eindigen met te zeggen: ’Verlaat dus uw kerk en kom bij ons.’

Ik besef dat het emotioneel veel pijn zou doen wanneer ik de religie die ik ken sinds ik aan de moederborst lag, zou verlaten en een andere zou aanhangen. Maar als dat redelijk zou zijn, waarom zou ik die stap dan niet doen? Wanneer ik erbij stilsta, is het veranderen van religie helemaal niet vernederend. . . . Het zou vernederend zijn een religie te verlaten om slechts in een leegte terecht te komen, het anker te lichten om alleen maar doelloos af te drijven. Maar als ik nu alleen maar dacht dat mijn was wit was omdat ik die van u niet had gezien? Het schijnt mij redelijk toe een beter wasmiddel te kiezen, een middel dat witter wast dan wit! Het doel van zendelingen is louter en alleen: de religie van mensen veranderen . . . . Waarom zou ik niet van religie veranderen als mijn geweten mij dat voorschrijft? Als de prediker mij daarvan overtuigt? Als het redelijk is dit te doen? Als de religie van Jehovah’s Getuigen juister is . . ., zal ik met Jehovah’s Getuigen in zee gaan. . . . Ik wil weten of Jehovah’s Getuigen het bij het rechte eind hebben.”

Aan het besluit van zijn brief beklemtoonde de priester dat het feit dat de Getuigen Jehovah in plaats van Jahweh gebruiken als zij de goddelijke naam uitspreken, „geen reden voor mij vormt om de sterke sympathie die ik voor Jehovah’s Getuigen heb, te verliezen”. Waarom niet? „Per slot van rekening”, zo voegt hij eraan toe, „zijn zij Gods Getuigen, en dat is wat werkelijk telt!”

Naschrift: De brief van de priester heeft kennelijk nogal wat stof doen opwaaien in de hogere regionen van de hiërarchie. In een later verschenen uitgave van het parochieblad heeft de priester zijn uitlatingen omtrent Jehovah’s Getuigen herroepen.