De moderne geschiedenis van Jehovah’s getuigen

Deel 6: Het jaartal 1914 gestaafd

GEDURENDE de eerste paar maanden van 1914 bespotten de geestelijken en anderen C.T. Russell en het Wachttorengenootschap in aanzienlijke mate omdat zij niets met de heidense natiën zagen gebeuren. Doch al deze spot verstomde toen natie na natie en koninkrijk na koninkrijk zich begon te storten in datgene wat men nu de eerste wereldoorlog noemt. Van 27 juli af en verder in augustus van dat jaar was het een tijd van wereldschokkende verrassingen. Op 30 augustus 1914 werd er door een toonaangevend New Yorks nieuwsblad, The World, een artikel gepubliceerd dat typerend was voor de reactie van de openbare pers op de situatie. „Het einde van alle koninkrijken in 1914” luidde de opvallende kop van een lang speciaal artikel in het bijblad voor zondag van die courant (de bladzijden 4 en 17), en hieruit citeren wij:

„Volgens de berekeningen van de ’Internationale Bijbelonderzoekers,’ die onder leiding van Eerw. Russell staan, is dit de ’tijd der benauwdheid’ waarover de profeet Daniël heeft gesproken, het jaar 1914, dat door het boek ’The Time Is at Hand,’ — waarvan vier miljoen exemplaren zijn verkocht — is voorzegd als het jaartal waarop de koninkrijken der aarde zullen ineenstorten.

Het uitbreken van een verschrikkelijke oorlog in Europa heeft een buitengewone profetie in vervulling doen gaan. De afgelopen vijfentwintig jaar hebben de ’Internationale Bijbelonderzoekers,’ beter bekend onder de naam ’Millennial Dawners,’ de wereld door predikers en door middel van de pers bekendgemaakt dat de Dag der Gramschap, waarover in de bijbel wordt geprofeteerd, in 1914 zou aanbreken. ’Ziet uit naar 1914!’ is de roep geweest van de honderden reizende evangelisten die als vertegenwoordigers van deze vreemde geloofsovertuiging het gehele land zijn doorgetrokken, de leer verkondigend dat ’het Koninkrijk Gods is nabijgekomen.’ . . . Hoewel miljoenen mensen naar deze evangelisten geluisterd moeten hebben, . . . en hoewel hun propaganda niet alleen werd ontplooid door middel van religieuze publicaties en een wereldse persdienst, waaronder honderden nieuwsbladen in het land, alsook door middel van lezingen, debatten, studieklassen en zelfs films, weet de gemiddelde man niet dat er een beweging als de ’Millennial Dawn’ bestaat. . . . Eerw. Charles T. Russell is de man die deze uitleg van de Schrift sinds 1874 heeft openbaar gemaakt. . . . ’Gezien dit krachtige bijbelse bewijsmateriaal,’ zo schreef Eerw. Russell in 1889, ’beschouwen wij het als een vaststaande waarheid dat het definitieve einde van de koninkrijken dezer wereld en de volledige oprichting van het Koninkrijk Gods tegen het einde van 1914 n. Chr. verwezenlijkt zal zijn.’ . . . Maar dat hij zeide, dat de moeilijkheden in 1914 een hoogtepunt zouden bereiken, dat was iets bijzonders. Om de een of andere vreemde reden, misschien omdat Eerw. Russell een uiterst rustige, hoog wiskundige schrijfstijl heeft in plaats van schreeuwerige standwerkersmanieren, heeft de wereld in het algemeen nauwelijks acht op hem geslagen. De onderzoekers die zich daar in zijn ’Brooklyn Tabernakel’ bevinden, zeggen dat dit te verwachten was, dat de wereld nimmer heeft geluisterd naar goddelijke waarschuwingen en dit ook nimmer zal doen, tot na de tijd der benauwdheid. . . . En in 1914 breekt de oorlog uit, de oorlog die een ieder vreesde maar waarvan niemand had gedacht dat hij werkelijk zou kunnen komen. Eerw. Russell zegt niet: ’Ik heb het u toch gezegd’; en ook herziet hij de profetieën niet ten einde ze aan de huidige geschiedenis aan te passen. Hij en zijn onderzoekers stellen er zich tevreden mee te wachten — te wachten tot oktober, welke tijd, volgens hun berekening het eigenlijke einde van 1914 is.”

En zo bleek dat omstreeks 1 oktober 1914 de 2520 jaren waarin God de door de heidense natiën aangematigde soevereiniteit over de aarde had geduld, tot een wettelijk einde kwamen, hetgeen wij aan de hand van de Schrift en de gebeurtenissen zeer goed weten.a Hierdoor was de grootste gebeurtenis in de geschiedenis van het universum mogelijk, de geboorte van het lang beloofde „manlijke kind,” het koninkrijk in de hemelen, waarin Christus Jezus thans als Koning op de troon is geplaatst en waarvan de hemelse regering is bekleed met goddelijke soevereiniteit, om te midden van zijn vijanden te heersen. Dit alles is geschied opdat de aarde ten slotte van goddeloosheid bevrijd kan worden en geschikt kan worden gemaakt tot een plaats waarin de mens in een hersteld paradijs zal kunnen leven tot lof van zijn liefderijke Schepper, Jehovah God (Dan. 7:13, 14; Ps. 2:6-9; Openb. 12:5, 10, NW). Het Wachttorengenootschap van de getuigen voor Jehovah had het bij het rechte eind met zijn dertig jaar lange openbare veldtocht waardoor de heidense natiën werden gewaarschuwd voor het veelbetekenende jaar 1914.b Er waren echter enkelen die eveneens die waarschuwing hadden laten weerklinken, maar die nu teleurgesteld waren, doordat zij persoonlijk ten onrechte hadden gedacht dat zij in 1914 naar de hemel zouden gaan ten einde een deel van de onzichtbare Koninkrijksorganisatie te worden; zij waren zich er weinig van bewust dat het pas in 1918 mogelijk was dat de gestorven Koninkrijkserfgenamen bij de door Jehovah in de hemel op de troon geplaatste Christus gevoegd konden worden, op welk laatste tijdstip de „eerste opstanding” zou aanvangen. Ook waren velen de onnauwkeurige gedachte toegedaan dat de wereldoorlog die in 1914 was begonnen, zou overgaan in de „strijd van de grote dag van God de Almachtige,” Armageddon, en zo de aarde van alle oppositie tegen rechtvaardigheid zou reinigen. Door Jehovah’s leiding werd echter te kennen gegeven dat er door de gezalfde christenen op aarde nog veel werk verricht moest worden. Glorierijke dagen van een nog veel groter getuigeniswerk lagen voor hen, in overeenstemming met Jehovah’s verdere voornemens, een grote schare „andere schapen” er op voor te bereiden het werkelijke Armageddon te overleven, wanneer die strijd ten slotte over de aarde zou komen. Waarlijk, Jehovah’s majestueuze wegen en voornemens zijn te allen tijde de beste en zij bewerkstelligen het grootste geluk.

Wanneer wij terugzien op het bericht van de publikatie-bedrijvigheden van het Wachttorengenootschap gedurende de dertig jaren voorafgaande aan 1914, dan vernemen wij dat er een opmerkenswaardige veelomvattende waarschuwing tot de natiën werd gericht. De bijgevoegde tabel van cijfers, zoals die uit de jaarrapporten van het Genootschap, die in elk dier jaren gewoonlijk in de uitgave van 15 december van The Watch Tower werden gepubliceerd, legt een welsprekend getuigenis af van de ijver, het onvermoeide werken, de toewijding aan plicht en de vastbeslotenheid van de getuigen van Jehovah om de waarschuwingstaak in verband met het jaar 1914 op zich te nemen en getrouw ten uitvoer te brengen.

VERSPREIDINGSBERICHT VAN DE GEHELE WERELDc

1911 22.838.282 538.783 W 1911, blz. 452, 453

1912 49.151.244 812.046 W 1912, blz. 386;

W 1913, blz. 38-42

1913 49.065.189 864.510 W 1913, blz. 372, 3;

W 1914, blz. 41, 43

1914 71.285.037 992.845 W 1914, blz. 374;

W 1915, blz. 27-31

1915 55.149.578 661.789 W 1915, blz. 373;

W 1916, blz. 8-11

1916 30.547.172 452.713 W 1916, blz. 387;

W 1917, blz. 101-104

1917 33.890.664 836.417 W 1917, blz. 374-377

C.T. Russell en zij die met hem waren verbonden, gaven al hun krachten en geheel hun vermogen om onder leiding van Jehovah’s heilige werkzame kracht een voor die tijd zo krachtig mogelijke veldtocht te voeren. De jaren 1915 en 1916 zagen een daling in het publiceren van lectuur,d hetgeen was te wijten aan de groeiende tegenstand, spot en verdeeldheid over de gehele wereld, waaronder het getuigeniswerk verricht moest worden. Deze daling geschiedde in vervulling van de door God gegeven profetie: „Ik zal maken dat mijn twee getuigen duizend tweehonderd zestig dagen in zakken gekleed, zullen profeteren” (Openb. 11:3, NW). In het najaar van 1916 begonnen Russells krachten snel af te nemen; en ten slotte stierf hij op 31 oktober in een treinwagon nabij Pampa, Texas, toen hij op terugreis was van een spreekbeurtentocht in Californië.e Te oordelen naar de vruchten die broeder Russell voortbracht in zijn geweldig omvangrijke werkzaamheden als bedienaar van het evangelie, heeft hij stellig bewezen een getuige van Jehovah te zijn. Moedig had hij gestreden ter verdediging van bijbelse waarheden voor zover daarop toenmaals licht was gevallen. Tijdens zijn 32-jarig presidentschap van het Genootschap ondersteunden zijn vele toegewijde christelijke verbondenen hem ten einde een verbazingwekkend werk te verrichten onder leiding van de voornaamste Getrouwe Getuige, Christus Jezus, tot lof van hun Schepper.f

Na de dood van broeder Russell begonnen jaren van crisis waarin binnen de organisatie de spanningen van oppositie, oordeel en reiniging aan de dag traden. Bovendien stonden Satan en zijn zaad klaar om van buiten af slagen toe te brengen, welke er op waren gericht het Genootschap, dat zich in zulk een verzwakte staat bevond, plotseling tot een op de dood gelijkende toestand te doen vervallen. Na zulk een gigantische opbouw van het waarschuwingsgetuigenis ten aanzien van dat profetische jaartal 1914, werden velen der verbondenen het goeddoen moede. Opstandigheid onder ouderlingen in de gemeenten openbaarde zich, en in het algemeen begonnen er geestelijk ongezonde toestanden te heersen, waardoor vele gezalfde getuigen op de proef werden gesteld met betrekking tot hun werkelijke liefde voor en loyaliteit jegens hun onzichtbaar tegenwoordige Koning, Christus Jezusg (Openbaring, de hoofdstukken 2 en 3). Drie en een half jaar lang (1260 letterlijke dagen) zetten zij hun prediking in deze kritieke periode, die liep van de herfst van 1914 tot de lente van 1918, voort, in een in „zakken gekleed” gaande toestand van rouw en schande. In 1918 ten slotte, „wanneer zij hun getuigenis hebben geëindigd, zal het wilde beest [de gezamenlijke aardse regerende machten] dat uit de afgrond [de symbolische diepe zee van mensen die tegen God woeden] opstijgt, oorlog voeren tegen hen en hen overwinnen en hen doden. En na de drie en een halve dag voer levensgeest van God in hem en zij gingen op hun voeten staan, en grote vrees kwam over degenen die hen aanschouwden.” Dit nu is de profetische beschrijving van die crisisjaren, en het hier besproken geschiedkundige bericht toont dat de profetie door de feiten in vervulling is gegaan. — Openb. 11:3, 4, 7, 11, NW.

Gedurende de twee maanden november en december 1916 berustte een overgangsbestuur van het Genootschap bij een Uitvoerend Comité van drie, vice-president Ritchie, secretaris-penningmeester Van Amburgh en de rechtskundige adviseur Rutherford.h In verband met een te houden vergadering van de Wachttorencorporatie, werd er op 6 en 7 januari 1917 een congres bijeengeroepen in Pittsburgh, Pennsylvanië. De voornaamste aangelegenheid van die vergadering was de verkiezing van een president en andere functionarissen die het bestuur van Russell zouden moeten opvolgen. Op de zakelijke bijeenkomst van zaterdag 6 januari, waren zeshonderd aanwezigen, en er werden ongeveer 150.000 stemmen,i hetzij persoonlijk hetzij bij volmacht, unaniem uitgebracht op J.F. Rutherford als president en W.E. Van Amburgh als secretaris-penningmeester, en A.N. Pierson verkreeg een meerderheid als vice-president.j De daaropvolgende dag, zondag, sprak de pasgekozen president, J.F. Rutherford, 1500 personen toe op het congres. Aldus begon een nieuw bestuur voor het Genootschap, waarover Rutherford vijfentwintig jaar lang het opzicht zou hebben.

Een korte biografische schets is hier op zijn plaats in verband met de tweede president van het Genootschap, Joseph Franklin Rutherford.k Hij werd op 8 november 1869 in Boonville, Missouri, uit baptistenouders geboren. Op 16-jarige leeftijd stemde zijn vader er in toe dat hij de hogeschool bezocht om in de rechten te gaan studeren, op voorwaarde dat hij zijn eigen kost zou verdienen, daar zijn vader slechts een boer was en het zich niet kon veroorloven hem ondersteuning te verlenen. Na zijn academische opleiding te hebben voltooid, bracht hij twee jaar door onder het toezicht van rechter E.L. Edwards en werd ten slotte op twintigjarige leeftijd de officiële rapporteur voor de rechtbanken van het Veertiende Arrondissement van Missouri. Op 22-jarige leeftijd werd hij ingeschreven op de rol van advocaten en begon zijn praktijk in Boonville, in dienst van het advocatenbureau van Draffen en Wright. Later diende hij vier jaar als ambtenaar Openbaar Ministerie voor Boonville, en nog later als Speciale Rechter in hetzelfde Veertiende Arrondissement van Missouri.l Vijftien jaar lang was hij advocaat in Missouri.

In 1894 kwam hij in aanraking met vertegenwoordigers van het Wachttorengenootschap en twaalf jaar later, in 1906, droeg hij zijn leven op aan de Almachtige God, en werd aldus geordineerd voor de christelijke bediening.a In 1907 werd hij de rechtskundige adviseur op het hoofdbureau van het Wachttorengenootschap te Pittsburgh, om de rechtszaken van dit Genootschap te voeren, en ter zelfder tijd werd hij uitgezonden om als een pelgrim-afgevaardigde van het Genootschap openbare lezingen uit te spreken.b In 1909 werd hij in de staat New York op de rol van advocaten ingeschreven als een erkende advocaat in deze staat; in hetzelfde jaar (24 mei 1909) werd hem eveneens toegestaan als advocaat op te treden voor het Hooggerechtshof der Verenigde Staten te Washington, D.C. Als openbaar spreker reisde hij door geheel de Verenigde Staten, waarbij hij op speciale uitnodiging bijbelse lezingen hield voor vele hogere onderwijsinstellingen en universiteiten en overal in de Verenigde Staten en Europa voor stampvolle zalen sprak. Ook bezocht hij Egypte en Palestina. In 1913 bezocht hij, vergezeld van zijn vrouw, Duitsland, alwaar hij voor een gezamenlijk gehoor van 18.000 personen sprak.c In het jaar 1915 won hij een reeks bijbeldebatten in Los Angeles, Californië, tegen de „Eerw.” J.H. Troy,d een baptist, die als woordvoerder van de geestelijken van Zuid-Californië optrad. In 1916 werd Rutherford gekozen om de begrafenisrede uit te spreken bij de dood van zijn jarenlange, geliefde vriend C.T. Russell.e

[Voetnoten]

Jaren Traktaten en vlugschriften Gebonden boeken

1870-1878 50.000

1879-1893 3.859.609 205.916

1894-1901 15.740.357 588.402

1902-1908 37.687.694 2.518.233

[Illustratie op blz. 140]

C.T. RUSSELL