De moderne geschiedenis van Jehovah’s getuigen

Deel 4: In de aanval

IN 1894 werden er twintig personen die een gedeelte van hun tijd werkzaam waren als vertegenwoordigers van de Wachttoren, opgeleid en gedurende de weekeinden van het hoofdbureau te Pittsburgh uitgezonden om openbare vergaderingen te houden en nieuwe „ecclesia’s” op te bouwen.a Deze gewoonte werd in 1897 veranderd doordat deze dienst van bezoeken werd beperkt tot drie volle-tijd-vertegenwoordigers, bekend onder de naam van „pelgrims,” die volgens een vastgestelde reisroute van de ene gemeente naar de andere reisden en een of twee dagen bij elke groep doorbrachten ten einde hen geestelijk te verkwikken.b Naarmate het aantal gemeenten of klassen van bijbelonderzoekers groeide, werden er meer pelgrims op uit gestuurd ten einde het organisatorische contact te handhaven. In 1905 waren er 25;c omstreeks 1917 dienden er 93 op deze wijze, als voorlopers van de huidige door het Genootschap over de gehele aarde ingestelde „zonedienaar”-regeling.d Aangezien er geen bericht werd bijgehouden van het aantal geïnteresseerde personen, uit wie de respectieve afzonderlijke groepen in die vroege tijden bestonden, is de enige aanwijzing die wij hebben, het jaarlijkse Gedachtenisfeest-bericht dat zij naar het hoofdbureau te Pittsburgh zonden. Bijvoorbeeld in 1899 was er een onvolledig bericht van 339 gemeenten, welke een bericht doorgaven van 2501 deelnemers.e In 1900 wordt er melding gemaakt van 280 groepen (hetwelk slechts twee derde van het gehele aantal was) die 2600 aanwezigen op het jaarlijkse gedachtenisfeest berichtten.f De toename in het aantal verbondenen werd snel groter, want het gedachtenisfeest-bericht van 1902 toont dat in slechts 175 gemeenten het totale aantal aanwezigen de 4700 overschreed, hetgeen een gemiddelde per afzonderlijke gemeente vertegenwoordigde hetwelk meer dan twee keer zo groot was als dat van het jaar daarvoor.g Ten slotte waren er omstreeks 1903 meer dan 20.000 Watch Tower-​abonnees — een maatschappij van een indrukwekkende grootte, welke de waarheid verdedigt.h

De tegenstand tegen het Wachttorengenootschap van de zijde der geestelijkheid werd geleidelijk aan en in toenemende mate openbaar naarmate duizenden en nog eens duizenden bijbelse traktaten en vlugschriften steeds verder van de bron te Pittsburgh (Pennsylvanië) werden verspreid. Niet langer werd het toegestaan dat de vertegenwoordigers van het Genootschap van de kansels der kerken af spraken, zoals in de jaren 1870 en daarna. Onder de protestantse geestelijken was in 1846 een soort van predikantenvakvereniging georganiseerd, officieel de „Evangelical Alliance” genoemd, ten einde het erkennen van een ordinatie te beperken tot hen die deel uitmaakten van de grote sekten welke reeds theologische scholen beheerden. De leden er van begonnen C.T. Russell, de president van het Wachttorengenootschap, belachelijk te maken, waarbij zij in het bijzonder bezwaren opperden tegen het feit dat hij „Pastor” werd genoemd, en zekere gewetenloze nieuwsbladen werden als werktuigen gebruikt om schandelijke leugens te verdichten en te verspreiden over Russells particuliere geschilpunten met zijn vrouw. Gelijk hun farizeese prototypen die Jezus hadden onteerd door zijn autoriteit en de wettigheid van zijn geboorte in twijfel te trekken, verlaagden ook deze moderne afvallige leiders der religie zich er toe de persoon aan te vallen toen zij werden gestoken door de gezonde bijbelse kennis die werd gepubliceerd.i

Er werd iets nieuws begonnen wat de verbreiding van bijbelse waarheid door middel van het verspreiden van traktaten stimuleerde. Het zou de geestelijkheid stormenderhand nemen. Zion’s Watch Tower van 15 april 1899 deed een voorstel in verband met hetgeen men toen de „Vrijwilligersdienst” noemde. Er werd een oproep voor vrijwilligers gedaan tot alle christenen die de vergaderingen van het Genootschap bezochten, om op de zondagen, wanneer de mensen uit de protestantse kerken kwamen, 300.000 exemplaren van de nieuwe brochure The Bible vs. Evolution (De bijbel contra evolutie) op massale schaal gratis te verspreiden.

„Het plan de campagne dat de voorkeur geniet, is, voor de vrienden die er aldus aan willen meedoen, in iedere stad of dorp een programma op te stellen waardoor het zeker wordt gemaakt dat geen enkele gemeente wordt overgeslagen en dat geen voor een tweede keer wordt bediend. Alle grote gemeenten vereisen er minstens twee of drie voor een gepaste snelle bediening wanneer zij naar buiten komen. En in het algemeen is de uitwerking beter wanneer de uitreikers plaats nemen op een halve blokafstand van het kerkgebouw in iedere richting waarin de mensen zich begeven.” — Bladzijden 93, 94.

In de Verenigde Staten, Canada en Europa werd dit werk door duizenden vrijwilligers enthousiast ter hand genomen. Gedurende het eerste jaar werden er aldus 948.459 traktaten uitgereikt.j Daarop werd gedurende jaren daarna een dergelijk georganiseerd verspreiden van traktaten, of vrijwilligerswerk, in het bijzonder op zondagen, voortgezet en mettertijd uitgebreid zodat het eveneens omvatte dat er op zondagochtenden huis aan huis traktaten onder de deuren werden doorgeschoven. Twee of meer keren per jaar werden er nieuwe traktaten uitgegeven en aldus bij de miljoenen uitgereikt aan kerkbezoekers. Nu reikte de vloed zelfs tot aan de kerkdeuren en overstroomde de religieuze weiden.k De vijandige reactie van de geestelijkheid werd heviger. Zij trachtten herhaaldelijk de verkondigers voor het op straat staan en uitreiken van gratis traktaten te laten arresteren, alsof de trottoirs bij de kerken werkelijk speciaal ’gewijde’ grond waren. Van tijd tot tijd werd er rechtskundig advies verleend wegens bemoeienis van de zijde van ambtenaren die op aandrijven van de geestelijken trachtten ’onheil te stichten op gezag der wet’ ten einde zulk een op de straat uitreiken van traktaten te ontmoedigen en te hinderen of geheel te onderdrukken.l

Op 10 maart 1903 bood een woordvoerder voor de bond van predikanten te Pittsburgh, Dr. E.L. Eaton, predikant van de North Avenue Methodist Episcopal church, formeel aan C.T. Russell een zesdaags debat aan over onderling overeengekomen bijbelse onderwerpen. (Later bleek dat dit een listige poging van de zijde van de verbonden geestelijken was om Russells geleerdheid en onderwijs in het openbaar in diskrediet te brengen.) Binnen twee dagen aanvaardde Russell in goed vertrouwen het aanbod, en de debatten werden ten slotte in de herfst gehouden in de Carnegie Hall van Pittsburgh voor stampvolle zalen.

1. Zondagmiddag, 18 oktober, voerde Eaton een debat waarin hij verklaarde dat de bijbel leert dat er sinds de val van de mens goddelijke genade tot redding is bewezen en dat er geen proeftijd na de dood zal zijn. Russell ontkende dit op schriftuurlijke gronden. 2. Op dinsdagavond, 20 oktober, verklaarde Russell dat de bijbel duidelijk leert dat de zielen van de doden zich van niets bewust zijn terwijl hun lichamen in het graf zijn. Eaton ontkende dit. 3. Op donderdagavond, 22 oktober, verklaarde Eaton dat de bijbel leert dat alle geredden geestelijke schepselen zullen worden, en na het Algemene Oordeel de hemel zullen binnengaan. Russell ontkende dit. 4. Op dinsdagavond, 27 oktober, verklaarde Russell dat de bijbel leert dat alleen de „heiligen” van dit Evangelietijdperk zullen deel hebben aan de „Eerste Opstanding,” en was eveneens van oordeel dat grote menigten gered zullen worden in en door de later volgende opstanding. Eaton ontkende dit. 5. Op donderdag, 29 oktober, verklaarde Russell dat de bijbel leert dat het doel van zowel de tweede komst van Christus als van het Millennium, de zegening van alle geslachten der aarde is. Eaton ontkende dit. 6. Ten laatste, zondag 1 november, waarop Eaton verklaarde dat de bijbel leert dat de goddelijke straf op de zonde, welke ten slotte zal worden opgelegd aan de onverbeterlijken, zal bestaan in een ondenkbaar groot lijden, van eeuwige duur; Russell ontkende deze hellevuur-leerstelling krachtig.a

Belangwekkende zijdelingse toelichtingen: Gedurende de debatten waren er verscheidene plaatselijke geestelijken op het podium tezamen met Dr. Eaton ten einde hem tekstuele en morele steun te geven, terwijl Russell, alleen zijnde, als een soort Daniël in de leeuwenkuil zijn standpunt verdedigde. In zijn geheel genomen, kwam Russell als overwinnaar uit elk der zes debatten te voorschijn en in het bijzonder uit het laatste debat over de „hel.” Men berichtte dat een der aanwezige geestelijken in erkenning van die overwinning, na het laatste debat op Russell toestapte en zeide: „Ik ben blij te zien hoe u de brandslang op de hel richt en het vuur uitblust.”b Spoedig na deze ontmaskering van de valse leerstellingen van de „Babylonische” kerkstelsels werden heel wat leden van Eatons Methodistische gemeente bijbelonderzoekers. Andere uitdagingen tot een debat werden aanvaard, maar op het laatste moment werden de tegenstanders gewoonlijk bevreesd en zegden de afspraken af.c Evenwel vonden er binnen twaalf jaar na de Eaton-Russell debatten van 1903 twee andere grote duels plaats tussen vertegenwoordigers van het Wachttorengenootschap en leidende religieuze groepen. L.S. White van de denominatie der Discipelen ging met Russell een verbintenis aan voor zes debatten van 23-28 februari 1908, in Cincinnati, Ohio, welke door duizenden werden bezocht, die getuigen waren van een wederom gemakkelijke overwinning voor Russell.d De uitdaging der Baptisten voor een serie debatten in Los Angeles, Californië, nam J.F. Rutherford voor zijn rekening namens het Wachttorengenootschap, tegen Eerw. J.H. Troy. Deze serie werd gedurende vier avonden in april 1915, in het Trinity Auditorium gehouden voor een totaal aantal toehoorders van 12.000 (waarbij naar schatting tienduizend werden weggestuurd).e Ook dit liep uit op een glansrijke overwinning van de woordvoerder voor het Wachttorengenootschap die pal stond ter verdediging van de bijbelse waarheid.

Gedurende de jaren 1905, 1906 en 1907 reisde Russell door de gehele Verenigde Staten en Canada, en leidde een serie eendaagse vergaderingen. Zijn openbare lezing was de beroemde „Naar de hel en terug,” welke hij voor stampvolle zalen in bijna iedere grote stad van beide landen hield.f In deze treffende lezing nam hij zijn gehoor op een geestige, gevatte wijze mee op een denkbeeldige reis naar de hel en terug, hetgeen een verwoestende ontmaskering bleek te zijn van de valse leerstelling van het hellevuur. Voorafgaande aan de Eaton-Russell debatten maakte Russell in 1903 met een groep een tweede reis naar Europa, en richtte een bijkantoor van het Genootschap in Duitsland op, te Barmen-Elberfeld. Vervolgens werd er in 1904 een ander bijkantoor van het Genootschap opgericht in Australië.g Omstreeks deze tijd viel er zaad der waarheid op goede grond in Zuid-Afrika,h Japani en Brits West-Indië, waar een congres werd gehouden in Kingston, Jamaica, hetwelk werd bijgewoond door 400 personen, en alwaar 600 personen op de openbare lezing van zondag waren.j

Voor het Amerikaanse veld werd de grootste vergadering tot op die tijd in Put-in-Bay, Ohio, van 29 augustus tot 7 september 1908, gehouden, met naar schatting een topbezoek van 4800.k In deze periode van 1890 tot 1908 ging het bij de miljoenen exemplaren verspreiden van lectuur voort, en er waren nu meer dan 30.000 Watch Tower-​abonnees, van wie duizenden deelnamen aan deze georganiseerde voortdurende krachtsinspanningen om bijbelse waarheid aan gretige christenen te brengen. Zulke christenen werd een helpende hand geboden om uit Babylon te komen en toegewijde dienaren van de Almachtige God en Christus Jezus te worden. Ondanks de woedende pogingen van de protestantse „leeuw” om het op Simson gelijkende Genootschap te vernietigen, waren haar leden, bezield door Jehovah’s geest, met immer toenemende kracht werkzaam.

(Wordt vervolgd)

[Voetnoten]