Naar het beeld van God of een dier?
DE EERSTE mens, Adam, werd een „zoon van God” genoemd (Lukas 3:38). Geen dier is ooit zo onderscheiden. Toch maakt de bijbel duidelijk dat mensen een aantal dingen gemeen hebben met dieren. Zo zijn zowel mensen als dieren zielen. Toen God Adam vormde, ’werd de mens een levende ziel’, zegt Genesis 2:7. Eén Korinthiërs 15:45 beaamt dat: „De eerste mens, Adam, werd een levende ziel.” Mensen zijn zielen, en dus is de ziel geen schimmig iets dat na de dood van het lichaam voortleeft.
Over dieren zegt Genesis 1:24: „Laat de aarde levende zielen voortbrengen naar hun soort: huisdieren en zich bewegend gedierte en wild gedierte der aarde naar hun soort.” Terwijl de bijbel mensen dus een zekere waardigheid toekent door te onthullen dat wij naar Gods beeld zijn geschapen, herinnert hij ons ook aan onze nederige status als aardse zielen, net als de dieren. Toch is er nog iets wat mens en dier gemeen hebben.
De bijbel verklaart: „Er is een afloop met betrekking tot de mensenzonen en een afloop met betrekking tot de dieren, en zij hebben dezelfde afloop. Zoals de één sterft, zo sterft de ander . . . Er [is] geen superioriteit . . . van de mens over het dier . . . Allen gaan naar één plaats. Zij zijn allen uit het stof ontstaan, en zij keren allen tot het stof terug.” Ja, in de dood zijn mens en dier ook gelijk. Beide keren terug „tot de aardbodem”, „tot stof”, waaruit zij ontstaan zijn. — Prediker 3:19, 20; Genesis 3:19.
Maar waarom zijn mensen zo intens verdrietig over de dood? Waarom dromen wij ervan eeuwig te leven? En waarom moeten wij een doel in het leven hebben? Wij verschillen beslist sterk van dieren!
Waarin wij van dieren verschillen
Zou u graag door het leven gaan met geen ander doel dan te eten, te slapen en u voort te planten? Die gedachte boezemt zelfs vurige evolutionisten afkeer in. „De hedendaagse mens, die verlichte scepticus en agnosticus,” schrijft de evolutionist T. Dobzhansky, „kan niet nalaten om op zijn minst heimelijk te peinzen over de oude vragen: Heeft mijn leven enige hogere zin en een verhevener doel dan mijzelf in leven te houden en een schakel in de keten van het leven te zijn? Schuilt er een betekenis in het universum waarin ik leef?”
Inderdaad, de ontkenning van het bestaan van een Schepper maakt geen eind aan het zoeken van de mens naar de zin van het leven. Richard Leakey citeert in een van zijn boeken de volgende woorden van de historicus Arnold Toynbee: „Deze geestelijke gave [van de mens] veroordeelt hem tot een levenslange worsteling om met het universum waarin hij is geboren tot harmonie te komen.”
Ja, de fundamentele vragen over de menselijke natuur, onze oorsprong en onze spiritualiteit blijven. Er bestaat duidelijk een enorme kloof tussen mens en dier. Hoe groot is die kloof?
Een niet te overbruggen kloof?
Een fundamenteel probleem voor de evolutietheorie is de enorme kloof die de mens van de dieren scheidt. Hoe breed is die kloof eigenlijk? Beschouw eens enkele van de dingen die evolutionisten er zelf over gezegd hebben.
Een vooraanstaand voorstander van de evolutietheorie in de negentiende eeuw, Thomas H. Huxley, schreef: „Niemand is meer dan ik overtuigd van de breedte van de kloof tussen . . . de mens en de beesten . . ., want alleen hij bezit de magnifieke gave van begrijpelijke rationele taal [en] . . . verheft zich erop als op een bergtop, ver boven het niveau van zijn nederige medeschepselen verheven.”
De evolutionist Michael C. Corballis merkt op dat „er een opvallende discontinuïteit bestaat tussen mensen en de andere primaten . . . ’Ons brein is driemaal zo groot als wij voor een primaat van onze bouw zouden verwachten.’” En de neuroloog Richard M. Restak verklaart: „Het [menselijk] brein is het enige orgaan in het bekende universum dat probeert zichzelf te begrijpen.”
Leakey erkent: „Het bewustzijn stelt wetenschappers voor een dilemma dat voor sommigen onoplosbaar lijkt. Het zelfbewustzijn dat wij allemaal ervaren is zó schitterend dat het alles wat wij denken en doen luister bijzet.” Hij zegt ook: „Taal creëert inderdaad een kloof tussen Homo sapiens [de mens] en de rest van de natuur.”
Wijzend op een ander wonder van de menselijke geest schrijft Peter Russell: „Het geheugen is zonder twijfel een van de belangrijkste menselijke vermogens. Zonder geheugen zou er geen sprake zijn van leren . . ., van intellectueel functioneren, van taalontwikkeling of van een van de hoedanigheden . . . die over het algemeen met mens-zijn worden geassocieerd.”
Bovendien doet geen enkel dier aan aanbidding. Edward O. Wilson merkt dan ook op: „De predispositie tot religieus geloof is de meest gecompliceerde en sterke kracht in de menselijke geest en naar alle waarschijnlijkheid een onuitroeibaar deel van de menselijke natuur.”
„Het menselijk gedrag stelt ons voor nog veel meer darwinistische raadsels”, erkent de evolutionist Robert Wright. „Wat is de functie van humor en lachen? Waarom doen mensen op hun doodsbed bekentenissen? . . . Wat is de functie van rouw? . . . Wat betekent rouw voor de genen nu de overledene er niet meer is?”
De evolutioniste Elaine Morgan geeft toe: „Vier van de belangrijkste mysteries over mensen zijn: I. waarom lopen ze op twee benen? 2. waarom zijn ze hun vacht kwijtgeraakt? 3. waarom hebben ze zulke grote hersenen ontwikkeld? en 4. waarom hebben ze leren spreken?”
Hoe worden deze vragen door evolutionisten beantwoord? Morgan vertelt: „De orthodoxe antwoorden op die vragen luiden: I. ‘Dat weten we nog niet’; 2. ‘Dat weten we nog niet’; 3. ‘Dat weten we nog niet’ en 4. ‘Dat weten we nog niet’.”
Een wankele theorie
De schrijver van het boek The Lopsided Ape merkte op dat het zijn bedoeling was „een globaal beeld te schetsen van de menselijke evolutie in de loop van de tijd. Veel van de conclusies zijn speculatief geweest, daar ze voornamelijk gebaseerd zijn op een paar oude tanden, botten en stenen.” Ja, zelfs Darwins eigen oorspronkelijke theorie wordt door velen niet aanvaard. Richard Leakey zegt: „Hoewel Darwins ideeën over de loop van onze evolutie de antropologische wetenschap tot enkele jaren geleden hebben gedomineerd, is deze visie onjuist gebleken.”
Volgens Elaine Morgan hebben veel evolutionisten „geen vertrouwen meer in de antwoorden die ze dertig jaar geleden meenden te kennen”. Het is dan ook geen wonder dat enkele van de theorieën die evolutionisten aanhingen geen stand hebben gehouden.
Rampzalige gevolgen
Uit enkele studies is gebleken dat het aantal vrouwtjes waarmee een mannelijk dier paart, samenhangt met het verschil in lichaamsgrootte tussen de seksen. Daaruit hebben sommigen geconcludeerd dat de seksuele gewoonten van de mens overeen zouden moeten komen met die van chimpansees, daar chimpanseemannetjes, net als hun menselijke tegenhangers, iets groter zijn dan vrouwtjes. Sommigen redeneren daarom dat het mensen, net als chimpansees, toegestaan zou moeten zijn meer dan één seksuele partner te hebben. En veel mensen hebben die ook.
Maar wat bij chimpansees goed schijnt te werken, is bij mensen over het algemeen rampzalig gebleken. Promiscuïteit, zo wijzen de feiten uit, is een naar narigheid voerende weg bezaaid met uiteengevallen gezinnen, abortussen, ziekte, mentaal en emotioneel trauma, jaloezie, huiselijk geweld en verwaarloosde kinderen die opgroeien tot onaangepaste volwassenen en de schadelijke cyclus voortzetten. Indien het dierlijk patroon het juiste is, waarom dan de emotionele pijn?
Het evolutionair denken roept ook twijfels op aan de heiligheid van het menselijk leven. Op gezag waarvan is het menselijk leven heilig als wij zeggen dat er geen God is en wij onszelf zien als niets meer dan een hogere diersoort? Van ons intellect misschien? Als dat zo zou zijn, zou de in het boek The Human Difference opgeworpen vraag zeer terecht zijn: „Is het fair mensen als waardevoller dan honden en katten te behandelen louter en alleen omdat wij alle [evolutionaire] mazzel hebben gehad?”
Nu de nieuwere versie van het evolutionair denken zich verbreidt, ’zal die onvermijdelijk een grote invloed op ons morele denken hebben’, zegt het boek Darwins geweten. Maar de moraal is wreed die als uitgangspunt heeft dat wij gevormd zijn door „natuurlijke selectie”, een proces waardoor, zoals H. G. Wells het uitdrukte, „de sterken en slimmen de baas worden over de zwakken en goedgelovigen”.
Het is veelzeggend dat veel theorieën van evolutionisten die in de loop van de jaren aan de moraal geknabbeld hebben, bij de volgende golf denkers het onderspit hebben gedolven. Maar het tragische is dat de schade die zulke theorieën hebben aangericht, blijft.
De schepping of de Schepper aanbidden?
De evolutie richt de ogen omlaag naar de schepping voor antwoorden, niet omhoog naar de Schepper. De bijbel daarentegen richt onze ogen omhoog naar de ware God voor onze normen en waarden en ons doel in het leven. De bijbel legt ook uit waarom het ons zwaar valt het verkeerde te vermijden en waarom alleen mensen zoveel moeite hebben met de dood. Bovendien spreekt de bijbelse uitleg waarom wij tot het slechte geneigd zijn, het menselijk verstand en hart aan. Wij nodigen u uit die bevredigende uitleg te beschouwen.
[Illustratie op blz. 7]
Hoe breed is de kloof tussen mens en dier?